III OSK 2960/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem skargi kasacyjnej była kwestia odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wyznaczenia części nieruchomości umożliwiających dostęp do jeziora R. Skarżący J.K. domagał się wszczęcia takiego postępowania z urzędu, wskazując na brak dostępu do jeziora. Organ I instancji odmówił wszczęcia postępowania, powołując się na art. 233 ust. 2 Prawa wodnego i brak podstaw do nałożenia obowiązku na właściciela nieruchomości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę, uznając działania organów za prawidłowe i podkreślając, że postępowanie w tej sprawie wszczyna się z urzędu, a skarżący nie posiada przymiotu strony. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, stwierdził, że sprawa była już prawomocnie rozstrzygnięta wyrokiem NSA z dnia 6 marca 2019 r. sygn. akt II OSK 968/17, który jest wiążący na mocy art. 170 p.p.s.a. W poprzednim orzeczeniu NSA jednoznacznie stwierdził, że prawo do powszechnego korzystania z wód nie kreuje interesu prawnego do zainicjowania postępowania o wyznaczenie dostępu do wód, które wszczyna się z urzędu. Skarżący nie posiadał zatem interesu prawnego do skutecznego inicjowania takiego postępowania. NSA uznał, że zarzuty skargi kasacyjnej są chybione, a sprawa nie wymaga przedstawienia zagadnienia prawnego składowi siedmiu sędziów. W konsekwencji skarga kasacyjna została oddalona.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie kręgu stron postępowania administracyjnego w sprawie wyznaczenia dostępu do wód publicznych oraz zasady wszczynania takiego postępowania.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z Prawem wodnym i postępowaniem administracyjnym.
Zagadnienia prawne (2)
Czy osoba fizyczna, która nie jest właścicielem nieruchomości, posiada interes prawny do zainicjowania postępowania administracyjnego w sprawie wyznaczenia części nieruchomości umożliwiających dostęp do publicznych wód powierzchniowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, osoba fizyczna niebędąca właścicielem nieruchomości nie posiada interesu prawnego do zainicjowania takiego postępowania, które wszczyna się z urzędu.
Uzasadnienie
Postępowanie w sprawie wyznaczenia części nieruchomości umożliwiających dostęp do wód publicznych jest postępowaniem wszczynanym z urzędu. Tylko właściciel nieruchomości, którego prawo własności podlega ograniczeniu, posiada interes prawny do uczestniczenia w tym postępowaniu. Prawo do powszechnego korzystania z wód nie kreuje interesu prawnego do inicjowania postępowania o wyznaczenie dostępu.
Czy prawomocne orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie dotyczącej dostępu do wód publicznych jest wiążące dla późniejszych postępowań, nawet w przypadku zmiany stanu prawnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, prawomocne orzeczenie wiąże strony, sąd oraz inne organy, a także inne osoby, jeśli tak stanowi ustawa, na mocy art. 170 p.p.s.a.
Uzasadnienie
Zasada związania prawomocnym orzeczeniem oznacza, że kwestie prawne rozstrzygnięte w poprzednim postępowaniu nie mogą być ponownie badane. Nawet przy zmianie stanu prawnego, jeśli nowe przepisy są odpowiednikami poprzednich, a stan faktyczny jest tożsamy, wcześniejsze rozstrzygnięcie jest wiążące.
Przepisy (20)
Główne
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.w. art. 233 § 2
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r Prawo wodne
u.p.w. art. 32 § 1 i 2
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r Prawo wodne
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 170
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 171
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 138 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 144
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 61 § 1 i 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 61a § 1 i 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 28
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 75 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
u.p.w. z 2001 r. art. 28 § 2
Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne
u.p.w. z 2001 r. art. 34 § 1 i 2
Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawomocne orzeczenie NSA w tożsamej sprawie jest wiążące na mocy art. 170 p.p.s.a. • Wnioskodawca nie posiada interesu prawnego do zainicjowania postępowania, które wszczyna się z urzędu. • Prawo do powszechnego korzystania z wód nie kreuje interesu prawnego do inicjowania postępowania o wyznaczenie dostępu do wód.
Odrzucone argumenty
Skarżący posiada interes prawny do wszczęcia postępowania, gdyż przysługuje mu publiczne prawo podmiotowe do korzystania z jeziora. • Postępowanie w sprawie dostępu do wody może być wszczęte i prowadzone nie tylko z urzędu, ale także na wniosek strony. • WSA dokonał błędnej wykładni przepisów Prawa wodnego i KPA, nie uznając skarżącego za stronę postępowania.
Godne uwagi sformułowania
Przedmiotem postępowania w sprawie wyznaczenia dostępu do wody publicznej jest nałożenie obowiązku na właściciela nieruchomości, co oznacza tym samym, że postępowanie takie wszczyna się z urzędu. • Żaden podmiot nie może procesowo skutecznie zainicjować wszczęcia takiego postępowania, nawet powołując się na swój interes prawny (art. 28 in fine k.p.a.). • Wynikające z art. 34 ustawy Prawo wodne z 2001 r. (obecnie art. 233 ustawy Prawo wodne) prawo do powszechnego korzystania ze śródlądowych powierzchniowych wód publicznych nie kreuje po stronie podmiotów uprawnionych do korzystania z wód publicznych interesu prawnego do zainicjowania postępowania o wyznaczenie dostępu do tych wód. • Pismo takie powinno być jednak potraktowane jako ważny sygnał, informacja dla organu, który obowiązany jest w takim przypadku rozważyć możliwość wszczęcia postępowania z urzędu.
Skład orzekający
Tamara Dziełakowska
przewodniczący
Rafał Stasikowski
członek
Sławomir Pauter
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie kręgu stron postępowania administracyjnego w sprawie wyznaczenia dostępu do wód publicznych oraz zasady wszczynania takiego postępowania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z Prawem wodnym i postępowaniem administracyjnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego prawa do korzystania z wód, ale pokazuje, jak złożone mogą być procedury administracyjne i jak ważne jest ustalenie przymiotu strony. Jest to ciekawe dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i wodnym.
“Kto ma prawo do dostępu do jeziora? NSA wyjaśnia, kiedy można wszcząć postępowanie i kto jest jego stroną.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.