III OSK 3038/23

III OSK 3038/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-02-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-11-13
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Hanna Knysiak - Sudyka /sprawozdawca/
Olga Żurawska - Matusiak
Wojciech Jakimowicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Sygn. powiązane
IV SAB/Wr 220/23 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2023-08-24
Skarżony organ
Dyrektor Szkoły
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 150
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Jakimowicz Sędziowie: sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak sędzia del. WSA Hanna Knysiak-Sudyka (spr.) Protokolant: asystent sędziego Aleksandra Kraus po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 24 sierpnia 2023 r. sygn. akt IV SAB/Wr 220/23 w sprawie ze skargi M. M. na bezczynność Dyrektora Przedszkola nr 65 we Wrocławiu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 26 marca 2023 r. oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 24 sierpnia 2023 r. sygn. akt IV SAB/Wr 220/23, po rozpoznaniu sprawy ze skargi M. M. na bezczynność Dyrektora Przedszkola nr 65 we Wrocławiu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 26 marca 2023 r.: oddalił skargę w całości (pkt I), a także przyznał adwokatowi P. Z. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu kwotę 480 zł, w tym 23% podatku od towarów i usług, tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu sądowym (pkt II).
Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
M. M. (dalej: "skarżąca", "strona") pismem z dnia 26 marca 2023 r., powołując się na art. 2 ust. 1 i art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2020 r. poz. 2176 z późn. zm.; dalej: "u.d.i.p.") wystąpiła do Dyrektora Przedszkola nr 65 Pod Wesołym Koziołkiem we Wrocławiu (dalej: "organ") z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej w zakresie:
1. Skanów faktur dotyczących poniesionych przez Przedszkole nr 65 Pod Wesołym Koziołkiem we Wrocławiu w roku 2021, 2022 oraz 2023 wydatków na zakup materiałów, przyborów papierniczych przeznaczonych dla dzieci, tj.: kredki, flamastry, farby, kleje, bloki rysunkowe, kartony kolorowe, plastelina, nożyczki, papier ksero, toner do kserokopiarki i innych;
2. Informacji o sposobie zakwalifikowania przez dyrektora przedszkola i rozliczenia dokumentów księgowych, o których mowa w ust. 1, z uwzględnieniem paragrafu kwalifikacji budżetowej, tytułu wydatku, zadania z których zostały one poniesione.
Powołując się na art. 14 ust. 1 u.d.i.p. wnioskodawczyni wnosiła, aby informacje przesłać na jej adres poczty e-mail wskazany we wniosku.
Pismem z dnia 13 kwietnia 2023 r. organ udzielił skarżącej odpowiedzi wskazując, że Przedszkole nr 65 Pod Wesołym Koziołkiem we Wrocławiu rozliczane jest przez Centrum Usług Informatycznych we Wrocławiu przy ul. Namysłowskiej 8, informując, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej winien być złożony do ww. instytucji, celem uzyskania odpowiedzi.
W dniu 16 maja 2023 r. M. M. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
W dniu 20 lipca 2023 r. do Sądu wpłynęło pismo pełnomocnika skarżącej, ustanowionego z urzędu, w którym domagał się on zasądzenia kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, wskazując na zasadność uwzględnienia orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego przy orzeczeniu w przedmiocie stawek urzędowych. Pełnomocnik złożył także stosowne oświadczenie w przedmiocie braku opłacenia kosztów pomocy prawnej. Jednocześnie podtrzymał zarzuty i wnioski skargi.
W odpowiedzi z dnia 11 sierpnia 2023 r. organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Powielił argumentację podaną w odpowiedzi na skargę, nadto wskazał, że żądanie przyznania sumy pieniężnej wymaga "uzasadnienia na zasadach ogólnych". Wnosił również o nieuwzględnienie wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, wywodząc, że działanie pełnomocnika ograniczyło się do sporządzenia i wniesienia jednego pisma procesowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w powołanym wyżej wyroku uznał, że skarga nie była zasadna i nie zasługiwała na uwzględnienie.
Uzasadniając swoje stanowisko Sąd pierwszej instancji wskazał, że istota sporu rozpoznawanej sprawy sprowadza się do ustalenia, czy istotnie organ - Dyrektor Przedszkola nr 65 Pod Wesołym Koziołkiem we Wrocławiu pozostawał bezczynny w zakresie rozpoznania wniosku skarżącej z dnia 26 marca 2023 r. W opinii Sądu na tak postawione pytanie - w okolicznościach tej sprawy - należy odpowiedzieć negatywnie, gdyż wniosek skarżącej został załatwiony w prawem przewidzianej formie i na moment wnoszenia skargi sprawa była już rozpoznana. Okoliczność ta, w kontekście zarzutów skargi podnoszącej brak właściwej, kompletnej odpowiedzi organu na zgłoszone we wniosku pytania, upoważniała Sąd do merytorycznej kontroli prawidłowości postępowania i oceny, czy w istocie w tej sprawie pismo organu z dnia 13 kwietnia 2023 r. stanowiące odpowiedź na wniosek skarżącej z dnia 26 marca 2023 r. może być uznane za realizację obowiązków wynikających z przepisów prawa.
W niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji uznał, że nie ma sporu co do tego, że organ jest podmiotem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p.
W opinii Sądu pierwszej instancji, wbrew poglądom sformułowanym przez organ w odpowiedzi na skargę oba zawarte w piśmie strony z dnia 26 marca 2023 r. wnioski odnoszą się zasadniczo do informacji publicznej. Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Rozwinięciem tej ogólnej definicji są zapisy art. 6 ust. 1 ww. ustawy wskazujące rodzaje spraw, jakich mogą dotyczyć informacje o charakterze informacji publicznych, czyniąc to w sposób otwarty, czemu służy zwrot "w szczególności". W orzecznictwie sądowym oraz doktrynie przyjmuje się szerokie rozumienie pojęcia "informacja publiczna", co jest wywodzone nie tylko z treści powołanych przepisów, ale przede wszystkim z art. 61 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji RP. Za informację publiczną uznaje się zatem każdą wiadomość wytworzoną lub odnoszoną do władz publicznych, a także wytworzoną lub odnoszoną do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa.
Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu zasadniczo żądanie dotyczące informacji o wydatkach podmiotów zobowiązanych, ich kwalifikowaniu czy rozliczaniu stanowią informację publiczną podlegającą udostępnieniu, choć na tym etapie sprawy formułowanie konkretnych odpowiedzi czy wskazań jest przedwczesne i nieuprawnione. Z treści odpowiedzi organu wynikało bowiem, że informacje żądane przez stronę pozostają w dyspozycji innej jednostki. Zgodnie zaś z art. 4 ust. 3 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są podmioty będące w posiadaniu takich informacji. W sytuacji zatem, gdy organ nie posiada żądanej informacji, nie można zobowiązać go do jej udzielenia. Wówczas zasadne jest przyjęcie, że odpowiedź organu mająca formę pisma (czynność materialno-techniczna), że organ nie jest w posiadaniu informacji, z podaniem powodów tego stanu rzeczy, wyłącza możliwość postawienia skutecznego zarzutu bezczynności. Brak również podstaw do obligowania organu, aby zwracał się do innych jednostek o ich przekazanie celem udostępnienia wnioskodawcy. Obowiązek wywiązania się organu z realizacji wniosku stanowi wówczas informacja (o ile jest w posiadaniu organu zobowiązanego), kto jest dysponentem żądanych danych. Jednocześnie w takim przypadku, co już sygnalizowano, obowiązkiem organu jest podanie powodów, dla których nie dysponuje on żądaną informacją, ten oblig służy wnioskodawcy, ale również Sądowi dla weryfikacji poprawności przyjętego przez organ sposobu rozpoznania wniosku. Przedstawiony pogląd ma uzasadnienie w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2020 r. sygn. akt I OSK 2589/19, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 15 czerwca 2023 r. sygn. akt IV SAB/Po 53/23, dostępne w CBOSA).
Przekładając te wyjaśnienia na grunt rozpoznawanej sprawy w ocenie Sądu pierwszej instancji trzeba stwierdzić, że organ sprostał ww. obowiązkom. Po otrzymaniu wniosku skarżącej, w prawem przewidzianym trybie poinformował, że jest rozliczany przez Centrum Usług Informatycznych we Wrocławiu przy ul. Namysłowskiej 8 i tam skierował stronę w celu uzyskania informacji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wskazał na uchwałę nr XXX/601/16 Rady Miejskiej Wrocławia z dnia 15 września 2016 r. w sprawie ustanowienia centrum usług wspólnych dla jednostek organizacyjnych Gminy Wrocław, pod nazwą Centrum Usług Informatycznych we Wrocławiu oraz nadania statutu (dalej: "uchwała"). Zgodnie z § 1 uchwały Centrum Usług Informatycznych we Wrocławiu ustanawia się jednostką obsługującą w rozumieniu art. 10b ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2016 r., poz. 446) dla jednostek organizacyjnych Gminy Wrocław. Wykaz tych jednostek oraz zakres obowiązków powierzonych Centrum, zgodnie z § 3 uchwały, określa załącznik nr 2 do uchwały. W poz. 40 ww. załącznika wskazano Przedszkole nr 65 Pod Wesołym Koziołkiem we Wrocławiu, objęte m.in. zakresem wskazanym w art. 10c ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym (usługi finansowo-księgowe). W załączniku nr 1 do uchwały zamieszczono Statut Centrum, który określa szczegółowe zadania Centrum, w tym także w zakresie usług księgowych i finansowych. W celu realizacji ww. zadań Dyrektor Centrum wydał Zarządzenie nr CUI/2/2002 z dnia 31 stycznia 2022 r. (dostępne na stronach internetowych Centrum), załącznikiem 2 ww. aktu jest Instrukcja Obiegu Dokumentów Finansowo-Księgowych Jednostek Oświatowych będących w obsłudze Centrum Usług Informatycznych we Wrocławiu (dalej Instrukcja). Wskazuje on m.in., że: 1. Dowody księgowe po dokonaniu rozliczenia są oznaczone symbolami zbiorów dokumentów i kolejnymi numerami (w ramach zbiorów) w celu powiązania dokumentów z zapisami księgowymi dokonanymi na jego podstawie. 2. Przyjęte i zaewidencjonowane dowody przechowywane w CUI do czasu przekazania ich do Archiwum Państwowego we Wrocławiu. 3. Zbiory dokumentacji księgowej lub ich część mogą być udostępnione osobie trzeciej do wglądu na pisemną prośbę Kierującego jednostką której dokumenty dotyczą w siedzibie CUI. 4. Wydanie dowodów, dokumentów, itp. ze zbioru dokumentacji księgowej poza siedzibą CUI może nastąpić po złożeniu pisemnej prośby Kierującego jednostką pod warunkiem pozostawienia w CUI potwierdzonego spisu przejętych dokumentów, chyba że odrębne przepisy stanowią inaczej (Rozdział XIV Instrukcji).
W ocenie Sądu pierwszej instancji twierdzenia organu, że ww. dokumentacja dostępna jest w Centrum i tam skarżąca winna składać pisma jest uzasadnione i wynika z powołanych przepisów, to zaś wyklucza stwierdzenie bezczynności organu w tej sprawie, gdyż po otrzymaniu wniosku udzielił skarżącej odpowiedzi mieszczącej się w granicach prawa.
Sąd pierwszej instancji stwierdził, że poza opisaną już kwestią odpowiedzi udzielonej przez organ i wskazania stronie właściwej jednostki, która dysponuje żądanymi informacjami, pozostałe zarzuty skarżącej i jej pełnomocnika są uzasadnione, jednakże nie wpływają na wynik sprawy. Zasadniczo bowiem odnoszą się one do stanowiska organu przedstawionego w odpowiedzi na skargę (brak interesu publicznego w uzyskaniu informacji, brak ewentualnego wezwania o doprecyzowanie wniosku, brak właściwego adresu i podpisu), ta zaś jako pismo procesowe nie podlega ocenie Sądu. Na marginesie zatem jedynie odnotowania wymaga, że zgodnie z art. 2 u.d.i.p. każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5 ustawy, prawo dostępu do informacji publicznej, zwane dalej "prawem do informacji publicznej" (ust. 1). Od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego (ust. 2). Wykazanie zaś interesu publicznego zasadniczo wymagane jest przy wniosku odnoszącym się do informacji przetworzonej, zatem należy wykazać, że ma ona taki charakter, co obciąża organ, a nie wnioskodawcę. Rację ma organ, że sposób sformułowania wniosku "i inne" może budzić zastrzeżenia, te jednak winny być usuwane zasadniczo z inicjatywy organu. Nie można podzielić stanowiska organu co do braku podpisu i adresu strony, gdyż wniosek w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej nie jest sformalizowany, a wniesione w trybie elektronicznym pismo zawierało dane skarżącej i jej adres umożliwiający udzielenie odpowiedzi, co też nastąpiło.
Zdaniem Sądu pierwszej instancji uznając zatem, że powołany zapis art. 10c ustawy o samorządzie gminnym dotyczył powierzenia obowiązków z zakresu rachunkowości i sprawozdawczości innej jednostce – Centrum, nie można podzielić argumentacji skarżącej, że stanowi to usługowe prowadzenie rachunkowości. Zadania Centrum - stanowiącego jednostkę organizacyjną Gminy Wrocław (§ 1 ust. 2 Statutu Centrum) - wynikają z przepisów prawa, które określają zakres obowiązków i odpowiedzialność osób kierujących jednostką obsługującą i obsługiwaną.
Uznając, że organ dochował wymogów ustawowych wynikających z art. 13 w zw. z art. 4 ust. 3 u.d.i.p. brak podstaw do twierdzenia, że pozostawał on bezczynny, co uzasadniało oddalenie skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, zwana dalej: "p.p.s.a."). Nadto Sąd orzekł o kosztach pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Skargę kasacyjną od tego wyroku wniosła M. M., zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania przez Sąd I instancji, a to art. 150 p.p.s.a., wobec przyjęcia, że nie zachodzą w niniejszej sprawie podstawy stwierdzenia bezczynności organu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej, ze względu na fakt, że organ ten wskazał inny podmiot, który w jego ocenie powinien tej informacji udzielić, przy pominięciu jednak, że organ, do którego skarżąca zwróciła się z żądaniem udzielenia informacji publicznej, zaniechał podjęcia czynności w określonej formie i terminie, chociażby w postaci wydania decyzji o odmowie udzielenia informacji publicznej w trybie art. 16 u.d.i.p., bądź też przekazania sprawy do organu właściwego do udzielenia tej informacji w trybie art. 65 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm., zwana dalej: "k.p.a."), a czynności organu w postaci pisma odmawiającego udzielenia informacji zmierzały wyłącznie do uniknięcia udzielenia skarżącej żądanej informacji, a zatem były czynnościami o charakterze pozornym - co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wobec niezasadnego oddalenia skargi.
Mając powyższe na uwadze skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, a także zasądzenie od organu administracji publicznej na rzecz pełnomocnika wyznaczonego na zasadzie prawa pomocy kosztów zastępstwa procesowego za postępowanie przed Sądem II instancji według norm przepisanych. Ewentualnie, w razie oddalenia skargi kasacyjnej, o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej na zasadzie prawa pomocy przed Sądem II instancji, które to koszty nie zostały opłacone w całości ani w części. Jednocześnie wniosła o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
Powyższe zarzuty rozwinięto w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Przedszkola nr 65 Pod Wesołym Koziołkiem we Wrocławiu wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935; dalej "p.p.s.a.") Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki określone w § 2 art. 183 p.p.s.a. w rozpoznawanej sprawie nie występują.
Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Należy zatem wskazać konkretne przepisy prawa, którym - zdaniem skarżącego - uchybił sąd i zamieścić uzasadnienie podstawy kasacyjnej, czyli uzasadnić uchybienia zarzucane sądowi.
Uzasadnienie podstaw kasacyjnych polega na wykazaniu przez autora skargi kasacyjnej, że stawiane przez niego zarzuty mają usprawiedliwioną podstawę i zasługują na uwzględnienie. Uzasadniając zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, iż sąd stosując przepis popełnił błąd w subsumcji, czyli że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi ponadto w uzasadnieniu, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia, lub jak powinien być stosowany konkretny przepis prawa ze względu na stan faktyczny sprawy, a w przypadku zarzutu niezastosowania przepisu - dlaczego powinien być zastosowany. Uzasadniając zaś naruszenie przepisów postępowania wykazać należy, że uchybienie im mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga kasacyjna nieodpowiadająca powyższym wymaganiom uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności.
W rozpoznawanej sprawie zarzut skargi kasacyjnej obejmuje wyłącznie naruszenie przepisów postępowania, aczkolwiek nie określa formy naruszeń.
Bezzasadny jest zarzut naruszenia art. 150 p.p.s.a., który to przepis stanowi, że w sprawach skarg na akty i czynności niewymienione w art. 145-148 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę uchyla lub stwierdza bezskuteczność aktu lub czynności. Sąd pierwszej instancji nie stosował powyższego przepisu i nie mógł go zastosować, gdyż przedmiotem skargi była bezczynność podmiotu zobowiązanego w sprawie udostępnienia informacji publicznej, a nie akt czy czynność niewymienione w art. 145-148 p.p.s.a.
Nie jest zasadny również zarzut naruszenia art. 16 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 902, dalej: "u.d.i.p."). Po pierwsze należy podnieść, że zarzut ten został nieprawidłowo skonstruowany, gdyż art. 16 u.d.i.p. składa się z dwóch ustępów, z których drugi zawiera dwa punkty. Zgodnie z omawianym przepisem:
"1. Odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji.
2. Do decyzji, o których mowa w ust. 1, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z tym że:
1) odwołanie od decyzji rozpoznaje się w terminie 14 dni;
2) uzasadnienie decyzji o odmowie udostępnienia informacji zawiera także imiona, nazwiska i funkcje osób, które zajęły stanowisko w toku postępowania o udostępnienie informacji, oraz oznaczenie podmiotów, ze względu na których dobra, o których mowa w art. 5 ust. 2, wydano decyzję o odmowie udostępnienia informacji".
Skarżąca kasacyjnie nie wskazała, która norma wynikająca z zacytowanej regulacji prawnej została naruszona. Naczelny Sąd Administracyjny, z uwagi na dyspozycję art. 183 § 1 p.p.s.a., nie może we własnym zakresie korygować, konkretyzować, czy też uściślać zarzutów skargi kasacyjnej. Natomiast to autor skargi kasacyjnej winien przywołać podstawy kasacyjne (art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a.), a mianowicie wskazać konkretne przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania, które jego zdaniem naruszył Sąd pierwszej instancji. Stanowi to jego powinność, gdyż jest on profesjonalnym pełnomocnikiem strony. Przez podstawę kasacyjną należy rozumieć konkretny przepis prawa, którego naruszenie przez Sąd pierwszej instancji zarzuca skarga kasacyjna, a w odniesieniu do przepisu, który nie stanowi jednej zamkniętej całości, a składa się z ustępów, punktów i innych jednostek redakcyjnych, wymóg skutecznie wniesionej skargi kasacyjnej jest spełniony wówczas, gdy wskazuje ona konkretny przepis naruszony przez sąd pierwszej instancji, z podaniem numeru artykułu, ustępu, punktu i ewentualnie innej jednostki redakcyjnej przepisu.
Na marginesie należy podnieść, że rację ma Sąd pierwszej instancji, że w sytuacji, gdy podmiot, do którego wniesiono wniosek dostępowy nie posiada żądanej informacji, właściwą formą załatwienia wniosku jest pismo informujące o tym fakcie i przyczynach takiego stanu rzeczy. W niniejszej sprawie pismo z dnia 13 kwietnia 2023 r. stanowiące odpowiedź na wniosek realizuje powyższe wymagania. Forma decyzji administracyjnej jest bowiem zastrzeżona wyłącznie dla sytuacji, o których mowa w cytowanym wyżej art. 16 ust. 1 u.d.i.p.
Nie jest zasadny również zarzut naruszenia art. 65 § 1 ustawy z dnia 16 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 572; dalej: "k.p.a."), zgodnie z którym jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego, zawiadamiając jednocześnie o tym wnoszącego podanie. Zawiadomienie o przekazaniu powinno zawierać uzasadnienie. Powyższy przepis nie znajdował zastosowania w postępowaniu toczącym się na skutek wniesienia wniosku dostępowego skarżącej kasacyjnie z 26 marca 2023 r. Tryb przekazywania wniosku przewidziany przepisem art. 65 § 1 k.p.a. nie ma zastosowania do załatwiania spraw w procedurze udostępnienia informacji publicznej. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego można stosować w postępowaniu dotyczącym udostępnienia informacji publicznej tylko wówczas, gdy wynika to z treści ustawy o dostępie do informacji publicznej. Przepisy u.d.i.p. nie przewidują stosowania art. 65 k.p.a. Ustawa o dostępie do informacji publicznej w art. 16 ust. 2 stanowi, że przepisy k.p.a. stosuje się do decyzji administracyjnej wydanej w oparciu o ust. 1, a nie do całego postępowania wywołanego wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej. W sytuacji, gdy informacja publiczna nie może być udostępniona, np. ze względu na to, że podmiot, do którego wpłynął wniosek, taką informacją nie dysponuje, powinien powiadomić pisemnie wnioskodawcę o przyczynie braku możliwości udostępnienia informacji, nie zaś przekazywać go w oparciu o art. 65 § 1 k.p.a.
Ponieważ skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 p.p.s.a. skargę kasacyjną oddalił.
Odnośnie wniosku pełnomocnika skarżącej kasacyjnie o przyznanie kosztów zastępstwa procesowego w ramach udzielonego z urzędu prawa pomocy należy wskazać, że do orzeczenia o przyznaniu tych kosztów właściwy jest Sąd pierwszej instancji, ponieważ według art. 254 § 1 p.p.s.a. to do tego Sądu należy rozpoznawanie wniosków o przyznanie prawa pomocy, z którym wiąże się obowiązek wypłaty stosownego wynagrodzenia pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu.