Orzeczenie · 2024-04-30

III OSK 3093/21

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2024-04-30
NSAAdministracyjneWysokansa
służba przygotowawczażołnierz rezerwyrekompensata kosztówodprawaprawo pracyprawo wojskoweNSAskarga kasacyjnastrona postępowaniainteres prawny

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej E. sp. z o.o. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę spółki na decyzję Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego. Spółka domagała się świadczenia rekompensującego koszty odprawy wypłaconej pracownikowi powołanemu do służby przygotowawczej. Organ I instancji odmówił, wskazując, że przepis art. 134a ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP dotyczy pracodawców zatrudniających żołnierzy rezerwy lub obrony terytorialnej, a pracownik spółki nie miał statusu żołnierza rezerwy w momencie powołania. Organ II instancji uchylił decyzję organu I instancji z przyczyn proceduralnych (błędne oznaczenie strony) i umorzył postępowanie, uznając, że spółka nie jest stroną postępowania, gdyż przepis art. 134a nie daje jej uprawnienia do żądania rekompensaty. WSA w Warszawie oddalił skargę spółki, podzielając stanowisko organu II instancji co do braku legitymacji procesowej spółki. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, zważył, że zgodnie z art. 134a ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP, świadczenie rekompensujące przysługuje pracodawcy zatrudniającemu pracownika będącego żołnierzem rezerwy z nadanym przydziałem kryzysowym lub żołnierzem obrony terytorialnej. Pracownik skarżącej spółki w okresie pełnienia służby przygotowawczej nie był żołnierzem rezerwy, a uzyskał ten status dopiero po zwolnieniu ze służby. Ponadto, brak było dowodów na posiadanie przez pracownika przydziału kryzysowego. NSA podkreślił, że służba przygotowawcza, ćwiczenia wojskowe, okresowa służba wojskowa i terytorialna służba wojskowa to odrębne formy służby wojskowej, a art. 134a ustawy ma zastosowanie tylko do określonych w nim kategorii żołnierzy. Sąd uznał, że spółka nie wykazała swojego interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a., a tym samym nie posiadała statusu strony postępowania. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja art. 134a ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP w zakresie prawa pracodawcy do rekompensaty kosztów odprawy dla pracownika powołanego do służby przygotowawczej oraz definicja strony postępowania administracyjnego w kontekście braku interesu prawnego.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji pracownika powołanego do służby przygotowawczej i nie obejmuje innych form służby wojskowej, chyba że przepis art. 134a zostanie zinterpretowany szerzej.

Zagadnienia prawne (2)

Czy pracodawcy przysługuje świadczenie rekompensujące koszty odprawy wypłaconej pracownikowi powołanemu do służby przygotowawczej, jeśli pracownik ten nie posiadał statusu żołnierza rezerwy w momencie powołania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, pracodawcy nie przysługuje takie świadczenie, ponieważ przepis art. 134a ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP obejmuje jedynie pracodawców zatrudniających żołnierzy rezerwy z nadanym przydziałem kryzysowym lub żołnierzy obrony terytorialnej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że pracownik powołany do służby przygotowawczej nie jest żołnierzem rezerwy w rozumieniu ustawy, dopóki nie zostanie przeniesiony do rezerwy po zakończeniu służby. Ponadto, brak było dowodów na posiadanie przez pracownika przydziału kryzysowego. Ustawa jasno określa krąg podmiotów uprawnionych do rekompensaty, a pracodawca skarżącej spółki się do niego nie zalicza.

Czy pracodawca zatrudniający pracownika powołanego do służby przygotowawczej, który nie jest żołnierzem rezerwy, ma interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a. do żądania świadczenia rekompensującego koszty odprawy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, pracodawca taki nie ma interesu prawnego, a tym samym nie posiada statusu strony postępowania administracyjnego.

Uzasadnienie

Sąd powołując się na ugruntowane orzecznictwo NSA, stwierdził, że interes prawny strony postępowania administracyjnego musi wynikać z konkretnej normy prawnej, która przyznaje lub ogranicza uprawnienia lub nakłada obowiązki. W analizowanym przypadku, przepis art. 134a ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP nie przyznaje pracodawcy skarżącej spółki żadnych uprawnień, co skutkuje brakiem legitymacji procesowej.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną E. sp. z o.o. w R.

Przepisy (42)

Główne

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.o.o.RP art. 134a § ust. 1

Ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej

u.p.o.o.RP art. 134a § ust. 2

Ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 133

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 138 § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 105

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 61a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 28

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.o.o.RP art. 125

Ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej

u.p.o.o.RP art. 99 § ust. 1 i 2

Ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej

u.p.o.o.RP art. 55

Ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej

u.p.o.o.RP art. 59

Ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej

u.p.o.o.RP art. 98a § ust. 1

Ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej

u.p.o.o.RP art. 98a § ust. 3

Ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej

u.p.o.o.RP art. 98b § ust. 1 i 5

Ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej

u.p.o.o.RP art. 98e § ust. 1 i 3

Ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej

u.p.o.o.RP art. 59b § ust. 1

Ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej

u.p.o.o.RP art. 59b § ust. 2

Ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej

u.p.o.o.RP art. 99a § ust. 4

Ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej

u.p.o.o.RP art. 100 § ust. 1

Ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej

u.p.o.o.RP art. 100 § ust.2

Ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej

u.p.o.o.RP art. 108 § ust. 1

Ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej

u.p.o.o.RP art. 98i

Ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej

u.p.o.o.RP art. 98j § ust. 1

Ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej

u.p.o.o.RP art. 98k § ust. 1

Ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej

k.p.a. art. 7a § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 45

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 109 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 29

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 105

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 61a

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 28

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 61 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Konstytucja RP art. 32

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

rozp. MON art. 2 § ust. 2

Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 27 maja 2015 r. w sprawie świadczenia pieniężnego przysługującego pracodawcom zatrudniającym żołnierzy rezerwy

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pracownik powołany do służby przygotowawczej nie jest żołnierzem rezerwy w rozumieniu art. 134a ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP. • Pracodawca nie wykazał interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a., co skutkuje brakiem statusu strony postępowania. • Służba przygotowawcza, ćwiczenia wojskowe, okresowa służba wojskowa i terytorialna służba wojskowa to odrębne formy służby wojskowej, a art. 134a ustawy ma zastosowanie tylko do określonych w nim kategorii żołnierzy.

Odrzucone argumenty

Pracodawca zatrudniający pracownika powołanego do służby przygotowawczej, niebędącego żołnierzem rezerwy, jest uprawniony do żądania rekompensaty kosztów wypłaconej odprawy. • Organ II instancji wydał rozstrzygnięcie na innej podstawie prawnej i przyczynie materialnoprawnej niż organ I instancji, naruszając zasadę dwuinstancyjności. • Pracodawcy zatrudniającemu żołnierza rezerwy oraz osobę powołaną do służby przygotowawczej, zobowiązanego do wypłaty tożsamej odprawy, powinny przynależeć te same możliwości uzyskania rekompensaty kosztów.

Godne uwagi sformułowania

Pracownik skarżącej spółki nie miał w dniu powołania do służby przygotowawczej statusu żołnierza rezerwy, więc skarżącej nie przysługuje rekompensata. • Skarżąca spółka, zgodnie z art. 28 k.p.a., nie jest stroną postępowania, bowiem treść art. 134a ww. ustawy nie stanowi podstawy do otrzymania rekompensaty pieniężnej za ewentualnie wypłaconą odprawę przez pracodawcę, zatrudniającego pracownika powołanego do służby przygotowawczej. • Pojęcie strony, jakim posługuje się art. 28 kpa, a następnie pozostałe przepisy tego kodeksu, może być wyprowadzone tylko z administracyjnego prawa materialnego, to jest z konkretnej normy prawnej, która może stanowić podstawę do sformułowania interesu lub obowiązku obywateli.

Skład orzekający

Tamara Dziełakowska

przewodniczący sprawozdawca

Rafał Stasikowski

sędzia

Maciej Kobak

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 134a ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP w zakresie prawa pracodawcy do rekompensaty kosztów odprawy dla pracownika powołanego do służby przygotowawczej oraz definicja strony postępowania administracyjnego w kontekście braku interesu prawnego."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji pracownika powołanego do służby przygotowawczej i nie obejmuje innych form służby wojskowej, chyba że przepis art. 134a zostanie zinterpretowany szerzej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego dla pracodawców, którzy ponoszą koszty związane z powołaniem pracowników do służby wojskowej. Wyjaśnia kluczowe różnice między różnymi formami służby wojskowej i ich konsekwencje prawne dla pracodawców.

Czy pracodawca odzyska pieniądze za odprawę pracownika powołanego do wojska? NSA wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 500 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst