Orzeczenie · 2025-01-31

III OSK 2946/23

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-01-31
NSAAdministracyjneWysokansa
dostęp do informacji publicznejpartia politycznafundusz eksperckiprywatnośćochrona danych osobowychRODOwydatkikontrahencianonimizacja

Stowarzyszenie domagało się udostępnienia informacji o wydatkach partii politycznej z Funduszu Eksperckiego, w tym danych o kontrahentach i kwotach. Po licznych postępowaniach sądowych, w tym wyrokach WSA i NSA, które dotyczyły zarówno bezczynności organu, jak i merytorycznej odmowy udostępnienia informacji, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. NSA uznał, że odmowa udostępnienia informacji o wydatkach partii na rzecz osób fizycznych niepełniących funkcji publicznych, obejmująca imiona, nazwiska i wynagrodzenia, była zbyt szeroka. Sąd wskazał, że należy rozważyć możliwość udostępnienia części informacji, np. o przedmiocie wydatku, kwocie i dacie płatności, po anonimizacji danych osobowych. Podkreślono, że prawo do prywatności nie może być wykładane rozszerzająco, a interes publiczny w dostępie do informacji o wydatkach partii politycznych powinien być ważony z prawem do prywatności. Sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania WSA.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących dostępu do informacji publicznej w kontekście wydatków partii politycznych, ochrony prywatności osób fizycznych oraz stosowania zasady proporcjonalności i anonimizacji danych.

Ograniczenia stosowania

Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji partii politycznej i jej Funduszu Eksperckiego, co może ograniczać bezpośrednie zastosowanie do innych podmiotów lub rodzajów informacji.

Zagadnienia prawne (3)

Czy odmowa udostępnienia informacji publicznej dotyczącej wydatków partii politycznej na rzecz osób fizycznych, obejmująca imiona, nazwiska i wynagrodzenia, jest uzasadniona prawem do prywatności?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, odmowa była zbyt szeroka. Należy rozważyć możliwość udostępnienia części informacji (np. o przedmiocie, kwocie, dacie wydatku) po anonimizacji danych osobowych, a prawo do prywatności nie może być wykładane rozszerzająco.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że prawo do prywatności nie wyłącza automatycznie ujawnienia wszystkich danych dotyczących wydatków partii politycznych. Należy wyważyć interes publiczny w dostępie do informacji z prawem do prywatności, a odmowa powinna być precyzyjnie uzasadniona i uwzględniać możliwość anonimizacji danych.

Czy sąd administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, prawidłowo ocenił zastosowanie się przez organ i sąd niższej instancji do wskazań zawartych w poprzednim wyroku sądu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd niższej instancji nieprawidłowo ocenił zastosowanie się przez organ do poprzednich wskazań, co doprowadziło do błędnego rozstrzygnięcia.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że WSA nie zbadał wystarczająco, czy organ uwzględnił wszystkie wskazania z poprzedniego wyroku, w szczególności dotyczące zakresu objęcia prawem do prywatności wynagrodzeń oraz możliwości udostępnienia części informacji.

Czy partia polityczna jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej w takim samym zakresie jak organy władzy publicznej?

Odpowiedź sądu

Partia polityczna jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej, ale jej obowiązki i sposób ich interpretacji mogą mieć charakter sui generis, wymagając uwzględnienia jej specyficznej pozycji.

Uzasadnienie

Choć partie polityczne nie są organami władzy, ich działalność, zwłaszcza finansowa, stanowi sprawę publiczną i podlega zasadom dostępu do informacji publicznej, z uwzględnieniem specyfiki ich funkcjonowania.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Zaskarżony wyrok WSA został uchylony, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania.

Przepisy (28)

Główne

p.p.s.a. art. 153

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.d.i.p. art. 5 § ust. 2

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Konstytucja RP art. 61 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 133 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 12a § § 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.d.i.p. art. 1 § ust. 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 10 § ust. 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 4 § ust. 3

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.p.p. art. 28 § ust. 1

Ustawa o partiach politycznych

u.p.p. art. 30 § ust. 1

Ustawa o partiach politycznych

u.p.p. art. 30 § ust. 3

Ustawa o partiach politycznych

u.p.p. art. 30 § ust. 4

Ustawa o partiach politycznych

k.p.a. art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 16 § ust. 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 16 § ust. 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 64 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 63 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 63 § § 3a pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 127 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Konstytucja RP art. 61 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 61 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 31 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 47

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

RODO art. 9 § ust. 1

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679

RODO art. 9 § ust. 2

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679

RODO art. 86

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679

Argumenty

Skuteczne argumenty

Odmowa udostępnienia informacji była zbyt szeroka i nie uwzględniała możliwości anonimizacji danych. • Prawo do prywatności nie może być wykładane rozszerzająco. • Sąd niższej instancji nieprawidłowo ocenił zastosowanie się przez organ do poprzednich wskazań sądu. • Uzasadnienie decyzji organu było zbyt ogólnikowe i nie spełniało wymogów formalnych. • Należy rozważyć udostępnienie części informacji, np. o przedmiocie, kwocie i dacie wydatku.

Odrzucone argumenty

Partia polityczna nie jest organem władzy publicznej, a jej wydatki nie podlegają takiemu samemu reżimowi jawności. • Informacje o wynagrodzeniach osób fizycznych stanowią element chronionej prawem prywatności. • Anonimizacja danych de facto przekreśla wniosek skarżącego.

Godne uwagi sformułowania

Odmowa udostępnienia informacji publicznej w zakresie, w jakim dotyczy ona osób fizycznych, musi być wyjaśniona oraz omówiona wyczerpująco i precyzyjnie. • Przesłanki przemawiające za nieudzieleniem informacji publicznej ze wskazanej przyczyny muszą być wyjaśnione oraz omówione wyczerpująco i precyzyjnie z uwzględnieniem swoistej pozycji partii politycznej w sferze publicznej oraz charakteru wnioskowanych informacji. • Anonimizacja danych de facto "przekreśla" jednak wniosek skarżącego i nie prowadzi do jego realizacji.

Skład orzekający

Olga Żurawska - Matusiak

przewodniczący

Wojciech Jakimowicz

członek

Ewa Kwiecińska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących dostępu do informacji publicznej w kontekście wydatków partii politycznych, ochrony prywatności osób fizycznych oraz stosowania zasady proporcjonalności i anonimizacji danych."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji partii politycznej i jej Funduszu Eksperckiego, co może ograniczać bezpośrednie zastosowanie do innych podmiotów lub rodzajów informacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia dostępu do informacji publicznej w kontekście finansów partii politycznych i ochrony prywatności, co jest tematem budzącym zainteresowanie społeczne i prawnicze.

Czy wydatki partii politycznych powinny być w pełni jawne? NSA rozstrzyga spór o dostęp do informacji.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst