III OSK 292/22

III OSK 292/22 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2022-06-02
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-01-31
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Przemysław Szustakiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6198 Inspekcja pracy
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Sygn. powiązane
II SA/Wa 3681/21 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2021-11-30
Skarżony organ
Inspektor Pracy
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 3 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Fundacji [...] od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 listopada 2021 r., sygn. akt II SA/Wa 3681/21 odrzucającego skargę Fundacji [...] na postanowienie Okręgowego Inspektora Pracy [...] z dnia [...] sierpnia 2021 r., nr [...] w przedmiocie kontynuowania czynności kontrolnych postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 30 listopada 2021 r., sygn. akt II SA/Wa 3681/21, odrzucił skargę Fundacji [...] na postanowienie Okręgowego Inspektora Pracy [...] z dnia [...] sierpnia 2021 r. w przedmiocie kontynuowania czynności kontrolnych.
W motywach rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl art. 3 § 2 kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawie skargi na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków inne niż określone w pkt 5 podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostki samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V, VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Ponadto, zgodnie z art. 3 § 3 P.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach.
Tak ukształtowana regulacja ogranicza zatem kognicję sądów administracyjnych jedynie do spraw w niej określonych, z uwzględnieniem przepisów szczególnych.
WSA w Warszawie zaznaczył, że stanowiące przedmiot skargi postanowienie o kontynuowaniu czynności kontrolnych jest postanowieniem, na które służy zażalenie, ale nie jest ono wydawane w postępowaniu administracyjnym. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 13 stycznia 2014 r., sygn. akt II GPS 3/13 stwierdził, iż na odmowę rozpatrzenia sprzeciwu wniesionego na podstawie art. 84c ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. W uzasadnieniu uchwały sąd wskazał, iż "postępowanie, o którym mowa w art. 84c ustawy o swobodzie działalności gospodarczej nie jest postępowaniem administracyjnym. Postępowanie administracyjne jest postępowaniem, którego przedmiotem jest przede wszystkim rozstrzygnięcie sprawy indywidualnej w drodze decyzji administracyjnej. Jego przedmiotem jest zatem władcze działanie, przez autorytatywną konkretyzację normy prawa administracyjnego przez przyznanie (odmowę przyznania) uprawnienia, lub nałożenie obowiązku na jednostkę. Postępowanie organu właściwego do sprawowania kontroli działalności gospodarczej przedsiębiorcy nie jest postępowaniem administracyjnym w rozumieniu art. 1 pkt 1 - 4 k.p.a. Przepisy ustawy o swobodzie działalności gospodarczej w Rozdziale 5 regulują zorganizowany ciąg działań, które podejmują organy kontroli, których przedmiotem jest wyłącznie ocena prawidłowości działalności gospodarczej, nie zaś załatwienie sprawy wymienionej w art. 1 pkt 1 - 4 k.p.a. Z wprowadzenia na określenie formy rozpatrzenia sprzeciwu, pojęcia postanowienia, oraz z przyznania na to postanowienie prawa zażalenia, nie wynika podstawa do zaliczenia postępowania, którego przedmiotem jest rozpatrzenie sprzeciwu i wydanie postanowienia oraz rozstrzygnięcia na to postanowienie zażalenia, również w formie postanowienia, do postępowania administracyjnego. Przedmiot sprzeciwu wyznacza art. 84c ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Przedmiotem sprzeciwu jest podjęcie i wykonywanie przez organ kontroli czynności z naruszeniem przepisów art. 79-79b, art. 80 ust. 1 i 2, art. 82 ust. 1 oraz art. 83 ust. 1 i 2. Regulacja w art. 79-79b, art. 80 ust. 1 i 2, art. 82 ust. 1 oraz art. 83 ust. 1 i 2 nie stanowi regulacji materialnoprawnej wyznaczającej uprawnienia lub obowiązki materialnoprawne, a ograniczona jest do pewnych obowiązków, które powinien wykonać organ kontroli i osoba podejmująca kontrolę. Tak określony przedmiot sprzeciwu determinuje treść rozpatrzenia sprzeciwu. Zgodnie z art. 84c ust. 9 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej w wyniku rozpatrzenia sprzeciwu organ kontroli wydaje postanowienie o: 1) odstąpieniu od czynności kontrolnych, 2) kontynuowaniu czynności kontrolnych. Nie rozstrzyga zatem o uprawnieniach lub obowiązkach materialnoprawnych przedsiębiorcy. Ustawa o swobodzie działalności gospodarczej, stanowiąc w art. 84c ust. 16, że "Do postępowań, o których mowa w ust. 9 i 10, w zakresie nieuregulowanym, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego", odsyła w wąskim zakresie do stosowania Kodeksu postępowania administracyjnego - bowiem odsyła tylko do rozpatrzenia sprzeciwu i zażalenia na postanowienie. Pomimo użycia pojęć znanych k.p.a. (postępowania, zażalenia), postępowanie, którym mowa w ust. 9 i 10 art. 84c ustawy o swobodzie działalności gospodarczej nie może być zaliczone do postępowania administracyjnego. Przyjęte rozwiązanie prawne w art. 3 § 2 pkt 2 P.p.s.a., nie daje podstawy do rozstrzygnięcia postawionego zagadnienia prawnego w ten sposób, że na postanowienie o odmowie rozpatrzenia sprzeciwu wniesionego na podstawie art. 84c ustawy o swobodzie działalności gospodarczej przysługuje skarga do sądu administracyjnego, ponieważ nie jest to postanowienie podjęte w postępowaniu administracyjnym. Na podstawie przepisów art. 84c można jedynie mówić o tym, że organy kontroli mają obowiązek zbadania, na żądanie przedsiębiorcy, zgodności z prawem przeprowadzanej kontroli, a nie konstruować prawa przedsiębiorcy np. do żądania odstąpienia od kontroli. Postanowienie podjęte na podstawie art. 84c ust. 9 lub 10 wpływają więc jedynie na sytuację faktyczną, a nie prawną kontrolowanego przedsiębiorcy. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 maja 2014 r., sygn. akt II GSK 325/13 stwierdził, że "skoro postępowanie, o którym mowa w art. 84c ustawy o swobodzie działalności gospodarczej nie jest postępowaniem administracyjnym, to wydane na podstawie art. 84c ust. 9 ustawy postanowienie o kontynuowaniu czynności kontrolnych nie zostało wydane w postępowaniu administracyjnym i tym samym brak jest podstaw prawnych do ustalenia właściwości sądu administracyjnego do rozpatrzenia skargi od tegoż postanowienia". Wskazane stanowisko zostało potwierdzone w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 lutego 2013 r., sygn. akt II FSK 2215/12 oraz w postanowieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 10 kwietnia 2015 r., sygn. akt I SA/Łd 350/15. WSA w Warszawie zaznaczył, że wskazane wyżej orzeczenia dotyczą przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, jednak z uwagi na identyczne brzmienie przepisów zawartych w ustawie - Prawo przedsiębiorców zachowują swoją aktualność w obowiązującym stanie prawnym. Dlatego też w pełni podzielił prezentowane dotychczas w orzecznictwie sądów administracyjnych stanowisko, iż postanowienie o kontynuowaniu czynności kontrolnych nie mieści się w żadnej z kategorii aktów lub czynności, wymienionych w art. 3 § 2 P.p.s.a. Brak jest również przepisów szczególnych, przewidujących właściwość sądu administracyjnego we wskazanym zakresie. Nie stanowi również aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. (por. uchwała NSA z dnia 13 stycznia 2014 r., sygn. akt II GPS 3/13; wyrok NSA z dnia 17 grudnia 2010 r., sygn. akt I OSK 1030/10, postanowienie WSA w Warszawie z dnia 7 września 2016 r. sygn. akt II SA/Wa 1348/16).
Sąd pierwszej instancji podkreślił, że w doktrynie wskazuje się, że akty, o których mowa w tym przepisie mają charakter władczy, choć nie mają charakteru decyzji lub postanowienia, nie mają charakteru aktów stosowania prawa, ponieważ nie kształtują sytuacji prawnej indywidualnego adresata na podstawie normy prawnej, są podejmowane w sprawach indywidualnych, muszą mieć charakter publicznoprawny, ponieważ tylko w tym zakresie działalność administracji została poddana sądowej kontroli, a ponadto dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisu prawa. Musi istnieć ścisły i bezpośredni związek między działaniem (zaniechaniem określonego działania) organu administracji, a możliwością realizacji uprawnienia (obowiązku) wynikającego z przepisu prawa przez podmiot niepowiązany organizacyjnie z organem wydającym dany akt lub podejmującym daną czynność. Takiego charakteru nie sposób przypisać zaskarżonemu postanowieniu. Postanowienie wydane na podstawie art. 59 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2021 r. poz. 162) wpływają jedynie na sytuację faktyczną (a nie prawną) kontrolowanego podmiotu. W związku z tym, dopiero wynik kontroli spowodować może wydanie rozstrzygnięcia kształtującego uprawnienia lub obowiązki podmiotu, podlegającego zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Zaskarżone postanowienie nie mieści się zatem w żadnej z kategorii aktów lub czynności, wymienionych w art. 3 § 2 P.p.s.a. Brak jest również przepisów szczególnych, przewidujących właściwość sądu administracyjnego we wskazanym zakresie (art. 3 § 3 P.p.s.a.). Z tego względu sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, co oznacza, że skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 oraz § 3 P.p.s.a.
Z powyższym postanowieniem Sądu nie zgodziła się Fundacja, która złożyła skargę kasacyjną. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie:
1. art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. poprzez błędne uznanie, iż zaskarżone skargą postanowienie utrzymujące w mocy postanowienie w przedmiocie kontynuowania czynności kontrolnych nie stanowi aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., gdyż nie kształtuje bezpośrednio uprawnień lub obowiązków materialnoprawnych, wynikających z przepisów prawa, a w konsekwencji nie podlega kontroli przez sąd administracyjny, podczas gdy zaskarżone postanowienie spełnia wszystkie przesłanki aktu bądź czynności wskazanej w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., a jego przedmiotem było rozstrzygnięcie w zakresie zasadności zażalenia na postanowienie o kontynuowaniu czynności kontrolnych przez Okręgowych Inspektorów Pracy Państwowej Inspekcji Pracy, co w sposób bezpośredni i oczywisty ma wpływ na sytuację Fundacji, w szczególności na ocenę zasadności prowadzonego w stosunku do skarżącej postępowania kontrolnego oraz legalności i prawidłowości czynności podejmowanych przez organ w toku tego postępowania, które następnie mogą stanowić podstawę ustaleń wpływających na prawa i obowiązki skarżącej, co w swej istocie oznacza, iż postanowienie stanowi akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., i w konsekwencji czego podlegać powinno kontroli sądów administracyjnych;
2. art. 45 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności z dnia 4 listopada 1950 r., poprzez bezzasadne odrzucenie skargi, skutkujące zamknięciem dalszej drogi sądowej, a w konsekwencji pozbawienie skarżącej prawa do sądu, podczas gdy w analogicznych sprawach, w których przedmiotem kognicji sądów administracyjnych były tożsame rozstrzygnięcia organów kontrolujących, wspomniane postanowienia były uznawane za inne niż określone w art. 3 § 2 pkt 1-3 P.p.s.a. akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, a skargi składane przez uprawnione podmioty podlegały rozpoznaniu przez sądy administracyjne.
Mając na względzie powyższe zarzuty skarżąca kasacyjnie Fundacja wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 P.p.s.a. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do zbadania zarzutów kasacyjnych.
Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.
Przed przystąpieniem do rozważań Naczelny Sąd Administracyjny pragnie zwrócić uwagę, że ustawodawca w preambule do ustawy Prawo przedsiębiorców wskazał, iż ustawa ta została uchwalona ze względu na konstytucyjną zasadę wolności działalności gospodarczej, a także inne zasady konstytucyjne mające znaczenie dla przedsiębiorców i wykonywanej przez nich działalności gospodarczej, w tym zasadami praworządności, pewności prawa, niedyskryminacji oraz zrównoważonego rozwoju oraz ze względu na to, że ochrona i wspieranie wolności działalności gospodarczej przyczyniają się do rozwoju gospodarki oraz do wzrostu dobrobytu społecznego, a sama ustawa powinna dążyć do zagwarantowania praw przedsiębiorców oraz uwzględniać potrzebę zapewnienia ciągłego rozwoju działalności gospodarczej w warunkach wolnej konkurencji. Dlatego też przepisy ustawy Prawo przedsiębiorców z jednej strony nałożyły na organy określone obowiązki związane z przestrzeganiem ściśle określonych reguł kontroli, a z drugiej strony przyznały przedsiębiorcom konieczne środki ochrony prawnej w tym zakresie (sprzeciw, zażalenie). Przepisy ustawy Prawo przedsiębiorców mają zatem za zadanie dać istotną ochronę przedsiębiorcom przed nadmierną lub niepotrzebną ingerencją organów administracji publicznej, w tym również organów kontroli – w ich działalność gospodarczą. Ochrona ta powinna posiadać realny charakter.
Podnieść należy, że organy administracji publicznej mogą, a nawet powinny, prowadzić stosowne kontrole działalności przedsiębiorców, muszą to jednak czynić w granicach dozwolonych przez prawo. Powinien zatem istnieć system skutecznej kontroli, pozwalający obiektywnie stwierdzić, czy granice kontroli nie zostały przekroczone.
W świetle założeń ustawy Prawo przedsiębiorców wniesienie sprzeciwu w trybie art. 59 ustawy Prawo przedsiębiorców, skutkuje wszczęciem postępowania mającym na celu ochronę praw przedsiębiorcy, które powinno zakończyć się wydaniem aktu o władczym i jednostronnym charakterze (postanowienie), podlegającym weryfikacji w administracyjnym toku instancji (zażalenie), a następnie kontroli sądowoadministracyjnej. Przyjęcie odmiennego stanowiska prowadziłoby w praktyce do iluzoryczności uprawnień przedsiębiorców w zakresie ochrony przed nieuprawnioną ingerencją organów kontroli w ich działalność. Pozbawienie kontroli sądowej postępowań wywołanych wniesieniem sprzeciwu pozbawiłoby tę instytucję gwarancyjnego charakteru ochrony praw przedsiębiorców. W takiej sytuacji byliby oni poddani w żaden sposób nieskrępowanemu władztwu organów kontroli, które mogłyby lekceważyć obowiązki nałożone na nie w rozdziale 5 ustawy Prawo przedsiębiorców. W rozdziale tym znajdują się bowiem przepisy, które regulują zarówno sposób prowadzenia kontroli, jak i ustanawiają dla przedsiębiorcy środki ochrony prawnej co do naruszenia zasad kontroli oraz wprowadzają procedurę (wraz z odesłaniem do k.p.a.) w celu ochrony praw przedsiębiorcy.
W związku z takimi założeniami ustawy Prawo przedsiębiorców, uznać należy, że stanowisko Sądu pierwszej instancji, że zaskarżone postanowienie nie podlega kognicji sądu administracyjnego nie jest trafne, a za słuszny należy uznać zarzut Fundacji dotyczący naruszenia przez Sąd art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, 1491 i 2052), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540, 1598, 2076 i 2105), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2021 r. poz. 422, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Z powyższego wynika, że akt lub czynność podlegające kontroli sądu administracyjnego muszą spełniać następujące warunki: nie mogą mieć charakteru decyzji lub postanowienia wydanego w postępowaniu jurysdykcyjnym, egzekucyjnym lub zabezpieczającym, mieć charakter publicznoprawny, być skierowane do indywidualnego podmiotu, dotyczyć jego uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżone postanowienie o utrzymaniu w mocy postanowienia o kontynuowaniu czynności kontrolnych spełnia wymienione warunki.
Po pierwsze, nie ulega wątpliwości, że postępowanie kontrolne, w ramach którego wydano zaskarżone postanowienie jest postępowaniem odrębnym od postępowania administracyjnego. W związku z tym zaskarżone postanowienie nie jest postanowieniem podjętym w postępowaniu administracyjnym.
Po drugie, zaskarżone postanowienie jest aktem z zakresu administracji publicznej. Pojęcie "administracji publicznej" może być rozważane w ujęciu organizacyjnym, materialnym i formalnym. Administracja publiczna w ujęciu materialnym oznacza działalność, której przedmiotem są zadania i kompetencje w zakresie władzy wykonawczej. Do wspomnianych zadań i kompetencji niewątpliwie należy zaliczyć kontrolę wykonywaną przez organ kontroli wobec przedsiębiorców. Zadania Państwowej Inspekcji Pracy zostały określone w art. 10 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. z 2019 r., poz. 1251). Wśród nich wymieniono kontrolę przestrzegania przepisów prawa pracy, w szczególności przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów dotyczących stosunku pracy, wynagrodzenia za pracę i innych świadczeń wynikających ze stosunku pracy, czasu pracy, urlopów, uprawnień pracowników związanych z rodzicielstwem, zatrudniania młodocianych i osób niepełnosprawnych (art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy o PIP). Cel kontroli, jej przedmiot, obowiązki kontrolowanego podmiotu i uprawnienia inspektorów kontroli uregulowano w Rozdziale 4 "Postępowanie kontrolne". Zatem podjęcie przez organ kontroli jest działaniem z zakresu administracji publicznej.
Po trzecie, postanowienie zostało skierowane do konkretnego, indywidualnego podmiotu – Fundacji, która w żadnym zakresie nie jest podporządkowana organizacyjnie organom wydającym postanowienie.
Ponadto zaskarżone postanowienie spełnia przesłankę związku z wynikającym z przepisów prawa obowiązkiem lub uprawnieniem. Chodzi tu zarówno o uprawnienie strony do złożenia sprzeciwu wobec podjęcia i wykonywania czynności kontrolnych, jak i jej obowiązku współdziałania z organem kontroli i znoszenia czynności jego inspektorów, które aktualizują się w przypadku podjęcia postanowienia o kontynuowaniu kontroli. Obowiązki te w sposób oczywisty utrudniają działalność podmiotu kontrolowanego i wpływają na jego sytuację faktyczna jak i prawną. Przedłużanie zaś czynności kontrolnych oznacza, że utrudnienia będą wiązały przedsiębiorcę w dłuższym okresie czasu. Treść postanowienia wydanego na podstawie art. 59 ust. 9 ustawy Prawo przedsiębiorców nie jest adresowana wyłącznie do organu kontroli. Adresatem tego postanowienia jest również kontrolowany podmiot, który skorzystał z przepisanych środków prawnych w przedmiocie zakwestionowania podjętych (prowadzonych) wobec niego czynności kontrolnych. Postanowienie wydane w następstwie wniesienia sprzeciwu władczo rozstrzyga o legalności działania organu kontroli wobec przedsiębiorcy. Postanowienie to przesądza czy wszczęcie lub prowadzenie kontroli następuje z naruszeniem prawa, czy też zgodnie z tym prawem, jak również rozstrzyga w przedmiocie zarzutów przedsiębiorcy o naruszeniu prawa w zakresie kontroli, czyli rozstrzyga o prawach i związanych z nimi obowiązkach, konkretnego przedsiębiorcy. A zatem postanowienie o kontynuowaniu czynności kontrolnych nie ma charakteru aktu wydawanego w sferze wewnętrznej administracji. Już samo przyznanie przez ustawodawcę prawa do wniesienia zażalenia na postanowienie o kontynuowaniu czynności kontrolnych świadczy o tym, że ustawodawca założył, iż akt taki narusza sferę prawną podmiotu, któremu wskazany środek zaskarżenia przysługuje.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Sąd pierwszej instancji błędnie przyjął, że zaskarżone postanowienie nie podlega kognicji sądu administracyjnego.
Ponadto zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie można się zgodzić z Sądem pierwszej instancji, że w sprawie ma zastosowanie stanowisko NSA wyrażone w uchwale z dnia 13 stycznia 2014 r., sygn. akt II GPS 3/13. Wnioski wyprowadzone przez Sąd pierwszej instancji z zawartej w tej uchwale argumentacji nie mogły stanowić podstawy zaskarżonego rozstrzygnięcia, gdyż WSA w Warszawie nie był związany jej treścią. Pogląd wyrażony w uchwale dotyczył bowiem wcześniejszego stanu prawnego.
Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie.