III OSK 2937/24

III OSK 2937/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-02-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-12-16
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Wojciech Jakimowicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
Hasła tematyczne
Grzywna w trybie p.p.s.a.
Sygn. powiązane
I SA/Sz 552/24 - Postanowienie WSA w Szczecinie z 2024-10-14
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art.58 § 1 pkt 6, art.141 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 902
art.7 ust.1 pkt.1, art.11 pkt 1, art.12 ust.2 pkt. 1 i 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej G. D. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 14 października 2024 r., sygn. akt I SA/Sz 552/24 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi G. D. na czynność Dyrektora Biblioteki Publicznej Miasta i Gminy w D. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: oddalić skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w punkcie 1 postanowienia z dnia 14 października 2024 r., sygn. akt I SA/Sz 552/24 odrzucił skargę G. D. (dalej także jako: skarżący) na czynność Dyrektora Biblioteki Publicznej Miasta i Gminy w D. (dalej także jako: organ) w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, zaś w punkcie 2 postanowienia zwrócił skarżącemu uiszczoną tytułem wpisu od skargi kwotę 200 złotych.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na zablokowanie mu dostępu do strony Biblioteki Publicznej Miasta i Gminy w D. na portalu Facebook przez jej Dyrektora. Jednocześnie we wniesionej skardze skarżący zarzucił organowi naruszenie "zasady o dostępie do informacji publicznej" oraz podał ogólnikowo, że do dnia wniesienia skargi, tj. do dnia 11 sierpnia 2024 r. nie miał możliwości "korzystania z Informacji Publicznych" na stronie biblioteki na portalu Facebook.
W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zauważył, że - jak wynika z akt sprawy - pomimo złożenia opisanej powyżej skargi, w której wskazano, że skarżący nie ma możliwości korzystania z "Informacji Publicznych na stronie biblioteki na portalu Facebook", skarżący nie ubiegał się o udzielenie przez organ informacji publicznej, nie złożył do organu wniosku o udostępnienie takiej informacji publicznej, nie wskazał także udostępnienia jakiej informacji od organu się domagał.
Dlatego Sąd I instancji wyjaśnił, że profil w mediach społecznościowych instytucji nie służy, co do zasady, do kontaktów z organem. Organ nie ma obowiązku posiadania profilu w mediach społecznościowych i nie jest to oficjalny kanał komunikacji z nim. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie posiadanie przez poszczególne organy strony na portalu społecznościowym typu Facebook służy zazwyczaj promocji, a informacje tam zawarte są dostępne nawet pomimo zablokowania możliwości dodawania komentarzy, które nie mają związku z działalnością organu, są złośliwe czy obraźliwe.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, że z akt sprawy także nie wynika, aby "zablokowanie", na które wskazuje skarżący mogło być zakwalifikowane jako czynność z zakresu administracji publicznej, dotycząca uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Jak zauważył Sąd I instancji, skarżący ogólnikowo określił zarzut skargi na zablokowanie mu dostępu do strony biblioteki na portalu Facebook przez organ, poprzez wskazanie naruszenia "zasady o dostępie do informacji publicznej". Ogólnikowo wskazał także, że "Biblioteka korzysta z portalu Facebook do komunikacji z obywatelami, czyli jest to medium Informacji Publicznej".
Skoro zatem skarżący nie domagał się od organu udostępnienia konkretnej informacji publicznej, a nadto zablokowanie dostępu do strony biblioteki na portalu Facebook przez organ nie jest czynnością z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, zdaniem Sądu I instancji skargę jako niedopuszczalną należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wywiódł skarżący i zaskarżając to postanowienie w całości oraz wnosząc o uchylenie postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, przeprowadzenie w sprawie rozprawy oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, przez radcę prawnego, wedle norm przepisanych, zarzucił zaskarżonemu postanowieniu naruszenie przepisów postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. naruszenie art. 141 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez sporządzenie uzasadnienia postanowienia w sposób, który utrudnia lub wręcz uniemożliwia kontrolę kasacyjną postanowienia, bowiem nie zawiera stanowiska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie co do charakteru organu jako podmiotu zobowiązanego w rozumieniu art. 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej, a także ustaleń Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie odnośnie do faktu dokonania zaskarżonej czynności, daty dokonania zaskarżonej czynności, dokonania zaskarżonej czynności przez organ oraz zawartości informacji publicznej na stronie organu na portalu Facebook;
2. naruszenie art. 3 § 2 pkt 4 i art. 58 § 1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 7 ust. 1 pkt 2, art. 11 pkt 1 i art. 12 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, poprzez odrzucenie skargi w wyniku uznania, że jej przedmiot nie podlega kontroli sądowoadministracyjnej, chociaż prowadzenie profilu w mediach społecznościowych jest sposobem udostępniania informacji publicznej, a więc zablokowanie skarżącemu dostępu do strony organu w portalu Facebook stanowi inną czynność z zakresu administracji.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej strona skarżąca kasacyjnie podniosła jako podstawowy zarzut wobec zaskarżonego postanowienia to, że w jej ocenie jego uzasadnienie jest lapidarne i powierzchowne, bowiem choć Sąd I instancji przytacza przepisy dotyczące podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej, to pomimo tego nie zajmuje jednoznacznego stanowiska w przedmiocie uznania organu za taki podmiot zobowiązany.
Ponadto, w ocenie strony skarżącej kasacyjnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie nie ustalił, jaką właściwie czynność kontroluje, bowiem z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia nie wynika ani kto, ani kiedy, ani czy w ogóle dokonał czynności objętej skargą. Ponadto, zdaniem strony skarżącej kasacyjnie, w postanowieniu brak jest także ustaleń dotyczących publikowania na portalu Facebook informacji publicznej. W ocenie strony skarżącej kasacyjnie Sąd I instancji nie ustalił także czy na stronie organu w ogóle opublikowano informacje publiczne, czy też nie, a jest to kluczowe w sprawie.
Wreszcie, strona skarżąca kasacyjnie podniosła, że Sądowi I instancji umknęło, że prowadzenie strony na portalu społecznościowym Facebook jest jednym ze sposobów udostępniania informacji publicznej, o których mowa w art. 11 ustawy o dostępie do informacji publicznej, a jeśli takie informacje są publikowane na stronie organu, to zablokowanie skarżącemu dostępu do nich ma zbliżony charakter do zablokowania mu dostępu do Biuletynu Informacji Publicznej organu. Tym samym zdaniem strony skarżącej kasacyjnie zaskarżona w niniejszej sprawie czynność stanowi czynność z zakresu administracji publicznej i podlega kontroli sądowoadministracyjnej.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej w całości oraz zasądzenie od skarżącego na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych oraz kosztów opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w kwocie 17 złotych. Zdaniem organu z całą pewnością nie można porównywać - jak to czyni skarżący – "zablokowania" użytkownika na profilu społecznościowym Facebook z hipotetycznym zablokowaniem mu dostępu do Biuletynu Informacji Publicznej i wskazał, że po pierwsze, ustawa o dostępie do informacji publicznej wprost podaje, że organy, które są zobowiązane do udostępnienia takich informacji publicznych, udostępniają je właśnie w Biuletynie Informacji Publicznej, natomiast żaden przepis nie zobowiązuje organów do posiadania profili na portalach społecznościowych i publikowania tam jakichkolwiek informacji. Po drugie, skarżący w celu uzyskania informacji dotyczących biblioteki ma także możliwość skorzystania z jej oficjalnej strony, na której są publikowane wszelkie niezbędne informacje, w tym także o aktualnościach, wydarzeniach organizowanych w bibliotece, czy godzinach jej otwarcia, ze strony biblioteki na Biuletynie Informacji Publicznej oraz z innych profili społecznościowych biblioteki np. na portalu Instagram. Po trzecie zaś, profil społecznościowy biblioteki na portalu Facebook jest publiczny i dostępny także nawet dla niezalogowanych użytkowników, w związku z czym skarżący nie był pozbawiony możliwości zapoznawania się z informacjami udostępnionymi na tym profilu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Stosownie do art. 182 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U z 2024 r. poz. 935) - dalej: p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny może rozpoznać na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego kończącego postępowanie w sprawie. Znajdując podstawę do zastosowania powołanego przepisu, Naczelny Sąd Administracyjny nie uwzględnił wniosku strony skarżącej kasacyjnie o przeprowadzenie w niniejszej sprawie rozprawy i rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpatrywaniu sprawy na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania w wypadkach określonych w § 2, z których żaden w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten, w odróżnieniu od wojewódzkiego sądu administracyjnego, nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów postawionych w skardze kasacyjnej.
Skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;
2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 p.p.s.a.).
Granice skargi kasacyjnej wyznaczają wskazane w niej podstawy.
W niniejszej sprawie skarga kasacyjna została oparta wyłącznie na drugiej podstawie kasacyjnej. W związku z tym zaznaczenia wymaga, że warunkiem uwzględnienia zarzutu naruszenia przepisów postępowania jest wykazanie istotnego wpływu zaistniałego naruszenia na wynik sprawy.
Na podstawie pierwszego z zarzutów naruszenia przepisów postępowania strona skarżąca kasacyjnie zarzuciła Sądowi I instancji naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a., którego upatruje w sporządzeniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uzasadnienia postanowienia w sposób, który utrudnia lub wręcz uniemożliwia kontrolę kasacyjną postanowienia, bowiem nie zawiera stanowiska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie co do charakteru organu jako podmiotu zobowiązanego w rozumieniu art. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r., poz. 902) – dalej zwanej: u.d.i.p., a także ustaleń Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie odnośnie do faktu dokonania zaskarżonej czynności, daty dokonania zaskarżonej czynności, dokonania zaskarżonej czynności przez organ oraz zawartości informacji publicznej na stronie organu na portalu Facebook. Zarzut ten nie mógł odnieść skutku.
W związku z treścią powyższego zarzutu wyjaśnić należy, że zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. może być skutecznie postawiony w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku (postanowienia) nie zawiera wszystkich elementów, wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy, wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania (por. uchwałę NSA z dnia 15 lutego 2010 r., sygn. akt: II FPS 8/09, LEX nr 552012, wyrok NSA z dnia 20 sierpnia 2009 r., sygn. akt: II FSK 568/08, LEX nr 513044). Naruszenie to musi być przy tym, jak już wskazywano, na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Za jego pomocą nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego, co próbuje wytknąć strona skarżąca kasacyjnie powołując się m.in. na podstawie omawianego zarzutu na niedokonanie przez Sąd I instancji ustaleń "odnośnie do faktu dokonania zaskarżonej czynności, daty dokonania zaskarżonej czynności, dokonania zaskarżonej czynności przez organ oraz zawartości informacji publicznej na stronie organu na portalu Facebook". Niemożliwe jest także kwestionowanie w ramach zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego. Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. jest przepisem proceduralnym, regulującym wymogi uzasadnienia. W ramach rozpatrywania zarzutu naruszenia tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku (postanowienia) z wymogami wynikającymi z powyższej normy prawnej. Wadliwość uzasadnienia orzeczenia może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a., w sytuacji, gdy sporządzone jest ono w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku (postanowienia) (por. postanowienie NSA z dnia 22 maja 2014 r., II OSK 481/14). Tymczasem uzasadnienie zaskarżonego w niniejszej sprawie postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie zawiera przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowiska strony przeciwnej, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Sąd I instancji odniósł się do wszystkich kwestii istotnych z punktu widzenia badania dopuszczalności wniesienia skargi na "zablokowanie skarżącemu dostępu do strony biblioteki na portalu Facebook" i wskazał powody, dla których uznał, że skarga ta jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Treść uzasadnienia zaskarżonego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie czyni go więc w pełni poddającym się kontroli kasacyjnej i wprost wynika z niego rezultat i wnioski przeprowadzonego badania dopuszczalności wniesienia skargi w tym przedmiocie. Przedstawiona przez Sąd I instancji argumentacja jest czytelna sprawiając, że postanowienie poddaje się kontroli instancyjnej, a to wszystko czyni zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. bezskutecznym. Wbrew twierdzeniom strony skarżącej kasacyjnie, Sąd I instancji nie był zobowiązany do zbadania, czy rozpoznawana sprawa mieści się w zakresie podmiotowym u.d.i.p., bowiem dopiero stwierdzenie dopuszczalności wniesienia skargi w niniejszej sprawie umożliwiłoby jej merytoryczne zbadanie, w tym ustalenie czy podmiot, do którego zwrócił się wnioskodawca, był zobowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz czy żądana informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p. Jednak w związku z uznaniem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, że skarga wniesiona przez skarżącego podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna, Sąd I instancji nie badał merytorycznie wniesionej w sprawie skargi.
W odniesieniu zaś do zarzutu naruszenia art. 3 § 2 pkt 4 i art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. w związku z art. 7 ust. 1 pkt 2, art. 11 pkt 1 i art. 12 pkt 1 i 2 u.d.i.p., na podstawie którego strona skarżąca kasacyjnie wytknęła Sądowi I instancji "odrzucenie skargi w wyniku uznania, że jej przedmiot nie podlega kontroli sądowoadministracyjnej, chociaż prowadzenie profilu w mediach społecznościowych jest sposobem udostępniania informacji publicznej, a więc zablokowanie skarżącemu dostępu do strony organu w portalu Facebook stanowi inną czynność z zakresu administracji", stwierdzić należy, że rozstrzygnięcie Sądu I instancji, który w oparciu o art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. odrzucił wniesioną skargę, jest prawidłowe. Wbrew twierdzeniom strony skarżącej kasacyjnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie prawidłowo uznał, że zablokowanie skarżącemu dostępu do strony biblioteki na portalu Facebook przez organ nie jest czynnością z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, a więc czynność ta nie może zostać zaskarżona do sądu administracyjnego. Nie każda forma aktywności podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej, takiego jak Dyrektor Biblioteki Publicznej, stanowi formę czynności z zakresu administracji publicznej. W związku z tym nie każdy przejaw aktywności takiego podmiotu może stanowić przedmiot skargi do sądu administracyjnego. Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie prawidłowo uznał brak kognicji sądów administracyjnych w zakresie zablokowania skarżącemu dostępu do strony Biblioteki Publicznej Miasta i Gminy w D. na portalu Facebook. Jednocześnie w skardze kasacyjnej nie wykazano, że przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie była inna czynność organu.
W związku z powyższym skarga kasacyjna podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny nie zasądził jednocześnie dochodzonego przez organ zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. O kosztach postępowania kasacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny orzeka jedynie wówczas, gdy rozpoznaje skargę kasacyjną od wyroku, ponieważ przepisy art. 203 i 204 p.p.s.a. wiążą zwrot kosztów postępowania kasacyjnego z wyrokiem Sądu I instancji uwzględniającym lub oddalającym skargę, co nie ma miejsca w przypadku rozpoznawania skargi kasacyjnej od postanowienia odrzucającego skargę.