Orzeczenie · 2024-08-27

III OSK 295/23

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2024-08-27
NSAAdministracyjneŚredniansa
świadczenia rzeczoweobrona narodowadecyzja administracyjnaskarga kasacyjnaNSAustawa o powszechnym obowiązku obronymobilizacjastan wojnyśrodki transportu

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Okręgowej Spółdzielni [...] od wyroku WSA w Łodzi, który oddalił jej skargę na decyzję Wojewody Łódzkiego. Decyzja ta, utrzymująca w mocy rozstrzygnięcie Prezydenta Miasta S., nakładała na spółdzielnię obowiązek świadczenia rzeczowego w postaci oddania cysterny na wodę na samochodzie MAN do używania na rzecz Brygady Wsparcia Dowodzenia w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny. Spółdzielnia zarzucała organom naruszenie przepisów KPA i ustawy o powszechnym obowiązku obrony, kwestionując precyzję decyzji, podstawę prawną oraz sposób określenia terminu wykonania obowiązku. WSA w Łodzi uznał decyzję za zgodną z prawem, podkreślając, że jest to tzw. decyzja związana, a wskazany sprzęt jest potrzebny na cele obronności. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną opartą wyłącznie na zarzutach naruszenia prawa procesowego, uznał je za nieskuteczne. Sąd wyjaśnił, że przepis art. 130 § 1 p.p.s.a. dotyczy umorzenia postępowania, a nie nierozpoznania zarzutów skargi. Odnosząc się do zarzutów dotyczących podstawy prawnej i wzoru decyzji, NSA stwierdził, że rozporządzenie zawierało jeden wzór decyzji obejmujący również świadczenia na czas wojny, a brak wskazania przepisów rozporządzenia w podstawie prawnej decyzji organu I instancji nie stanowiło wady skutkującej uchyleniem decyzji. Sąd uznał również, że wydawanie odrębnych decyzji dla poszczególnych środków transportowych jest dopuszczalne, a określenie terminu wykonania obowiązku "w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny" jest wystarczająco precyzyjne, zgodnie z przepisami Konstytucji i ustaw. Ostatecznie NSA oddalił skargę kasacyjną.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących świadczeń rzeczowych na rzecz obrony, w szczególności precyzji decyzji administracyjnych w tym zakresie oraz zgodności z prawem procedury nakładania takich obowiązków.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego związanego z obronnością państwa.

Zagadnienia prawne (5)

Czy decyzja o przeznaczeniu pojazdu do wykonania świadczeń rzeczowych na rzecz obrony, wydana w czasie pokoju, ale dotycząca okresu mobilizacji lub wojny, jest wystarczająco precyzyjna co do terminu wykonania obowiązku i sposobu jego określenia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, decyzja jest wystarczająco precyzyjna. Określenie "w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny" jest zgodne z przepisami prawa, a termin wykonania obowiązku rozpoczyna bieg z chwilą ogłoszenia mobilizacji lub rozpoczęcia stanu wojny, co jest publikowane w Dzienniku Ustaw.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że określenie terminu wykonania obowiązku w decyzji jest zgodne z przepisami Konstytucji i ustaw, które regulują ogłaszanie mobilizacji i stanu wojny. Termin ten rozpoczyna bieg z chwilą wskazaną w odpowiednim akcie prawnym Prezydenta RP.

Czy decyzja o przeznaczeniu pojazdu do świadczeń rzeczowych może być wydana w oparciu o wzór rozporządzenia dotyczący świadczeń w czasie pokoju, nawet jeśli dotyczy świadczeń w czasie wojny?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, wzór decyzji określony w rozporządzeniu dotyczy również świadczeń planowanych do wykonania w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny.

Uzasadnienie

Rozporządzenie zawierało jeden wzór decyzji, który obejmował zarówno świadczenia w czasie pokoju, jak i te planowane na czas mobilizacji lub wojny. Podstawa prawna decyzji organu I instancji była zgodna z przepisami ustawy.

Czy brak wskazania w podstawie prawnej decyzji organu I instancji przepisów rozporządzenia wykonawczego stanowi wadę prawną skutkującą uchyleniem decyzji?

Odpowiedź sądu

Nie, brak wskazania przepisów rozporządzenia w podstawie prawnej decyzji organu I instancji nie stanowi wady skutkującej uchyleniem decyzji, zwłaszcza gdy przepisy te zostały wskazane w decyzji organu odwoławczego.

Uzasadnienie

Przepisy rozporządzenia zostały wskazane jako podstawa prawna rozstrzygnięcia w decyzji organu odwoławczego, co wyczerpywało wymogi formalne.

Czy wydanie odrębnych decyzji dla każdego środka transportu przeznaczonego do świadczeń rzeczowych jest dopuszczalne, mimo że wzór decyzji mógł sugerować zbiorcze wykazywanie?

Odpowiedź sądu

Tak, wydawanie odrębnych decyzji jest dopuszczalne, a przepis rozporządzenia dopuszcza decyzję dotyczącą poszczególnych przedmiotów świadczeń.

Uzasadnienie

Organ nie ma prawnego obowiązku objęcia jedną decyzją wszystkich świadczeń rzeczowych danego podmiotu jednocześnie. Rozporządzenie dopuszcza decyzje dotyczące poszczególnych przedmiotów świadczeń.

Czy zobowiązanie do wykonania świadczenia bez odrębnego wezwania, umieszczone w pouczeniu decyzji, a nie w jej dyspozytywnej części, stanowi wadę prawną?

Odpowiedź sądu

Nie, wadliwe umiejscowienie orzeczenia o obowiązku wykonania świadczenia bez wezwania w pouczeniu, zamiast w części dyspozytywnej, nie stanowi wady prawnej skutkującej uchyleniem decyzji, jeśli kwestia ta była przedmiotem analizy organu odwoławczego.

Uzasadnienie

Choć umiejscowienie było wadliwe, nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, a organ odwoławczy odniósł się do tej kwestii.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzucono skargę
Oddalono skargę kasacyjną Okręgowej Spółdzielni [...] od wyroku WSA w Łodzi.

Przepisy (18)

Główne

u.p.o.o. art. 210 § ust. 1 i 4

Ustawa o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej

Przepis zezwala na nałożenie obowiązku świadczeń rzeczowych planowanych do wykonania w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny, na podstawie decyzji wydanej w czasie pokoju.

u.p.o.o. art. 208 § ust. 1

Ustawa o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej

Określa obowiązek świadczeń rzeczowych w czasie pokoju, w tym planowanych do wykonania w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny.

Pomocnicze

u.p.o.o. art. 208 § ust. 4

Ustawa o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej

Określa wyłączenia od obowiązku świadczeń rzeczowych.

u.p.o.o. art. 202 § ust. 1

Ustawa o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej

u.p.o.o. art. 215 § ust. 1

Ustawa o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie świadczeń rzeczowych na rzecz obrony w czasie pokoju

Określa wzór decyzji o przeznaczeniu do wykonania świadczeń, w tym planowanych do wykonania w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny.

p.p.s.a. art. 174

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 130 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Reguluje przesłanki zakończenia zawieszonego postępowania przez umorzenie.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 6

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 1 pkt 4, 5 i 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 140

Kodeks postępowania administracyjnego

Konstytucja RP art. 136

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Reguluje ogłoszenie mobilizacji i użycie Sił Zbrojnych do obrony państwa.

Ustawa o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych art. 9 § ust. 2 pkt 5

Określa sposób ogłaszania aktów prawnych dotyczących mobilizacji i stanu wojny.

u.o.o. art. 638 § ust. 2

Ustawa o obronie Ojczyzny

Określa zwrot rzeczy po ustaniu potrzeby jej używania.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 130 § 1 p.p.s.a. poprzez zamknięcie rozprawy pomimo nierozpoznania wszystkich zarzutów. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi na decyzję Wojewody Łódzkiego, która narusza art. 6, 7, 8 k.p.a. i art. 107 § 1 pkt 4, 5 i 7 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. • Brak precyzji w nałożeniu obowiązku świadczenia rzeczowego. • Niesprecyzowanie trybu przekazania i określenia początku oraz podstaw do ustalenia końca terminu realizacji obowiązku. • Wykorzystanie wzoru decyzji dotyczącego świadczeń w czasie pokoju do nałożenia obowiązku świadczeń w czasie wojny. • Wydanie odrębnych decyzji dla poszczególnych środków transportu. • Niewskazanie w decyzji okresu pozostawania środka transportu w dyspozycji wojska oraz kto i jak ma decydować o przyjęciu i zwrocie. • Zobowiązanie do wykonania świadczenia bez odrębnego wezwania umieszczone w pouczeniu, a nie w części dyspozytywnej.

Godne uwagi sformułowania

decyzja związana • w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny • do ustania potrzeby ich używania • nie może być wątpliwości co do tego, że mamy do czynienia z tzw. decyzją związaną • termin ten rozpoczyna swój bieg z chwilą wskazaną w akcie prawnym Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej

Skład orzekający

Ewa Kwiecińska

sprawozdawca

Ireneusz Dukiel

członek

Małgorzata Pocztarek

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących świadczeń rzeczowych na rzecz obrony, w szczególności precyzji decyzji administracyjnych w tym zakresie oraz zgodności z prawem procedury nakładania takich obowiązków."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego związanego z obronnością państwa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu obronności państwa i procedury administracyjnej nakładania obowiązków na przedsiębiorców, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i obronnym.

Czy Twoja firma może zostać zobowiązana do oddania sprzętu na cele obronne? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst