III OSK 2893/22

Naczelny Sąd Administracyjny2024-09-13
NSAAdministracyjneŚredniansa
środowiskoeksploatacja kruszywadecyzja środowiskowadroga powiatowatransportpostępowanie administracyjneskarga kasacyjnaNSA

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną dotyczącą środowiskowych uwarunkowań eksploatacji kruszywa, uznając brak możliwości wywozu wydobytego materiału drogą powiatową za kluczową przeszkodę.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Szczecinie, który oddalił skargę na decyzję SKO w Koszalinie odmawiającą ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla eksploatacji kruszywa. Kluczowym problemem okazał się brak możliwości wywozu wydobytego kruszywa drogą powiatową, która według zarządcy nie była przystosowana do takiego obciążenia. NSA uznał, że brak dostępu do drogi transportowej stanowi obiektywną przeszkodę uniemożliwiającą pozytywne rozpatrzenie wniosku.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną K.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, który oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie. Sprawa dotyczyła środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia polegającego na eksploatacji kruszywa naturalnego. Organ I instancji oraz organ II instancji odmówiły ustalenia tych uwarunkowań, wskazując m.in. na brak spełnienia warunku dostępu do drogi pozwalającej na wywiezienie wydobytego kruszywa. Skarżąca kasacyjnie zarzucała naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. oraz przepisów k.p.a. dotyczących prowadzenia postępowania i oceny dowodów. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za niezasadną. Sąd podkreślił, że zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, takich jak art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., mają charakter ogólny i nie mogą stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej bez powiązania z konkretnymi przepisami, które zostały naruszone. Sąd odniósł się również do zarzutów naruszenia przepisów k.p.a. przez organy administracji, stwierdzając, że SKO nie miało podstaw do zastosowania art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. ani art. 138 § 2 k.p.a. NSA potwierdził stanowisko Sądu I instancji, że kluczową przeszkodą jest brak możliwości transportu wydobytego kruszywa drogą powiatową, która według zarządcy nie jest przystosowana do takiego obciążenia. Pomimo prób porozumienia, inwestor nie uzyskał zgody na dostosowanie drogi. Sąd uznał, że stan faktyczny został prawidłowo ustalony przez organy administracji, a brak możliwości zapewnienia wywozu kopalin stanowi obiektywną przeszkodę uniemożliwiającą pozytywne rozpatrzenie wniosku.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, naruszenie przepisów postępowania o charakterze ogólnym (blankietowym), takich jak art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., nie może stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. Strona skarżąca musi bezpośrednio powiązać ten zarzut z naruszeniem konkretnych przepisów, którym sąd uchybił.

Uzasadnienie

NSA podkreślił, że przepisy takie jak art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. określają kompetencje sądu i nie mogą być podstawą kasacyjną samodzielnie. Wymagane jest wskazanie konkretnych przepisów proceduralnych lub materialnych, które zostały naruszone przez sąd pierwszej instancji, oraz wykazanie istotnego wpływu tego naruszenia na wynik sprawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (18)

Główne

u.u.i.ś. art. 71 § ust. 2 pkt 2

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

u.u.i.ś. art. 79

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

u.u.i.ś. art. 85

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

Rozporządzenie Rady Ministrów z 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko art. § 3 § ust. 1 pkt 40 lit. a) tiret trzeci

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.a. art. 6

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 79a § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 1 i 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 138 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 138 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 176 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak możliwości wywozu wydobytego kruszywa drogą powiatową stanowi obiektywną przeszkodę uniemożliwiającą pozytywne rozpatrzenie wniosku o ustalenie środowiskowych uwarunkowań.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów postępowania przez Sąd I instancji, w tym art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Naruszenie przepisów k.p.a. przez organy administracji (art. 6, 8, 77 § 1, 80, 79a § 1, 107 § 1 i 3 k.p.a.) Naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. lub art. 138 § 2 k.p.a. przez organ odwoławczy.

Godne uwagi sformułowania

Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej przepisy te nie mogą stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej transport wydobytej kopaliny jest częścią nierozerwalnie związaną z realizacją przedsięwzięcia istnieje obiektywny brak możliwości zapewnienia wywozu kopalin przez drogę powiatową nie jest to próba - jak wskazuje skarżąca - ustalania według swobodnego uznania zasad organizacji ruchu.

Skład orzekający

Piotr Korzeniowski

przewodniczący sprawozdawca

Ewa Kwiecińska

sędzia

Mariusz Kotulski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących skargi kasacyjnej w postępowaniu administracyjnosądowym, a także kwestii związanych z ustalaniem środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięć, w szczególności w kontekście dostępu do infrastruktury transportowej."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji braku możliwości wywozu kruszywa drogą powiatową i może być mniej bezpośrednio stosowalne w sprawach, gdzie ten aspekt nie jest kluczowy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje, jak kluczowe mogą być kwestie infrastrukturalne (dostęp do drogi) w procesie uzyskiwania pozwoleń środowiskowych, nawet jeśli argumenty prawne są złożone.

Brak drogi to brak pozwolenia? NSA o kluczowym warunku dla eksploatacji kruszywa.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OSK 2893/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-09-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-12-22
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Ewa Kwiecińska
Mariusz Kotulski
Piotr Korzeniowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne
Środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia
Sygn. powiązane
II SA/Sz 450/22 - Wyrok WSA w Szczecinie z 2022-08-25
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 735
art. 6, art. 8, art. 77 § 1, art. 80, art. 79a § 1, art. 107 § 1 i 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Korzeniowski (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Ewa Kwiecińska sędzia WSA (del.) Mariusz Kotulski po rozpoznaniu w dniu 13 września 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 25 sierpnia 2022 r., sygn. akt II SA/Sz 450/22 w sprawie ze skargi K.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z dnia 15 marca 2022 r., nr SKO.4170.1680.2021 w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 25 sierpnia 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie (dalej: Sąd I instancji), sygn. akt II SA/Sz 450/22 po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 sierpnia 2022 r. sprawy ze skargi K.K. (dalej: inwestor lub skarżąca, skarżąca kasacyjnie) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie (dalej: SKO w Koszalinie, SKO, Kolegium) z 15 marca 2022 r. nr SKO.4170.1680.2021 w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia, oddalił skargę.
W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji wskazał, że wnioskiem z 11 sierpnia 2017 r. skarżąca zwróciła się do Burmistrza P. (dalej: organ I instancji lub Burmistrz) o wydanie decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na eksploatacji kruszywa naturalnego ze złoża "C." na działce nr [...] obr. C. wskazując, iż kwalifikuje się ono do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.
Organ I instancji w dniu 24 września 2018 r. wydał decyzję, w której odmówił ustalenia warunków środowiskowych realizacji wnioskowanego przedsięwzięcia.
Na skutek rozpatrzenia odwołania organ II instancji decyzją z 19 grudnia 2018 r. uchylił ww. rozstrzygnięcie, a sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Burmistrz po przeprowadzeniu dodatkowego postępowania dowodowego, decyzją z 2 czerwca 2021r. znak GNR.IV.6220.16.2017 ponownie odmówił ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia polegającego na eksploatacji kruszywa naturalnego ze złoża "C." na terenie części działki nr [...] obręb C., gm. P.
Od powyższej decyzji odwołała się skarżąca. Po rozpatrzeniu odwołania, Kolegium decyzją z 15 marca 2022 r. nr SKO.4170.1680.2021, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 71 ust. 2 pkt 2, art. 79, art. 85 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 2373 ze zm., dalej: u.u.i.ś.) oraz § 3 ust. 1 pkt 40 lit. a) tiret trzeci rozporządzenia Rady Ministrów z 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz.71), utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Niezadowolona z treści ww. rozstrzygnięcia skarżąca wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Sąd I instancji oddalając skargę w uzasadnieniu wyroku wskazał, że analiza materiału dowodowego zgromadzonego w toku postępowania administracyjnego potwierdza ustalenia organu odwoławczego, że warunek dostępu do drogi pozwalającej na wywiezienie wydobytego kruszywa nie został spełniony. W skardze kasacyjnej skarżąca, reprezentowana przez adw., zaskarżyła w całości wyrok Sądu I instancji.
Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
1) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., a polegające na oddaleniu skargi na decyzję SKO w Koszalinie z 15 marca 2022 r. (SKO.4170.1680.2021) pomimo tego, że decyzja organu II instancji z 15 marca 2022 r. (SKO.4170.1680.2021) wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik tj. art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., ewentualnie art. 138 § 2 k.p.a. a polegające na utrzymaniu w mocy decyzji Burmistrza z 2 czerwca 2021 r. (wydanej w sprawie o sygn. akt: GNR.IV.6220.16.2017) pomimo tego, że decyzja ta wydana została z naruszeniem:
1) art. 6 k.p.a. przez wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa;
2) art. 8 k.p.a. przez prowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie do organów władzy publicznej;
3) art. 77 § 1 k.p.a. poprzez wybiórczą ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego;
4) art. 80 k.p.a. przez dowolną (a nie swobodną) i wybiórczą ocenę materiału dowodowego zgromadzonego w przedmiotowym postępowaniu;
5) art. 79a § 1 k.p.a. przez niewskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji (o możliwości wypowiedzenia się do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań) spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony;
6) art. 107 § 1 i 3 k.p.a. przez brak wskazania podstawy prawnej oraz uzasadnienia prawnego i faktycznego żądania Burmistrza dotyczącego przebudowy przez skarżąca drogi powiatowej nr [...].
Mając na uwadze powyższe, wniesiono o:
1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie;
2) zasądzenie od SKO na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, w wysokości zgodnej z normami przepisanymi.
Na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. złożono oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Niniejsza sprawa podlegała rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym.
Skarga kasacyjna nie jest zasadna. Wszystkie zarzuty przedstawione w petitum skargi kasacyjnej oraz w jej uzasadnieniu nie zasługiwały na uwzględnienie.
W świetle art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podkreślić przy tym trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej.
Zarzuty skargi kasacyjnej sprowadzają się w istocie do polemiki z decyzją Burmistrza z 2 czerwca 2021r. znak GNR.IV.6220.16.2017, w której organ I instancji ponownie odmówił ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia polegającego na eksploatacji kruszywa naturalnego ze złoża "C." na terenie części działki nr [...] obręb C., gm. P. oraz z decyzją SKO w Koszalinie z 15 marca 2022 r. nr SKO.4170.1680.2021, w której utrzymano w mocy decyzję organu I instancji. Zarzuty skargi kasacyjnej oraz ich uzasadnienie jedynie marginalnie odnoszą się do argumentacji przedstawionej w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sądu I instancji.
Uzasadnienie podstaw kasacyjnych powinno natomiast szczegółowo wskazywać do jakiego, zdaniem skarżącej kasacyjnie, naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego doszło i na czym to naruszenie polegało, a w przypadku zarzucania uchybień przepisom procesowym należy dodatkowo wykazać, iż to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uzasadnienie podstaw kasacyjnych powinno ponadto wskazywać na trafność sformułowanych w skardze kasacyjnej zarzutów, a zatem nawiązywać do przepisów prawa, których naruszenie strona skarżąca zarzuca Sądowi I instancji, a nie orzekającym w sprawie organom I i II instancji. Powinno także zawierać argumentację na poparcie odmiennej wykładni przepisu niż zastosowana w zaskarżonym orzeczeniu lub uzasadnienie zarzutu niewłaściwego zastosowania lub niezastosowania przepisu.
Nie jest zasadny zarzut przedstawiony w pkt 1) petitum skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.
Zarzut ten nie mógł odnieść skutku ze względu na jego wadliwą konstrukcję. Przypomnieć bowiem należy, że zgodnie z ugruntowanym od lat stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego powyższy przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. ma podobnie jak np. art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w zakresie pozostałych regulacji objętych treścią jego podpunktów a) i b), art. 149 § 1-2, art. 146 § 1, art. 147, czy art. 151 p.p.s.a. charakter ogólny (blankietowy) i określa kompetencje sądu administracyjnego w fazie orzekania. Tego typu przepisy nie mogą stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. Strona skarżąca kasacyjnie chcąc powołać się na zarzut naruszenia tych przepisów zobowiązana jest bezpośrednio powiązać omawiany zarzut z zarzutem naruszenia konkretnych przepisów, którym - jej zdaniem - Sąd I instancji uchybił w toku rozpoznania sprawy. Jeśli z wyroku wynika, że Sąd I instancji stwierdził, że naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to nie można Sądowi uchylającemu z tego powodu zaskarżoną decyzję skutecznie zarzucić naruszenia omawianego przepisu, gdyż takie rozstrzygnięcie jest właśnie zgodne z dyspozycją zastosowanych przez Sąd I instancji norm prawnych. Naruszenie wymienionych wyżej przepisów jest zawsze następstwem uchybienia innym przepisom, czy to procesowym, czy też materialnym (por. wyroki NSA: z dnia 30 kwietnia 2015 r., I OSK 1701/14, z dnia 29 kwietnia 2015 r., I OSK 1595/14, z dnia 29 kwietnia 2015 r., I OSK 1596/14, z dnia 24 kwietnia 2015 r., I OSK 1088/14, z dnia 8 kwietnia 2015 r., I OSK 71/15, z dnia 9 stycznia 2015 r., I OSK 638/14), których w skardze kasacyjnej bezpośrednio w powiązaniu ze stawianym zarzutem naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. jednak nie powołano (ani w treści zarzutu, ani w uzasadnieniu skargi kasacyjnej), przy czym podnosząc zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. konieczne jest wskazanie przepisów postępowania odnoszących się do procedury, w której zapadła zaskarżona decyzja. Brak takich odniesień oznacza w konsekwencji nieskuteczność zarzutu naruszenia zaskarżonym wyrokiem przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest bowiem uprawniony do przypisywania skarżącemu kasacyjnie zamiaru przytoczenia konkretnej podstawy kasacyjnej ani też poszukiwania takiej podstawy, która byłaby najbardziej skuteczna i adekwatna do prawdopodobnego zamysłu strony. Orzekanie w granicach skargi kasacyjnej wyklucza możliwość merytorycznej oceny tak wadliwie skonstruowanego zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. (zob. wyrok NSA z 14.07.2023 r., III OSK 604/22, LEX nr 3599558).
W praktyce orzeczniczej Naczelnego Sądu Administracyjnego nie dochodzi do automatycznego dyskwalifikowania skarg kasacyjnych, w sytuacji gdy zarzuty kasacyjne nie w pełni spełniają wymogi konstrukcyjne określone w art. 176 p.p.s.a., czego potwierdzeniem jest uchwała NSA z dnia 26 października 2009 r., I OPS 10/09 podjęta w pełnym składzie. Naczelny Sąd Administracyjny nie może jednak zasadniczo we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, ani uściślać bądź w inny sposób ich korygować (por. wyrok NSA z 27 stycznia 2015 r. sygn. akt II GSK 2140/13), chyba że umożliwia to powołana choćby niedoskonale podstawa prawna, a wadliwość zarzutu jest możliwa do usunięcia poprzez analizę argumentacji uzasadnienia środka odwoławczego (por. wyrok NSA z 22 sierpnia 2012 r. sygn. akt I FSK 1679/11).
Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie w swoim orzecznictwie podkreślał, że nie ma on obowiązku formułowania za stronę zarzutów kasacyjnych na podstawie uzasadnienia skargi kasacyjnej. Należy bowiem mieć na uwadze, że wyodrębnianie zarzutów z treści uzasadnienia skargi kasacyjnej zawsze niesie ryzyko nieprawidłowego odczytania intencji strony wnoszącej skargę kasacyjną. Konieczne jest przy tym oddzielenie podstawy kasacyjnej od jej uzasadnienia, które jest niezbędnym elementem skargi kasacyjnej (zob. wyrok NSA z 19 marca 2014 r. sygn. akt II GSK 16/13, wyrok NSA z 17 lutego 2015 r. sygn. akt II OSK 1695/13).
Nie są zasadne samodzielnie postawione zarzuty dotyczące naruszenia: art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., ewentualnie art. 138 § 2 k.p.a.; art. 6 k.p.a.; art. 8 k.p.a.; art. 77 § 1 k.p.a.; art. 80 k.p.a.; art. 79a § 1 k.p.a.; art. 107 § 1 i 3 k.p.a.
Odnosząc się do tak sformułowanych zarzutów należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie organ odwoławczy nie miał podstaw do zastosowania art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., ewentualnie art. 138 § 2 k.p.a.
Wydanie decyzji merytoryczno-reformatoryjnej na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ab initio może być rezultatem stwierdzenia wadliwości natury materialnoprawnej lub procesowej bądź wynikać z zakwalifikowania kwestionowanego aktu jako nieprawidłowego z innych przyczyn.
Rozpatrując odwołanie skarżącej, SKO w Koszalinie zbadało sprawę środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia polegającego na eksploatacji kruszywa naturalnego ze złoża "C." na działce nr [...] obr. C. we wszystkich jej aspektach i nie ograniczyło się tylko do analizy podniesionych przez skarżącą zarzutów.
Nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut dotyczący naruszenia art. 138 § 2 k.p.a. W kontrolowanej przez Sąd I instancji sprawie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia polegającego na eksploatacji kruszywa naturalnego ze złoża "C." na działce nr [...] obr. C. nie wystąpiły przesłanki wydania decyzji kasacyjnej przez SKO w Koszalinie, które określa przepis art. 138 § 2 zdanie pierwsze. Wskazać należy, że słowa "konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy" będące podstawą zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. są zwrotem ocennym, i przyjąć należy, iż jest on równoznaczny z brakiem przeprowadzenia przez organ I instancji postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części, co uniemożliwiać ma rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. W niniejszej sprawie nie wystąpiła podstawa do zastosowania przez SKO Koszalinie art. 138 § 2 k.p.a. Z uwagi na to, że wydanie tego rodzaju rozstrzygnięcia jest wyjątkiem od merytorycznego załatwienia sprawy, niedopuszczalna jest wykładnia rozszerzająca art. 138 § 2 k.p.a. Przepis ten mógłby znaleźć zastosowanie w kontrolowanej przez Sąd I instancji sprawie np. w przypadku zaniechania przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego przez Burmistrza ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia polegającego na eksploatacji kruszywa naturalnego ze złoża "C." na działce nr [...] obr. C. albo przeprowadzenia go w sposób powierzchowny, selektywny bądź z pominięciem obowiązujących zasad i rygorów czynności dowodowych. Taka sytuacja jednak nie wystąpiła w niniejszej sprawie.
Nie można zgodzić się z zarzutami skargi kasacyjnej, że decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem: 1) art. 6 k.p.a. przez wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa; 2) art. 8 k.p.a. przez prowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie do organów władzy publicznej; 3) art. 77 § 1 k.p.a. poprzez wybiórczą ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego; 4) art. 80 k.p.a. poprzez dowolną (a nie swobodną) i wybiórczą ocenę materiału dowodowego zgromadzonego w przedmiotowym postępowaniu. Przypomnieć należy, że Burmistrz po przeprowadzeniu dodatkowego postępowania dowodowego, decyzją z 2 czerwca 2021 r. znak GNR.IV.6220.16.2017 ponownie odmówił ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia polegającego na eksploatacji kruszywa naturalnego ze złoża "C." na terenie części działki nr [...] obręb C., gm. P..
W sprawie dotyczącej wydania decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia nie można przerzucać całego ciężaru dowodowego na organy administracji publicznej, skoro wnioskodawca (inwestor) ma obowiązek przedłożyć raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Zebranie pełnego materiału dowodowego jest niewątpliwie obowiązkiem organu, ale obowiązek ten nie ma charakteru absolutnego w tym znaczeniu, że organ nie jest zobowiązany do poszukiwania, niejako w zastępstwie strony, dowodów mających potwierdzić korzystne dla tej strony okoliczności. To na stronie postępowania administracyjnego ciąży obowiązek udowodnienia okoliczności, na podstawie których wywodzi korzystne dla siebie skutki prawne.
Zgodnie z ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego, organy administracji stoją na straży praworządności i podejmują kroki niezbędne do dokładnego ustalenia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.) i dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona (zasada swobodnej oceny dowodów - art. 80 k.p.a.). Po przeprowadzonym postępowaniu, jeśli sprawa jest dostatecznie wyjaśniona oraz taką formę rozstrzygnięcia przewidują odpowiednie przepisy, organ wydaje decyzję, uwzględniając wytyczne co do jej elementów składowych, wskazanych w art. 107 k.p.a., przedstawiając m.in. przyjęty w sprawie stan faktyczny (art. 107 § 3 k.p.a.).
W odniesieniu do obowiązku informowania stron oraz czuwania nad tym, aby strony i inni uczestnicy postępowania nie ponieśli szkody z powodu nieznajomości prawa, ustanowionego w art. 9 k.p.a., jednolicie podnosi się, zarówno w doktrynie, jak i orzecznictwie, że przepis ten nie stawia organu administracji w pozycji pełnomocnika strony, a samej strony nie zwalnia od wszelkiej aktywności procesowej i należytej dbałości o własne interesy, co trafnie podniósł skarżący kasacyjnie organ. Wskazuje się, że uregulowany w tym przepisie obowiązek jest mimo wszystko ograniczony, a jego celem nie jest doprowadzenie do rozstrzygnięcia sprawy na korzyść obywatela, lecz jedynie "wyrównanie szans" (zob. np. wyrok NSA z 21.09.2023 r., I OSK 1705/22, LEX nr 3629759). Z omawianej zasady wynika natomiast bezwzględny zakaz wykorzystywania przez organy administracji nieznajomości prawa przez obywateli lub przerzucanie skutków nieznajomości prawa przez urzędników na obywateli.
W niniejszej sprawie stan faktyczny został prawidłowo ustalony przez organy orzekające dlatego zasługiwał na zaakceptowanie Sądu I instancji. Zarówno decyzja organu I instancji jak i utrzymująca ją w mocy decyzja SKO w Koszalinie z 15 marca 2022 r. nr SKO.4170.1680.2021 w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia zawierają podstawę prawną, uzasadnienie faktyczne i prawne. Kierując się zasadami zawartymi w przepisach art. 7, art. 8, Burmistrz po przeprowadzeniu dodatkowego postępowania dowodowego, decyzją z dnia 2 czerwca 2021 r. znak GNR.IV.6220.16.2017 prawidłowo odmówił ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia polegającego na eksploatacji kruszywa naturalnego ze złoża "C." na terenie części działki nr [...] obręb C., gm. P..
Nie jest zasadny zarzut dotyczący naruszenia art. 79a § 1 k.p.a. przez niewskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji (o możliwości wypowiedzenia się do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań) spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony.
Odnosząc się do tak sformułowanego zarzutu wyjaśnić należy, że celem przepisu art. 79a § 1 k.p.a. jest: zapobieganie sytuacjom, w których strona dysponuje dodatkowymi dowodami na okoliczności istotne dla wykazania zasadności jej żądania albo może je łatwo uzyskać, a z powodu braku odpowiedniej wiedzy o potrzebnych dowodach bądź o sposobie oceny wcześniej przedstawianych dowodów - nie korzysta z takiej możliwości.
Zgodzić należy się z Sądem I instancji, że organ odwoławczy nie podzielił wszystkich wskazanych w uzasadnieniu decyzji organu I instancji przyczyn odmowy ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia podnosząc, że nie znajdują one oparcia w zebranym materiale dowodowym. W rezultacie za właściwy powód odmowy uznał jedynie brak spełnienia wymogu dostępu do drogi. W tej sytuacji uzupełnienie materiału dowodowego co do pozostałych zakwestionowanych przez Kolegium przyczyn odmowy pozytywnego załatwienia wniosku, nie mogłoby skutkować odmiennym rozstrzygnięciem.
Kolegium prawidłowo wyjaśniło, że nawet, gdyby organ zastosował w sprawie art. 79a k.p.a., to strona i tak nie złożyłaby dokumentu pozwalającego na odmienną ocenę materiału dowodowego, bowiem istnieją obiektywne przyczyny uniemożliwiające otrzymanie uzgodnień z zarządcą drogi powiatowej nr [...].
Osią sporu w niniejszej sprawie jest stanowisko organu odwoławczego, że transport wydobytej kopaliny jest częścią nierozerwalnie związaną z realizacją przedsięwzięcia. Obsługa komunikacyjna terenu objętego w przyszłości wydobyciem kruszywa naturalnego podlega badaniu organu, gdyż okoliczność , czy istnieje faktyczna możliwość wywozu urobku (droga wywozu) nie jest obojętna dla rozstrzygnięcia sprawy. W okolicznościach niniejszej sprawy zgodzić należy się z Sądem I instancji, że obsługa komunikacyjna terenu kopalni stanowi istoty element decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, co oznacza, że realny brak możliwości transportu kopalin, uniemożliwia pozytywne rozpatrzenie sprawy.
Sąd I instancji prawidłowo zwrócił uwagę, że w przedłożonym przez skarżącą raporcie o odziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko wraz z jego uzupełnieniami, wskazano dwa warianty wywozu kopalin, z czego skarżąca opowiedziała się za wariantem pierwszym, tj. wywóz drogą asfaltową, graniczącą z przedsięwzięciem od strony południowo - zachodniej i zachodniej (dz. nr [...]) i dalej nią w kierunku początkowo północnym, a później wschodnim do drogi wojewódzkiej nr [...] (odcinek [...]). Jednocześnie w aneksie nr 1 do raportu stwierdzono, że wywóz tą drogą wymagać będzie ustaleń z jej zarządcą (właścicielem). Tymczasem Powiatowy Zarząd Dróg w K., w pismach z 24 sierpnia 2017 r., z 26 lutego 2019 r., 21 marca 2019 r. zajął jednoznaczne stanowisko, że droga powiatowa nr [...] przystosowana jest do kategorii ruchu KR 1 i nie nadaje się, aby obsługiwać teren inwestycji i przyjmować obciążenie związane z wywozem kruszywa. Zasugerował również zobowiązanie inwestora do dostosowania przedmiotowej drogi powiatowej do parametrów kategorii ruchu R3, zaś w piśmie z 17 lipca 2019 r. przesłał projekt umowy pomiędzy zarządcą drogi a inwestorem, odkreślającej szczegółowe warunki przebudowy drogi. Jednakże porozumienie z Powiatowym Zarządcą Drogi nie zostało zawarte, z uwagi na to, że w ocenie skarżącej, dostosowanie drogi do transportu w wariacie 1 do kategorii KR 3 jest bezpodstawne. Sąd I instancji słusznie zwrócił uwagę, że zarządca drogi posiada najpełniejszą wiedzę o uwarunkowaniach danej drogi i jej klasie oraz dopuszczalnego obciążenia ruchem drogowym. Stąd informację od Powiatowego Zarządu Dróg w K., iż droga nie jest dostosowana do przewozu kopalin uznać należy za wiarygodną zwłaszcza w sytuacji, gdy twierdzenia te poparto wskazaniem kategorii ruchu drogowego przypisanego tej drodze. Zgodzić należy się z Sądem I instancji, że nie jest to próba - jak wskazuje skarżąca - ustalania według swobodnego uznania zasad organizacji ruchu. Z tych też względów organ miał podstawę do przyjęcia, że istnieje obiektywny brak możliwości zapewnienia wywozu kopalin przez drogę powiatową. Ma rację Sąd I instancji, że ustaleń tych w żadnej mierze nie podważyła skarżąca, zaś podniesiona przez nią okoliczność, że na drodze nie znajduje się jakikolwiek znak ograniczający ruch pojazdów ciężarowych pozostaje bez znaczenia.
W realiach niniejszej sprawy nie sposób uznać, aby doszło do naruszenia ww. zasad k.p.a. w stopniu obligującym do uchylenia zaskarżonej decyzji, skoro organ I instancji po uzyskaniu od Powiatowego Zarządu Dróg w K. informacji o braku możliwości realizacji inwestycji na danym terenie, informację tą przekazał skarżącej jednocześnie wskazując na możliwość porozumienia się w tej sprawie z zarządcą drogi. Skarżąca podjęła próbę zawarcia porozumienia z zarządcą drogi, jednakże nie doszła ona do skutku, albowiem jej zawarcie skarżąca uznała za bezpodstawne.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI