III OSK 3080/21

Naczelny Sąd Administracyjny2023-12-19
NSAAdministracyjneŚredniansa
policjarównoważnik pieniężnybrak lokalu mieszkalnegoprawo administracyjneświadczenia socjalneprawo pracykarta praw policjantaorzecznictwo NSA

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną policjanta domagającego się przyznania równoważnika za brak lokalu mieszkalnego, uznając, że jego małżonka otrzymała już wcześniej pomoc finansową na uzyskanie lokalu.

Policjantowi odmówiono przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, ponieważ jego małżonka wcześniej skorzystała z pomocy finansowej na uzyskanie lokalu. Sąd pierwszej instancji oraz Naczelny Sąd Administracyjny uznały tę decyzję za prawidłową, stwierdzając, że przepis § 1 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia MSWiA z 2002 r. jednoznacznie wyłącza przyznanie równoważnika w takiej sytuacji, z wyjątkiem przeniesienia do innej miejscowości, co nie miało miejsca. Skarga kasacyjna została oddalona.

Sprawa dotyczyła odmowy przyznania policjantowi P.C. równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Decyzją z 2015 r. przyznano mu równoważnik, jednak później Komendant Główny Policji stwierdził nieważność tej decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa. Uzasadnieniem było to, że małżonka policjanta, również funkcjonariuszka, otrzymała wcześniej pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego, co zgodnie z § 1 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia MSWiA z 2002 r. wyłącza możliwość przyznania równoważnika drugiemu małżonkowi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę policjanta, podzielając stanowisko organu. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 19 grudnia 2023 r. również oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że przepis regulujący przyznawanie równoważnika jest jasny i nie budzi wątpliwości interpretacyjnych. Jedynym wyjątkiem od zasady wyłączającej przyznanie równoważnika w przypadku otrzymania pomocy przez małżonka jest przeniesienie policjanta do służby w innej miejscowości, co nie miało miejsca w tej sprawie. NSA uznał, że nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego ani procesowego, a uzasadnienie wyroku WSA było wystarczające.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, policjantowi nie można przyznać równoważnika pieniężnego w takiej sytuacji, ponieważ przepis § 1 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia MSWiA z 2002 r. jednoznacznie wyłącza taką możliwość, z wyjątkiem przeniesienia do innej miejscowości.

Uzasadnienie

Przepis § 1 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia MSWiA z 2002 r. stanowi negatywną przesłankę do przyznania równoważnika, gdy małżonek policjanta otrzymał pomoc finansową na uzyskanie lokalu. Jedynym wyjątkiem jest przeniesienie policjanta do służby w innej miejscowości, co nie miało miejsca w tej sprawie. Brak jest podstaw do dalszej wykładni tego przepisu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (16)

Główne

rozporządzenie MSWiA z 28 czerwca 2002 r. art. 1 § ust. 2 pkt 3

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Pomocnicze

u. Policji art. 92 § ust. 1

Ustawa o Policji

u. Policji art. 97 § ust. 5

Ustawa o Policji

rozporządzenie MSWiA z 28 czerwca 2002 r. art. 3

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego

k.p.a. art. 156 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 157 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 158 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 127 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 1 pkt 4

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przepis § 1 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia MSWiA z 2002 r. jednoznacznie wyłącza przyznanie równoważnika pieniężnego policjantowi, jeśli jego małżonek otrzymał pomoc finansową na uzyskanie lokalu, z wyjątkiem przeniesienia do innej miejscowości. W sprawie nie zaszły przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji z uwagi na wywołane przez nią nieodwracalne skutki prawne.

Odrzucone argumenty

Interpretacja systemowa i celowościowa przepisów powinna prowadzić do wniosku, że pomoc finansowa dla małżonka nie wyłącza równoważnika, jeśli nie skutkowała uzyskaniem lokalu w miejscu służby. Decyzja przyznająca równoważnik nie naruszała rażąco prawa, ponieważ przepisy materialne nastręczały problemów interpretacyjnych. Pozbawienie skarżącego prawa do równoważnika w 2017 r. było utratą zdolności do zachowania tego prawa, co powinno wykluczać stwierdzenie nieważności. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji było wadliwe i wewnętrznie sprzeczne. Sąd pierwszej instancji nie wyjaśnił w uzasadnieniu wyroku, dlaczego odmówił słuszności zarzutowi co do ułomności uzasadnienia zaskarżonej decyzji.

Godne uwagi sformułowania

Zasadą wynikającą z tego przepisu jest nieprzyznawanie policjantowi równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego w sytuacji, gdy małżonek otrzymał pomoc finansową na uzyskanie lokalu. Jedyny wyjątek to sytuacja, gdy policjant został przeniesiony do pełnienia służby w innej miejscowości. Nieodwracalność skutków prawnych o jakich mowa w art. 156 § 2 k.p.a., rozpatrywać należy nie w sferze faktów a wyłącznie w płaszczyźnie obowiązującego prawa i środków prawnych, jakimi posługuje się w swym działaniu organ administracji publicznej.

Skład orzekający

Jerzy Stelmasiak

przewodniczący

Olga Żurawska-Matusiak

sprawozdawca

Hanna Knysiak-Sudyka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przyznawania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego policjantom, w szczególności w kontekście otrzymania pomocy finansowej przez małżonka."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i przepisów rozporządzenia MSWiA z 2002 r. Wyjątek dotyczący przeniesienia do innej miejscowości jest kluczowy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy świadczeń socjalnych dla funkcjonariuszy i ich interpretacji przepisów, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i pracy.

Czy pomoc finansowa dla małżonka policjanta pozbawia go równoważnika za brak mieszkania? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OSK 3080/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-12-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-01-04
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Hanna Knysiak - Sudyka
Jerzy Stelmasiak /przewodniczący/
Olga Żurawska - Matusiak /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6212 Równoważnik za brak lokalu mieszkalnego i za remont lokalu mieszkalnego
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II SA/Wa 1373/19 - Wyrok WSA w Warszawie z 2020-01-22
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 156 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2013 poz 1130
§ 3, 21 1 ust. 2 pkt 3
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad  przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędziowie: Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak (spr.) Sędzia del. WSA Hanna Knysiak-Sudyka Protokolant: starszy asystent sędziego Tomasz Godlewski po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2023 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P.C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 stycznia 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 1373/19 w sprawie ze skargi P. C na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2019 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 22 stycznia 2020 r., II SA/Wa 1373/19 oddalił skargę P.C na decyzję Komendanta Głównego Policji z [...] kwietnia 2019 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia z urzędu nieważności decyzji w sprawie przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego.
Wyrok ten zapadł w następującym stanie faktycznym sprawy:
Decyzją nr [...] z [...] czerwca 2015 r. Komendant Centralnego Biura Śledczego Policji (dalej: "Komendant CBŚP") przyznał P.C (dalej: "skarżący") równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego od [...] czerwca 2015 r. w wysokości 12,50 zł. dziennie.
Komendant Stołeczny Policji w Warszawie (dalej: "Komendant Stołeczny") rozkazem personalnym z [...] maja 2017 r., nr [...] z [...] czerwca 2017 r., przeniósł skarżącego z CBŚP do dalszego pełnienia służby w Komendzie Stołecznej Policji.
W skierowanym 1 czerwca 2017 r., do Komendanta Stołecznego oświadczeniu mieszkaniowym do ustalenia uprawnień do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz jego wysokości, skarżący wskazał, że z pomocy finansowej na budownictwo mieszkaniowe w 2000 r. korzystała jego małżonka.
W związku powyższym Komendant Stołeczny decyzją z [...] czerwca 2017 r., nr [...], działając na podstawie art. 92 ust. 1 i art. 97 ust. 5 ustawy z 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2016 r. poz. 1782, ze zm. – dalej: "ustawa o Policji") oraz § 3, § 1 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (Dz. U. z 2013 poz. 1130 - zwane dalej: "rozporządzenie MSWiA z 28 czerwca 2002 r."), odmówił skarżącemu przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego za okres od [...] czerwca 2017 r.
Komendant Główny Policji decyzją z [...] stycznia 2019 r., nr [...], działając na podstawie art. 156 § 1 pkt 2, art. 157 § 1 i art. 158 § 1 k.p.a., art. 92 ust. 1 i art. 97 ust. 5 ustawy o Policji, § 9 rozporządzenia z MSWiA z dnia 28 czerwca 2002 r., orzekł o stwierdzeniu nieważności ostatecznej decyzji Komendanta CBŚP z [...] czerwca 2015 r., nr [...].
Uzasadniając swoje stanowisko organ wskazał, że decyzja z [...] czerwca 2015 r. wydana została z rażącym naruszeniem § 1 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia z MSWiA z dnia 28 czerwca 2002. Z akt sprawy wynika bowiem, że Komendant Miejski Policji w S. decyzją z [...] września 1999 r., nr [...] przyznał już żonie skarżącego pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w S. z uwzględnieniem 3 norm zaludnienia, tj. 1 normy zainteresowanej, 1 normy należnej skarżącemu oraz 1 normy synowi K.C. Zdaniem organu przyznanie pomocy finansowej małżonkowi policjanta wyłącza możliwość przyznania funkcjonariuszowi równoważnika pieniężnego za brak lokalu, co oznacza, że decyzja wydana w takim stanie faktycznym obarczona jest wadą rażącego naruszenia prawa, o której mowa art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., co uzasadnia stwierdzenie jej nieważności.
Ponownie rozpoznając sprawę Komendant Główny decyzją z [...] kwietnia 2019 r., nr [...], utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję. Organ stwierdził, że w związku z wcześniejszym udzieleniem małżonce skarżącego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, w sprawie zaistniały przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji Komendanta CBŚP z [...] czerwca 2015 r. - z uwagi na rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Na powyższą decyzję skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
W odpowiedzi na skargę Komendant Główny wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko swoje wyrażone w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 22 stycznia 2020 r., II SA/Wa 1373/19 uznał skargę za niezasadną.
Uzasadniając swoje stanowisko Sąd pierwszej instancji wskazał, że w rozpoznawanej sprawie istotnie wystąpiła przesłanka do stwierdzenia nieważności decyzji Komendanta CBŚP z [...] czerwca 2015 r., o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., albowiem decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem § 1 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia MSWiA z dnia 28 czerwca 2002 r.
Zdaniem Sądu pierwszej instancji stan faktyczny przedmiotowej sprawy, istniejący w dacie wydania decyzji ostatecznej z [...] czerwca 2015 r., nie uprawniał Komendanta CBŚP do przyznania skarżącemu równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Skarżący bowiem, ubiegając się o przyznanie przedmiotowego świadczenia, w oświadczeniu mieszkaniowym wykazał, iż jego żona (funkcjonariusz pełniący służbę w Komendzie Miejskiej Policji w S.), na podstawie decyzji Komendanta Miejskiego Policji w S. z [...] września 1999 r., otrzymała już pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w S. z uwzględnieniem 3 norm zaludnienia.
W ocenie Sądu pierwszej instancji zasada określona w § 1 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia MSWiA z dnia 28 czerwca 2002 r. doznaje wyjątku w jednym tylko przypadku, a mianowicie, gdy policjant został przeniesiony do pełnienia służby w innej miejscowości, co nie miało miejsca w niniejszej sprawie. Zaznaczono, iż to, że skarżący pełnił (i nadal pełni) służbę w W., zaś centrum życia osobistego posiadał (i nadal posiada) w S., było konsekwencją jego własnego wyboru. Sam zatem zdecydował o tym, że miejscem jego zamieszkania będą S., a na uzyskanie lokalu mieszkalnego w tej właśnie miejscowości jego małżonka otrzymała pomoc finansową.
Z tych względów zarzuty skargi pozostały bez wpływu na podjęte przez organ rozstrzygnięcie. Odwołano się w tej materii do poglądu zaprezentowanego w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1 kwietnia 2015 r., I OSK 2849/13, w którym NSA wskazał, iż z § 1 ust. 2 pkt 3 w związku z pkt 2 rozporządzenia MSWiA z dnia 28 czerwca 2002 r. "wynika jednoznacznie, że istnienie negatywnej przesłanki w postaci przyznania pomocy finansowej małżonkowi policjanta wyłącza możliwość przyznania funkcjonariuszowi równoważnika pieniężnego".
W ocenie Sądu pierwszej instancji nie miał także racji skarżący twierdząc, że kwestionowana w postępowaniu nadzorczym decyzja z [...] czerwca 2015 r., wywołała nieodwracalne skutki prawne. Za nietrafny uznano również zarzut skargi dotyczący rażącego naruszenia art. 107 § 1 pkt 4 k.p.a., poprzez zaniechanie wskazania w komparycji zaskarżonej decyzji podstawy prawnej rozstrzygnięcia o stwierdzeniu nieważności decyzji z [...] czerwca 2015 r., ponieważ przepisy art. 156 § 1 pkt 2, art. 157 § 1 i art. 158 § 1 k.p.a. zostały powołane w podstawie prawnej decyzji Komendanta Głównego z [...] stycznia 2019 r. stwierdzającej nieważność przedmiotowej decyzji ostatecznej. Natomiast w podstawie prawnej decyzji organu z 17 kwietnia 2019 r., wydanej na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, prawidłowo powołano m.in. art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a., skoro Komendant Główny podjął rozstrzygnięcie o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji. Sąd pierwszej instancji nie podzielił również zarzutu skarżącego dotyczącego naruszenia art. 107 § 3 k.p.a., gdyż uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi, o których mowa we wskazanym przepisie.
Z powyższych względów WSA w Warszawie, w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 - dalej: "p.p.s.a."), oddalił skargę.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł skarżący, zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu:
I. naruszenie prawa materialnego, a mianowicie:
1) § 5 ust. 2 pkt 3 w zw. z pkt 2 rozporządzenia MSWiA z dnia 28 czerwca 2002 r. w zw. z art. 92 ust. 1 ustawy o Policji, poprzez ich błędną wykładnię literalną, gdzie zastosowanie wykładni systemowej i celowościowej w kontekście całości regulacji dotyczących mieszkań funkcjonariuszy prowadzi do wniosku, że skoro przesłanka negatywna do spornego równoważnika (otrzymanie pomocy finansowej przez policjanta bądź jego małżonka) doznaje wyjątku w sytuacji, gdy uprzednie zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych funkcjonariusza zdezaktualizowało się (wskutek przeniesienia służbowego z urzędu), to nie można uznać, iż zachodzi ona także wówczas kiedy owa pomoc – wyjątkowo - nie skutkowała uzyskaniem lokalu w miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej (czyli, tak jak u skarżącego);
2) art. 156 § 1 pkt 2 in fine k.p.a., poprzez niewłaściwe zastosowanie, albowiem w okolicznościach niniejszej sprawy przepisy prawa materialnego, które legły u podstaw decyzji kontrolowanej nastręczają problemy interpretacyjne, a zatem nieprawidłowe było uznanie jej za rażąco naruszającą prawo, skutkujące stwierdzeniem nieważności;
3) art. 156 § 2 in fine k.p.a., przez ich błędną wykładnię opierającą się na założeniu, że pozbawienie skarżącego prawa do równoważnika w 2017 r. na mocy decyzji organów Policji, nie było utratą zdolności do zachowania przez niego tegoż prawa, a w konsekwencji nieprawidłowe założenie, iż nie zaszła negatywna przesłanka do stwierdzenia nieważności decyzji z uwagi na wykonanie przez nią nieodwracalnych skutków prawnych;
II. naruszenie przepisów postępowania, uchybienie którym miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
1) art. 151 p.p.s.a. w związku ze wskazanymi poniżej przepisami postępowania administracyjnego:
- art. 138 § 1 pkt 2 w zw. art. 158 i art. 156 k.p.a., poprzez błędne przyjęcie, że organ zasadnie utrzymał w mocy własną decyzję z 29 stycznia 2019 r. o nr 13/2019 (omyłkowo wpisane "12/2019"), w sytuacji gdy nie zaszły przesłanki wymienione w art. 156 § 1 k.p.a. do stwierdzeniu nieważności kontrolowanej decyzji;
- art. 107 § 3 k.p.a., poprzez aprobatę wadliwego uzasadnienia zaskarżonej decyzji, sformułowanego w sposób wewnętrznie sprzeczny w części odnoszącej się do wykładni przepisów materialnych, których stosowanie stanowiło podstawę stwierdzenia nieważności decyzji kontrolowanej w trybie nadzorczym, co poddawało w wątpliwość prawidłowość rozumowania organu przy podejmowaniu zaskarżonego rozstrzygnięcia, a jednocześnie wprost dowodzi, iż owe przepisy nastręczały problemy interpretacyjne;
co skutkowało nieuzasadnionym oddaleniem przez Sąd pierwszej instancji skargi oraz pozostawieniem w obrocie prawnym wadliwej decyzji Komendanta Głównego Policji;
2) art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez niewyjaśnienie w uzasadnieniu wyroku, dlaczego Sąd pierwszej instancji odmówił słuszności zarzutowi, co do ułomności uzasadnienia zaskarżonej decyzji i uznał, że spełnia ono wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a.
Wskazując na powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi, albowiem istota sprawy została dostatecznie wyjaśniona, względnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, a także zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego ustalonych według norm przepisanych. Skarżący zawnioskował również o rozpoznanie sprawy na rozprawie.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący przedstawił argumentację, mającą na celu wykazanie zasadności podniesionych zarzutów.
Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została złożona.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Z urzędu bada tylko, czy w sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania, enumeratywnie wymienione w § 2 powołanego artykułu. W niniejszej sprawie nie można dopatrzeć się żadnej z wad, która świadczyłaby o nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Dlatego skarga kasacyjna podlegała rozpatrzeniu w granicach wyznaczonych sformułowanymi w niej podstawami kasacyjnymi i ich uzasadnieniem.
Analizując środek odwoławczy w powyższym zakresie, uznać należy, że nie zasługuje on na uwzględnienie.
Wykładnia § 1 ust. 2 pkt 3 w zw. z pkt 2 rozporządzenia MSWiA z dnia 28 czerwca 2002 r. w zw. z art. 92 ust. 1 ustawy o Policji dokonana przez orzekające w sprawie organy i zaakceptowana przez Sąd pierwszej instancji, została przeprowadzona prawidłowo. Zgodnie z ww. przepisem równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego nie przyznaje się policjantowi w służbie stałej, jeżeli jego małżonek otrzymał pomoc, o której mowa w pkt 2 (pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu na podstawie odrębnych przepisów, z wyjątkiem policjanta przeniesionego do służby w innej miejscowości).
Jak trafnie wskazał Sad pierwszej instancji, ww. przepis jest jednoznaczny w swojej treści i nie budzi wątpliwości interpretacyjnych. Zasadą wynikającą z tego przepisu jest nieprzyznawanie policjantowi równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego w sytuacji, gdy małżonek otrzymał pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Jedyny wyjątek to sytuacja, w której policjant został przeniesiony do pełnienia służby w innej miejscowości. A zatem uprzednie otrzymanie przez funkcjonariusza lub jego małżonka pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu wyklucza otrzymanie równoważnika przez funkcjonariusza nie mającego mieszkania w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej, chyba że brak ten jest spowodowany przeniesieniem policjanta do służby w innej miejscowości. Wówczas zachowuje on prawo do równoważnika. Wskazany wyjątek został jednoznacznie określony w treści przepisu i brak jest podstaw ku temu, aby kolejne wyjątki od wprowadzonej przepisem § 1 ust. 2 rozporządzenia MSWiA z dnia 28 czerwca 2002 r. zasady wyprowadzać w drodze wykładni systemowej i celowościowej.
W okolicznościach niniejszej sprawy nie budzi wątpliwości, że skarżący - jak sam wskazał - nigdy nie pełnił służby w innej miejscowości niż W. Nie doszło zatem do zmiany miejsca pełnienia służby, która uprawniałaby go do pobierania równoważnika za brak lokalu mieszkalnego. A niesporne jest w sprawie, że żona skarżącego jako funkcjonariuszka Policji otrzymała pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji KMP w S. z [...] września 1999 r.
Niezasadny jest zatem także zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 in fine k.p.a. Skarżący kasacyjnie upatruje naruszenia tego przepisu w uznaniu, że przepisy prawa materialnego, które legły u podstaw kontrolowanej decyzji nie nastręczają problemów interpretacyjnych, co pozwoliło na stwierdzenie nieważności wydanej w oparciu o te przepisy decyzji. Formułując taki zarzut powinnością autora skargi kasacyjnej było powiązanie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. z tymi przepisami, które w jego ocenie nie nastręczały problemów interpretacyjnych. Z faktu związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej wynika bowiem wykluczenie możliwości domniemywania intencji strony składającej ten środek zaskarżenia, konkretyzowania jego zarzutów, czy też uzupełniania występujących w nim braków dotyczących podstaw skargi kasacyjnej i ich uzasadnienia. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę wnoszącą skargę kasacyjną naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sąd ten uprawniony jest bowiem jedynie do zbadania, czy postawione w skardze kasacyjnej zarzuty polegające na naruszeniu przez wojewódzki sąd administracyjny konkretnych przepisów prawa materialnego, czy też procesowego w rzeczywistości zaistniały. Zakres kontroli wyznacza zatem sam autor skargi kasacyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone. Autor skargi kasacyjnej tego warunku nie dopełnił, co uniemożliwia dokonanie oceny tego zarzutu.
Dodatkowo zwrócić należy uwagę, że przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w rozpoznawanej sprawie jest decyzja stwierdzająca nieważność decyzji przyznającej równoważnik za brak lokalu mieszkalnego i jak się wydaje, to nie przepisy stanowiące podstawę prawną tej decyzji były przedmiotem kontrowersji interpretacyjnych.
Jeżeli zaś chodzi o przepis § 1 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia MSWiA z dnia 28 czerwca 2002 r., to jak wskazano powyżej nie wywołuje on wątpliwości, co do jego treści. Co do zasady możliwe jest zatem uznanie, że określone rozstrzygnięcie organu wydane w oparciu o ten przepis rażąco narusza prawo. Zbieżne z powyższym stanowisko było już prezentowane w orzecznictwie NSA. W wyroku z 1 kwietnia 2015 r., I OSK 2849/13 NSA orzekł, że literalne brzmienie § 1 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, nie nastręcza problemów interpretacyjnych. Z powyższego przepisu wynika jednoznacznie, że istnienie negatywnej przesłanki w postaci przyznania pomocy finansowej małżonkowi policjanta wyłącza możliwość przyznania funkcjonariuszowi równoważnika pieniężnego.
Trafne jest stanowisko Sadu pierwszej instancji, że w sprawie nie zaistniała negatywna przesłanka do stwierdzenia nieważności decyzji z uwagi na wywołane przez nią nieodwracalne skutki prawne. Zarzut I.3 skargi kasacyjnej jest wobec tego nieuprawniony.
Nieodwracalność skutków prawnych o jakich mowa w art. 156 § 2 k.p.a., rozpatrywać należy nie w sferze faktów a wyłącznie w płaszczyźnie obowiązującego prawa i środków prawnych, jakimi posługuje się w swym działaniu organ administracji publicznej. Z nieodwracalnością skutków prawnych decyzji mamy do czynienia wówczas, gdy skutków prawnych wywołanych przez decyzję organ administracji publicznej w ramach swoich uprawnień nie jest władny odwrócić na drodze postępowania administracyjnego.
Podzielić należy ocenę Sądu pierwszej instancji, że w rozpoznawanej sprawie taka sytuacja nie występuje. Skoro już w dacie przyznania świadczenia skarżący nie spełniał warunków do jego przyznania, to nie można uznać, że skarżący "utracił zdolność" do zachowania prawa do równoważnika za brak lokalu mieszkalnego.
Nie zasługiwały również na uwzględnienie zarzuty naruszenia przepisów postępowania, przy czym co do pierwszego z nich wskazać należy, że został on niepoprawnie sformułowany. Podkreślenia wymaga, że przytoczenie podstawy kasacyjnej musi być precyzyjne. Jeżeli przepis prawa składa się z kilku jednostek redakcyjnych, wówczas zarzucane naruszenie należy powiązać z jego konkretną jednostką redakcyjną. Zarówno art. 156, jak i art. 158 k.p.a. składają się z kilku jednostek redakcyjnych, o różnej treści normatywnej. Brak podania, do której z nich odnosi się zarzut naruszenia art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 156 i art. 158 k.p.a. czyni niemożliwym odniesienie się do tego zarzutu. Dodatkowo wskazać należy, że przepis art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. nie stanowił podstawy decyzji odwoławczej. Komendant Główny Policji ocenił, że jego decyzja wydana w pierwszej instancji jest prawidłowa i dlatego też zastosował jako podstawę decyzji wydanej po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy art. 138 § pkt 1 k.p.a., co było działaniem zasadnym.
Chybiony jest zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a.
Wymogi, jakie powinna spełniać decyzja administracyjna zawarte są w art. 107 k.p.a. Zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, z kolei, uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 24 kwietnia 2018 r., I OSK 1351/16 podkreślił, że do naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. dochodzi wtedy, gdy uzasadnienie decyzji nie zawiera wszystkich elementów, wymienionych w tym przepisie albo gdy mimo formalnej poprawności jego treść - ze względu np. na ogólnikowość stwierdzeń i argumentów - nie pozwala na skontrolowanie poprawności rozstrzygnięcia sprawy, a tym samym czyni w stopniu istotnym wątpliwym poprawność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w sprawie.
Aby naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 107 § 3 k.p.a. mogło stanowić podstawę uchylenia decyzji, koniecznym jest wykazanie, że uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Taki wpływ w skardze kasacyjnej nie został wykazany. Nadto uważna analiza zaskarżonej decyzji wskazuje, że nie występuje w niej rozbieżność wskazana w skardze kasacyjnej. Przywołane przez autora skargi kasacyjnej twierdzenia organu, w istocie tylko w jednym wypadku są stanowiskiem organu. W drugim zaś jest to przywołanie treści przepisu. Uzasadnienie decyzji w sposób jednoznaczny wskazuje, dlaczego organ uznał, że w sprawie, wobec jednoznacznej treści przepisu § 1 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia MSWiA z dnia 28 czerwca 2002 r. doszło do rażącego naruszenia prawa, i tym samym zaistniały przesłanki do stwierdzenia jej nieważności. W sprawie istotne jest zaistnienie negatywnej przesłanki niepozwalającej na przyznania funkcjonariuszowi równoważnika za brak lokalu mieszkalnego. Jest nią w okolicznościach przedmiotowej sprawy otrzymanie pomocy na uzyskanie lokalu mieszkalnego przez małżonka policjanta.
Nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Prawidłowo sporządzone uzasadnienie wyroku nie wymaga szczegółowego odniesienia się do wszystkich zarzutów skargi oraz podniesionej w niej argumentacji, a jedynie w zakresie niezbędnym do przeprowadzenia kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego. Sam fakt braku wyraźnego odniesienia się przez sąd pierwszej instancji do niektórych zarzutów skargi lub pominięcia w rozważaniach niektórych elementów stanu faktycznego sprawy, nie stanowi podstawy do uznania, że zaskarżony wyrok został wydany z naruszeniem art. 141 § 4 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z 21 września 2017 r., I GSK 1329/15). W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sposób wystarczający, umożliwiający dokonanie kontroli instancyjnej zaskarżonego wyroku, odniósł się do zarzutów skargi i wyjaśnił, z jakich przyczyn podzielił stanowisko organów obu instancji i nie uwzględnił stanowiska skarżącego o niespełnieniu przesłanek do stwierdzenia nieważności decyzji przyznającej równoważnik za brak lokalu mieszalnego.
Mając powyższe względy na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji orzeczenia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI