III OSK 3057/23

III OSK 3057/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-11-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-11-15
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Małgorzata Pocztarek /przewodniczący/
Przemysław Szustakiewicz
Sławomir Wojciechowski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6193 Funkcjonariusze Straży Granicznej
Hasła tematyczne
Straż graniczna
Sygn. powiązane
II SA/Wa 1515/22 - Wyrok WSA w Warszawie z 2023-05-16
Skarżony organ
Centralna Wojskowa Komisja Lekarska
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Sędziowie: sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz sędzia NSA Sławomir Wojciechowski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej W. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 maja 2023 r., sygn. akt II SA/Wa 1515/22 w sprawie ze skargi W. M. na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych z dnia 6 maja 2022 r., nr CKLKr-178-2022/F/SG w przedmiocie ustalenia zdolności do służby, związku schorzenia ze służbą oraz inwalidztwa 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od W. M. na rzecz Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 16 maja 2023 r., sygn. akt II SA/Wa 1515/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, ze skargi W. M. na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych z dnia 6 maja 2022 r., nr CKLKr-178-2022/F/SG w przedmiocie ustalenia zdolności do służby, związku schorzenia ze służbą oraz inwalidztwa: w punkcie pierwszym – oddalił skargę w zakresie ustalenia zdolności do służby; w punkcie drugim – odrzucił skargę w pozostałym zakresie.
Stan faktyczny sprawy przedstawia się w sposób następujący:
Komendant Bieszczadzkiego Oddziału Straży Granicznej w Przemyślu w dniu 24 stycznia 2022 r. skierował W. M. (dalej także jako: "skarżący", "skarżący kasacyjnie") do Podkarpackiej Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w Rzeszowie w celu ustalenia stanu zdrowia oraz ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej funkcjonariusza do służby.
Podkarpacka Rejonowa Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych orzeczeniem z 22 marca 2022 r. (nr RKLRz-529-2022/F/SG), na podstawie badania komisyjnego, wyników konsultacji psychiatrycznej skarżącego, historii dotychczasowego leczenia oraz dokumentacji medycznej leczenia w PZP i karty informacyjnej leczenia szpitalnego z 20 stycznia 2022 r., rozpoznała u skarżącego zespół zależności alkoholowej (ZUA) nierokujący zachowania abstynencji i powołując się na § 93 pkt 3 (r. 5) załącznika do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 11 października 2018 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Służbie Ochrony Państwa (Dz.U. z 2018 r., poz. 2035), stwierdziła, że schorzenie to czyni badanego trwale niezdolnego do służby na okres trzech lat (kat. C). Komisja rozpoznała ponadto u funkcjonariusza następujące schorzenia współistniejące: [...], stwierdziła, że rozpoznane schorzenia (za wyjątkiem ostatniego, będącego skutkiem wypadku w służbie), nie pozostają w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby w Staży Granicznej. Podkarpacka Rejonowa Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych uznała, że badany jest zdolny do pracy, zaliczyła go do trzeciej grupy inwalidzkiej do dnia 22 marca 2022 r. i stwierdziła że inwalidztwo nie pozostaje w związku ze służbą (wypadkiem w służbie).
Skarżący złożył odwołanie od orzeczenia Podkarpackiej Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych z 22 marca 2022 r., w którym zarzucił organowi nieuzasadnione stwierdzenie, że cierpi na ZUA nierokujący zachowania abstynencji. Odwołujący się podniósł, że zdaje sobie sprawę z problemu uzależnienia od alkoholu i wyjaśnił, że od 2018 r. walczy z nałogiem.
Skarżący podał, że od stycznia 2022 r. "pozostaje w całkowitej abstynencji", a jego pobyt w [...] w styczniu 2022 r. z powodu [...] nazwał "epizodem wpadki". Funkcjonariusz zarzucił ponadto, że lekarz psychiatra J. W. zbyt pobieżnie zapoznał się z jego stanem psychicznym, nie wziął pod uwagę że leczy się skutecznie od wielu lat.
Centralna Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (skład orzekający w [...]; dalej także jako: "Centralna Komisja Lekarska", "CKL", "organ"), po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, orzeczeniem z 6 maja 2022 r. (nr CKLKr-178-2022/F/SG), na podstawie art. 47 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz.U. z 2020 r., poz. 398), utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie.
W uzasadnieniu orzeczenia CKL podała m. in., że komisja pierwszej instancji, na podstawie dokumentacji zgromadzonej dla potrzeb orzeczniczych, protokołu badania z 22 marca 2022 r., prawidłowo rozpoznała sprawę uznając trwałą niezdolność orzekanego do służby w Straży Granicznej – kategoria zdrowia "C" na okres trzech lat, z uwagi na ZUA nierokujący zachowania abstynencji. Komisja podała, że w świetle zgromadzonej dokumentacji medycznej, ponowne badanie orzekanego nie wniesie nic nowego do sprawy. Organ dodał, że odwołujący się był uprzednio trzykrotnie orzekany co do dalszej zdolności do służby i kontynuował ją z ograniczeniem z uwagi na ZZA w okresie kontrolowanej abstynencji (orzeczenia Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w Rzeszowie z 25 czerwca 2019 r., z 4 września 2020 r. oraz z 8 listopada 2021 r.). Miał zatem szanse na dalsze wykonywanie obowiązków służbowych, jednak nie zachowywał abstynencji.
CKL dodała, że opinia psychologiczna z [...] marca 2022 r. (k. 22 akt administracyjnych) wskazuje na krótkie okresy abstynencji funkcjonariusza pomimo kontynuowania leczenia odwykowego oraz że lekarz psychiatra J. W. konsultujący skarżącego na potrzeby postępowania orzeczniczego przez Rejonową Komisją Lekarską podległą ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w Rzeszowie stwierdził, że "na podstawie historii dotychczasowego leczenia niestety nie rokuje utrzymania abstynencji" (k. 12 akt administracyjnych). Ponadto z karty informacyjnej z [...] z [...] stycznia 2022 r. (k. 44 akt administracyjnych), wynika, że skarżący nie wyraził zgody na podjęcie leczenia na Oddziale Terapii Uzależnień i wypisał się ze [...] na własne żądanie.
Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych z dnia 6 maja 2022 r., nr CKLKr-178-2022/F/SG w przedmiocie ustalenia zdolności do służby, związku schorzenia ze służbą oraz inwalidztwa, domagając się uchylenia zaskarżonego orzeczenia oraz utrzymanego nim w mocy orzeczenia Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w Rzeszowie z dnia 22 marca 2022 r.
Centralna Komisja Lekarska wniosła o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Warszawie uznał, że skarga w zakresie obejmującym ustalenie zdolności do służby nie zasługiwała na uwzględnienie, tym samym podlegała oddaleniu. Natomiast skarga w pozostałym zakresie, tj. dotyczącym związku schorzeń ze służbą i inwalidztwem, podlegała odrzuceniu.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł skarżący zaskarżając go w części, tj. w zakresie punkt 1. wyroku i zarzucając orzeczeniu na zasadzie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. naruszenie:
1) art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 39 ust. 5, art. 47 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (dalej ustawa o komisjach lekarskich), przez oddalenie skargi w wyniku przyjęcia, że komisje lekarskie obu instancji prawidłowo przeprowadziły postępowanie orzecznicze w sprawie, zgodnie z zasadami określonymi w ustawie o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, a stwierdzone rozpoznanie prawidłowo zakwalifikowały pod wskazane schorzenia, podczas gdy orzeczenia komisji obu instancji, nie zawierały szczegółowego uzasadnienia, a w szczególności nie wyjaśniono, dlaczego w przypadku skarżącego przyjęto, że nie rokuje zachowania abstynencji, co jest tym bardziej istotne wobec przedłożonej już w toku postępowania sądowego przez skarżącego dokumentacji wskazującej na podjęcie i kontynuowanie leczenia, co podważało zaaprobowane przez Sąd I Instancji stanowisko komisji obu instancji, co do negatywnej prognozy powrotu skarżącego do pełnienia służby;
2) art. 133 § 1 p.p.s.a., oraz art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 6 ust. 2 pkt 5 ustawy o komisjach lekarskich przez zaniechanie dokonania rozpoznania sprawy na podstawie całości akt sprawy, a w szczególności dokonanie niewszechstronnej oceny orzeczeń komisji lekarskich w zakresie stwierdzenia trwałej niezdolności skarżącego do pełnienia służby z pominięciem przedłożonej przez skarżącego dokumentacji lekarskiej i zaświadczeń przy pismach z dnia 21 września 2022 r. (zaświadczenia z dnia 14 września 2022 r. oraz zaświadczenie z dnia 12 września 2022 r.), z dnia 02 lutego 2023 r. (zaświadczenie z dnia 23 stycznia 2023 r.) oraz z dnia 11 maja 2023 r. (zaświadczenie z dnia 11 maja 2023 r.), które to dowody w ocenie skarżącego czyniły, co najmniej wątpliwym ustalenia komisji obu instancji, co do jego trwałej niezdolności do służby i nakazywały przeprowadzenie dodatkowych badań skarżącego w trybie art. 46 ustawy o komisjach lekarskich, co uzasadniało uchylenie orzeczenia, co najmniej komisji lekarskiej II Instancji.
Wskazując ww. zarzuty kasacyjne skarżący kasacyjnie wniósł o: uchylenie zaskarżonego wyroku w zaskarżonym zakresie i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie od Organu na rzecz skarżącego kosztów sądowych w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przewidzianych za postępowanie kasacyjne przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
Nadto strona skarżąca kasacyjnie oświadczyła, że zrzeka się przeprowadzenia rozprawy.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną, reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika w osobie radcy prawnego, Centralna Komisja Lekarska wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2024 r. poz. 935; dalej jako: "p.p.s.a."), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę przesłanki uzasadniające nieważność postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. Granice skargi kasacyjnej są wyznaczone przez zakres zaskarżenia orzeczenia sądu pierwszej instancji oraz podniesione i poddane konkretyzacji podstawy kasacyjne.
Zgodnie z treścią art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powyższe ustawowe podstawy kasacyjne wymagają od skarżącego kasacyjnie konkretyzacji poprzez sformułowanie tzw. zarzutów kasacyjnych. Oznacza to, że jeżeli – tak jak w rozpoznawanej sprawie – nie zachodzi nieważność postępowania zakres postępowania kasacyjnego wyznacza strona wnosząca skargę kasacyjną przez przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie.
Jak wskazano, Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Ze wskazanych przepisów wynika, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.
Dalej, wskazać należy, że zgodnie z art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie określony został zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Mając to na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny mógł w niniejszej sprawie zrezygnować z przedstawienia pełnej relacji co do przebiegu sprawy i sprowadzić swoją dalszą wypowiedź już tylko do rozważań mających na celu ocenę zarzutów postawionych wobec wyroku Sądu pierwszej instancji (por. np. wyrok NSA z 24 stycznia 2023 r. sygn. akt II OSK 1511/22, CBOSA).
W rozpatrywanej sprawie skarżący kasacyjnie oparł skargę kasacyjną, wskazując obie podstawy – naruszenia przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a.).
Na wstępie wskazać należy, że skarżący kasacyjnie w sposób nieostry i zbyt ogólny sformułował zarzuty naruszenia na zasadzie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., bowiem nie przypisał ani zarzutowi nr 1. ani zarzutowi nr 2. petitum skargi kasacyjnej konkretnej podstawy z ww. przepisu, zaś to na autorze skargi kasacyjnej ciąży obowiązek konkretnego wskazania, które przepisy prawa materialnego zostały przez sąd naruszone zaskarżanym orzeczeniem, na czym polegała ich błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być prawidłowa wykładnia i właściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 Postępowania przed sądami administracyjnymi). Podobnie zresztą przy naruszeniu prawa procesowego należy wskazać przepisy tego prawa, które zostały naruszone przez sąd i wpływ naruszenia na wynik sprawy tj. treść orzeczenia (art. 174 pkt 2 ustawy). Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do uzupełniania, czy innego korygowania wadliwie postawionych zarzutów kasacyjnych. Nie może też samodzielnie ustalać podstaw, kierunków jak i zakresu zaskarżenia (patrz: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 grudnia 2023 r., II GSK 1139/20, Legalis).
Odnosząc się do zarzutu nr 1 petitum skargi kasacyjnej, tj. naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 39 ust. 5, art. 47 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że nie zasługuje na uwzględnienie.
Wskazać należy, że tryb postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych określa ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz.U. z 2020 r. poz. 398). Z przepisów tej ustawy wynika, że komisje lekarskie podległe Ministrowi Spraw Wewnętrznych oceniają na podstawie badań zdolność fizyczną i psychiczną do pełnienia służby, a także m.in. orzekają również o tym, czy niezdolność do służby z powodu choroby pozostaje w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby. Komisje lekarskie są więc właściwe w zakresie badań medycznych oraz wydawania orzeczeń o stanie zdrowia i stopniu zdolności do służby, jak również i stopniu uszczerbku na zdrowiu, związku schorzeń i ułomności ze służbą.
Zgodnie z ugruntowanymi poglądami judykatury, orzeczenia ww. komisji lekarskich można podzielić na dwie odrębne grupy. Pierwsza z nich jest związana z ustalaniem przez komisję zdolności do służby. Oceniany jest stan zdrowia kandydata do służb mundurowych na potrzeby zaliczenia go do określonej kategorii zdolności do służby w celu przyjęcia do niej, funkcjonariusza do dalszego jej pełnienia czy zwolnienia ze służby. Orzeczenia w tych sprawach są zatem wiążące dla organu w sprawie powołania danej osoby do służby, przeniesienia funkcjonariusza na inne stanowisko służbowe, czy zwolnienia ze służby. Innymi słowy, orzeczenia te stanowią podstawę do wydania przez właściwe organy decyzji administracyjnej, na mocy której kandydat jest przyjmowany do służby, funkcjonariusz przenoszony na inne stanowisko służbowe, czy też z niej zwalniany (tak: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 stycznia 2023 r., III OSK 2827/22).
Podkreślić należy, że kontrola orzeczenia komisji lekarskiej przez sąd administracyjny ma charakter ograniczony i sprowadza się w istocie do badania orzeczenia pod względem formalnym. Oznacza to, że sąd administracyjny ocenia jedynie, czy orzeczenie wydała właściwa komisja lekarska, czy jej skład był zgodny z wymogami określonymi w przepisach regulujących te kwestie, a ponadto czy stwierdzone schorzenia dawały podstawę do zawartego w orzeczeniu określenia kategorii zdolności do służby. Innymi słowy, chodzi tu o stwierdzenie zgodności zaskarżonego orzeczenia z wymogami zawartymi w przepisach ustawy o komisjach lekarskich oraz rozporządzenia. Natomiast sąd administracyjny nie jest władny, aby rozważać kwestie medyczne. Sąd nie jest bowiem uprawniony do kwestionowania dokonanego przez komisję lekarską rozpoznania oraz stwierdzonych schorzeń prowadzących do orzeczenia o trwałej niezdolności do służby w Straży Granicznej.
Skarżący nie kwestionuje, że cierpi na zespół zależności alkoholowej (ZUA), ale nie zgadza się, że choroba ta powoduje, że jest niezdolny do służby, przedstawiając przy tym dokumentację lekarską przeprowadzoną poza procesem orzeczniczym. Polemika z tymi ustaleniami nie może jednak stanowić przesłanki do uchylenia zaskarżonego orzeczenia zgodnie z oczekiwaniami skarżącego. Po pierwsze, jak to już wyżej wskazano, kwestie medyczne pozostają poza przedmiotem oceny sądów administracyjnych w tego typu sprawach. Sąd nie może badać prawidłowości samej diagnozy, tj. rozpoznanego przez komisję lekarską schorzenia, nie może też oceniać procesu diagnostycznego i metod stosowanych przez lekarzy orzeczników dla dokonania oceny stanu zdrowia skarżącego. Po drugie, jak trafnie wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, skarżący kasacyjnie był uprzednio trzykrotnie orzekany co do dalszej zdolności do służby i kontynuował ją z ograniczeniem z uwagi na ZUA w okresie kontrolowanej abstynencji (orzeczenia Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w Rzeszowie z dnia 25 czerwca 2019 r., z dnia 4 września 2020 r. oraz z dnia 8 listopada 2021 r.). Miał zatem szanse na dalsze wykonywanie obowiązków służbowych, jednak nie zachowywał abstynencji.
W przedstawionym stanie faktycznym i prawnym uznać zatem należy, że dokonana przez komisje kwalifikacja była prawidłowa w świetle wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby, na podstawie którego jest wydawane orzeczenie o zdolności lub niezdolności do służby w Straży Granicznej. Centralna Komisja Lekarska prawidłowo przeprowadziła postępowanie orzecznicze w tej sprawie, zgodnie z zasadami określonymi w ustawie o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, a stwierdzone rozpoznania prawidłowo zakwalifikowała pod wskazane w orzeczeniu schorzenie (ułomność). Zauważyć należy, że zgodnie z art. 38 ust. 1 i 2 ustawy o komisjach lekarskich, rejonowa komisja lekarska wydaje orzeczenie po przeprowadzeniu niezbędnych badań lekarskich i zebraniu niezbędnych dokumentów, zaś Komisja Centralna może zlecić – stosownie do art. 46 tej ustawy – przeprowadzenie niezbędnych badań dodatkowych, w tym obserwację w podmiocie leczniczym. Decydującym zatem kryterium jest w tym przypadku niezbędność wykonania dodatkowych badań, przy czym o niezbędności decyduje właściwa komisja lekarska. Mając zatem na uwadze, że w odniesieniu do skarżącego nie powstały wątpliwości w omawianym zakresie, w związku z tym nie można skutecznie zarzucić naruszenia prawa.
Nadmienić jeszcze należy, że przepis art. 151 p.p.s.a. ma charakter swoistej "instrukcji" dla sądu, jakiej treści rozstrzygnięcie ma wydać (mianowicie: oddalić skargę), gdy uzna, że skarga wniesiona do sądu jest bezzasadna. Przepis ten – sam w sobie – może być naruszony tylko wówczas, gdy sąd uznając, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie – wydaje orzeczenie uwzględniające skargę lub też odwrotnie, gdy zachodzi sprzeczność między stanowiskiem sądu zawartym w uzasadnieniu a treścią sentencji wyroku (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 grudnia 2023 r., III FSK 1125/23, Legalis). W niniejszej sprawie nie doszło również do naruszenia art. 151 p.p.s.a.
Odnosząc się do zarzutu nr 2 petitum skargi kasacyjnej, tj. naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a., oraz art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 6 ust. 2 pkt 5 ustawy o komisjach lekarskich, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że przedmiotowy zarzut nie znajduje podstaw do uwzględnienie. Skarżący kasacyjnie podniósł, iż Sąd pierwszej instancji "zaniechał dokonania rozpoznania sprawy na podstawie całości akt sprawy, a w szczególności dokonanie niewszechstronnej oceny orzeczeń komisji lekarskich w zakresie stwierdzenia trwałej niezdolności skarżącego do pełnienia służby z pominięciem przedłożonej przez skarżącego dokumentacji lekarskiej i zaświadczeń przy pismach z dnia 21 września 2022 r. (zaświadczenia z dnia 14 września 2022 r. oraz zaświadczenie z dnia 12 września 2022 r.), z dnia 02 lutego 2023 r. (zaświadczenie z dnia 23 stycznia 2023 r.) oraz z dnia 11 maja 2023 r. (zaświadczenie z dnia 11 maja 2023 r.), które to dowody w ocenie skarżącego czyniły, co najmniej wątpliwym ustalenia komisji obu instancji, co do jego trwałej niezdolności do służby i nakazywały przeprowadzenie dodatkowych badań skarżącego w trybie art. 46 ustawy o komisjach lekarskich, co uzasadniało uchylenie orzeczenia, co najmniej komisji lekarskiej II Instancji".
Wskazać należy, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym sąd nie ustala stanu faktycznego, lecz bada czy w trakcie postępowania administracyjnego zostały ujawnione wszystkie okoliczności istotne dla wydania decyzji, czy były one uwzględnione przy wydaniu decyzji i w jaki sposób zostały ocenione przez organ (por. wyrok NSA z 16 maja 2008 r., II OSK 554/07). Sąd pierwszej instancji prawidłowo wywiązał się z tego obowiązku, dokonał poprawnej oceny zaskarżonej decyzji i słusznie przyjął ustalony przez organ stan faktyczny za odpowiadający wymogom prawa i podstawę wyrokowania. Dodatkowo wskazać należy, iż przepis art. 134 § 1 p.p.s.a. nie służy kwestionowaniu ustaleń faktycznych w sprawie, a w tym celu właśnie podniesiony został przedmiotowy zarzut.
Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przepis ten określa zatem granice rozpoznania skargi przez sąd administracyjny pierwszej instancji, zaś granice danej sprawy wyznacza jej przedmiot wynikający z treści zaskarżonego działania organu administracji publicznej. Oznacza to, że o naruszeniu normy wynikającej z powyższego przepisu można byłoby mówić, gdyby sąd wykroczył poza granice sprawy, w której została wniesiona skarga, albo – mimo wynikającego z tego przepisu obowiązku – nie wyszedł poza zarzuty i wnioski skargi, np. nie zauważając naruszeń prawa, które nie były powołane przez skarżącego, a które sąd pierwszej instancji zobowiązany był uwzględnić z urzędu. W ramach zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. nie można kwestionować dokonanej przez sąd oceny ustalonego stanu faktycznego z punktu widzenia jego zgodności lub niezgodności z mającym zastosowanie w sprawie stanem prawnym, czy też prawidłowości dokonanej przez sąd oceny działań organu administracji publicznej pod kątem zachowania przepisów procedur obowiązujących ten organ (por. m.in. wyrok NSA z 25 marca 2011 r., I FSK 1862/09; wyrok NSA z 11 kwietnia 2007 r., II OSK 610/06; postanowienie NSA z 11 stycznia 2012 r., I OSK 2438/11; wyrok NSA z 15 października 2015 r., I GSK 241/14; publik. CBOSA). W ramach zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. nie można także kwestionować prawidłowości zajętego stanowiska prawnego i wyrażonych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku poglądów (por. wyrok NSA z 2 lipca 2015 r., I OSK 450/15), ani prawidłowości oceny materiału dowodowego (por. wyrok NSA z 21 października 2010 r., I GSK 264/09).
Naczelny Sąd Administracyjny stoi na stanowisku, iż Sąd pierwszej instancji orzekał w granicach sprawy administracyjnej w powyższym rozumieniu, gdyż przedmiotem kontroli uczynił sprawę zakreśloną granicami formalnymi i normatywnymi w orzeczeniu Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych z dnia 6 maja 2022 r., nr CKLKr-178-2022/F/SG w przedmiocie ustalenia zdolności do służby, związku schorzenia ze służbą oraz inwalidztwa. W tym sensie nie doszło do naruszenia przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. Zauważyć jednocześnie należy, iż zarzut naruszenia tego przepisu został podniesiony w celu zakwestionowania stanowiska sądu pierwszej instancji co do ustaleń faktycznych (patrz więcej: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 listopada 2023 r., III OSK 2817/21, Legalis). Przepis art. 134 § 1 p.p.s.a. nie może służyć tym celom, co także z tej przyczyny czyni go nieuzasadnionym.
Naczelny Sąd Administracyjny uznał jako bezzasadny także zarzut naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a., bo Sąd pierwszej instancji niewątpliwie orzekał na podstawie akt rozpoznawanej sprawy i nie wykroczył poza ich zakres. Przepis ten wyraża zasadę orzekania na podstawie akt sprawy. Może on stanowić podstawę kasacyjną wskazaną w art. 174 pkt 2 PostAdmU, jeżeli oddalono skargę, mimo niekompletnych akt sprawy; pominięciu istotnej części tych akt; oparciu orzeczenia na własnych ustaleniach sądu nieznajdujących odzwierciedlenia w aktach sprawy. Przepis art. 133 § 1 p.p.s.a. nie służy natomiast kwestionowaniu ustaleń i oceny przyjętego w sprawie stanu faktycznego, ani zwalczaniu wniosków, jakie zostały wyprowadzone przez sąd z materiału dowodowego sprawy (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 marca 2023 r., sygn. akt II FSK 1955/20 oraz z 6 czerwca 2023 r. sygn. akt I OSK 99/21). Dalej, w ramach zarzutu art. 133 § p.p.s.a. nie można skutecznie kwestionować dokonanej przez sąd oceny dokumentów, o ile dokumenty te znajdują się w materiale zgromadzonym w aktach sprawy. Przepis art. 133 § 1 p.p.s.a. nie może służyć kwestionowaniu oceny materiału dowodowego, jak i ustaleń i oceny ustalonego w sprawie stanu faktycznego dokonanych przez sąd pierwszej instancji. (tak: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 lutego 2024 r., I OSK 2063/22, Legalis). Sąd I instancji przeanalizował i ocenił znajdujące się w aktach administracyjnych dokumenty, tym samym nie mógł zatem naruszyć art. 133 § 1 p.p.s.a.
Niezależnie od powyższego wskazać należy, że kontrola orzeczenia komisji lekarskiej przez sąd administracyjny ma charakter ograniczony i sprowadza się w istocie do jego badania pod względem formalnym. Sąd, zatem nie jest uprawniony do oceny fachowości przeprowadzonych u skarżącego kasacyjnie badań, a tym samym weryfikacji orzeczeń komisji lekarskich z tego punktu widzenia. Sąd natomiast kontroluje, czy rozstrzygnięcie w sprawie zostało podjęte na podstawie kompletnego materiału dowodowego obejmującego niezbędne badania lekarskie oraz, czy dokonana kwalifikacja zdolności do służby jest z tym materiałem spójna. Podstawą orzekania dla sądu administracyjnego jest materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu przed organem administracji.
W niniejszej sprawie Centralna Komisja Lekarska uzasadniła zaskarżone orzeczenie w należyty sposób, jednocześnie odnosząc się do zarzutów i argumentów podniesionych przez skarżącego. Nie ulega wątpliwości, że uzasadnienia orzeczenia zostało sporządzone w sposób logicznych i przekonująco wyjaśnia, dlaczego i na jakiej podstawie zostało podjęte rozstrzygnięcie. Uzasadnienie orzeczenia zostało sporządzone tak, aby można było dokonać oceny wydanego rozstrzygnięcia.
W świetle znaczenia konsekwencji wynikających z zasady dyspozycyjności obowiązującej w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, skarga kasacyjna nie mogła być więc uznana za usprawiedliwioną, a co za tym idzie i skuteczną. Brak zaangażowania autora skargi kasacyjnej w rzeczowe zakwestionowanie naruszenia przepisu prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a) oraz brak wykazania, że naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) przekonały Naczelny Sąd Administracyjny o niezasadności skargi kasacyjnej.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach i orzekł o jej oddaleniu, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a.
O kosztach postępowania kasacyjnego w wysokości 240 złotych obejmujących wynagrodzenie pełnomocnika organu będącego radcą prawnym orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1935).