III OSK 297/23

III OSK 297/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-08-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-02-15
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Ewa Kwiecińska /sprawozdawca/
Ireneusz Dukiel
Małgorzata Pocztarek /przewodniczący/
Symbol z opisem
6249 Inne o symbolu podstawowym 624
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
III SA/Łd 558/22 - Wyrok WSA w Łodzi z 2022-11-04
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 372
art. 210 ust. 1 i 4
Ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Sędziowie: Sędzia NSA Ewa Kwiecińska (spr.) Sędzia del. WSA Ireneusz Dukiel po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Okręgowej Spółdzielni [...] z siedzibą w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 4 listopada 2022 r., sygn. akt III SA/Łd 558/22 w sprawie ze skargi Okręgowej Spółdzielni [...] z siedzibą w S. na decyzję Wojewody Łódzkiego z dnia 24 czerwca 2022 r. nr ZK-II.654.2.2022 w przedmiocie przeznaczenia pojazdu do wykonania świadczeń rzeczowych na rzecz obrony oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 4 listopada 2022 r., sygn. akt III SA/Łd 558/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi (dalej: "Sąd pierwszej instancji") oddalił skargę Okręgowej Spółdzielni [...] z siedzibą w S. (dalej: "skarżąca") na decyzję Wojewody Łódzkiego (dalej: "organ") z dnia 24 czerwca 2022 r. nr ZK-II.654.2.2022 w przedmiocie przeznaczenia pojazdu do wykonania świadczeń rzeczowych na rzecz obrony.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Wnioskiem z 8 lutego 2022 r. Wojskowy Komendant Uzupełnień w S. wystąpił, na mocy art. 208 i 210 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej do Prezydenta Miasta S. o nałożenie na skarżącą obowiązku świadczeń rzeczowych na uzupełnienie etatowych potrzeb, planowanych do wykonania w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny na rzecz 15 Brygady Wsparcia Dowodzenia w S.
Decyzją z 30 marca 2022 r., wydaną na podstawie art. 208 ust. 1 i art. 210 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej, Prezydent Miasta S. przeznaczył w ramach świadczeń rzeczowych wykonywanych w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny będącą w posiadaniu skarżącej cysternę na wodę na samochodzie - 1 szt. - DAF [...], do oddania w używanie na rzecz [...] Brygady Wsparcia Dowodzenia w S. przez okres: do ustania potrzeby ich używania.
Odwołanie od wyżej opisanej decyzji złożyła skarżąca.
Po rozpatrzeniu odwołania Wojewoda Łódzki decyzją z dnia 24 czerwca 2022 r., utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia 30 marca 2022 r. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, iż podstawę rozstrzygnięcia w sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej oraz przepisy rozporządzenia wykonawczego do powyższej ustawy - rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 3 sierpnia 2004 r. w sprawie świadczeń rzeczowych na rzecz obrony w czasie pokoju. W zakresie zarzutu dotyczącego oddania środków transportowych podkreślił, iż tryb oraz zakres planowania i nakładania obowiązku świadczeń rzeczowych, przeznaczania do tych świadczeń i zwalniania z nich oraz ich wykonywania, a także inne kwestie związane z nakładaniem obowiązku na podstawie art. 208 ust. 1 wskazanej ustawy, uregulowane zostały w przywoływanym przez organ rozporządzeniu Rady Ministrów, wydanym na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 215 ust. 1 tejże ustawy. Dalej organ wskazał na niezasadność twierdzenia o niesprecyzowaniu trybu przekazania i określenia początku oraz podstaw do ustalenia końca terminu realizacji obowiązku, gdyż ustawa oraz rozporządzenie wyjaśniają i odpowiadają na przedstawiony zarzut. Ponadto organ wskazał na kluczowe znaczenie art. 208 ust. 1 ustawy. W ocenie organu sformułowany w treści tego przepisu obowiązek dotyczy świadczeń rzeczowych w czasie pokoju. W związku z tym zgodnie z art. 210 ust. 1 ustawy, również w czasie pokoju, wójt (burmistrz lub prezydent miasta) wydaje decyzję administracyjną o przeznaczeniu nieruchomości lub rzeczy ruchomej na cele świadczeń rzeczowych, w tym planowanych do wykonania w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny, na wniosek organów i jednostek organizacyjnych, o których mowa w art. 202 ust. 1 ustawy. Są to zatem świadczenia rzeczowe przewidziane do wykonania w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny, lecz na podstawie decyzji wydanej w czasie pokoju. Wyjaśnił także, że są to świadczenia wykonywane po ogłoszeniu mobilizacji i w czasie wojny, zatem wojsko planuje i występuje do odpowiednich organów z wnioskiem o nałożenie świadczeń rzeczowych na uzupełnienie m.in. etatowych potrzeb wynikających ze struktury czasu "W" jednostek Sił Zbrojnych - są to świadczenia rzeczowe wykorzystywane do zabezpieczenia etatowych potrzeb mobilizacyjnych. Organ przypomniał także, że w przedmiotowej sprawie Wojskowy Komendant Uzupełnień w S. wystąpił z wnioskiem o nałożenie na skarżącą Spółdzielnię obowiązku świadczeń rzeczowych, na uzupełnienie etatowych potrzeb planowanych do wykonania, w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny. Dalej, powołując się na przepisy art. 208 i 210 wskazanej ustawy, organ odwoławczy zaznaczył, że wzór decyzji i tytuł są zgodne z rozporządzeniem (załącznik 2) i odpowiadają treści powołanego przepisu. Nadto wyjaśnił, że do wykonania świadczenia posiadacz jest obowiązany przystąpić w terminie określonym jako: "w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny" – tj. zgodnie z pouczeniem zawartym w decyzji. Natomiast oddanie w używanie na rzecz [...] Brygady Wsparcia Dowodzenia w S. przez okres "do ustania potrzeby ich używania" następuje na rzecz jednostki Sił Zbrojnych i na wniosek upoważnionego organu wojskowego. Organ odwoławczy wyjaśnił także, iż świadczenie nałożone zaskarżoną decyzją, jest świadczeniem wykonywanym w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny - i tylko wtedy decyzja staje się wykonalna. Natomiast w czasie pokoju przedmiot świadczenia pozostaje w posiadaniu właściciela, a informacja o tym została zawarta w uzasadnieniu decyzji. Ponadto wyjaśnił, iż możliwość wykonania świadczenia bez odrębnego wezwania wynika również z zapisów ustawy, jest zgodna ze wzorem występującym w rozporządzeniu, a tym samym nie pozostaje ona w sprzeczności z sentencją decyzji. Zdaniem organu odwoławczego w zaskarżonej decyzji precyzyjnie wskazano również, iż świadczenie należy wykonać "w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny", a do jego wykonania należy przystąpić do godziny 01.00 pierwszego dnia mobilizacji. Zgodnie zaś z informacją dla świadczeniodawcy, dodaną do decyzji, mobilizacja ogłaszana może być w drodze obwieszczeń, komunikatów radiowych, telewizyjnych lub prasowych. Bez podstawy jest więc stwierdzenie, iż nieprawdopodobne jest uzyskanie informacji o mobilizacji. Organ odwoławczy podkreślił także, iż decyzja organu I instancji nakładająca obowiązek świadczenia rzeczowego wydana została na wniosek uprawnionego organu, który uznał pojazd strony skarżącej za przydatny z punktu widzenia zabezpieczenia potrzeb mobilizacyjnych oraz określił w sposób ścisły termin, godzinę oraz lokalizację dostarczenia pojazdu. Wskazał przy tym, iż wpływ do właściwego organu prawidłowo złożonego wniosku o nałożenie obowiązku świadczenia rzeczowego na rzecz Sił Zbrojnych na wypadek zarządzenia mobilizacji lub wybuchu wojny zobowiązuje organ administracji publicznej do przeprowadzenia postępowania administracyjnego według zasad i reguł określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego.
Ponadto organ odwoławczy zauważył, że skarżąca miała możliwość wypowiedzieć się co do zebranych dowodów i materiałów, mogła stawić się oraz przedstawić argumenty i motywy istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, czego jednak nie uczyniła. Dostrzegł również, że skarżąca jednocześnie nie podważa obowiązku przygotowania do realizacji świadczenia na rzecz obrony
Na opisaną powyżej decyzję skarżąca złożyła skargę, wnosząc w niej o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia 30 marca 2022 r., a także zasądzenie od organu na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 6, art. 7, art. 8 k.p.a. oraz art. 107 § 1 pkt. 4, 5 i 7 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a.
W uzasadnieniu skargi Spółdzielnia wskazała, iż w skarżonej decyzji brak jest precyzji w nałożeniu na stronę skarżącą nakazu, a nadto podniosła, że pouczenie nie jest elementem rozstrzygnięcia, przez co nie ma możliwości, aby nałożenie obowiązku nastąpiło w części decyzji nazwanej takim mianem.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji.
Rozpoznając skargę, Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że przedmiot sporu w niniejszej sprawie trzeba sprowadzić w istocie do rozstrzygnięcia zgodności z prawem działań organu w przedmiocie przeznaczenia cysterny na wodę na samochodzie DAF [...] na rzecz obrony kraju, tj. oddania pojazdu w używanie na rzecz [...] Brygady Wsparcia Dowodzenia w S. w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny. Sąd wskazał na treść art. 208 ust. 1, 2 i 4 u.p.o.o., wyjaśniając, że organ, do którego wpływa wniosek dotyczący nałożenia obowiązku świadczeń rzeczowych, nie jest uprawniony do weryfikacji jego celowości i zasadności, zatem w niniejszej sprawie organy były związane wnioskiem Wojskowego Komendanta Uzupełnień w S., bowiem to wojskowy komendant uzupełnień wskazał konkretny sprzęt potrzebny na cele obronności. Zdaniem Sądu, ocena celowości wniosku wojskowego komendanta uzupełnień jest oceną polegającą jedynie na sprawdzeniu, czy dany sprzęt jest we władaniu danego podmiotu i czy wniosek spełnia wymogi określone prawem.
Sąd wskazał, że jak wynika z akt administracyjnych, wniosek o nałożenie obowiązku świadczeń rzeczowych (pismo z dnia 8 lutego 2022 r.) złożył Wojewódzki Komendant Uzupełnień w S., a więc podmiot do tego legitymowany. Wyjaśnił także, że wydana w sprawie przez organ I instancji decyzja odpowiada wzorowi określonemu w załączniku nr 2 do rozporządzenia. Zgodnie z tym wzorem w decyzji organu I instancji określono nazwę i rodzaj przedmiotu świadczenia oraz liczbę sztuk, a dodatkowo – mimo braku takiego wymogu – w decyzji tej wskazano również rodzaj i nr rej. samochodu. Sąd stanął na stanowisku, iż w świetle art. 210 ust. 1 u.p.o.o. w związku z art. 208 u.p.o.o. nie może być wątpliwości co do tego, że mamy do czynienia z tzw. decyzją związaną. Skoro bowiem ustalono, iż sprzęt strony skarżącej jest sprawny technicznie i nie zachodzą wyłączenia, o których mowa w art. 208 ust. 4 u.p.o.o., a wniosek pochodził od uprawnionego podmiotu, to należało wydać przedmiotową decyzję.
Zdaniem Sądu wbrew stanowisku skarżącej Spółdzielni należy uznać, iż obowiązek zawarty w decyzji został na nią nałożony dostatecznie precyzyjnie. Z decyzji wynika bowiem, że objęte nią świadczenie powinno być wykonane w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny i tylko wtedy staje się ona wykonalna, bardzo dokładnie określono miejsce dostarczenia pojazdu (JW [...], wjazd bramą od ulicy [...]) oraz podmiot, któremu pojazd ma być oddany w używanie (tj. [...] Brygada Wsparcia Dowodzenia w S.), a także okres przez jaki pojazd ten będzie przez ten podmiot używany – w tym zakresie wskazano bowiem: "przez okres: do ustania potrzeby ich używania".
Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodziła się skarżąca i w skardze kasacyjnej zarzuciła mu na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie:
a) art. 130 § 1 p.p.s.a. - poprzez zamknięcie rozprawy pomimo nierozpoznania wszystkich zarzutów, które zostały zawarte w rozpoznawanej skardze;
b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie i oddalenie skargi na decyzję Wojewody Łódzkiego nr ZK-II.654.2.2022 z dnia 24 czerwca 2022 r., mimo że zaskarżona decyzja godzi w art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a. i art. 107 § 1 pkt 4, 5 i 7 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. - ponieważ nie odnotowuje, że organ pierwszej instancji (co następnie zostało zaaprobowane przez organ II instancji):
- wydał decyzję (nr 17/R/2022 z dnia 30 marca 2022 r.) o przeznaczeniu do wykonania świadczeń rzeczowych na rzecz obrony z powołaniem się na art. 210 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r, o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2021 r., poz. 372) (dalej: "u.p.o.o."), zaznaczając, że czyni to "w ramach świadczeń rzeczowych wykonywanych w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny", podczas gdy powołany przepis zezwala na nałożenie takich świadczeń jako "planowanych do wykonania w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny";
- decyzję podjął z wykorzystaniem wzoru wprowadzonego na mocy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 sierpnia 2004 r. w sprawie świadczeń rzeczowych na rzecz obrony w czasie pokoju (Dz.U. z 2004 r., nr 181, poz. 1872) (dalej: "rozporządzenie"), lecz w podstawie prawnej swej decyzji aktu tego nie przytoczył;
- decyzję podjął w przedmiocie "świadczeń rzeczowych wykonywanych w czasie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny", a posłużył się wzorem wynikającym z rozporządzenia, które jest w sprawie świadczeń rzeczowych na rzecz obrony w czasie pokoju, a decyzję, jeżeli miałaby podlegać sporządzeniu z wykorzystaniem wzoru, wykorzystał do przeznaczenia na rzecz obrony tylko jednego środka transportu spośród kilku jednocześnie podlegających takiemu przeznaczeniu w odrębnych decyzjach, mimo że wzór nakazywał wykazanie ich zbiorczo w jednej decyzji;
- w decyzji, jeżeli miałaby podlegać sporządzeniu z wykorzystaniem wzoru, nie wskazał - we wzorze przewidzianego do określenia w dniach i godzinach - okresu pozostawania środka transportu w dyspozycji wojska, a także nie podał, kto oraz jak ma decydować o przyjęciu i zwrocie środka transportu po jego wykorzystaniu na rzecz obrony;
- za podstawę decyzji przyjął art. 210 ust. 4 u.p.o.o., jednak w treści rozstrzygnięcia nie zamieścił określonego w przepisie tym jako fakultatywne zobowiązania do wykonania świadczenia bez odrębnego wezwania;
- w decyzji do obowiązku przystąpienia do wykonania świadczenia bez odrębnego wezwania odniósł się w odrębnym od rozstrzygnięcia pouczeniu;
- w pouczeniu, jakkolwiek obowiązek wykonania świadczenia bez odrębnego wezwania decyzją tą nałożony nie został, wskazał że obowiązek ten ma być wykonany "do godziny 01.00 pierwszego dnia mobilizacji", podczas gdy mobilizacja może być ogłoszona po godzinie 01.00 pierwszego jej dnia.
W oparciu o przytoczone zarzuty skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi z orzeczeniem o zwrocie kosztów postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. Jednocześnie skarżąca kasacyjnie oświadczyła, że zrzeka się rozprawy.
W odpowiedzi na skargą kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie w całości i oświadczył, iż zrzeka się przeprowadzenia rozprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 182 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2023 r., poz. 1634) - zwanej dalej "p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Z kolei według art. 182 § 3 p.p.s.a. na posiedzeniu niejawnym Naczelny Sąd Administracyjny orzeka w składzie jednego sędziego, a w przypadkach, o których mowa w § 2, w składzie trzech sędziów. Ponieważ w rozpoznawanej sprawie organ skarżący kasacyjnie złożył stosowny wniosek, a strona przeciwna nie przedstawiła odmiennych wniosków procesowych, skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.
Skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,
2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 p.p.s.a.).
Granice skargi kasacyjnej wyznaczają wskazane w niej podstawy.
Skarga kasacyjna w niniejszej sprawie oparta została wyłącznie o drugą z podstaw kasacyjnych (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), tj. o zarzuty naruszenia prawa procesowego, w ramach którego organ skarżący kasacyjnie zarzuca Sądowi I instancji naruszenie art. 130 § 1 p.p.s.a. poprzez zamknięcie rozprawy pomimo nierozpoznania wszystkich zarzutów, które zostały zawarte w rozpoznawanej skardze.
Ze względu na sposób skonstruowania powyższego zarzutu skargi kasacyjnej, należy przypomnieć, że Naczelny Sąd Administracyjny, ze względu na ograniczenia wynikające ze wskazanych regulacji prawnych, nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich bądź w inny sposób korygować. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej oznacza również związanie wskazanymi w niej podstawami zaskarżenia, które determinują zakres kontroli kasacyjnej, jaką Naczelny Sąd Administracyjny sprawuje na podstawie i w granicach prawa (art. 7 Konstytucji RP) - w celu stwierdzenia ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia. Z faktu związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej wynika wykluczenie możliwości domniemywania intencji strony składającej ten środek zaskarżenia, konkretyzowania jego zarzutów, czy też uzupełniania występujących w nim braków dotyczących podstaw skargi kasacyjnej i ich uzasadnienia.
Ze względu na wymogi konstrukcyjne skargi kasacyjnej, ich sporządzanie zostało powierzone profesjonalnym podmiotom, których fachowość powinna gwarantować prawidłowe skonstruowanie zarzutów, zgodnie z przepisami p.p.s.a. Do autora skargi kasacyjnej należy zatem wskazanie konkretnych przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, które w jego ocenie naruszył Sąd I instancji i precyzyjne wyjaśnienie, na czym polegało ich niewłaściwe zastosowanie lub błędna interpretacja, w odniesieniu do prawa materialnego, bądź wykazanie istotnego wpływu naruszenia prawa procesowego na rozstrzygnięcie sprawy przez Sąd I instancji. Podkreślić należy, że zgodnie ze stanowiskiem przyjętym w uchwale pełnego składu NSA z dnia 26 października 2009 r., I OPS 10/09, "Przytoczenie podstaw kasacyjnych, rozumiane jako wskazanie przepisów, które - zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną - zostały naruszone przez wojewódzki sąd administracyjny, nakłada na Naczelny Sąd Administracyjny (...) obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych". Naczelny Sąd Administracyjny tylko wtedy może uczynić zadość temu obowiązkowi, gdy wnoszący skargę kasacyjną poprawnie określi, jakie przepisy jego zdaniem naruszył wojewódzki sąd administracyjny i na czym owo naruszenie polegało.
W świetle powyższego należy zauważyć, iż przepis art. 130 § 1 p.p.s.a., którego naruszenia upatruje skarżąca kasacyjnie Spółdzielnia, reguluje przesłanki nakazujące sądowi definitywne zakończenie zawieszonego postępowania przez zastosowanie instytucji jego umorzenia. Są one związane z upływem czasu i biernym zachowaniem stron postępowania, a także wystąpieniem okoliczności, które powodują bezprzedmiotowość tego postępowania. Tymczasem skarżący kasacyjnie nie odwołuje się w ramach tego zarzutu do kwestii umorzenia postępowania, podnosi natomiast problem braku rozpoznania przez Sąd I instancji wszystkich zarzutów skargi. Wskazany przez autora skargi kasacyjnej przepis nie miał zatem zastosowania w niniejszej sprawie, co czyni zarzut ten nieskutecznym.
Przechodząc do oceny zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie i oddalenie skargi, pomimo że zaskarżona decyzja godzi w art. 6, art. 7, art. 8, art. 107 § 1 pkt 4, 5 i, 7 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a., wskazać należy, iż § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 sierpnia 2004 r. w sprawie świadczeń rzeczowych na rzecz obrony w czasie pokoju (Dz.U. z 2004 r. Nr 181, poz. 1872 ze zm.) stanowił, że wzór decyzji o przeznaczeniu do wykonania świadczeń, w tym planowanych do wykonania w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny, określa załącznik nr 2 do rozporządzenia. Przywołane rozporządzenie zawierało jeden wzór decyzji, który – jak wynika z § 10 rozporządzenia – dotyczył także decyzji o przeznaczeniu do wykonania świadczeń, w tym planowanych do wykonania w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny, a nie jedynie, jak twierdzi skarżący kasacyjnie, świadczeń rzeczowych na rzecz obrony w czasie pokoju. Ustawodawca we wskazanym wzorze stanowiącym załącznik nr 2 do cyt. rozporządzenia ograniczył się do podania podstawy materialnoprawnej zawartej w art. 208 ust. 1 i art. 210 ust. 1 i 4 ustawy z dnia lipca 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej. Nie sposób zatem przyjąć, że brak wskazania w podstawie prawnej decyzji organu I instancji, sporządzonej w oparciu o przywołany wzór decyzji, przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 sierpnia 2004 r. w sprawie świadczeń rzeczowych na rzecz obrony w czasie pokoju stanowi takie naruszenia art. 107 § 1 pkt 4 k.p.a., które winno skutkować wyeliminowaniem jej z obrotu prawnego. Zauważyć bowiem należy, iż przepisy rozporządzenia wskazane zostały jako podstawa prawna rozstrzygnięcia w decyzji organu odwoławczego, co niewątpliwie wyczerpywało wymogi z art. 107 § 1 pkt 4 k.p.a. Zarzut nie zasługuje zatem na uwzględnienie.
Nie ma również podstaw prawnych do tego, by przyjąć, że objęcie zaskarżoną decyzją tylko jednego środka transportu "spośród kilku jednocześnie podlegających takiemu przeznaczeniu w odrębnych decyzjach, mimo że wzór nakazywał wykazanie ich zbiorczo w jednej decyzji", stanowi wadę prawną tej decyzji skutkującą koniecznością wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. decyzja lub postanowienie podlega uchyleniu, gdy sąd stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przez możliwość istotnego wpływania na wynik sprawy należy rozumieć prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa procesowego na treść decyzji lub postanowienia, a więc na ukształtowanie w nich stosunku administracyjnoprawnego materialnego lub procesowego. Tymczasem wydanie wobec skarżącej kasacyjnie Spółdzielni odrębnych decyzji w stosunku do każdego ze środków transportowych nie ma wpływu na treść kontrolowanej decyzji i nie wpływa na ukształtowanie w niej stosunku administracyjnoprawnego. Wbrew twierdzeniom skarżącego kasacyjnie organ nie ma prawnego obowiązku objęcia jedną decyzją wszystkich świadczeń rzeczowych konkretnego podmiotu jednocześnie podlegających przeznaczeniu na rzecz obrony. Stosownie bowiem do § 11 ust. 1 rozporządzenia decyzja może dotyczyć poszczególnych przedmiotów świadczeń albo ich rodzajów. Podniesiony zarzut nie mógł zatem odnieść zamierzonego skutku.
Autor skargi kasacyjnej nie wyjaśnia również, w jaki sposób użycie przez organ I instancji w odniesieniu do świadczeń rzeczowych zwrotu "wykonywanych w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie pokoju" zamiast "planowanych do wykonania w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie pokoju" z powołaniem się na art. 210 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej stanowi naruszenie wskazanych przepisów postępowania. Podniesiona w zarzucie kwestia oceny użytego przez organ sformułowania na tle regulacji zawartej w art. 210 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej mogłaby stać się przedmiotem analizy Naczelnego Sądu Administracyjnego w ramach prawidłowo skonstruowanego zarzutu naruszenia prawa materialnego, a nie prawa procesowego. Jak już jednakże powyżej wskazano, Naczelny Sąd Administracyjny nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich bądź w inny sposób korygować, co wyklucza możliwości domniemywania intencji strony składającej ten środek zaskarżenia, czy też uzupełniania występujących w nim braków dotyczących podstaw skargi kasacyjnej i ich uzasadnienia. Zarzut naruszenia przepisów postępowania nie mógł zatem odnieść zamierzonego skutku.
Nie zasługuje także na uwzględnienie zarzut naruszenia wskazanych przepisów prawa procesowego poprzez niewskazanie w decyzji organu I instancji, sporządzonej w oparciu o wzór decyzji stanowiący załącznik nr 2 do ww. rozporządzenia, okresu pozostawania środka rzeczowego w dyspozycji wojska oraz brak wskazania "kto oraz jak ma decydować o przyjęciu i zwrocie środka transportu po jego wykorzystaniu na rzecz obrony". W tym zakresie jako prawidłowe uznać należy stanowisko WSA w Łodzi, iż nałożony na skarżącą kasacyjnie obowiązek został określony dostatecznie precyzyjnie. Z decyzji, jak trafnie podkreślił Sąd I instancji, wynika bowiem, że świadczenie powinno być wykonane w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny. Jak stanowi art. 136 Konstytucji RP, w razie bezpośredniego, zewnętrznego zagrożenia państwa Prezydent Rzeczypospolitej, na wniosek Prezesa Rady Ministrów, zarządza powszechną lub częściową mobilizację i użycie Sił Zbrojnych do obrony Rzeczypospolitej Polskiej. Kompetencje Prezydenta, opisane w art. 136, są ściśle związane z uprawnieniem do wprowadzania stanu wojennego oraz decydowaniem o stanie wojny (art. 116 ust. 2 Konstytucji RP). Akty prawne dotyczące powszechnej lub częściowej mobilizacji i użycia Sił Zbrojnych do obrony Rzeczypospolitej Polskiej ogłaszane są w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej (art. 9 ust. 2 pkt 5 ustawy z 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz.U. z 2019 r., poz. 1461).
Ponadto w myśl art. 4a ust. 1 pkt 4a ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony, Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej, stojąc na straży suwerenności i bezpieczeństwa państwa, nienaruszalności i niepodzielności jego terytorium, w razie konieczności obrony państwa postanawia, na wniosek Rady Ministrów, o dniu, w którym rozpoczyna się czas wojny na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W tym samym trybie postanawia o dniu, w którym czas wojny kończy się. Regulacja ta powtórzona została w art. 24 ust. 1 pkt 7 obecnie obowiązującej ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz.U. z 2024 r., poz. 248), w myśl którego Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej, stojąc na straży suwerenności i bezpieczeństwa państwa, nienaruszalności i niepodzielności jego terytorium postanawia, w razie konieczności obrony państwa, na wniosek Rady Ministrów, o dniu, w którym rozpoczyna się czas wojny na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, oraz postanawia w tym samym trybie o dniu, w którym kończy się czas wojny na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
W świetle tych regulacji zawarte w zaskarżonej decyzji określenie "w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny" w sposób właściwy określa początek biegu terminu do wykonania nałożonego nią obowiązku. Termin ten rozpoczyna swój bieg z chwilą wskazaną w akcie prawnym Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej dotyczącego powszechnej lub częściowej mobilizacji i użycia Sił Zbrojnych do obrony Rzeczypospolitej Polskiej albo w postanowieniu Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej o rozpoczęciu czasu wojny na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej opublikowanymi w Dzienniku Ustaw (art. 9 ust. 2 pkt 5 i 2 ustawy z 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych). Objęty kontrolowaną decyzją środek rzeczowy winien zostać przez podmiot zobowiązany przekazany do używania na rzecz konkretnie określonej jednostki organizacyjnej, samo zaś przekazanie ma nastąpić w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny bez wezwania do konkretnie wskazanej jednostki wojskowej mieszczącej się pod określonym w decyzji adresem w terminie do godziny 01:00 pierwszego dnia mobilizacji. Ponadto w decyzji orzeczono, iż środek rzeczowy będzie wykorzystywany w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny przez okres "do ustania potrzeby ich używania". Należy zaznaczyć, iż w art. 638 ust. 2 obecnie obowiązującej ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny ustawodawca nie określił limitu czasowego oddania rzeczy do używania w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny – wskazał jedynie, że zwrot nastąpi po ustaniu potrzeby używania rzeczy. W świetle powyższego zarzut skarżącej kasacyjnie Spółdzielni, iż w decyzji nie wskazano okresu pozostawania środka transportu w dyspozycji wojska, a także nie podano "kto oraz jak ma decydować o przyjęciu i zwrocie środka transportu po jego wykorzystaniu na rzecz obrony" ocenić należy jako niezasadny.
Nie jest też zasadny zarzut braku prawidłowego orzeczenia o zobowiązaniu skarżącej kasacyjnie Spółdzielni do przekazania środka rzeczowego bez wezwania. Orzeczenie co do wskazanego obowiązku zawarte zostało co prawda w części decyzji organu I instancji zatytułowanej "pouczenie" zamiast w jej części dyspozytywnej. Wadliwe umiejscowienie orzeczenia w kwestionowanym zakresie nie stanowi jednak takiej wady prawnej, która dawałaby podstawę do jej wyeliminowania z obrotu prawnego, skoro kwestia ta była również przedmiotem analizy organu odwoławczego. Organ II instancji odnosząc się do zarzutów odwołania, wyjaśnił, że obowiązek ten jest ściśle związany z ewentualnym ogłoszeniem mobilizacji i rozpoczęciem czasu wojny i stanowi konsekwencję tych zdarzeń.
Skoro więc podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty okazały się nieskuteczne, Naczelny Sąd Administracyjny nie miał podstaw do jej uwzględnienia, co z kolei skutkowało oddaleniem skargi kasacyjnej w oparciu o art. 184 p.p.s.a.