III OSK 2930/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku Fundacji I. o udostępnienie informacji publicznej w zakresie łącznej wysokości wydatków poniesionych na finansowanie kampanii referendalnej. Fundacja P. odmówiła udzielenia informacji, argumentując, że nie jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej (u.d.i.p.), ponieważ jest fundacją prywatną, a jej działalność wynika ze strategii grupy kapitałowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 20 września 2024 r. zobowiązał Fundację P. do rozpatrzenia wniosku, uznając, że spełnia ona kryteria podmiotowe i przedmiotowe u.d.i.p., gdyż realizuje cele społecznie lub gospodarczo użyteczne zgodne z podstawowymi interesami Rzeczypospolitej Polskiej, co stanowi wykonywanie zadań publicznych. Fundacja P. wniosła skargę kasacyjną, zarzucając Sądowi I instancji naruszenie przepisów procesowych (art. 141 § 4 P.p.s.a.) poprzez niewyjaśnienie, na czym polega wykonywanie zadań publicznych przez fundację, oraz naruszenie art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. poprzez zobowiązanie do rozpatrzenia wniosku, mimo że nie jest podmiotem zobowiązanym. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że z treści ustawy o fundacjach wynika, iż fundacje mogą być ustanawiane dla realizacji celów społecznie lub gospodarczo użytecznych zgodnych z interesem RP, a podział na fundacje publiczne i prywatne nie jest tożsamy z podziałem na fundacje prawa prywatnego i publicznego. Nawet fundacja prawa prywatnego może mieć charakter fundacji publicznej, jeśli realizuje cele użyteczności publicznej. NSA potwierdził, że realizacja celów wskazanych w art. 1 ustawy o fundacjach (np. ochrona zdrowia, rozwój nauki, oświata) odpowiada celom, do których realizacji powołana jest administracja publiczna, a zatem stanowi wykonywanie zadań publicznych. Wystarczy, że podmiot wykonuje zadania publiczne, by uznać go za zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznych. Sąd uznał, że uzasadnienie wyroku WSA było wystarczające, a argumentacja Fundacji P. dotycząca jej prywatnego charakteru była nietrafna.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowanie stanowiska, że fundacje realizujące cele użyteczności publicznej, nawet prywatne, podlegają ustawie o dostępie do informacji publicznej.
Dotyczy fundacji realizujących cele zgodne z interesem RP, które mogą być uznane za zadania publiczne.
Zagadnienia prawne (2)
Czy fundacja, która realizuje cele społecznie lub gospodarczo użyteczne zgodne z podstawowymi interesami Rzeczypospolitej Polskiej, nawet jeśli jest fundacją prawa prywatnego, jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, fundacja realizująca cele zgodne z podstawowymi interesami RP, nawet jeśli jest fundacją prawa prywatnego, wykonuje zadania publiczne i jest zobowiązana do udostępniania informacji publicznej.
Uzasadnienie
Ustawa o fundacjach określa cele zgodne z interesem RP (np. ochrona zdrowia, rozwój nauki), które są również celami, do których realizacji powołana jest administracja publiczna. Realizacja tych celów stanowi wykonywanie zadań publicznych, co czyni fundację podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznych.
Czy uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego narusza art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez brak wystarczającego wyjaśnienia podstaw rozstrzygnięcia?
Odpowiedź sądu
Nie, uzasadnienie wyroku WSA zawiera wszystkie wymagane elementy i wyczerpująco wyjaśnia podstawy rozstrzygnięcia, umożliwiając kontrolę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wadliwość uzasadnienia może stanowić podstawę skargi kasacyjnej tylko wtedy, gdy nie pozwala na kontrolę kasacyjną orzeczenia. W tym przypadku uzasadnienie było wystarczające, a niezgoda strony z argumentacją nie oznacza naruszenia przepisu.
Przepisy (12)
Główne
P.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.d.i.p. art. 4 § ust. 1 pkt 5
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
Podmioty wykonujące zadania publiczne lub dysponujące majątkiem publicznym są obowiązane do udostępniania informacji publicznej.
ustawa o fundacjach art. 1
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1984 r. o fundacjach
Fundacja może być ustanowiona dla realizacji zgodnych z podstawowymi interesami RP celów społecznie lub gospodarczo użytecznych, co stanowi podstawę do uznania jej za realizującą zadania publiczne.
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 149 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 149 § § 1a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 183 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.d.i.p. art. 6 § ust. 1 pkt 5 lit. a
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 6 § ust. 1 pkt 5 lit. d
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 6 § ust. 1 pkt 2 lit. f
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
u.f.p. art. 5 § ust. 1
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Fundacja realizująca cele zgodne z podstawowymi interesami RP, nawet jeśli jest fundacją prawa prywatnego, wykonuje zadania publiczne i jest zobowiązana do udostępniania informacji publicznej. • Uzasadnienie wyroku WSA było wystarczające i umożliwiało kontrolę kasacyjną.
Odrzucone argumenty
Fundacja P. jest podmiotem prawa prywatnego i nie podlega ustawie o dostępie do informacji publicznej. • Cele statutowe fundacji nie stanowią zadań publicznych w rozumieniu u.d.i.p. • Majątek fundacji nie pochodzi ze środków publicznych. • Uzasadnienie wyroku WSA było wadliwe i nie pozwalało na kontrolę kasacyjną.
Godne uwagi sformułowania
Fundacja może być ustanowiona dla realizacji zgodnych z podstawowymi interesami Rzeczypospolitej Polskiej celów społecznie lub gospodarczo użytecznych • również fundacja prawa prywatnego ma charakter fundacji publicznej • normą prawną dającą podstawę do przyjęcia, że fundacje realizują zadania publiczne jest art. 1 ustawy o fundacjach • Są to w istocie podstawowe cele państwa • wystarczy zatem, że dany podmiot wykonuje zadania publiczne, by uznać, że zobowiązany jest do udostępnienia informacji publicznych
Skład orzekający
Przemysław Szustakiewicz
przewodniczący sprawozdawca
Piotr Korzeniowski
sędzia
Maciej Kobak
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska, że fundacje realizujące cele użyteczności publicznej, nawet prywatne, podlegają ustawie o dostępie do informacji publicznej."
Ograniczenia: Dotyczy fundacji realizujących cele zgodne z interesem RP, które mogą być uznane za zadania publiczne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia dostępu do informacji publicznej w kontekście fundacji, które często działają w sferze publicznej, ale mogą być postrzegane jako podmioty prywatne. Rozstrzygnięcie ma znaczenie dla transparentności ich działalności.
“Czy fundacja prywatna musi ujawnić wydatki na kampanię referendalną? NSA odpowiada.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.