II SAB/Bk 59/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BiałymstokuBiałystok2023-08-30
NSAAdministracyjneWysokawsa
dostęp do informacji publicznejpraca konkursowareferendarz sądowyinformacja publicznadokument prywatnysąd rejonowyustawa o dostępie do informacji publicznejrozporządzenie ministra sprawiedliwości

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w sprawie udostępnienia pracy konkursowej kandydata na stanowisko referendarza, uznając ją za dokument prywatny, a nie informację publiczną.

Skarżąca domagała się udostępnienia pracy konkursowej kandydata na stanowisko referendarza sądowego, argumentując, że stanowi ona informację publiczną. Sąd uznał jednak, że praca konkursowa, podobnie jak dokumenty dołączone do zgłoszenia przez wybranego kandydata, ma charakter dokumentu prywatnego i nie podlega udostępnieniu na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Sąd powołał się na przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości, które ograniczają dostęp do pracy konkursowej do wglądu w siedzibie sądu, nawet dla samego kandydata.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku rozpoznał skargę A.B. na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w Augustowie w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Skarżąca wniosła o przesłanie kopii dokumentów dołączonych do zgłoszenia na konkurs na stanowisko referendarza sądowego przez osobę wybraną do zatrudnienia oraz kopii jej pracy konkursowej. Organ udostępnił zanonimizowane kopie dokumentów zgłoszeniowych, jednak odmówił udostępnienia pracy konkursowej, powołując się na § 12 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości, który przewiduje jedynie możliwość wglądu do pracy konkursowej w siedzibie sądu. Skarżąca zarzuciła naruszenie Konstytucji RP oraz ustawy o dostępie do informacji publicznej, twierdząc, że praca konkursowa jest dokumentem urzędowym i powinna zostać udostępniona. Sąd oddalił skargę, uznając, że praca konkursowa kandydata na stanowisko referendarza sądowego nie stanowi informacji publicznej. Sąd podkreślił, że ustawa o dostępie do informacji publicznej nie obejmuje dostępu do wszelkich informacji, a jedynie do informacji publicznej. Praca konkursowa została zakwalifikowana jako dokument prywatny, a nie urzędowy, ponieważ odzwierciedla wiedzę i umiejętności kandydata, a nie stanowi oświadczenia woli lub wiedzy funkcjonariusza publicznego w ramach jego kompetencji. Sąd powołał się na orzecznictwo, zgodnie z którym informacje dotyczące indywidualnych wyników egzaminów kandydatów na stanowiska publiczne, które nie są jeszcze sprawowane, dotyczą sfery prywatnej, a nie publicznych uprawnień. Sąd stwierdził również, że prawo do wglądu w pracę konkursową jest ograniczone do samego kandydata i nie można żądać więcej niż przysługuje autorowi pracy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, praca konkursowa kandydata na stanowisko referendarza sądowego nie stanowi informacji publicznej.

Uzasadnienie

Praca konkursowa jest dokumentem prywatnym, odzwierciedlającym wiedzę i umiejętności kandydata, a nie dokumentem urzędowym wytworzonym przez organ władzy publicznej w ramach jego kompetencji. Dostęp do niej jest ograniczony do wglądu w siedzibie sądu dla samego kandydata, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (15)

Główne

u.d.i.p. art. 1 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 6

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 10 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 13 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

Konstytucja RP art. 61 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 marca 2012 r. w sprawie przeprowadzania konkursu na stanowisko referendarza sądowego art. 12 § ust. 3

Pomocnicze

Konstytucja RP art. 61 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 61 § ust. 4

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

p.u.s.a. art. 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.d.i.p. art. 6 § ust. 2

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

k.p.c. art. 245

Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 244 § § 1

Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego

u.d.i.p. art. 5 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Praca konkursowa kandydata na stanowisko referendarza sądowego nie stanowi informacji publicznej, lecz dokument prywatny. Dostęp do pracy konkursowej jest ograniczony do wglądu w siedzibie sądu dla samego kandydata, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości. Żądanie udostępnienia kopii pracy konkursowej wykracza poza uprawnienia skarżącej.

Odrzucone argumenty

Praca konkursowa stanowi dokument urzędowy i powinna zostać udostępniona na wniosek. Częściowe udostępnienie informacji stanowiło naruszenie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Brak udostępnienia pracy konkursowej stanowi bezczynność organu.

Godne uwagi sformułowania

Praca konkursowa stanowi dokument prywatny, gdyż obrazuje zakres zdobytej przez niego wiedzy prawniczej oraz umiejętności jej zastosowania w praktyce. Nie można żądać więcej praw dla siebie, uzyskanie pełnego wglądu w pracą i uzyskanie jej kopii na żądanie, niż przysługują one autorowi pracy konkursowej. Istnieje sfera działalności organu władzy publicznej, która nie podlega prawu do informacji publicznej.

Skład orzekający

Małgorzata Anna Dziemianowicz

przewodniczący

Grzegorz Dudar

członek

Dariusz Marian Zalewski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, że praca konkursowa na stanowisko referendarza sądowego nie jest informacją publiczną i nie podlega udostępnieniu na wniosek na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji konkursu na stanowisko referendarza sądowego i interpretacji przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości. Może być stosowane analogicznie do innych konkursów, gdzie podobne przepisy ograniczają dostęp do prac konkursowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego prawa do informacji publicznej, ale pokazuje jego granice w kontekście konkursów na stanowiska publiczne. Jest to istotne dla prawników zajmujących się tym obszarem prawa.

Czy praca konkursowa na stanowisko referendarza to informacja publiczna? Sąd administracyjny wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SAB/Bk 59/23 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2023-08-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-07-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Dariusz Marian Zalewski /sprawozdawca/
Grzegorz Dudar
Małgorzata Anna Dziemianowicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Sygn. powiązane
III OSK 3108/23 - Wyrok NSA z 2024-08-02
Skarżony organ
Prezes Sądu
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. 1 ust. 1, art. 6, art. 10
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz, Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Dudar, sędzia WSA Dariusz Marian Zalewski (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 sierpnia 2023 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. B. na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w Augustowie w przedmiocie informacji publicznej oddala skargę.
Uzasadnienie
I. Rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym:
1. Wnioskiem z 30 czerwca 2023 r. przesłanym za pomocą wiadomości e-mail A.B. (dalej powoływana jako skarżąca, wnioskodawczyni) zwróciła się do Prezesa Sądu Rejonowego w Augustowie o udostępnienie informacji publicznej poprzez:
1) przesłanie kopii wszystkich dokumentów, które zostały dołączone do zgłoszenia na konkurs na stanowisko referendarza sądowego w SR w Augustowie (nr [...]) przez osobę wybraną do zatrudnienia w wyniku tego konkursu,
2) przesłanie kopii pracy konkursowej (obu części) osoby wybranej do zatrudnienia w wyniku konkursu na stanowisko referendarza sądowego w SR w Augustowie (nr [...]).
2. Pismem z 14 lipca 2023 r. w odpowiedzi na ten wniosek Wiceprezes Sądu Rejonowego w Augustowie udostępnił w załączeniu zanonimizowane kopie dokumentów dołączonych do zgłoszenia na stanowisko referendarza sądowego przez osobę wybraną do zatrudnienia w wyniku tego konkursu, zaś w zakresie pracy konkursowej osoby wybranej do zatrudnienia (pkt 2) poinformował, że ustawodawca wprost określił komu i w jaki sposób może zostać udostępniona praca konkursowa i powołał się na treść § 12 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 marca 2012 r. w sprawie przeprowadzania konkursu na stanowisko referendarza sądowego (Dz.U. z 2022 r. poz. 1407 ze zm.).
3. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wnioskodawczyni zaskarżyła bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w Augustowie (dalej również: organ, Prezes Sądu) w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.
Skarżąca zarzuciła naruszenie:
1) art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji podlegającej udostępnieniu na wniosek,
2) art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r. poz. 902, dalej jako: u.d.i.p.), w zakresie, w jakim z przepisów tych wynika, że informacja nieudostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej jest udostępniana na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku poprzez brak zastosowania, polegający na częściowym niezrealizowaniu wniosku o udostępnienie informacji.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że doszło jedynie do częściowego udostępnienia informacji podlegającej udostępnieniu na wniosek. Zdaniem skarżącej praca konkursowa stanowi dokument urzędowy – zgodnie z art. 6 ust. 2 u.d.i.p.
i z tego powodu powinna ona zostać udostępniona co to treści jaki i postaci. Wskazano, że przedmiotowy wniosek dotyczy wyłącznie informacji dot. osoby wybranej do zatrudnienia, zaś zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem kwalifikacje kandydatów na stanowiska finansowane ze środków publicznych stanowią informację publiczną. Informację publiczną stanowią także dane, pozwalające zweryfikować spełnienie wymogów na dane stanowisko..
Według skarżącej uprawnienie wynikające z § 12 ust. 3 rozporządzenia określa jedynie sposób zapoznania się kandydata z jego pracą konkursową oraz protokołem z przebiegu konkursu i w żaden sposób nie wyłącza trybu wnioskowego dostępu do informacji publicznych dotyczących przeprowadzenia konkursu na stanowisko referendarza sądowego, a zatem żądane dokumenty urzędowe stanowiące informację publiczną, powinny zostać udostępnione skarżącej.
Wobec powyższego skarżąca wniosła o stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku, w zakresie nieudostępnionych informacji, tj. co pkt 2 wniosku z dnia 30 czerwca 2023 r.
o udostępnienie informacji publicznej, a także o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.
4. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
5. W piśmie z 18 sierpnia 2023 r. skarżąca odniosła się do wskazań organu
z odpowiedzi na skargę i uzupełniła dotychczasową argumentację.
II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
1. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2492) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634, dalej jako: p.p.s.a.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje również bezczynność organów.
Na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej, bezczynność organu polega na tym, że organ będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do zareagowania na wniosek o udostępnienie informacji publicznej w sposób przewidziany tą ustawą, wbrew przepisom prawa ani nie udostępnia w nakazanym terminie w drodze czynności materialno-technicznej żądanej informacji, ani też nie wydaje stosownej decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia informacji publicznej bądź o umorzeniu postępowania.
2. W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony, granicą praw i obowiązków sądu, wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami, mianowicie: legalnością działań organu oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia.
3. Rozpoznając sprawę według powyższych kryteriów należy uznać, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
4. W pierwszym rzędzie wskazać należy, że z bezczynnością organu w sprawie udostępnienia informacji publicznej mamy do czynienia wówczas, kiedy wniosek o udzielenie informacji dotyczy informacji publicznej, a jego adresatem jest podmiot zobowiązany do jej udzielenia, który pozostaje w zwłoce. Należało zatem ustalić czy żądanie skarżącej dotyczące udostępnienia przez Prezesa Sądu wyników egzaminów innej niż skarżąca osoby, mieści się w definicji pojęcia informacji publicznej, o której mowa w przepisach art. 1 ust. 1 i art. 6 ustawy o informacji publicznej.
Zgodnie z treścią art. 1 ust. 1 ustawy informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Definicja informacji publicznej zawarta w tym przepisie odsyła zatem do pojęcia "sprawy publicznej", której definicji legalnej brak w przedmiotowej ustawie. Pewną pomocą dla określenia znaczenia "sprawy publicznej" może służyć katalog zawarty w art. 6 ustawy o dostępie do informacji publicznej w którym wymieniono szereg kategorii informacji stanowiących informację publiczną, wyliczenie to jednak ma charakter przykładowy. Niemożliwe jest zatem zdefiniowanie informacji publicznej na gruncie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Dlatego też przy wykładni tego pojęcia należy posłużyć się art. 61 Konstytucji RP, zgodnie z którym prawo do informacji jest publicznym prawem obywatela, realizowanym na zasadach skonkretyzowanych w ustawie o dostępie do informacji publicznej.
Uwzględniając wszystkie te aspekty należy stwierdzić, że informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Informacja publiczna dotyczy sfery faktów. Jest nią treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej, treść wystąpień i ocen przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Informację publiczną stanowi więc treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organów władzy publicznej, związanych z organem bądź w jakikolwiek sposób dotyczących organu, bez względu na to, co jest ich przedmiotem.
Informacją publiczną są więc zarówno treści dokumentów bezpośrednio wytworzone przez organ, jak i te, których organ używa przy realizacji przewidzianych prawem zadań, nawet gdy nie pochodzą wprost od niego. Charakteru informacji publicznej nie mają wnioski w sprawach indywidualnych, wnioski będące postulatem wszczęcia postępowania w innej sprawie a także wnioski dotyczące przyszłych działań organu w sprawach indywidualnych, wnioski stanowiące ingerencję w działalność sądów a także wnioski dotyczące dokumentów prywatnych (vide: postanowienie NSA z 11 grudnia 2002 r., II SAB 105/02, Lex nr 137863 oraz wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 maja 2007 r., II SA/Wa 69/07, wyroki NSA z 11 maja 2006 r., II OSK 812/05 z 14 września 2010 r., I OSK 1035/10, z 22 czerwca 2010 r., I OSK 385/10).
Pomimo szerokiego rozumienia pojęcia informacji publicznej należy podkreślić, że ustawa o dostępie do informacji publicznej nie może być i nie jest środkiem do wykorzystywania w celu wystąpienia z wnioskiem o udzielenie każdej informacji. Oznacza to, że zakres przedmiotowy ustawy wytycza i obejmuje dostęp tylko do informacji publicznej, a nie publiczny dostęp do wszelkich informacji (por. wyrok WSA w Warszawie z 16 marca 2004 r., sygn. akt II SAB/Wa 2/04).
5. Przenosząc te ogólne uwagi na grunt sprawy niniejszej stwierdzić należy, że rację ma Prezes Sądu, iż wnioskowane informacje nie mają charakteru informacji publicznej. Uzasadnienie tego stanowiska wynika z sytuacji prawnej osób biorących udział w konkursie. Procedura konkursowa uregulowana jest przepisami rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22.03.2012r w sprawie przeprowadzenia konkursu na stanowisko referendarza (Dz.U. z 2012 r., poz. 231 ze zm.). Skarżąca zażądała udostępnienia wszystkich dokumentów, które zostały dołączone do zgłoszenia na konkurs na stanowisko referendarza sądowego w Sądzie Rejonowym w Augustowie przez osobę wybraną do zatrudnienia w wyniku tego konkursu i te dokumenty otrzymała.
Ponadto Skarżąca wniosła o przesłanie jej kopii pracy konkursowej osoby wybranej w wyniku przedmiotowego konkursu. Zgodnie z 12 ust. 3 w/w rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości kandydatowi, po okazaniu dokumentu tożsamości, może być udostępniona do wglądu w siedzibie sądu praca konkursowa oraz protokół z przebiegu konkursu. Przepis ten został wskazany przez Organ jako podstawę odmowy wydania tego dokumentu.
Z pewnością osoba biorąca udział w konkursie nie wykonuje jeszcze zawodu zaufania publicznego jakim jest zawód referendarza. Prowadzi to do konstatacji, że decyzja takiej osoby o udziale w konkursie ma charakter decyzji prywatnej, albowiem jest to działanie mające na celu dopiero uzyskanie uprawnień referendarza (jest to działanie poprzedzające sprawowanie funkcji publicznej przez zdającego) a indywidualne wyniki egzaminu dotyczące takiej osoby dotycząc jej sfery prywatnej a nie uprawnień zawodowych. Przyjęcie odmiennego stanowiska prowadziłoby do sytuacji, w której wszelkie działania osób, mogących w przyszłości uzyskać status osoby zaufania publicznego stanowiłyby informacje publiczne. Doprowadziłoby to do sytuacji w której osoby postronne mogłyby mieć prawo wglądu w akta indywidualnych postępowań w pełnym, nieograniczonym zakresie (por. Wyrok WSA w Białymstoku z 11 kwietnia 2013 r., II SAB/Bk 6/13). Zgodzić się należy z poglądem wyrażonym ww. wyroku, który skład orzekający w tej sprawie podziela i przyjmuje za własny, że praca egzaminacyjna kandydatów jest dokumentem prywatnym, gdyż obrazuje zakres zdobytej przez niego wiedzy prawniczej oraz umiejętności jej zastosowania w praktyce.
Przepis z art. 6 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej stanowi, że dokumentem urzędowym jest treść oświadczenia woli lub wiedzy, utrwalona i podpisana w dowolnej formie przez funkcjonariusza publicznego, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553 ze zm.), w ramach jego kompetencji, skierowana do innego podmiotu lub złożona do akt sprawy.
Stosownie do treści art. 245 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 ze zm.), dokument prywatny stanowi dowód tego, że osoba, która go podpisała, złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie i tym różni się od dokumentu urzędowego, że nie jest sporządzony przez organ władzy publicznej i inny organ państwowy (nie pochodzi od organu władzy publicznej lub innego organu państwowego) w zakresie ich działania; dokument prywatny niczego w sposób urzędowy nie zaświadcza (art. 244 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego).
Skład orzekający w sprawie niniejszej podziela w pełni także stanowisko wyrażone w wyroku WSA w Białymstoku z dnia z dnia 19 marca 2013 r. w sprawie II SAB/Bk 3/13 zgodnie z którym informacja dotycząca treści prac przygotowanych przez osoby zdające egzamin radcowski (analogicznie egzamin uprawniający do zdobycia stanowiska referendarza) oraz ocen tych prac wraz z ich uzasadnieniem nie mieści się w definicji pojęcia informacji publicznej, o której mowa w przepisach art. 1 ust. 1 i art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
Nie ma racji Skarżąca podnosząc, że uprawnienie wynikające z § 12 ust. 3 ww. rozporządzenia określa jedynie sposób zapoznania się kandydata z jego pracą konkursową oraz protokołem z przebiegu konkursu i w żaden sposób nie wyłącza trybu wnioskowego dostępu do informacji publicznych dotyczących przeprowadzenia konkursu na stanowisko referendarza sądowego, a zatem żądane dokumenty urzędowe stanowiące informację publiczną, powinny zostać udostępnione skarżącej. Powoływany przez nią przepis wyraźnie mówi o tym, że dostęp do pracy, nawet w przypadku jej autora, następuje jedynie w siedzibie sądu. Nie można więc żądać więcej praw dla siebie, uzyskanie pełnego wglądu w pracą i uzyskanie jej kopii na żądanie, niż przysługują one autorowi pracy konkursowej. Inne stanowisko sprzecze byłoby z ogólną zasadą prawa - a minori ad maius – skoro zakazane jest mniej, to tym bardziej zakazane jest więcej.
5. W dalszej części Sąd odniesie się do pierwszego z zarzutów skargi w zakresie naruszenia art. 61 ust. 1 Konstytucji RP. Rację ma Skarżąca, że zakres i charakter prawa do informacji publicznej określają przepisy art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, zgodnie z którymi obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa, w tym sądów. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu.
Przepis art. 61 ust. 3 Konstytucja RP stanowi jednocześnie, że ograniczenie prawa, do informacji publicznej może nastąpić wyłącznie ze względu na ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa.
Dalej Konstytucja RP zobowiązuje ustawodawcę do określenia trybu udzielania informacji publicznej - art. 61 ust. 4. Oznacza to, że o ile unormowania dotyczące ograniczenia prawa do informacji publicznej w granicach i według kryteriów wskazanych w Konstytucji RP oraz dotyczące trybu jej udzielania stanowią materię ustawową, o tyle zakres tego prawa został wyznaczony przez prawodawcę w tekście samej Konstytucji RP. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 16 września 2002 r., K 38/01 podkreślił, że "o ile zatem w odniesieniu do art. 61 ust. 1 i 2 w związku z ust. 3 Konstytucji mamy do czynienia z konstrukcją, która zakłada uzupełniającą jedynie rolę ustawodawcy zwykłego ze względu na wyczerpujące unormowania już na poziomie konstytucyjnym - o tyle art. 61 ust. 4 Konstytucji nakłada na ustawodawcę zwykłego obowiązek wydania ustaw dotyczących trybu udzielania informacji. Tryb ten bowiem nie został w art. 61 Konstytucji unormowany tak całościowo, jak to ma miejsce w odniesieniu do zakresu materialnego oraz granic prawa dostępu do informacji publicznej". Trybunał wskazał również, że "prawo do informacji oraz jego zakres wyznaczają bowiem bezpośrednio same przepisy art. 61 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji oraz ustawy zwykłe doprecyzowujące te treści, a także ustawy o których mowa jest w art. 61 ust. 3 Konstytucji, a które wprowadzić mogą ograniczenia prawa do informacji w zakresie tam określonym".
Zakres prawa do informacji publicznej został ukształtowany w Konstytucji RP poprzez wskazanie przedmiotu informacji publicznej oraz form dostępu do tej informacji. Przedmiot informacji publicznej określa art. 61 ust. 1 Konstytucji RP wskazujący czego dotyczy informacja publiczna, a formy dostępu do tej informacji wskazuje art. 61 ust. 2 Konstytucji RP. Artykuł 61 ust. 1 Konstytucji RP wiąże pojęcie "prawa do uzyskiwania informacji" z działalnością podmiotów wskazanych w Konstytucji, a nie wyłącznie z samymi podmiotami, w oderwaniu od wykonywanej przez nie działalności. Zgodnie z art. 61 ust. 1 Konstytucji RP "prawo do uzyskiwania informacji" to prawo do informacji o "działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne", co oznacza, że jest to prawo do informacji o działalności organów władzy publicznej oraz o działalności osób pełniących funkcje publiczne. Ponadto prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji "o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa", co oznacza, że prawo do informacji o działalności tych podmiotów zakresowo obejmuje wyłącznie tę ich aktywność, w ramach której wykonują zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa.
Prawo do informacji publicznej to zatem prawo do informacji o działalności podmiotów wskazanych w Konstytucji RP, co oznacza, że informacja dotycząca tych podmiotów, lecz wykraczająca poza granice ich działalności nie jest informacją publiczną.
Dla określenia wyznaczonego konstytucyjnie zakresu prawa do informacji istotne jest zatem ustalenie rozumienia pojęcia "działalności" organów władzy publicznej, osób pełniących funkcje publiczne, organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa.
Przyjęte w języku polskim rozumienie pojęcia działalności oznacza "ogół działań, czynności, starań podejmowanych w określonym celu, zakresie" (por. B. Dunaj (red.): Słownik współczesnego języka polskiego, Tom 1, Warszawa 1999, s. 216). Jest to zatem aktywność ukierunkowana na wypełnienie określonego zadania i zrealizowanie określonego celu, a nie jakakolwiek aktywność. Odniesienie przez prawodawcę konstytucyjnego pojęcia "działalności" użytego w art. 61 ust. 1 Konstytucji RP do działalności takich podmiotów, jak organy władzy publicznej, osoby pełniące funkcje publiczne, organy samorządu gospodarczego i zawodowego oraz inne osoby oraz jednostki organizacyjne w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa, uzasadnia wniosek, że prawo do informacji, o jakiej mowa w tym przepisie, obejmuje informację o takiej aktywności podmiotów wskazanych w Konstytucji RP, która ukierunkowana jest na wypełnianie określonych zadań publicznych i realizowanie określonych interesów i celów publicznych.
Tego rodzaju aktywność jest niewątpliwie powiązana z organizacją pracy określonych podmiotów, a także organizacją pracy wewnątrz struktur danego podmiotu, planowaniem i przyjmowaniem strategii wypełniania zadań i realizacji celów publicznych, determinującymi często szybkość i efektywność ich wykonywania i osiągania. Brak jednak podstaw do przyjęcia, że aktywność tego rodzaju stanowi istotę działania wskazanych podmiotów w zakresie wypełniania zadań i realizacji celów publicznych.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że doszło jedynie do częściowego udostępnienia informacji podlegającej udostępnieniu na wniosek. Zdaniem skarżącej praca konkursowa stanowi dokument urzędowy – zgodnie z art. 6 ust. 2 u.d.i.p.
i z tego powodu powinna ona zostać udostępniona co to treści jaki i postaci.
W ocenie Sądu gdyby intencją prawodawcy konstytucyjnego było objęcie prawem do informacji każdego przejawu aktywności wskazanych wyżej podmiotów, która w jakikolwiek sposób wiązałaby się z realizowaniem przez nie zadań i celów publicznych, w tym również aktywności o charakterze wewnętrznym, czy "technicznym", dałby temu wyraz w regulacji konstytucyjnej.
Tymczasem w Konstytucji odróżnia się kategorię "działalności organów" od kwestii wewnętrznej organizacji ich prac. Można w tym zakresie przytoczyć treść przepisu art. 112 Konstytucji RP (a także art. 124 Konstytucji RP), zgodnie z którym "Organizację wewnętrzną i porządek prac Sejmu oraz tryb powoływania i działalności jego organów, jak też sposób wykonywania konstytucyjnych i ustawowych obowiązków organów państwowych wobec Sejmu określa regulamin Sejmu uchwalony przez Sejm". Przepis ten znajduje się przy tym w rozdziale IV Konstytucji RP w części określonej jako "Organizacja i działanie". Na brak podstaw do utożsamiania kategorii działalności z kwestiami związanymi z trybem i organizacją pracy wskazuje też regulacja art. 187 ust. 4 Konstytucji RP, według której "Ustrój, zakres działania i tryb pracy Krajowej Rady Sądownictwa oraz sposób wyboru jej członków określa ustawa".
Rezultaty wykładni językowej, celowościowej i systemowej art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP prowadzą zatem do wniosku, że prawo do informacji publicznej to prawo do informacji o działalności podmiotów wskazanych w Konstytucji RP, tj. o takiej aktywności tych podmiotów, która ukierunkowana jest na wypełnianie określonych zadań publicznych i realizowanie określonych interesów i celów publicznych, co nie jest tożsame z każdym przejawem aktywności tych organów, w tym aktywnością związaną z wewnętrzną organizacją funkcjonowania tych podmiotów. Istnieje wobec tego sfera działalności organów władzy publicznej i osób pełniących funkcje publiczne, która nie podlega prawu do informacji publicznej.
Reasumując od "dokumentów urzędowych" w rozumieniu art. 6 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej odróżnia się "dokumenty wewnętrzne" służące wprawdzie realizacji jakiegoś zadania publicznego, ale nieprzesądzające o kierunkach działania organu. Dokumenty takie służą wymianie informacji, zgromadzeniu niezbędnych materiałów, uzgadnianiu poglądów i stanowisk. Nie są jednak wyrazem stanowiska organu, wobec czego nie stanowią informacji publicznej. Takie stanowisko zajął m.in. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 września 2022 r. (III OSK 1588/21). Tym samym można uznać, że praca konkursowa złożona w postępowaniu konkursowym z naniesionymi ocenami miała charakter dokumentu wewnętrznego. Praca ta nie stanowiła załącznika do protokołu z naboru kandydatów do zatrudnienia.
7. Zgodzić się należy z organem, że Skarżąca przyjmuje nieograniczony zakres konstytucyjnego prawa do uzyskania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Gdyby jednak intencją prawodawcy konstytucyjnego było objęcie prawem do informacji każdego przejawu aktywności wskazanych wyżej podmiotów, która w jakikolwiek sposób wiązałaby się z realizowaniem przez nie zadań i celów publicznych, w tym również aktywności o charakterze wewnętrznym, czy "technicznym", dałby temu wyraz w regulacji konstytucyjnej. Konstytucja odróżnia jednak kategorię "działalności organów" od kwestii wewnętrznej organizacji ich prac. Rezultaty wykładni językowej, celowościowej i systemowej art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP prowadzą zatem do wniosku, że prawo do informacji publicznej to prawo do informacji o działalności podmiotów wskazanych w Konstytucji RP, tj. o takiej aktywności tych podmiotów, która ukierunkowana jest na wypełnianie określonych zadań publicznych i realizowanie określonych interesów i celów publicznych, co nie jest tożsame z każdym przejawem aktywności tych organów, w tym aktywnością związaną z wewnętrzną organizacją funkcjonowania tych podmiotów. Wbrew zatem wywodom strony skarżącej istnieje sfera działalności organu władzy publicznej, która nie podlega prawu do informacji publicznej.
8. Co do zarzutu naruszenia art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., w zakresie, w jakim z przepisów tych wynika, że informacja nieudostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej jest udostępniana na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku poprzez brak zastosowania, polegający na częściowym niezrealizowaniu wniosku o udostępnienie informacji. Zarzut ten jest bezzasadny z uwagi na stwierdzenie przez sąd iż żądana informacja nie ma charakteru publicznego. Nie sposób podzielić części poglądów orzecznictwa zawartych np. w wyroku NSA z dnia 17 listopada 2016 r., sygn. akt I OSK 1281/15 informacje z naboru na stanowisko związane z pełnieniem funkcji publicznej są informacją publiczną, pozwalają bowiem zweryfikować wynikającą z art. 60 Konstytucji zasadę równego dostępu do służby publicznej (zob. wyrok NSA z dnia 12 czerwca 2014 r., OSK 2488/13). Zgodnie z art. 5 ust. 1 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Kandydat na referendarza nie jest z pewnością osobą publiczną, co wywiedziono już we wcześniejszej części orzeczenia, stąd w ocenie Sądu prawo do dostępu do jego pracy egzaminacyjnej ma tylko on sam na postawie cyt. Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości. Ocena uzyskana w tym konkursie jest oceną jawną, publiczną i działania organu w zakresie jej udostępniania były prawidłowe.
9. Żądana przez Skarżącą informacja nie jest więc informacją publiczną, a skargę w tej sprawie należało oddalić.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI