III OSK 3062/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła skargi kasacyjnej Burmistrza Miasta [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który stwierdził bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Skarżący, L.P., wnioskował o przesłanie skanu faktury za odbiór i zagospodarowanie odpadów. Organ odmówił udostępnienia informacji, powołując się na nadużycie prawa do informacji publicznej i realizację interesu prywatnego. Sąd pierwszej instancji uznał, że faktura stanowi informację prostą i zobowiązał organ do jej udostępnienia, stwierdzając jednocześnie, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Burmistrz w skardze kasacyjnej zarzucił Sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, kwestionując uznanie faktury za informację prostą oraz brak uwzględnienia zarzutu nadużycia prawa do informacji publicznej. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że faktury dokumentujące wydatkowanie środków publicznych stanowią informację publiczną. Stwierdził również, że organ nie powinien był pozostawać w bezczynności, lecz wydać decyzję administracyjną o odmowie udostępnienia informacji, nawet w przypadku podejrzenia nadużycia prawa do informacji publicznej. Sąd odrzucił również argumentację organu dotyczącą odrębnego trybu dla prasy, wskazując, że w tym przypadku zastosowanie mają przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowanie stanowiska NSA w kwestii bezczynności organu w przypadku braku wydania decyzji odmownej, nawet przy podejrzeniu nadużycia prawa do informacji publicznej, oraz charakteru faktur jako informacji publicznej.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji organu administracji publicznej i wnioskodawcy, ale zasady dotyczące dostępu do informacji publicznej i formy rozstrzygnięć są uniwersalne.
Zagadnienia prawne (4)
Czy faktura dotycząca zagospodarowania odpadów komunalnych, wystawiona przez firmę zewnętrzną na rzecz gminy, stanowi informację publiczną?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, faktury dokumentujące wydatkowanie środków publicznych, w tym te dotyczące umów na zagospodarowanie odpadów, stanowią informację publiczną.
Uzasadnienie
Faktury te dokumentują sposób dysponowania majątkiem publicznym i są związane z realizacją zadań publicznych przez organ.
Czy organ pozostaje w bezczynności, jeśli zamiast wydać decyzję odmowną, udziela odpowiedzi w formie pisma, kwestionując charakter informacji lub powołując się na nadużycie prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ pozostaje w bezczynności, jeśli nie udostępni informacji ani nie wyda decyzji odmownej w ustawowym terminie.
Uzasadnienie
Bezczynność występuje, gdy organ nie podejmuje wymaganych czynności materialno-technicznych (udostępnienie informacji) ani nie wydaje decyzji administracyjnej (odmowa, umorzenie). Odmowa udostępnienia informacji, nawet z powodu nadużycia prawa, wymaga formy decyzji administracyjnej.
Czy dziennikarz występujący o informację publiczną na podstawie Prawa prasowego musi udokumentować swój status?
Odpowiedź sądu
W przypadku wniosku o informację publiczną skierowanego do organu władzy publicznej, zastosowanie mają przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej, a nie Prawa prasowego. Dodatkowo, nawet jeśli powołuje się na Prawo prasowe, organ powinien zastosować tryb naprawczy w celu wyjaśnienia wątpliwości co do statusu wnioskodawcy.
Uzasadnienie
Ustawa o dostępie do informacji publicznej ma pierwszeństwo w stosunku do Prawa prasowego w zakresie dostępu do informacji publicznej dla prasy. Organ powinien był wezwać do uzupełnienia braków formalnych, zamiast od razu odrzucać wniosek.
Czy składanie licznych wniosków o informacje publiczne, powiązanych z konfliktem osobistym lub postępowaniem sądowym, stanowi nadużycie prawa do informacji publicznej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli cele wnioskodawcy nie mieszczą się w aksjologicznych założeniach prawa dostępu do informacji publicznej (np. jawność życia publicznego), a służą jedynie udręczeniu organu lub pozyskaniu dowodów w sprawach prywatnych, może to być uznane za nadużycie prawa.
Uzasadnienie
Nadużycie prawa do informacji publicznej nie jest bezpośrednio uregulowane, ale sąd może odmówić ochrony prawnej, jeśli cel wniosku jest sprzeczny z istotą tego prawa. Jednakże, organ musi wydać decyzję administracyjną stwierdzającą nadużycie, a nie pozostawać w bezczynności.
Przepisy (16)
Główne
u.d.i.p. art. 1 § ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
Informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych.
u.d.i.p. art. 2 § ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
Prawo do informacji publicznej jest prawem powszechnym.
u.d.i.p. art. 10 § ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
Informacja publiczna podlega udostępnieniu.
u.d.i.p. art. 13 § ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
Termin udostępnienia informacji publicznej wynosi 14 dni.
u.d.i.p. art. 16 § ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
Odmowa udostępnienia informacji publicznej następuje w drodze decyzji.
P.p.s.a. art. 149 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uwzględnia skargę na bezczynność organu.
u.d.i.p. art. 6 § ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
Katalog informacji publicznej.
Konstytucja RP art. 61
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.
Prawo do informacji publicznej.
Pomocnicze
u.d.i.p. art. 2 § ust. 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
Od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego.
P.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy skargi kasacyjnej.
P.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd jest związany granicami skargi kasacyjnej.
P.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi kasacyjnej.
k.k.
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny
Definicja funkcjonariusza publicznego.
k.p.a. art. 64 § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Wezwanie do usunięcia braków podania.
P.p. art. 4
Ustawa z dnia 26 stycznia 1984 r. - Prawo prasowe
Obowiązek udzielania prasie informacji.
P.p. art. 3a
Ustawa z dnia 26 stycznia 1984 r. - Prawo prasowe
Stosowanie przepisów u.d.i.p. do dostępu prasy do informacji publicznej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Faktury dotyczące wydatkowania środków publicznych są informacją publiczną. • Organ pozostaje w bezczynności, jeśli nie udostępni informacji lub nie wyda decyzji odmownej w terminie. • Odmowa udostępnienia informacji, nawet z powodu nadużycia prawa, wymaga formy decyzji administracyjnej.
Odrzucone argumenty
Wniosek o informację publiczną stanowił nadużycie prawa. • Organ nie był zobowiązany do udostępnienia informacji na podstawie Prawa prasowego. • Sąd pierwszej instancji błędnie uznał fakturę za informację prostą.
Godne uwagi sformułowania
Informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. • Odmowa udostępnienia informacji publicznej następuje w drodze decyzji. • Nadużycie prawa do informacji publicznej nie powinno korzystać z ochrony prawnej. • Faktury dokumentujące wydatkowanie środków publicznych stanowią informację o sprawie publicznej.
Skład orzekający
Małgorzata Masternak - Kubiak
przewodniczący
Paweł Mierzejewski
sprawozdawca
Rafał Stasikowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska NSA w kwestii bezczynności organu w przypadku braku wydania decyzji odmownej, nawet przy podejrzeniu nadużycia prawa do informacji publicznej, oraz charakteru faktur jako informacji publicznej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji organu administracji publicznej i wnioskodawcy, ale zasady dotyczące dostępu do informacji publicznej i formy rozstrzygnięć są uniwersalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego prawa dostępu do informacji publicznej i pokazuje, jak organy administracji mogą próbować unikać udostępniania informacji, a także jak sądy interpretują pojęcie bezczynności i nadużycia prawa.
“Czy organ może uniknąć udostępnienia faktury, twierdząc, że to 'prywatna sprawa'? NSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.