III OSK 2986/23

Naczelny Sąd Administracyjny2025-07-23
NSAochrona środowiskaŚredniansa
odpady komunalnerecyklingprzygotowanie do ponownego użyciakara pieniężnaustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminachsprawozdawczośćodpowiedzialność obiektywnaNSA

NSA oddalił skargę kasacyjną spółki z o.o. w sprawie kary pieniężnej za nieosiągnięcie wymaganego poziomu recyklingu odpadów komunalnych w 2021 r., potwierdzając prawidłowość ustaleń organów i sądów niższych instancji.

Spółka z o.o. wniosła skargę kasacyjną od wyroku WSA oddalającego jej skargę na decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za nieosiągnięcie wymaganego poziomu recyklingu odpadów komunalnych w 2021 r. Spółka zarzucała błędy w wykładni i zastosowaniu przepisów prawa materialnego oraz naruszenia przepisów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny na podstawie sprawozdania spółki i zastosowały właściwe przepisy, a odpowiedzialność ma charakter obiektywny.

Przedmiotem sprawy była skarga kasacyjna wniesiona przez spółkę z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który oddalił skargę spółki na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu. Decyzja ta wymierzyła spółce karę pieniężną za nieosiągnięcie wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych odbieranych od mieszkańców Gminy [...] w 2021 r. Spółka zarzucała organom błędy w wykładni i zastosowaniu przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (u.c.p.g.), w szczególności dotyczące sposobu obliczania poziomów recyklingu i podstawy wymierzenia kary. Kwestionowała również sposób ustalenia stanu faktycznego przez organy, zarzucając naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.). Naczelny Sąd Administracyjny, związany granicami skargi kasacyjnej, oddalił ją jako niezasadną. Sąd podkreślił, że odpowiedzialność za nieosiągnięcie wymaganego poziomu recyklingu ma charakter obiektywny i nie zależy od winy. Ustalenia faktyczne, w tym poziom recyklingu, zostały dokonane na podstawie sprawozdania złożonego przez samą spółkę, a jej argumentacja dotycząca danych przekazywanych przez instalacje przetwarzające odpady została uznana za nieprzekonującą. Sąd uznał, że spółka jako profesjonalista miała obowiązek rzetelnego gromadzenia danych i prawidłowego ich wykazywania w sprawozdaniach, a brak takich dowodów obciąża ją procesowo.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, kara może być wymierzona na podstawie danych ze sprawozdania złożonego przez przedsiębiorcę, który ma obowiązek wykazać faktycznie osiągnięte poziomy recyklingu w odniesieniu do odebranych przez siebie odpadów.

Uzasadnienie

NSA uznał, że obowiązek wykazania osiągniętych poziomów recyklingu spoczywa na przedsiębiorcy odbierającym odpady, a dane ze sprawozdania są podstawą do oceny. Spółka jako profesjonalista powinna zadbać o rzetelne gromadzenie i wykazywanie danych, a brak dowodów na inne poziomy obciąża ją procesowo.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (12)

Główne

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.c.p.g. art. 9g

Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

u.c.p.g. art. 9x § ust. 2 pkt 1

Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

u.c.p.g. art. 9n § ust. 4

Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 174 § pkt 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.c.p.g. art. 9oa § ust. 1 i ust. 3

Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

u.c.p.g. art. 3b § ust. 1

Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 189f

Kodeks postępowania administracyjnego

p.o.ś. art. 290 § ust. 2

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska

Argumenty

Skuteczne argumenty

Odpowiedzialność za nieosiągnięcie poziomu recyklingu ma charakter obiektywny. Dane ze sprawozdania złożonego przez przedsiębiorcę są podstawą do oceny osiągniętych poziomów recyklingu. Obowiązek rzetelnego gromadzenia i wykazywania danych spoczywa na przedsiębiorcy odbierającym odpady.

Odrzucone argumenty

Błędna wykładnia przepisów materialnych dotyczących poziomów recyklingu i podstawy wymierzenia kary. Naruszenie przepisów postępowania przez organy administracji (nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego). Możliwość uwolnienia się od odpowiedzialności za nieosiągnięcie poziomu recyklingu poprzez wykazanie, że uczyniono wszystko, co rozsądnie można było wymagać.

Godne uwagi sformułowania

odpowiedzialność ta ma charakter obiektywny obowiązek ten został nałożony na wskazany podmiot, a tym samym obowiązek zgromadzenia dowodów stanowiących podstawę podania danych umożliwiających obliczenie osiągniętego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu obciąża ten podmiot skarżąca jako podmiot profesjonalnie zajmujący się gospodarką odpadów winna między innymi tak zorganizować współpracę z podmiotem prowadzącym instalację, która pozwalałby uzyskać od podmiotu prowadzącego instalację informację o której mowa w art. 9oa ust. 1 u.c.p.g.

Skład orzekający

Sławomir Pauter

sprawozdawca

Sławomir Wojciechowski

przewodniczący

Zbigniew Ślusarczyk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie odpowiedzialności za nieosiągnięcie poziomów recyklingu odpadów komunalnych, obowiązki sprawozdawcze przedsiębiorców odbierających odpady, charakter odpowiedzialności administracyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego związanego z gospodarką odpadami w 2021 r. oraz interpretacji przepisów u.c.p.g.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu ochrony środowiska i gospodarki odpadami, a także odpowiedzialności przedsiębiorców. Choć prawnie skomplikowana, ma praktyczne znaczenie dla firm z branży.

Kara za brak recyklingu odpadów: NSA wyjaśnia obowiązki przedsiębiorców i podstawę odpowiedzialności.

Sektor

ochrona środowiska

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OSK 2986/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-07-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-11-08
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Sławomir Pauter /sprawozdawca/
Sławomir Wojciechowski /przewodniczący/
Zbigniew Ślusarczyk
Symbol z opisem
6138 Utrzymanie czystości i porządku na terenie gminy
Hasła tematyczne
Ochrona środowiska
Sygn. powiązane
IV SA/Po 427/23 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2023-08-31
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 184, art. 174 pkt 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 2519
art. 9g, art. 9x ust. 2, art. 9oa ust. 1 i ust. 3, art. 9n ust. 4
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Sławomir Wojciechowski Sędziowie: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk Sędzia del. WSA Sławomir Pauter (spr.) po rozpoznaniu w dniu 23 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 31 sierpnia 2023 r. sygn. akt IV SA/Po 427/23 w sprawie ze skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia 28 kwietnia 2023 r., nr SKO.F.406.282.2023 w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi kasacyjnej wniesionej w niniejszej sprawie przez [...] sp. z o.o. jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 31 sierpnia 2023 r., sygn. akt IV SA/Po 427/23, którym oddalono skargę w/w spółki na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia 28 kwietnia 2023 r. SKO.F.406.282.2023 w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za nieosiągnięcie wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych odbieranych od mieszkańców Gminy [...] w 2021 r.
Zaskarżony wyrok został wydany w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne:
Zawiadomieniem z dnia 22 listopada 2022 roku Zarząd Związku Międzygminnego [...] wszczął z urzędu postępowanie w sprawie naliczenia firmie [...] sp. z o.o. ( dalej jako; strona, skarżąca spółka) kary pieniężnej z tytułu nieosiągnięcia wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych odbieranych od mieszkańców Gminy [...] w 2021 r.
Następnie decyzją z 21 grudnia 2022 r. Związek Międzygminny [...] (dalej jako "Związek Międzygminny" lub "organ I instancji") nałożył na spółkę karę pieniężną za nieosiągnięcie wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych odbieranych od właścicieli nieruchomości z terenu Gminy [...], będącego członkiem Związku Międzygminnego, w roku 2021, w wysokości [...] zł.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji stwierdził, że zgodnie z art. 9g pkt 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach ( t.j. Dz.U. 2022r., poz. 2519 – dalej ;u.c.p.g.) podmiot odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielami nieruchomości jest zobowiązanych do osiągnięcia w danym roku kalendarzowym w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów określonych w art. 3b ust. 1 u.c.p.g. . w myśl przepisu art. 3b ust. 1 u.c.p.g. za rok 2021 poziom ten został określony na poziomie co najmniej 20% wagowo. Obliczenie poziomu przygotowania do ponownego użycia o poddanych recyklingowi odpadów komunalnych określono w rozporządzeniu Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 3 sierpnia 2021 r. w sprawie sposobu obliczania poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych ( Dz.U z 2021 r., poz. 1530). Z przedłożonego przez spółkę sprawozdania za 2021 r. wynika, że spółka przekazała w danym roku do recyklingu i przygotowania do ponownego użycia odpady komunalne w łącznej ilości 13,6070 Mg, przy łącznej masie odpadów komunalnych potrzebnych do osiągnięcia wymaganego poziomu 20% za 2021 r. 19,9300 Mg. Zatem uzyskany poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu wyniósł 13,65%. Następnie powołując się na art. 9x ust. 2 pkt 1, art. 9x ust. 3 u.c.p.g. oraz art. 290 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska i rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 roku w sprawie jednostkowych stawek opłat za korzystanie środowiska ( Dz.U. z 2017r., poz. 2490 ze zm.) organ przestawił sposób naliczania kary pieniężnej, którą ustalił na kwotę [...] zł.
Od tej decyzji odwołanie złożyła spółka.
Utrzymując w mocy decyzję Związku Międzygminnego z 21 grudnia 2022 r. decyzją z 28 kwietnia 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu, przytoczywszy treść przepisów art. 3b ust. 1 pkt 1, art. 9g pkt 1, art. 9x ust. 2 pkt 1 i ust. 3 u.c.p.g. oraz rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 3 sierpnia 2021 r. w sprawie sposobu obliczania poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych (Dz. U. poz. 1530; dalej jako "rozporządzenie MKŚ"), potwierdziło, za organem I instancji w uzasadnieniu, że spółka uzyskała poziom recyklingu 14,48%, w stosunku do wymaganego poziomu 20% za 2021 r. Obliczona łączna masa brakujących odpadów do osiągnięcia wymaganego poziomu wyniosła 6,3230 Mg, tj. 19,9300 Mg (potrzebna masa) – 13,6070 Mg (przekazana masa). Iloczyn jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych na składowisku, określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 290 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (dalej w skrócie "p.o.ś."), i brakującej masy odpadów komunalnych wyrażonej w Mg, wymaganej do osiągnięcia odpowiedniego poziomu, wyniósł [...] zł.
Następnie, odnosząc się do zarzutów odwołania, SKO stwierdziło, że nie zasługują one na uwzględnienie. Nie doszło do zarzucanego naruszenia art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. Organ I instancji wnikliwie ustalił stan faktyczny, szczegółowo wyjaśnił podstawę prawną oraz mechanizm naliczenia kary pieniężnej. Podstawy do obliczenia tej kary ustalono w oparciu o zacytowane w decyzji w sposób prawidłowy przepisy prawa, na podstawie sprawozdania za 2021 r. złożonego przez skarżącą. Wykonane obliczenia i przyjęte dane - zdaniem SKO: prawidłowe - nie są też kwestionowane przez skarżącą. SKO podkreśliło, że organ ma prawo opierać się na faktach znanych mu z urzędu (a takim jest złożenie sprawozdania z określoną ilością odpadów komunalnych) i nie musi w takim wypadku powoływać się w uzasadnieniu decyzji na konkretne dowody, ani dokonywać ich oceny.
SKO stwierdziło, że w sprawie nie została spełniona żadna z kodeksowych przesłanek odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, określonej w art. 189f k.p.a. Skarżąca osiągnęła poziom recyklingu 13,65%, zamiast 20%, a jako podmiot profesjonalny miała obowiązek znać przepisy prawne oraz wykonać ciążące na niej obowiązki związane z odbieraniem odpadów, odpowiednio organizując swoją działalność. Jako profesjonalista w branży spółka musi być świadoma konsekwencji niedochowania poziomów recyklingu i tak konstruować umowy, by zapewnić sobie możliwość zachowania poziomów recyklingu. Skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów potwierdzających, że nie mogła osiągnąć poziomu recyklingu lub że nie ponosi odpowiedzialności za taki stan rzeczy. Z akt sprawy nie wynika również, by podjęła działania w celu zaprzestania naruszenia prawa. Wysokość kary wynika wprost z art. 9x ust. 1 pkt 1 u.c.p.g., co oznacza, że ustawodawca nie pozostawił organowi swobody oceny indywidualnych okoliczności sprawy. Poprzestanie zaś na pouczeniu zniweczyłoby prewencyjne i stymulacyjne cele kary.
Dalej Kolegium podkreśliło, że nałożenie kary z art. 9x ust. 3 u.c.p.g. jest ściśle związane z treścią obowiązku nałożonego na przedsiębiorcę odbierającego odpady w art. 9g u.c.p.g. Przepisy te nie przewidują wprost możliwości uwolnienia się od kary od strony subiektywne. Tylko osiągnięcie wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych może uchronić podmioty zajmujące się gospodarką odpadami od wymierzenia spornej kary pieniężnej.
W skardze na opisaną decyzję SKO, spółka wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji w całości oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucono;
-a) błędną wykładnię przepisów prawa materialnego - art. 9x ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 9g u.c.p.g. - przez wymierzenie kary administracyjnej na podstawie poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych (dalej jako "poziomy recyklingu") innych niż wskazanych w art. 9g u.c.p.g.;
-b) błędne zastosowanie przepisów prawa materialnego - art. 9n ust. 4 i art. 9oa w zw. z art. 9g u.c.p.g. - przez przyjęcie, że poziomy recyklingu przekazywane przez instalacje na podstawie art. 9oa u.c.p.g. i poziomy recyklingu zamieszczane przez skarżącą w sprawozdaniu rocznym na podstawie art. 9n ust. 4 u.c.p.g. są tożsame z poziomami recyklingu, o których mowa w art. 9g u.c.p.g., i można na ich podstawie wymierzyć karę, o której mowa w art. 9x ust. 2 pkt 1 u.c.p.g.;
-c) naruszenie przepisów postępowania - art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. przez niepodjęcie czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, polegających na ustaleniu, jakie poziomy recyklingu skarżąca faktycznie uzyskała,
-d) naruszenie przepisów postępowania - art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. - przez niepodjęcie czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, polegających na ustaleniu, czy skarżąca uczyniła wszystko, czego można od niej rozsądnie wymagać, aby do naruszenia art. 9g u.c.p.g. nie doszło;
-e) naruszenie przepisów postępowania - art. 189d i art. 189f k.p.a. - przez niewłaściwe zastosowanie tych przepisów i brak zbadania przez Związek Międzygminny przesłanek do nakładania kary administracyjnej i przesłanek do odstąpienia od nałożenia kary administracyjnej, podczas gdy w niniejszej sprawie zachodziły przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zaskarżonym wyrokiem na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił uznając, że nie zawiera ona usprawiedliwionych podstaw.
W uzasadnieniu wyroku wskazał na wstępie, że materialnoprawną podstawę zaskarżonych decyzji stanowiły przede wszystkim przepisy ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (ówcześnie: Dz. U. z 2022 r. poz. 2519, z późn. zm.; w skrócie "u.c.p.g."), na czele z jej art. 9g pkt 1 u.c.p.g. nakładającego na podmioty odbierające odpady komunalne na podstawie umów z właścicielami nieruchomości obowiązek osiągania w poszczególnych latach określony poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odbieranych odpadów komunalnych określonych w art. 3aa albo art. 3b ust. 1 pkt 1 u.c.p.g., art. 9x ust. 2 pkt 1 stanowiącego o odpowiedzialności administracyjnej za brak osiągnięcia wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych odbieranych od właścicieli nieruchomości oraz art. 9x ust. 3 określającego zasady obliczenia kary pieniężne. Przywołał także przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za korzystanie ze środowiska (Dz. U. poz. 2490; dalej jako "rozporządzenie RM").
Dalej Sąd I instancji stwierdził, że poziom osiągniętego recyklingu w odniesieniu do masy odebranych odpadów komunalnych ustalany jest na podstawie sprawozdań składanych przez podmiot odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości stosownie do art. 9n ust. 4 u.c.p.g. W myśl bowiem tego przepisu: "Podmiot odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości jest obowiązany zamieścić w rocznym sprawozdaniu także informacje o osiągniętym poziomie przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, poziomie ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania oraz poziomie składowania.
Uznając, że szczególnie istotne w niniejszej sprawie, z uwagi na podniesione zarzuty w skardze, jest ustalenie uzyskanego przez podmiot odbierający odpady poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu wskazując na treść art. 9n ust. 4 u.c.p.g., Sąd I instancji stwierdził, że powyższe ustala się na podstawie składanego przez ten podmiot (w niniejszej sprawie spółkę) rocznego sprawozdania, w którym takie informacje muszą się znaleźć. Argumentacja spółki, że powyższa informacja dotyczy średniego poziomu recyklingu osiąganego przez instalację, która to informacja jest przekazywana podmiotom odbierającym i nie odpowiada faktycznemu pozimowi osiąganemu przez poszczególne podmioty odbierające odpady, a który winien być ustalony przy ustalaniu odpowiedzialności określonej w art. 9x ust. 2 pkt 2 u.c.p.g. , w tym przez skarżącą spółkę, Sąd I instancji stwierdził, że nie zasługuje ona na aprobatę. podkreślił, że w sprawozdaniu winna znaleźć się informacja o osiąganym poziome przygotowania odpadów do ponownego użycia i recyklingu przez podmiot odbierający odpady komunalne. Nadto podkreślił, że spółka w przedmiotowej sprawie nie wskazała innej wartości osiąganego poziomu recyklingu, a jedynie kwestionuje dane , które sama zamieściła w sprawozdaniu. Nie wskazuje także w oparciu o jakie czynności wyjaśniające winien organ ustalić faktyczny osiągnięty przez nią poziom recyklingu.
W dalszej części uzasadnienia Sąd I instancji odwołał się do stanowiska wyrażonego w tym przedmiocie w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 7 czerwca 2023 r., sygn. akt IV SA/Po 249/23 przytaczając obszerne jego fragmentu. Dodatkowo podkreślił, że akcentowana przez skarżącą treść art. 9g u.c.p.g. w istocie tylko potwierdza niezasadność prezentowanego przez nią stanowiska. Z przepisu tego bowiem expressis verbis wynika, że podmiot odbierający odpady komunalne jest obowiązany do osiągnięcia określonych poziomów recyklingu "w odniesieniu do masy odebranych przez siebie opadów". I to w kontekście tego właśnie przepisu, zgodnie z wymogami wykładni systemowej, należy także odczytywać przedmiot obowiązku sprawozdawczego ustanowionego w art. 9n ust. 4 u.c.p.g. - jako dotyczący poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych osiągniętego przez dany podmiot odbierający odpady (a nie średnio przez instalację). Wbrew twierdzeniom autora skargi, nieużycie (w istocie: niepowtórzenie) przez ustawodawcę w art. 9n ust. 4 u.c.p.g. zwrotu "przez siebie", nie podważa zasadności takiej interpretacji, zaś regulacja art. 9x ust. 2 pkt 1 u.c.p.g. zasadność tę tylko potwierdza.
Sąd I instancji uznał także za bezzasadne pozostałe zarzuty podniesione w skardze. Stwierdził, że organy obu instancji należycie ustaliły istotne w tej sprawie okoliczności faktyczne - w szczególności w sposób uprawniony opierając się na danych zaczerpniętych z obligatoryjnych sprawozdań spółki złożonych za pośrednictwem BDO - a poczynionym ustaleniom i rozważaniom dały należyty wyraz w motywach swych decyzji. Organy nie miały przy tym obowiązku badania przyczyn braku wywiązania się (nienależytego wywiązania się) przez skarżącą z ciążących na niej obowiązków.
W ocenie Sądu I instancji na uwzględnienie nie zasługiwały także zarzuty naruszenia prawa materialnego, gdyż wymienione w skardze przepisy u.c.p.g. zostały przez organy prawidłowo wyłożone oraz właściwie zastosowane.
Sąd I instancji uznał także za ewidentnie chybiony, zarzut naruszenia art. 189d i art. 189f k.p.a., które to naruszenie miało polegać na braku zbadania przez Związek Międzygminny przesłanek do nakładania kary administracyjnej oraz do odstąpienia od jej nałożenia. Wprawdzie organ I instancji rzeczywiście kwestie te pominął w uzasadnieniu swej decyzji, to jednak już SKO je w motywach zaskarżonej decyzji uwzględniło oraz rzeczowo i trafnie rozważyło.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę w całości oddalił.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła [...] sp. z o.o. wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
I. na podstawie na art. 174 pkt 1 p.p.s.a.:
-a) błędną wykładnię przepisów prawa materialnego - art. 9x ust. 2 pkt 1 w z w. z art. 9g u.c.p.g. poprzez przyjęcie, że wymierzenie kary administracyjnej na podstawie poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych z frakcji papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła (dalej jako "poziomy recyklingu") innych niż wskazane w art. 9g u.c.p.g.;
-b) błędne zastosowanie przepisów prawa materialnego - art. 9n ust. 4 i 9oa w zw. z art. 9g u.c.p.g. poprzez przyjęcie, iż poziomy recyklingu przekazywane przez instalacje na podstawie art. 9oa u.c.p.g. i poziomy recyklingu zamieszczane przez skarżącą w sprawozdaniu rocznym na podstawie art. 9n ust, 4 u.c.p.g. są tożsame z poziomami recyklingu o których mowa w art. 9g i można na ich podstawie wymierzyć karę, o której mowa w art. 9x ust. 2 pkt 1 u.c.p.g.;
II. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania polegające na:
-a) niezastosowaniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., poprzez nieuwzględnienie skargi na decyzję Kolegium w sytuacji, w której decyzja Kolegium wydana została z naruszeniem art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niepodjęcie czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy polegających na ustaleniu, jakie poziomy recyklingu skarżąca faktycznie uzyskała; wskazane uchybienie mogło mieć istotny wypływ na wynik sprawy, ponieważ uwzględnienie wskazanego błędu w decyzji Kolegium skutkowałoby uwzględnieniem skargi;
-b) niewłaściwym zastosowaniu art. 151 p.p.s.a., poprzez niezasadne oddalenie skargi na decyzję Kolegium, w sytuacji, w której decyzja Kolegium wydana została z naruszeniem art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a, (z powodów wskazanych w punkcie IIa powyżej), wskazane uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ uwzględnienie wskazanego błędu w decyzji Kolegium skutkowałoby uwzględnieniem skargi;
-c) niezastosowaniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., poprzez nieuwzględnienie skargi na decyzję Kolegium w sytuacji, w której decyzja Kolegium wydana została z naruszeniem art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niepodjęcie czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy polegających na ustaleniu, czy skarżący uczynił wszystko, czego można od niego rozsądnie wymagać, aby do naruszenia art. 9g u.c.p.g. nie doszło; wskazane uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ uwzględnienie wskazanego błędu w decyzji Kolegium skutkowałoby uwzględnieniem skargi;
-d) niewłaściwym zastosowaniu alt. 151 p.p.s.a., poprzez niezasadne oddalenie skargi na decyzję Kolegium, w sytuacji, w której decyzja Kolegium wydana została z naruszeniem art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. (z powodów wskazanych w punkcie IIc powyżej); wskazane uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ uwzględnienie wskazanego błędu w decyzji Kolegium skutkowałoby uwzględnieniem skargi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Na wstępie należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny związany jest podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 935 dalej : "p.p.s.a."), rozpoznaje sprawę w jej granicach, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie żadna z wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zaistniała, wobec czego kontrola Naczelnego Sądu Administracyjnego ograniczyła się wyłącznie do zbadania zawartych w skardze zarzutów sformułowanych w granicach podstawy kasacyjnej.
Podstawy, na które można się powołać w skardze kasacyjnej, zostały sprecyzowane w art. 174 p.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 tej ustawy przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia oznacza nieprawidłowe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, czyli mylne rozumienie określonej normy prawnej, natomiast niewłaściwe zastosowanie to dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego, czyli niezasadne uznanie, że stan faktyczny sprawy odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. - naruszenie przepisów postępowania - może przejawiać się w tych samych formach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w tym wypadku ustawa wymaga, aby skarżący wykazał możliwość istotnego wpływu wytkniętego uchybienia na wynik sprawy.
Podkreślić także należy, że skarga kasacyjna jest ściśle sformalizowanym środkiem zaskarżenia, a sformalizowanie to związane jest ściśle z charakterem tego środka zaskarżenia. Skarga kasacyjna stanowi samodzielne pismo procesowe i sformalizowany środek zaskarżenia. W skardze kasacyjnej sporządzonej przez profesjonalnego pełnomocnika musi być precyzyjnie określona podstawa kasacyjna ze wskazaniem naruszonych przepisów prawa i sposobu ich naruszenia i w tak oznaczonych granicach sąd kasacyjny kontroluje zaskarżone orzeczenie. Kasacja nie ma za zadanie doprowadzić do ponownej kontroli aktu administracyjnego w jego całokształcie, lecz do weryfikacji przez Naczelny Sąd Administracyjny prawidłowości wyroku sądowego I instancji i to tylko w zakresie ściśle wytyczonym przez kasatora, a określonym podstawami kasacyjnymi (art. 174 p.p.s.a. w zw. z art. 183 § 1 p.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny nie tylko nie ma obowiązku, ale przede wszystkim prawa domyślania się i uzupełniania zarzutów skargi kasacyjnej oraz argumentacji służącej ich uzasadnieniu ( wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 maja 2025 r., sygn. akt III FSK 1056/23 i z dnia 6 maja 2025 r., sygn. akt I OSK 1310/23).
W skardze kasacyjnej podniesiono zarzuty dotyczące naruszenia zarówno przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania, które miało mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zasadniczo w pierwszej kolejności rozpatrzeniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania. W niniejszej sprawie zarzuty te jednak w sposób bezpośredni zostały powiązane z zarzutami naruszenia przez Sąd I instancji prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie. Istota zarzutów dotyczących naruszenia przepisów prawa materialnego dotyczy przede wszystkim interpretacji pojęcia osiągnięcia przez podmiot odbierający odpady "poziomów przygotowana do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych z frakcji papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła" użytego przez ustawodawcę w art. 9g u.c.p.g. oraz powiązaną z tą wykładnią koniecznością dokonania przez organy ustaleń faktycznych mających wpływ na dokonanie oceny czy z uwagi na przyjętą wykładnię została spełniona przesłanka przemawiająca za zastosowaniem art. 9x ust. 1 tejże ustawy nakazującego wymierzenie kary pieniężnej w przypadku braku osiągnięcia wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych. Stąd ocena przez Naczelny Sąd Administracyjny zarzutów naruszenia przepisów postępowania wymaga uprzedniego odniesienia się do istoty problemu w niniejszej sprawie, tj. do poprawności zastosowania, w realiach sprawy, przepisu art. 9x ust. 2 u.c.p.g.
Zgodnie z art. 9g u.c.p.g. podmiot odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości jest obowiązany do osiągnięcia w danym roku kalendarzowym w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych poziomów:
1) przygotowania do ponownego użycia i recyklingu określonych w art. 3aa albo art. 3b ust. 1;
2) ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 3c ust. 2 pkt 1;
3) nieprzekraczających poziomów składowania określonych w art. 3b ust. 2a.
Niedopełnienie powyższych obowiązków skutkuje nałożeniem sankcji finansowej, o której mowa w art. 9x u.c.p.g.. Zgodnie z ust. 2 tego artykułu, (który odnosi się do rozpatrywanej sprawy), przedsiębiorca odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości, który nie wykonuje obowiązku określonego w art. 9g - podlega karze pieniężnej, obliczonej odrębnie dla wymaganego poziomu:
1) przygotowania do ponownego użycia i recyklingu;
2) ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania;
3) składowania.
Metodę ustalania wysokości tej kary określają postanowienia ust. 3 i 4 art. 9x u.c.p.g.
Jak wynika z powyższego kara pieniężna za nie wykonanie obowiązku określonego w art. 9g u.c.p.g. polegającego na osiągnięciu odpowiedniego poziomu recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła przewidziana w art. 9x ust. 2 , a obliczona według zasad określonych w ust. 3 powołanego artykułu należy do kategorii bezwzględnie określanych, a jej wysokość zależy m.in. od brakującej masy odpadów komunalnych, wyrażonej w Mg, wymaganej do osiągnięcia odpowiedniego poziomu recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami. Przesłanką jej wymierzenia jest obiektywnie pojęta bezprawność administracyjna polegająca na braku realizacji obowiązku wynikającego z art. 9g u.c.p.g. Przepis art. 9x ust. 2 u.c.p.g. , będący podstawą wymierzenia skarżącej kasacyjnie spornej kary pieniężnej nie uzależnia odpowiedzialności podmiotu od stopnia zawinienia przez co odpowiedzialność ta ma charakter obiektywny. Należy również podkreślić, iż z treści art. 9g u.c.p.g. wynika, że obowiązek uzyskania w danym roku kalendarzowym odpowiednich poziomów przygotowania odbieranych odpadów komunalnych do ponownego użycia i recyklingu określonych w art. 3aa albo 3b ust. 1 został nałożony na podmioty odbierające odpady komunalne na podstawie umów z właścicielami nieruchomości czyli w niniejszej sprawie na skarżącą kasacyjnie spółkę. Jest to obowiązek ściśle zindywidualizowany , którego realizacja jest związana z wynikami osiąganymi w tym zakresie przez dany podmiot.
W niniejszej sprawie Sąd I instancji trafnie stwierdził, brak osiągnięcia przez skarżącą kasacyjnie wymaganego za 2021 r. 20% poziomu recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami papieru, metalu, tworzyw sztucznych i szkła uzasadniał wymierzenie administracyjnej kary pieniężnej. Analiza uzasadnienia zaskarżonej decyzji jak i uzasadnienia zaskarżonego wyroku prowadzi do jednoznacznego wniosku, że osiągnięty przez skarżącą spółkę w 2021 r. poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych ustalono w oparciu o dane wskazane przez samą spółkę w rocznym sprawozdaniu za rok 2021, a które zostało przedłożone w dniu 31 stycznia 2022 r. i do którego dwukrotnie przedkładano korekty noszące datę 7 marzec 2022r. oraz 9 marzec 2022 rok. Także nie budzi wątpliwości, że w złożonym sprawozdaniu za 2021 r. strona skarżącą kasacyjnie podała, że odebrała od właścicieli nieruchomości 99,6500 Mg odpadów komunalnych, z czego przekazano do przygotowania do ponownego użycia i recyklingu 13,6070 ton odpadów. Tym samym skarżąca za dany rok osiągnęła poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu w wysokości 13,65%. Zatem do osiągnięcia wymaganego poziomu 20% brakowało 6,3230 Mg odpadów. Potrzebna masa odpadów jakie winny zostać przekazane do uzyskania żądanego poziomu 20 % przygotowania do ponownego użycia i recyklingu wynosiła 19,9300 Mg, podczas gdy przekazano 13,6070 Mg.
Nie można uznać za zasadny zarzut kasacyjny dokonania przez Sąd I instancji błędnej wykładni art. 9x ust. 2 pkt 1 u.c.p.g. w związku z art. 9g tej ustawy poprzez wymierzenie kary administracyjnej na podstawie wykazanych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych z frakcji papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła innych niż wskazanych w art. 9g u.c.p.g. Zgodnie z art. 9x ust. 2 pkt 1 ww. ustawy, przedsiębiorca odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości, który nie wykonuje obowiązku określonego w art. 9g u.c.p.g. podlega karze pieniężnej, obliczonej odrębnie dla wymaganego poziomu recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami. Skoro z danych podanych w sprawozdaniu, ilości odebranych przez stronę skarżącą kasacyjnie odpadów komunalnych i poddanych recyklingowi lub innej formie przygotowania do ponownego użycia wynika, że wymagane poziomy nie zostały osiągnięte, to wymierzając na podstawie ww. przepisów karę, trafnie Sąd I instancji stwierdził brak naruszenia przez organy tych przepisów. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Kolegium jaki i w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie stwierdzono, że jako podstawę rozstrzygnięcia co do uzyskanego przez skarżącą spółkę wskaźnika poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu przyjęto wskaźnik podawany przez podmiot prowadzący instalację komunalna o którym mowa w art. 9oa ust. 3 u.c.p.g., czyli inny niż mowa w art. 9g u.c.p.g. Powyższego ustalenia dokonano powołując się na dane wskazane przez samą skarżącą kasacyjnie rocznym sprawozdaniu sporządzonym za 2021 r. W sprawozdaniu tym nie ma mowy, że powyższe dane są danymi przekazanymi skarżącej przez podmiot prowadzącymi instalacje i to w oparciu o art. 9oa ust. 3 u.c.p.g.
Nie jest także uzasadniony zarzut dokonania przez Sąd I instancji błędnego zastosowania art. 9n ust. 4 i art. 9oa w związku z art. 9g u.c.p.g. poprzez błędne przyjęcie, że poziomy recyklingu przekazywane przez instalację na podstawie art. 9oa u.c.p.g. i poziomy recyklingu zamieszczane przez skarżącą w sprawozdaniu rocznym na podstawie art. 9n ust. 4 u.c.p.g. są tożsame z poziomami recyklingu, o których mowa w art. 9g i można na ich podstawie wymierzyć karę, o której mowa w art. 9x ust. 2 pkt 1 u.c.p.g. W istocie tak sformułowany zarzut dotyczy ustalania w rocznym sprawozdaniu samego poziomu recyklingu przez stronę skarżącą kasacyjnie. Podnosi ona bowiem w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, że o ile z treści art. 9oa ust. 1 u.c.p.g. wynika obowiązek prowadzącego regionalną instalację do przetwarzania odpadów komunalnych do przekazywania przedsiębiorcy odbierającemu odpady komunalne od właścicieli nieruchomości informacji o odpadach, przekazanych mu przez tego przedsiębiorcę, który poddał je procesowi przygotowania do ponownego użycia, recyklingu lub przekazał w tym celu innemu posiadaczowi odpadów, to z kolei art. 9oa ust. 3 tej ustawy dopuszcza jako możliwość przekazywania jedynie iloczynu średniego procentowego wskaźnika osiągniętego w danej instalacji w odniesieniu do masy odpadów komunalnych odpowiednio dla:
1) recyklingu, lub
2) przygotowania do ponownego użycia, lub
3) odzysku oraz w każdym z tym przypadków łącznej masy odpadów komunalnych przekazanych przez gminę.
Takie stanowisko skarżącej nie zasługuje na aprobatę. Zakresy obu przepisów, tj. art. 9oa ust. 1 i art. 9oa ust. 3 u.c.p.g. nie są identyczne. W art. 9oa ust. 1 ww. ustawy ustawodawca nałożył obowiązek na każdy podmiot prowadzący regionalną instalację do przetwarzania odpadów komunalnych do przekazywania przedsiębiorcy odbierającemu odpady komunalne od właścicieli nieruchomości odrębnej i zindywidualizowanej informacji o odpadach przekazanych mu tylko przez tego przedsiębiorcę. Art. 9oa ust. 3 u.c.p.g. nie stanowi alternatywy dla obowiązku wynikającego z ust. 1 tego przepisu w odniesieniu do przedsiębiorcy odbierającego odpady komunalne od właścicieli nieruchomości. Zgodnie bowiem z art. 9a ust. 3 ww. ustawy prowadzący regionalną instalację do przetwarzania odpadów komunalnych jedynie fakultatywnie może przekazywać informacje o masie odpadów komunalnych poddanych recyklingowi lub innym formom przekształcenia, przy czym w każdym przypadku dotyczy to odpadów komunalnych przekazanych przez gminę, a nie przedsiębiorcę. Tak bowiem należy interpretować art. 9oa ust. 3 u.c.p.g., ponieważ w każdym z opisanych w nim przypadków mowa jest o recyklingu (i innych formach przetwarzania) odpadów komunalnych wraz z łączną masą odpadów komunalnych przekazanych przez gminę. Z treści zaś powołanego art. 9oa ust. 1 u.c.p.g. wprost wynika, że podmiot prowadzący instalację komunalną zawiera odrębne umowy z przedsiębiorcami odbierającymi odpady komunalne od właścicieli nieruchomości oraz odrębne z gminami.
Tym samym nie można uznać, że Sąd I instancji w tej sprawie dokonał błędnej wykładni ww. przepisów, skoro wyraźnie stwierdził, że to na stronie skarżącej kasacyjnie jako przedsiębiorcy odbierającemu odpady komunalne od właścicieli nieruchomości ciążył obowiązek podania w sprawozdaniu danych, które odzwierciedlałyby rzeczywiste ilości odpadów dostarczanych do instalacji przetwarzającej takie odpady i poddanych przetworzeniu.
Nie można też zarzucić Sądowi I instancji błędnej wykładni art. 9n ust. 4 u.c.p.g., skoro trafnie ten Sąd stwierdził, że zgodnie z tym przepisem to na podmiocie odbierającym odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości ciąży obowiązek zamieszczenia w sprawozdaniu informacji o osiągniętych poziomach recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami oraz ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania w ostatnim sprawozdaniu składanym za dany rok. Obowiązek ten został przez ustawodawcę nałożony na wskazany podmiot, a tym samym obowiązek zgromadzenia dowodów stanowiących podstawę podania danych umożliwiających obliczenie osiągniętego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu obciąża ten podmiot. Kwestia wywiązywania się przez podmiot prowadzący instalację ze swoich obowiązków wobec przedsiębiorców odbierających odpady komunalne, o którym mowa w art. 9oa ust. 1 u.c.p.g. jest poza przedmiotem tej sprawy.
Nie znajdują uzasadnienia także zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przez Sąd I instancji przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy poprzez niezastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., mimo że decyzja SKO wydana została - w ocenie strony skarżącej - z naruszeniem art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 i w związku z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niepodjęcie czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy polegających na ustaleniu, jakie poziomy recyklingu skarżąca faktycznie uzyskała. Naruszenie art. 7 k.p.a. w postaci mogącej mieć istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia danej sprawy mogłoby mieć miejsce wtedy, gdyby organy administracyjne nie ustaliły stanu faktycznego sprawy. W tej zaś sprawie trafnie Sąd I instancji stwierdził, że stan faktyczny został przez organy ustalony w zakresie wszystkich istotnych do rozstrzygnięcia sprawy okoliczności w oparciu o dostępne dla organów dowody, a w szczególności sprawozdanie złożone przez skarżącą. Zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a. organ administracyjny zobowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Podnosząc powyższy zarzut strona skarżąca kasacyjnie nie wykazała, jakich to innych niż złożone przez nią sprawozdanie za 2021 r., dowodów lub innych czynności dowodowych nie przeprowadziły organy w tej sprawie. Uzasadnienie skargi kasacyjnej zawiera jedynie polemikę wskazującą, że skoro spółka otrzymała od podmiotu prowadzącego instalację jedynie iloczyn średniego procentowego wskaźnika osiągniętego w tej instalacji, to wątpliwe jest, aby był to wskaźnik rzeczywiście osiągnięty przez tę spółkę. Tym niemniej to nie organy, ale właśnie strona skarżącą kasacyjnie, jako przedsiębiorca odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości, miała obowiązek podania rzetelnych danych w sprawozdaniu, w tym informacji pozwalających ustalić osiągnięty w roku poziom recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami oraz ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania. Kwestionując dane jakie sama spółka podała w sprawozdaniu, nie wskazała jednocześnie innych dowodów pozwalających podważyć ustalenia poczynione przez organy właśnie o te dane, następnie zaakceptowane przez Sąd I instancji. Zauważyć należy, że z przepisu art. 9g u.c.p.g. wynika, że podmiot odbierający odpady komunalne obowiązany jest do osiągnięcia określonych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu określonych w " odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów w art. 3aa albo art. 3b ust. 1". W kontekście tego przepisu, zgodnie z wymogami wykładni systemowej należy odczytywać przedmiot obowiązku sprawozdawczego ustanowionego w art. 9n ust. 4 u.c.p.g. jako dotyczący osiągnięcia przez dany podmiot składający sprawozdanie wymaganych w poszczególnych latach poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu, a nie średnio przez instalację. Wbrew twierdzeniom skarżącej brak użycia w art. 9n ust. 4 u.c.p.g. zwrotu "przez siebie" nie podważa takiej interpretacji , zaś regulacja zawarta w art. 9x ust. 2 pkt 1 u.c.p.g. zasadność tę tylko potwierdza. Skoro przepis art. 9g u.c.p.g. nakazuje danemu podmiotowi odbierającemu odpady komunalne uzyskać w odniesieniu do odebranych przez siebie odpadów komunalnych poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu to nie do przyjęcia jest, że w sprawozdaniu zgodnie z wolą ustawodawcy winien podać dane dotyczące średniej uzyskiwanej i podawanej w tym zakresie przez instalację, a na dodatek w oparciu o tą średnią właściwy organ winien dokonać oceny czy dany podmiot wywiązał się z nałożonego zindywidualizowanego obowiązku. Tym samym to nie tyle dane przekazywane przez podmiot prowadzący instalację obrazujące średnią uzyskaną przez instalacje były podstawą do ustalenia braku osiągnięcia odpowiednich wskaźników, co dane wskazane przez samą skarżącą w sprawozdaniu rocznym. Nie zmienia tej oceny fakt, że skarżąca opierała się, podając te dane, na danych otrzymywanych z instalacji, a dotyczących średniej uzyskanej przez instalację. Skutki zaniechania przez skarżącą gromadzenia dowodów pozwalających ustalić inny, jej zdaniem rzeczywisty, osiągnięty przez nią wskaźnik poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odbieranych odpadów i opieranie się na danych uzyskiwanych od podmiotu prowadzącego instalacje ją procesowo obciążają. Skarżąca jako podmiot profesjonalnie zajmujący się gospodarką odpadów winna między innymi tak zorganizować współpracę z podmiotem prowadzącym instalację, która pozwalałby uzyskać od podmiotu prowadzącego instalację informację o której mowa w art. 9oa ust. 1 u.c.p.g.
Także zarzut naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. nie jest zasadny, ponieważ przepis ten określa co ma zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne decyzji administracyjnej, a strona skarżąca kasacyjnie nie wykazała, jakich elementów objętych tym przepisem nie zawiera zaskarżona do Sądu I instancji decyzja.
Nie jest także uzasadniony kolejny zarzut skargi kasacyjnej, dotyczący naruszenia przepisów postępowania tj. art. 145 § 1 pkt 1 lic p.p.s.a. w zw. art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a.) w zakresie, w którym strona skarżąca kasacyjnie zarzuca Sądowi I instancji błędne uznanie za prawidłowo ustalony w tej sprawie przez organy stan faktyczny mimo niepodjęcia przez organy czynności niezbędnych do ustalenia, że skarżąca spółka uczyniła wszystko, czego można od niej rozsądnie wymagać, aby nie doszło do naruszenia art. 9g w związku z art. 9x ust. 2 u.c.p,g. W uzasadnieniu tego zarzutu kasacyjnego podniesiono, że odpowiedzialność administracyjna za brak realizacji obowiązku nałożonego w art. 9g u.c.p.g. ma charakter represyjny. Nie jest ona odpowiedzialnością absolutną. Naruszający przepisy może się zwolnić od tej odpowiedzialności, jeżeli wykaże, że uczynił wszystko, czego było można od niego rozsądnie wymagać, aby do naruszenia przepisów skutkujących tą odpowiedzialnością nie dopuścić.
Jako okoliczność uzasadniającą zwolnienie z odpowiedzialności w niniejszej sprawie skarżąca wskazuje na ustalenie osiągniętego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu w oparciu o dane dotyczące średnich wartości uzyskanych od instalacji, które nie odpowiadają rzeczywistości. Jej zdaniem trudno wskazać w takiej sytuacji co winna zrobić skarżąca w niniejszej sprawie, aby te średnie zmienić, skoro nie zależą one od jej działania. Tak postawiony zarzut kasacyjny świadczy zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego o braku zrozumienia przez stronę istoty sporu w niniejszej sprawie. Ustalając osiągnięty przez skarżącą poziom przygotowana odebranych odpadów komunalnych do ponownego użycia i recyklingu organy oparły się na informacjach podanych w sprawozdaniu przez skarżącą, które podając winna się opierać na posiadanych danych dotyczących jej działalności, czyli łącznej masie odpadów komunalnych odebranych przez siebie od właścicieli nieruchomości oraz łącznej masie odpadów komunalnych przekazanych do przygotowania do ponownego użycia i recyklingu. Kwestia natomiast oparcia się w sprawozdaniu na danych przekazanych przez instalację o których mowa w art. 9oa ust. 3 u.c.p.g. i brak wskazania dowodów pozwalających ustalić inny poziom przygotowania odpadów do ponownego użycia lub recyklingu osiągniętego przez skarżącą była już przedmiotem rozważań w niniejszym uzasadnieniu. O tym jakie dane stanowiły podstawę obliczeń związanych z oceną osiągnięcia wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu zadecydowała sama skarżąca. Nie wnikając w rzetelność podanych w sprawozdaniu przez skarżącą danych dotyczących rzeczywistej realizacji obowiązku, o którym mowa w art. 9g u,c.p.g., bo nie stanowi to przedmiotu niniejszej sprawy kasacyjnej, stwierdzić należy, że spółka nie posiada dowodów pozwalających dokonać innych w tym zakresie ustaleń, o czym może świadczyć brak ich wskazania nie tylko w skardze kasacyjnej, ale także na wcześniejszych etapach postępowania oraz, że próbuje w tym zakresie przenieść obowiązek wykazania na organy. Z przepisów dotyczących obowiązków nałożonych na podmioty trudniące się gospodarką odpadami w zakresie określonym przez u.c.p.g. oraz określających sposób i tryb oceny ich realizacji wynika, że składane sprawozdania stanowią podstawowy dowód w oparciu o który właściwe organy dokonują oceny wywiązania się z tych obowiązków. Podmiot składający dane sprawozdanie oczywiście musi się liczyć z możliwością jego weryfikacji przez właściwy organ, o której mowa wart. 9p u.c.p.g. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podanie ewentualnych niewłaściwych danych w sprawozdaniu było spowodowane działaniem samej skarżącej, z przyczyn leżących po jej stronie, a nie błędnymi rozwiązaniami wprowadzonymi przez ustawodawcę. Analiza skargi kasacyjnej prowadzi do wniosku, że twierdząc, iż Sąd I instancji błędne przyjął, że realizując art. 77 § 1 k.p.a. organy administracji w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy, skarżąca kasacyjnie nie wykazała, jakich to dowodów lub innych czynności dowodowych nie przeprowadziły organy w tej sprawie. Uzasadnienie skargi kasacyjnej zawiera zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego jedynie polemikę wskazującą, że skoro spółka otrzymała od podmiotu prowadzącego instalacje, jedynie iloczyn średniego procentowo wskaźnika osiągniętego w tej instalacji, to wątpliwe, aby był to wskaźnik rzeczywiście osiągnięty przez tę spółkę (w dorozumieniu osiągnęła zapewne wyższy). Jednak to nie na organie, a na stronie skarżącej kasacyjnie jako przedsiębiorcy odbierającym odpady komunalne na podstawie umów z właścicielami nieruchomości ciążył obowiązek podania w sprawozdaniu rzetelnych danych, w tym informacji dotyczących osiągniętego poziomu recyklingu , przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami oraz ograniczania masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania. Skarżąca w toku całego postępowania, a w szczególności w skardze kasacyjnej nie przedłożyła żadnych dowodów pozwalających ustalić , że uzyskała wskaźnik o którym mowa w art. 9g u.c.p.g. na innym poziomie niż wskazały to organy w zaskarżonej decyzji , a przyjął za prawidłowy Sąd I instancji.
Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że także zarzuty błędnego zastosowania przez Sąd I instancji art. 151 p.p.s.a. poprzez nieuzasadnione oddalenie skargi na decyzję Kolegium w sytuacji gdy decyzja to zastała wydana z naruszeniem art. 7 , art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. z powodów wskazanych w uprzednio ocenianych zarzutach kasacyjnych nie zasługuje na uwzględnienie. Prawidłowo w sprawie Sąd I instancji kontrolując zaskarżoną decyzję nie stwierdził, aby w toku postępowania administracyjnego organy naruszyły art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. jak również nie dokonały błędnej wykładni zarzucanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa materialnego.
W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a, uznając, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw orzekł jak w wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI