III OSK 2991/23

III OSK 2991/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-12-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-11-08
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Małgorzata Pocztarek /przewodniczący/
Rafał Stasikowski
Sławomir Wojciechowski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Policja
Sygn. powiązane
II SA/Wa 387/23 - Wyrok WSA w Warszawie z 2023-08-17
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 572
art. 58
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Sędziowie: sędzia NSA Sławomir Wojciechowski (spr.) sędzia NSA Rafał Stasikowski po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Komendanta Głównego Policji od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 sierpnia 2023 r., sygn. akt II SA/Wa 387/23 w sprawie ze skargi M. J. na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia 22 listopada 2022 r., nr 513 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do zgłoszenia gotowości niezwłocznego podjęcia służby 1. uchyla zaskarżony wyrok w całości i oddala skargę; 2. zasądza od skarżącego M. J. na rzecz skarżącego kasacyjnie Komendanta Głównego Policji kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 17 sierpnia 2023 r., sygn. akt II SA/Wa 387/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym, sprawy ze skargi M.J. (dalej także jako: "skarżący") na postanowienie Komendanta Głównego Policji (dalej także jako: "skarżący kasacyjnie", "Komendant Główny", "KGP") z dnia 22 listopada 2022 r., nr 513 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do zgłoszenia gotowości niezwłocznego podjęcia służby: w punkcie pierwszym – uchylił zaskarżone postanowienia oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Poznaniu z dnia 2 marca 2022 r., nr 12/Ks/p/2022; w punkcie drugim – zasądził od Komendanta Głównego Policji na rzecz M.J. kwotę 480 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Stan faktyczny sprawy przedstawia się w sposób następujący:
Skarżący wniósł skargę na postanowienie KGP z dnia 22 listopada 2022 r., nr 513, w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do zgłoszenia gotowości niezwłocznego podjęcia służby.
W związku z wydanym postanowieniem o przedstawieniu przez prokuratora Prokuratury Rejonowej w Golubiu – Dobrzyniu zarzutów o przestępstwo z art. 189 § 1 kk, art. 280 § 1 kk, art. 275 § 1 kk, art. 282 § 1 kk, art. 245 kk w związku z art. 11 § 2 kk, art. 12 kk. Rozkazem Personalnym Nr 1338/2013 z dnia 28 czerwca 2013 r. Komendant Wojewódzki Policji w Poznaniu (dalej także jako: "Komendant Wojewódzki", "KWP") zawiesił w czynnościach służbowych skarżącego będącego sierżantem sztabowym na okres od 15 lipca 2013 r. do 14 października 2013 r. z zastosowaniem art. 124 ust. 1 ustawy o Policji. Okres zawieszenia w czynnościach służbowych został przedłużony Rozkazem Personalnym Nr 3245/2013 z dnia 11 września 2013 r. Komendanta Wojewódzkiego do czasu ukończenia postępowania karnego.
Rozkazem Personalnym Nr 1987 z dnia 11 czerwca 2014 r. Organ II instancji utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny w przedmiocie przedłużenia okresu zawieszenia w czynnościach służbowych.
Złożony przez pełnomocnika policjanta wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji – rozkazów personalnych nr 1338/2013 z dnia 28 czerwca 2013 r. oraz 3245/2013 z dnia 11 września 2013 r. Komendanta Wojewódzkiego, jako wydanych z rażącym naruszeniem prawa. KGP rozpatrzył odmownie i na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Decyzją Nr 661 z dnia 5 listopada 2014 r., odmówił stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego nr 1338/2013 z dnia 28 czerwca 2013 r. Komendanta Wojewódzkiego.
Rozkazem Personalnym Nr 5158/2014 z dnia 8 października 2014 r. Komendant Wojewódzki, działając na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 w związku z art. 45 ust. 3 ustawy o Policji zwolnił skarżącego ze służby w Policji z dniem 14 listopada 2014 r.
W wyniku wniesionego odwołania, KGP Rozkazem Personalnym Nr 4261 z dnia 28 listopada 2014 r. uchylił zaskarżony rozkaz personalny w części dotyczącej daty zwolnienia ze służby w Policji ustalając datę zwolnienia na dzień 22 grudnia 2014 r., w pozostałej części zaskarżony rozkaz personalny utrzymał w mocy.
W dniu 13 maja 2021 r. Sąd Okręgowy w Poznaniu, XVII Wydział Karny Odwoławczy na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego Poznań Grunwald i Jeżyce w Poznaniu z dnia 10 listopada 2020 r., sygn. akt III K 753/17 zmienił zaskarżony wyrok i uniewinnił skarżącego od popełnienia zarzucanego mu przestępstwa z art. 189 § 1 kk, art. 280 § 1 kk, art. 275 § 1 kk, art. 282 § 1 kk, art. 245 kk w związku z art. 11 § 2 kk, art. 12 kk.
Skarżący, poprzez ustanowionego pełnomocnika, zwrócił się wnioskiem z dnia 16.06.2021 r. adresowanym do Komendanta Wojewódzkiego o: uchylenie rozkazu personalnego nr 5158/2014 z dnia 8.10.2014 r. Komendanta Wojewódzkiego w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji z dniem 14.11.2014 r. na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 w związku z art. 45 ust. 3 ustawy o Policji wobec ziszczenia się przesłanek określonych w art. 42 ust. 7 pkt 2 w zw. z art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, tj. wobec prawomocnego uniewinnienia od postawionego zarzutu na mocy wyroku Sądu Okręgowego w Poznaniu, XVII Wydział Karny Odwoławczy z dnia 13 maja 2021 r. wydanego w sprawie o sygn. akt XVn Ka. 171/21, przyznanie świadczenia pieniężnego za okres pozostawania poza służbą wysokości; zgłoszeniu gotowości niezwłocznego podjęcia służby.
W dniu 25 czerwca 2021 r. do Wydziału Kadr i Szkolenia KWP w Poznaniu wpłynął wyroku Sądu Okręgowego w Poznaniu Wydział XVII Karny Odwoławczy z potwierdzona jego prawomocnością w dacie 13.05.2021 r.
Z powyższego wynikało, iż termin zgłoszenia, przez ustanowionego pełnomocnika, gotowości niezwłocznego podjęcia przez skarżącego służby został uchybiony.
Uwzględniając powyższe Komendant Wojewódzki, Rozkazem Personalnym Nr 3993/2021 z dnia 29 lipca 2021 r. zwolnił skarżącego ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji z dniem 10 sierpnia 2021 r.
Na skutek wniesionego przez pełnomocnika strony odwołania, KGP Rozkazem Personalnym Nr 3599 z dnia 27 października 2021 r. uchylił zaskarżony rozkaz personalny.
W decyzji tej wskazano, iż zwolnienie ze służby było działaniem co najmniej przedwczesnym, gdyż nastąpiło bez dostatecznego wyjaśnienia kwestii kluczowej dla wydania tego rodzaju rozstrzygnięcia, tj. skutecznego złożenia przez policjanta oświadczenia, o którym mowa w art. 42 ust. 2 ustawy o Policji.
Tym samym, należało dopełnić czynności zawartych w art. 15zzzzzn2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID
19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, a następnie, w przypadku złożenia w wyznaczonym terminie wniosku o przywrócenie terminu – ostatecznie je rozpoznać.
Pismem z dnia 03.12.2021 r. I.dz. Ks.1290.1.2021.HB.KP poinformowano pełnomocnika skarżącego o uchybieniu terminu do zgłoszenia gotowości niezwłocznego podjęcia przez ww. służby oraz powołując się na cyt. powyżej przepis, o prawie do złożenia w terminie 30 dni od daty doręczenia pisma wniosku o przywrócenie terminu w przedmiocie zgłoszenia gotowości niezwłocznego podjęcia służby przez skarżącego, który winien wskazywać i dokumentować przyczyny uchybienia terminu dla tej czynności.
Wnioskiem z dnia 18.01.2022 r. pełnomocnik skarżącego zwróciła się o przywrócenie terminu do zgłoszenia gotowości niezwłocznego podjęcia służby przez w/wymienionego. W uzasadnieniu powołano się na art. 15zzzzzn2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, przytaczając przypadki, do których ów przepis ma zastosowanie. Wskazano, iż wyżej wymieniony cyt. "był chory, przechodził przeziębienie z powikłaniami (najprawdopodobniej przeziębił się albo zaraził w trakcie treningu z kolegami) i z uwagi na jego stan zdrowia, który utrzymywał się przez kilkanaście tygodni, nie mógł wyjść z domu i poddając się zaleceniom wszystkich instytucji państwa wraz z rodziną poddał się samoizolacji. Skarżący był wyraźnie osłabiony, miał najprawdopodobniej grypę (objawy wskazywały, że mógł być to covid), miał w tym okresie wysoką temperaturę, objawy jego choroby były widoczne i nie budziło wątpliwości, że nie może on wychodzić z domu i podejmować żadnych czynności".
Postanowieniem nr 12/Ks/p/2022 z dnia 2 marca 2022 r. Komendant Wojewódzki odmówił przywrócenia terminu do zgłoszenia gotowości niezwłocznego podjęcia służby przez skarżącego. Jednocześnie w pouczeniu do wymienionego postanowienia wskazał, że jest ono ostateczne, a stronie służy prawo do wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, za pośrednictwem Komendanta Wojewódzkiego w terminie 30 dni od daty doręczenia tego postanowienia. Przedmiotowe postanowienie zostało doręczone pełnomocnikowi strony w dniu 3 marca 2022 r. (data prezentaty Kancelarii Adwokackiej).
Następnie rozkazem personalnym nr 425/2022 z dnia 4 marca 2022 r. Komendant Wojewódzki, działając na podstawie art. 41 ust. 3 w zw. z art. 42 ust. 2 oraz art. 45 ust. 3 ustawy o Policji, zwolnił skarżącego ze służby w Policji z dniem 15 marca 2022 r. Decyzji tej, zgodnie z treścią art. 108 § 1 k.p.a., organ nadał rygor natychmiastowej wykonalności, natomiast została ona doręczona pełnomocnikowi strony w dniu 7 marca 2022 r.
W dniu 21 marca 2022 r. (data stempla pocztowego), w terminie ustawowym, pełnomocnik strony w osobie adwokata wniosła odwołanie od powyższej decyzji, zaskarżając ją w całości i wnosząc o uchylenie rozkazu personalnego nr 425/2022 Komendanta Wojewódzkiego z dnia 4 marca 2022 r.
W dniu 6 czerwca 2022 r. Komendant Główny wydał rozkaz personalny nr 1769, którym uchylił rozkaz personalny nr 425/2022 Komendanta Wojewódzkiego z dnia 4 marca 2022 r. Jak uzasadnił Komendant Wojewódzki w postanowieniu nr 12/Ks/p/2022 z dnia 2 marca 2022 r. błędnie pouczył stronę o przysługującym jej środku zaskarżenia. Ponadto mając na względzie treść art. 112 w zw. z art. 126 k.p.a., zgodnie z którym błędne pouczenie w decyzji (postanowieniu) co do prawa odwołania (zażalenia) lub skutków zrzeczenia się odwołania (zażalenia) albo wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, upływ terminu, o którym mowa w art. 141 § 2 k.p.a. nie może wywołać dla strony negatywnych skutków procesowych. To zaś oznacza, że w takiej sytuacji skarżący ma prawo złożyć zażalenie na postanowienie nr 12/Ks/p/2022 Komendanta Wojewódzkiego z dnia 2 marca 2022 r., a wobec upływu terminu, o którym mowa w art. 141 § 2 k.p.a., również wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na to postanowienie, na zasadach i trybie określonym w art. 58 § 1 k.p.a. Przyczyna natomiast uchybienia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie nr 12/Ks/p/2022 Komendanta Wojewódzkiego z dnia 2 marca 2022 r. (o której mowa w art. 58 § 2 k.p.a.) ustanie w dacie doręczenia powyższego rozkazu personalnego nr 1769 z dnia 6 czerwca 2022 r., które nastąpiło w dniu 6 lipca 2022 r.
W dniu 13 lipca 2022 r. (data stempla pocztowego), w terminie ustawowym, pełnomocnik strony złożył wniosek z dnia 11 lipca 2022 r. o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na postanowienie nr 12/Ks/p/2022 Komendanta Wojewódzkiego z dnia 2 marca 2022 r, o odmowie przywrócenia terminu do zgłoszenia gotowości niezwłocznego podjęcia służby. Powyższe uzasadnił tym, że skarżący uchybił terminowi do wniesienia zażalenia na postanowienie nr 12/Ks/p/2022 Komendanta Wojewódzkiego z dnia 2 marca 2022 r. bez jego winy, a uchybienie to spowodowane było błędnym pouczeniem Komendanta Wojewódzkiego Policji w Poznaniu co do przysługującego wymienionemu środka zaskarżenia. Do powyższego wniosku z dnia 11 lipca 2022 r. pełnomocnik strony dołączył zażalenie z dnia 11 lipca 2022 r. na postanowienie nr 12/Ks/p/2022 Komendanta Wojewódzkiego z dnia 2 marca 2022 r., w którym wniósł o uchylenie powyższego postanowienia i uznanie przez KGP, że został przywrócony termin do zgłoszenia gotowości niezwłocznego podjęcia przez skarżącego służby w Policji.
Postanowieniem nr 425 z dnia 5 września 2022 r. (doręczonym pełnomocnikowi strony w dniu 26 września 2022 r.) KGP przywrócił skarżącemu termin do wniesienia zażalenia na postanowienie nr 12/Ks/p/2022 Komendanta Wojewódzkiego z dnia 2 marca 2022 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do zgłoszenia gotowości niezwłocznego podjęcia służby.
Organ II instancji, przechodząc do analizy przedmiotowej sprawy w pierwszej kolejności wskazać należy, iż bezsprzecznym jest, że pismem z dnia 18 stycznia 2022 r. pełnomocnik strony, działając zgodnie z art. 15zzzzzn2 ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r., dochowując ustawowego terminu (art. 15zzzzn2 ust. 2 cytowanej ustawy) wystąpił z wnioskiem o przywrócenie terminu do zgłoszenia przez skarżącego gotowości niezwłocznego podjęcia służby. W myśl art. 58 § 1 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Zgodnie z ugruntowanym w doktrynie i orzecznictwie stanowiskiem art. 58 § 1 k.p.a. nie uzależnia uprawnienia do przywrócenia terminu od stopnia zawinienia. Oznacza to, że każdy, nawet najlżejszy stopień zawinienia w uchybieniu terminu wyłącza możliwość zastosowania tej instytucji. Uniknięcie negatywnych skutków dokonania czynności postępowania po upływie ustawowego terminu zakreślonego do jej wykonania wymaga więc uprawdopodobnienia nie tylko braku winy umyślnej (przy rozumieniu umyślności jako zamierzonego działania sprzecznego z regułą lub regułami postępowania bądź na powstrzymaniu się od działania mimo obowiązku czynnego zachowania), ale także lżejszej jej postaci – niedbalstwa (rozumianego jako niedołożenie należytej staranności, jakiej można wymagać od każdej osoby dbającej o swoje interesy - por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 września 2018 r., sygn. akt V SA/Wa 499/18).
Organ wskazał, iż strona należycie dbająca o swoje interesy nie może lekceważyć okoliczności faktycznych i prawnych mających wpływ na jej prawa i obowiązki. W omawianym przypadku taką okolicznością był wynik postępowania karnego, od którego zależało ewentualne przywrócenie do służby w Policji. O wyniku postępowania sygn. akt XVII Ka 171/21, prowadzonego m.in. na skutek apelacji skarżącego, sam zainteresowany mógł się z łatwością niezwłocznie dowiedzieć, zwłaszcza, że miał ustanowionego w tej sprawie profesjonalnego przedstawiciela (obrońcę). Dlatego też ewentualny brak wiedzy o wyroku Sądu Okręgowego w Poznaniu XVII Wydział Kamy Odwoławczy z dnia 13 maja 2021 r. już w momencie jego ogłoszenia obciąża wyłącznie skarżącego. Jednocześnie nie można dać wiary, że skarżący takiej wiedzy nie miał, skoro sprawa dotyczyła tak istotnej dla niego kwestii jak uznanie winnym popełnienia przestępstwa i wymierzenia kary pozbawienia wolności (wyrokiem Sądu Rejonowego Poznań-Grunwald i Jeżyce z dnia 27 czerwca 2014 r. skarżący został skazany za popełnienie zarzucanego mu przestępstwa na karę dwóch i pół roku bezwzględnego pozbawienia wolności). Posiadana natomiast przez niego wiedza o uniewinnieniu (tego rodzaju informacja jest jawna i powszechnie dostępna) była wystarczająca do zgłoszenia gotowości niezwłocznego podjęcia służby. Dodać trzeba również, że pełnomocnik strony nie kwestionuje jednoznacznie faktu powzięcia wiadomości przez skarżącego o wyroku z dnia 13 maja 2021 r. już w momencie jego ogłoszenia.
Organ mając na uwadze argumentację przedstawioną przez pełnomocnika strony we wniosku z dnia 18 stycznia 2022 r. wskazał, że nie zostało uprawdopodobnione, iż uchybienie terminu do zgłoszenia gotowości niezwłocznego podjęcia służby przez skarżącego nastąpiło bez winy strony, a podane okoliczności nie uzasadniają uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu.
Powoływanie się przez pełnomocnika strony na "przeziębienie z powikłaniami z objawami grypy lub "covid" skarżącego, które uniemożliwiło mu wychodzenie z domu i podejmowanie jakichkolwiek czynności przez kilkanaście tygodni po wydaniu wyroku Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 13 maja 2021 r., nie stanowi takiej okoliczności, gdyż dla skuteczności zgłoszenia gotowości niezwłocznego podjęcia służby ustawodawca nie zastrzegł żadnej formy szczególnej, co oznacza, że zgłoszenie gotowości niezwłocznego podjęcia służby mogło nastąpić chociażby za pomocą środków komunikacji na odległość, co przy aktualnych możliwościach technicznych nie stanowi nadmiernego utrudnienia (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 grudnia 2011 r., sygn. akt II SA/Wa 1324/11).
W oparciu o powyższą argumentację postanowieniem z dnia 22 listopada 2022 r. Komendant Główny utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Skarżący wniósł skargę na postanowienie Komendanta Głównego z dnia 22 listopada 2022 r., nr 513, w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do zgłoszenia gotowości niezwłocznego podjęcia służby. Postanowieniu Komendanta Głównego zarzucał na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 146 § 1 p.p.s.a.: 1. naruszenie przepisów postępowania, tj. o art. 15 zzzzzn2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 2095; dalej jako: "ustawa covidowa"), gdyż mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 42 ust. 2 w zw. z art. 42 ust. 7 pkt 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 1882; dalej jako: "ustawa o Policji", "u.p.:), gdyż mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec powyższego, wnosił o: uchylenie w całości postanowienia Komendanta Głównego nr 513 z dnia 22 listopada 2022 r. oraz poprzedzającego go postanowienia Komendanta Wojewódzkiego nr 12/Ks/p/2O22 z dnia 2 marca 2022 r.; umorzenie postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a, na skutek uznania, że termin do zgłoszenia gotowości niezwłocznego podjęcia przez skarżącego służby w Policji został przywrócony z mocy prawa w chwili złożenia wniosku, o którym mowa w art. 15 zzzzzn2 ust. 2 ustawy covidowej; zasądzenie od Komendanta Głównego na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych; skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym na zasadzie art. 119 pkt 2 p.p.s.a.
W ocenie strony, zaskarżone postanowienie zostało oparte na błędnych założeniach. Komendant Wojewódzki, a za nim Komendant Główny zupełnie dowolnie przyjął, że wniosek o przywrócenie terminu do zgłoszenia gotowości do służby należy rozpatrywać w trybie art. 58 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego.
Skarżący wskazuje, iż biorąc pod uwagę obowiązujący od dnia 16 grudnia 2020 r. do 16 maja 2022 r. przepis art. 15zzzzzn2 ust. 1 i 2 ustawy covidowej. Komendant Wojewódzki był zobowiązany do zawiadomienia skarżącego o uchybieniu terminu do dokonania przez stronę czynności kształtującej jej prawo (złożenie oświadczenia), wyznaczając termin do przywrócenia terminu do jego złożenia. Przepis ten bowiem wprost uwzględnia sytuację, w której strona uchybiła terminowi do dokonania czynności kształtującej jej prawa i obowiązki, nie wymaga wykazania braku winy strony (tak np.: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 17 maja 2022 r., sygn. akt III SA/Po 28/22, LEX nr 3371340; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 15 lutego 2022 r., sygn. akt III SA/Po 683/21, LEX nr 3353023; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 4 sierpnia 2022 r., sygn. akt III SA/GI 1371/21, LEX nr 3396235; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 1 lutego 2022 r., sygn. akt III SA/Po 1380/21, LEX nr 3360857). W tym zakresie obowiązujące przepisy powołanej ustawy o Policji nie wprowadzają żadnych rozwiązań, od spełnienia których uzależnione jest przywrócenie do służby.
W związku ze stanem epidemii ustawodawca wprowadził szereg przepisów szczególnych, mających na celu zminimalizowanie negatywnych skutków prawnych związanych z nadzwyczajną sytuacją, w tym dotyczących biegu terminów prawa materialnego i procesowego. Ugruntowany w orzecznictwie sądowym jest pogląd, że art. 15zzzzzn2 ustawy covidowej dotyczy także przepisów prawa materialnego (np.: wyrok WSA w Krakowie z dnia 13 czerwca 2022 r., sygn. akt III SA/Kr 256/22; wyrok WSA w Gliwicach z dnia 7 lipca 2022 r., sygn. akt III SA/GI 177/22; wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 7 kwietnia 2022 r., sygn. akt II S/VGo 1022/21). W zawiadomieniu organ administracji publicznej wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu (art. 15zzzzzn2 ust. 2).
Skarżący wskazuje, że przepisy zamieszczone w art. 15zzzzzn2 ust. 1 ustawy covidowej mają bardzo szeroki zakres i odnoszą się do terminów przewidzianych w różnych aktach prawnych. W praktyce omawiany przepis znajduje zastosowanie głównie do terminów opłacania należności z tytułu składek do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, ale dotyczy także na przykład terminu wniesienia wniosku o legalizację samowoli budowlanej, terminu zawiadomienia o zbyciu pojazdu, terminu zgłoszenia darowizny do opodatkowania. Niektóre z tych aktów prawnych określają warunki od spełnienia, których zależy przywrócenie uchybionego terminu. Jednakże w ustawie o Policji termin określony w jej art. 42 ust. 2 nie został zaopatrzony w jakąkolwiek regulację, gdyż termin ten był skonstruowany jako zawity. W rezultacie brakuje kryteriów warunkujących możliwość przywrócenia terminu do zgłoszenia gotowości podjęcia służby w Policji. Od strony wymaga się jedynie, aby w terminie 30 dni złożyła wniosek o przywrócenie uchybionego terminu (art. 15zzzzzn2 ust. 2 ustawy covidowej) i tym samym potwierdziła zamiar skorzystania z możliwości prawnych w ramach przywróconego terminu.
W ocenie skarżącego wypełnił on skutecznie obowiązek wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do zgłoszenia gotowości podjęcia służby w Policji. Wobec tego Komendant Wojewódzki powinien kontynuować czynności wedle następującej sekwencji: przywrócenie do służby, zgłoszenie gotowości podjęcia służby, dopuszczenie do służby, podjęcie służby: Komendant Główny uznaje, że przywrócenie skarżącego do służby nastąpiło z mocy prawa w dniu 13.05.2021 r. Następnie strona skutecznie skorzystała z możliwości przywrócenia terminu określonego w art. 42 ust. 2 u.p. i złożyła oświadczenie o gotowości niezwłocznego podjęcia służby. Wobec tego Komendant Wojewódzki powinien był skierować skarżącego na badania lekarskie i sprawnościowe w celu sprawdzenia, czy może on zostać dopuszczony do służby.
Komendant Główny wnosił o oddalenie skargi w całości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienia oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Komendanta Wojewódzkiego z dnia 2 marca 2022 r., nr 12/Ks/p/2022.
W uzasadnieniu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonego postanowienia stanowiły przepisy art. 58 § 1 i 2 k.p.a. W myśl tych przepisów, w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (§ 1). Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (§ 2). Co ważne dla kierunku rozstrzygnięcia, w sprawie pominięte zostały przepisy szczególne, jakie ustawodawca wprowadził w związku ze stanem epidemii, a jakie w zamyśle ustawodawcy miały zminimalizować negatywne skutki prawne związane z nadzwyczajną sytuacją, w tym w kwestii dotyczących biegu terminów prawa materialnego i procesowego.
Zgodnie z art.15zzzzzn2 ust. 1 ustawy z dnia 9 grudnia 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 2255; dalej jako: "ustawa zmieniająca"), która weszła w życie dnia 16 grudnia2020 r., stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów: 1) od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej, 2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki, 3) przedawnienia, 4) których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie, 5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony, 6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju, organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu.
W myśl natomiast art. 15 zzzzzn2 ust. 2 ustawy zmieniającej, w zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 1, organ administracji publicznej wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, z brzmienia art. 15zzzzzn2 ust. 1 i 2 ustawy zmieniającej wynika szczególny tryb przywrócenia terminów uregulowanych w tej ustawie. Jest on dodatkową ochroną prawną w przypadku ich niedochowania zastrzeżoną dla terminów uchybionych w czasie trwania epidemii (por. wyroki: WSA w Gdańsku z dnia 12 stycznia 2022 r., sygn. akt II SA/Gd 659/21; WSA w Łodzi z dnia 5 stycznia 2022 r., sygn. akt III SA/Łd 715/21, WSA w Kielcach z dnia 14 października 2021 r. sygn. akt I S/VKe 366/21; WSA w Rzeszowie z dnia 5 października 2021 r. sygn. akt II SA/Rz 1032/21, publ. CBOSA).
Stosownie zaś do art. 15zzzzzn2 ust. 2 ww. ustawy w zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 1, organ administracji publicznej wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu.
Zauważyć należy, że ustawa z dnia 9 grudnia 2020 r. o zmianie ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw nie zawiera przepisów przejściowych, zatem ww. art. 15zzzzzn2 ma zastosowanie do wszystkich spraw administracyjnych toczących się w dniu jej wejścia w życie i dotyczy także terminów prawa materialnego uchybionych przez stronę przed jej wejściem w życie. Warunkiem zastosowania tej regulacji jest to, aby uchybienie przez stronę terminu wynikającego z przepisów prawa administracyjnego nastąpiło w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 października 2021 r. sygn. akt I GSK 498/21).
W stanie faktycznym przedmiotowej sprawy, pismem z dnia 03.12.2021 r. I.dz. Ks.1290.1.2021.HB.KP poinformowano pełnomocnika skarżącego o uchybieniu terminu do zgłoszenia gotowości niezwłocznego podjęcia przez ww. służby oraz powołując się na cyt. powyżej przepis, o prawie do złożenia w terminie 30 dni od daty doręczenia pisma wniosku o przywrócenie terminu w przedmiocie zgłoszenia gotowości niezwłocznego podjęcia służby przez skarżącego, który winien wskazywać i dokumentować przyczyny uchybienia terminu dla tej czynności.
Wnioskiem z dnia 18.01.2022 r. pełnomocnik skarżącego zwróciła się o przywrócenie terminu do zgłoszenia gotowości niezwłocznego podjęcia służby przez w/wymienionego. W uzasadnieniu powołano się na art. 15 zzzzzn2 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, przytaczając przypadki, do których ów przepis ma zastosowanie. Wskazano, iż w/wymieniony cyt. "był chory, przechodził przeziębienie z powikłaniami (najprawdopodobniej przeziębił się albo zaraził w trakcie treningu z kolegami) i z uwagi na jego stan zdrowia, który utrzymywał się przez kilkanaście tygodni, nie mógł wyjść z domu i poddając się zaleceniom wszystkich instytucji państwa wraz z rodziną poddał się samoizolacji. Skarżący był wyraźnie osłabiony, miał najprawdopodobniej grypę (objawy wskazywały, że mógł być to "covid"), miał w tym okresie wysoką temperaturę, objawy jego choroby były widoczne i nie budziło wątpliwości, że nie może on wychodzić z domu i podejmować żadnych czynności".
Postanowieniem nr 12/Ks/p/2022 z dnia 2 marca 2022 r. Komendant Wojewódzki odmówił przywrócenia terminu do zgłoszenia gotowości niezwłocznego podjęcia służby przez skarżącego. Ostatecznie Organ II instancji postanowieniem z dnia 22 listopada 2022 r. utrzymał ww. postanowienie w mocy. Organy policji przyjęły, iż Skarżący nie uprawdopodobnił niezawinionych przyczyn uchybienia terminowi (art. 58 § 1 k.p.a.).
W ocenie Sądu, skarżący prawidłowo wskazał, iż przepisy zamieszczone w art. 15szzzzzn2 ust. 1 "ustawy covidowej" mają bardzo szeroki zakres i odnoszą się do terminów przewidzianych w różnych aktach prawnych. W praktyce omawiany przepis znajduje zastosowanie głównie do terminów opłacania należności z tytułu składek do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, ale dotyczy także na przykład terminu wniesienia wniosku o legalizację samowoli budowlanej, terminu zawiadomienia o zbyciu pojazdu, terminu zgłoszenia darowizny do opodatkowania. Niektóre z tych aktów prawnych określają warunki od spełnienia, których zależy przywrócenie uchybionego terminu. Jednakże w ustawie o Policji termin określony w jej art. 42 ust. 2 nie został zaopatrzony w jakąkolwiek regulację, gdyż termin ten był skonstruowany jako zawity (bezsporne). W rezultacie brakuje kryteriów warunkujących możliwość przywrócenia terminu do zgłoszenia gotowości podjęcia służby w Policji. Od strony wymaga się jedynie, aby w terminie 30 dni złożyła wniosek o przywrócenie uchybionego terminu (art. 15zzzzzzn2 ust. 2 ustawy covidowej) i tym samym potwierdziła zamiar skorzystania z możliwości prawnych w ramach przywróconego terminu.
Przypisywanie, w tym stanie faktycznym wymogów zawartych w art. 58 § 1 k.p.a. nie znajduje żadnej podstawy prawnej. Inna wykładnia obejmuje przywracanie terminów, które nie mają charakteru zawitego. W takim stanie prawnym znajdują pełne zastosowanie zasady zawarte w art. 58 § 1 k.p.a. Kolejno, terminy zawite nie mogą być objęte dyspozycją w art. 58 § 1 k.p.a. Kodeks postępowania administracyjnego nie przewiduje bowiem przywrócenia tego typu terminów. Przy terminach zawitych objętych dyspozycją art. 15zzzzzzn2 ustawy covidowej odpowiednie stosowanie przepisów art. 58 § 1 k.p.a. jest w oceni Sądu niedopuszczalne. W konsekwencji przy stosowaniu art. 15zzzzzn2 ust. 1 ustawy o covidowej, w zakresie terminów prekluzyjnych (nieprzywracalnych) nie jest uzasadnione powoływanie się na przesłanki wymienione w art. 58 § 1 k.p.a. Tego rodzaju zabieg nie ma podstaw w treści art. 15zzzzzn2 ustawy. O ile ustawodawca każdorazowo wymienia w art. 58 § 1 k.p.a. i w art. 15zzzzzzn2 ust. 1 okoliczność uchybienia terminowi, to jednak na tym kończy się zbieżność tych przepisów, bowiem w art. 15zzzzzzn2 ustawodawca przywiązuje znaczenie tylko do obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 i całkowicie przemilcza kwestię jakiegokolwiek zawinienia przy uchybieniu terminowi, ani wprost nie formułuje przesłanki braku winy, ani nie odsyła do art. 58 § 1 k.p.a. Jest to tym bardziej uzasadnione w zakresie terminów prekluzyjnych, bowiem ustawodawca w żadnym z aktów prawnych poprzedzających tzw. ustawę covidową nie przewidział możliwości ich przywracania. Trudno zatem odwoływać się do zasad określonych w art. 58 § 1 k.p.a., które obejmują terminy przywracalne.
Konkludując, Sąd ocenia, że zgodnie z treścią art. 15zzzzzn2 ust. 1 i 2 ustawy covidowej sam fakt obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19, a więc związane z tym stanem ograniczenia, utrudnienia w funkcjonowaniu, w przemieszczaniu się, w dostępie do organów władzy publicznej oraz wysokie ryzyko zachorowania i wynikająca z tego konieczność izolacji same w sobie są na tyle znaczące w relacjach między obywatelami i organami władzy publicznej, że stanowią samodzielną ustawową przesłankę do przywrócenia uchybionego terminu prekluzyjnego (przekroczenie którego powoduje niezwykle dotkliwe skutki). Można zatem powiedzieć, że w powołanym przepisie ustawodawca dał wyraz przekonaniu, że samo obowiązywanie stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 jest równoznaczne z brakiem winy w uchybieniu terminowi (oczywiście pod warunkiem zgłoszenia w terminie wniosku).
W ocenie Sądu powoływanie się przez Organy na niewykazanie przez Skarżącego braku zawinienia w uchybieniu terminowi do złożenia oświadczenia o gotowości do podjęcia służby, jest wynikiem nieprawidłowej wykładni art. 15zzzzzn2 ust. 1 ust. 3 ustawy covidowej. W dalszym postępowaniu Organ uwzględni stanowisko prawne Sądu.
Mając powyższe na względzie Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz postanowienie utrzymane nim w mocy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono stosownie do art. 200 oraz 205 § 1 p.p.s.a.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł Komendant Główny Policji zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu orzeczeniu, na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., zarzucono naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, a to art. 145 ust. 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. i art. 134 § 1 p.p.s.a., poprzez uchylenie prawidłowego postanowienia Komendanta Głównego Policji z dnia 22 listopada 2022 r. nr 513 o odmowie przywrócenia terminu do zgłoszenia gotowości niezwłocznego podjęcia służby, w wyniku błędnego uznania, iż do oceny czy zachodzą przesłanki przywrócenia terminu, o którym mowa w art. 42 ust. 2 ustawy o Policji należy stosować wyłącznie art. 15zzzzzzn2 ust. 2 – 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (dalej jako: "ustawa COVID-19") z pominięciem art. 58 k.p.a., pomimo iż prawidłowa wykładnia tych przepisów prowadzi do konkluzji, iż art. 58 k.p.a. ma zastosowanie w tej sprawie, a zatem zachodzi konieczność badania stopnia zawinienia strony w zakresie uchybienia terminowi do zgłoszenia gotowości niezwłocznego podjęcia służby po przywróceniu jej do tej służby mocą wyroku sądu administracyjnego.
Wskazując na ww. zarzuty kasacyjne Komendant wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji lub oddalenie skargi oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kasacyjne kosztów zastępstwa według norm przepisanych. Nadto skarżący kasacyjni wniósł o rozpoznania skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną, reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika, skarżący wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej w całości oraz zasądzenie od skarżącego kasacyjnie na rzecz skarżącego kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego na podstawie art. 204 pkt 2 oraz art. 205 § 2 p.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej jako: "p.p.s.a."), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w treści art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki determinujące nieważność postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.
Skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.).
Granice skargi kasacyjnej wyznaczają wskazane w niej podstawy. We wniesionym przez organ środku odwoławczym sformułowano jedynie zarzut naruszenia przepisów postępowania. Skarżący kasacyjnie organ stoi na stanowisku, że Sąd pierwszej instancji błędnie przyjął, że do oceny czy zachodzą przesłanki przywrócenia terminu, o którym mowa w art. 42 ust. 2 ustawy o Policji należy stosować wyłącznie art. 15zzzzzzn2 ust. 2 – 3 ustawy COVID-19 z pominięciem art. 58 k.p.a.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwioną podstawę.
Artykuł 15zzzzzn2 został dodany do ustawy o COVID-19 na mocy przepisów ustawy z dnia 9 grudnia 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 i innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U z 2020 r. poz. 2255) i zaczął obowiązywać z dniem 16 grudnia 2020 r. Stosownie do brzmienia tego przepisu, w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów: 1) od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej, 2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki, 3) przedawnienia 4) których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie, 5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony, 6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju – organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu. W zawiadomieniu, o którym mowa w art. 15zzzzzn2 ust. 1, organ administracji publicznej wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu (ust. 2). W przypadku, o którym mowa w art. 58 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego, prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w terminie 30 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu (ust. 3).
Z powyższego zatem wynika, że powołana regulacja prawna wprowadziła nową, dodatkową procedurę w okresie trwania pandemii i licznych zakażeń wirusem SARS-CoV-2, odnośnie do terminów, którym uchybiono po dniu 16 grudnia 2020 r., wówczas obowiązkiem organu jest zawiadomienie strony o uchybieniu terminu (art. 15zzzzzn2 ust. 1), wyznaczenie stronie terminu 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu (ust. 2) oraz pouczenie o treści ust. 3 tego przepisu wydłużającego termin na złożenie wniosku z 7 do 30 dni. Trzeba przy tym pamiętać, że stan epidemii ogłoszono od dnia 20 marca 2020 r. (§ 1 Rozporządzenia Ministra Zdrowia z 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii; Dz.U. z 2020 r. poz. 491), a został on odwołany z dniem 16 maja 2022 r. (§ 1 Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 12 maja 2022 r. w sprawie odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii; Dz.U. z 2022 r. poz. 1027).
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym dominuje podgląd, że przepis art. 15zzzzzn2 ust. 2 ustawy COVID-19, nie przewiduje innych przesłanek przywrócenia terminu niż przewidziane w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego. Wprowadza on jedynie dodatkowy tryb poinformowania strony o fakcie uchybienia i wydłuża – z siedmiu do trzydziestu dni – termin do złożenia prośby o przywrócenie. Akcentuje się również, że pomimo, iż z przepisu art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19 nie wynika, według jakich zasad organy administracji powinny rozpatrywać wnioski o przywrócenie terminów prawa administracyjnego, to jednak skoro ustawodawca nawiązał w ust. 3 tego artykułu wprost do art. 58 k.p.a., to należy przyjąć, że jego intencją było, aby wnioski tego rodzaju rozpatrywane były właśnie w oparciu o przepisy KPA.
Dla pogłębienia argumentacji w tym zakresie należy zauważyć, że zgodnie z przyjętą w judykaturze i doktrynie zasadą pierwszeństwa wykładni językowej w procesie wykładni prawa, należy w pierwszej kolejności opierać się na rezultatach wykładni językowej, a dopiero w przypadku dalszych wątpliwości lub w celu wzmocnienia wyniku wykładni językowej sięgać kolejno po wykładnię systemową lub funkcjonalną. Analiza językowa danego przepisu jest punktem wyjścia wykładni prawa, ale także zakreśla jej granicę. Próba dokonania wykładni, która byłaby sprzeczna z językowym znaczeniem przepisów prawa byłaby naruszeniem zasady praworządności. Językowe znaczenie przepisu prawa wyznacza bowiem granicę dopuszczalnej wykładni, gdyż formuła słowna jest granicą wszelkiego dopuszczalnego sensu, jakiego możemy poszukiwać w tekście przepisów prawa. Dla ustalenia tego sensu można odwołać się do kontekstu językowego, systemowego i funkcjonalnego interpretowanego przepisu prawa, zgodnie z przyjętymi w judykaturze dyrektywami wykładni językowej, systemowej, funkcjonalnej. Sięgając po pozajęzykowe metody wykładni, należy mieć na uwadze, że ich wynik musi się mieścić w językowym znaczeniu słów tworzących dany przepis prawa, gdyż przyjęcie wyniku wykładni, który ewidentnie jest nie do pogodzenia z szeroko rozumianym znaczeniem interpretowanych zwrotów byłoby równo-znaczne z wykładnią contra lege (wyrok NSA z 8 grudnia 2016 r. sygn. akt. II FSK 3111/14; B. Brzeziński, Wykładnia prawa podatkowego, Gdańsk 2013, s. 27).
Zwrócić należy uwagę że w omawianym przepisie odwołano się do instytucji "przywrócenia terminu". Wykładnia omawianego przepisu wskazywana przez skarżącego, a sprowadzająca się do przyjęcia braku ustawowego obowiązku, aby strona wykazała brak winy w uchybieniu terminu jest nie do zaakceptowania, jeśli się zważy na potrzebę odwołania się do kontekstu językowego, systemowego i funkcjonalnego interpretowanego przepisu. Konstrukcja omawianego art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19, użycie zwroty ustawowego "złożenie wniosku o przywrócenie terminu", odwołanie się w ust. 3 do art. 58 § 2 k.p.a. prowadzi do wniosku, że ustawodawca nie odstąpił od zasady, że postępowanie wywołane wnioskiem o przywrócenie terminu, złożonym, w trybie tego artykułu nie wywołuje automatycznie skutku w postaci obowiązku przywrócenia przez organ terminu. Ustawodawca jedynie – w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 – przewidział szerszy katalog, niż w art. 58 § 2 k.p.a., terminów, które mogą zostać przywrócone, a także przewidział w tym okresie 30-dniowy termin na złożenie takiego wniosku, przy czym termin taki przewidział również dla przywrócenia terminów przewidzianych w art. 58 § 1 k.p.a.
W świetle powyższych zapatrywań skonstatować finalnie należy, że w zakresie przyczyn uchybienia terminu w warunkach wynikających z art.15 zzzzzn2 ustawy COVID-19 należy stosować regulację zawartą w KPA, przewidującą przywrócenie terminu w sytuacji, gdy zostanie uprawdopodobnione, że jego uchybienie nastąpiło bez winy zainteresowanego.
Konkludując uznać należy, że organ zasadnie wskazał, iż strona należycie dbająca o swoje interesy nie może lekceważyć okoliczności faktycznych i prawnych mających wpływ na jej prawa i obowiązki. Skarżący kasacyjnie organ mając na uwadze argumentację skarżącego wskazał, że nie zostało uprawdopodobnione, iż uchybienie terminu do zgłoszenia gotowości niezwłocznego podjęcia służby przez skarżącego nastąpiło bez winy strony, a podane okoliczności nie uzasadniają uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu. Nadto, jak trafnie wskazał organ, dla skuteczności zgłoszenia gotowości niezwłocznego podjęcia służby ustawodawca nie zastrzegł żadnej formy szczególnej, co oznacza, że zgłoszenie gotowości niezwłocznego podjęcia służby mogło nastąpić chociażby za pomocą środków komunikacji na odległość, co przy aktualnych możliwościach technicznych nie stanowi nadmiernego utrudnienia.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, uznając, że stan sprawy został dostatecznie wyjaśniony, na podstawie art. 188 w zw. z art. 151 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok w całości i skargę oddalił. Natomiast o kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.