III OSK 2889/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną A. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który oddalił skargę na bezczynność Dyrektora Aresztu Śledczego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Skarżący zwrócił się o informację dotyczącą możliwości suszenia ręczników i ścierki w celi. Organ odmówił udostępnienia informacji, uznając wniosek za nadużycie prawa do informacji publicznej, co potwierdził WSA. NSA uchylił wyrok WSA, wskazując, że odmowa udostępnienia informacji publicznej, nawet w przypadku stwierdzenia nadużycia prawa, powinna nastąpić w formie decyzji administracyjnej, a nie zwykłego pisma. Sąd podkreślił, że forma decyzji zapewnia możliwość kontroli instancyjnej i sądowej, a także gwarantuje przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego co do motywów wnioskodawcy. NSA zobowiązał organ do rozpoznania wniosku w terminie 14 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku, stwierdził, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa i zasądził koszty postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że odmowa udostępnienia informacji publicznej, nawet w przypadku nadużycia prawa, musi przybrać formę decyzji administracyjnej, a nie zwykłego pisma.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji nadużycia prawa do informacji publicznej przez osadzonego, ale jego zasady dotyczące formy odmowy mają szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy odmowa udostępnienia informacji publicznej w formie zwykłego pisma, zamiast decyzji administracyjnej, jest prawidłowym sposobem załatwienia wniosku w sytuacji, gdy organ stwierdził nadużycie prawa do informacji publicznej przez wnioskodawcę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, odmowa udostępnienia informacji publicznej, nawet w przypadku stwierdzenia nadużycia prawa, powinna nastąpić w formie decyzji administracyjnej, zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Uzasadnienie
Ustawa o dostępie do informacji publicznej w art. 16 ust. 1 jednoznacznie stanowi, że odmowa udostępnienia informacji publicznej następuje w drodze decyzji administracyjnej. Forma decyzji zapewnia możliwość kontroli instancyjnej i sądowej oraz gwarantuje przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego co do motywów wnioskodawcy, co jest kluczowe przy ocenie nadużycia prawa.
Czy wniosek osadzonego o informację dotyczącą możliwości suszenia ręczników i ścierki w celi stanowi informację publiczną, czy też jest to pytanie o przepisy prawa lub sposób ich stosowania?
Odpowiedź sądu
Wniosek dotyczący regulacji wewnętrznych jednostki penitencjarnej w zakresie warunków bytowych osadzonych może być uznany za informację publiczną, jednakże NSA nie rozstrzygnął tej kwestii ostatecznie, skupiając się na formie odmowy.
Uzasadnienie
Sąd I instancji wskazał, że tryb dostępu do informacji publicznej nie ma zastosowania do udzielania informacji o przepisach prawa lub informacji o przepisach prawa zastosowanych w indywidualnej sprawie, ani do ubiegania się o wyjaśnienie charakteru i istoty przepisów prawnych. Jednakże, NSA nie podzielił w pełni tego stanowiska w kontekście formy odmowy, sugerując, że nawet jeśli wniosek dotyczyłby przepisów, odmowa powinna być w formie decyzji.
Czy zachowanie wnioskodawcy polegające na złożeniu dużej liczby wniosków o udostępnienie informacji publicznej, motywowane konfliktem z administracją, stanowi nadużycie prawa do informacji publicznej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zachowanie wnioskodawcy, które ma na celu spowodowanie dolegliwości u adresata wniosków i zakłócenie jego funkcjonowania, może być uznane za nadużycie prawa do informacji publicznej.
Uzasadnienie
Nadużycie prawa do informacji publicznej polega na próbie korzystania z jego instytucji dla osiągnięcia celu innego niż troska o dobro publiczne, np. w celu wywołania dolegliwości u adresata wniosków lub zakłócenia jego funkcjonowania. NSA podkreślił, że celem ustawy nie jest zaspokajanie indywidualnych potrzeb czy umożliwienie zemsty na organie.
Przepisy (6)
Główne
u.d.i.p. art. 1 § 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
Informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych.
u.d.i.p. art. 16 § 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
Odmowa udostępnienia informacji publicznej następuje w drodze decyzji administracyjnej.
Konstytucja RP art. 61
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Gwarantuje prawo do informacji publicznej.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 149 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy kompetencji sądu w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność lub przewlekłość.
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.
k.p.a. art. 107 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Określa wymogi formalne decyzji administracyjnej, w tym uzasadnienie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Odmowa udostępnienia informacji publicznej, nawet w przypadku nadużycia prawa, powinna nastąpić w formie decyzji administracyjnej, a nie zwykłego pisma. • Niewłaściwe zastosowanie przez WSA koncepcji nadużycia prawa do informacji publicznej w kontekście formy załatwienia wniosku.
Odrzucone argumenty
Argumentacja WSA, że odmowa w formie pisma jest wystarczająca w przypadku nadużycia prawa do informacji publicznej. • Argumentacja organu o nadużyciu prawa do informacji publicznej jako podstawa do odmowy udostępnienia informacji w formie pisma.
Godne uwagi sformułowania
Odmowa udostępnienia informacji publicznej [...] następuje w drodze decyzji. • Nadużycie prawa dostępu do informacji publicznej polega na próbie korzystania z jego instytucji dla osiągnięcia celu innego aniżeli troska o dobro publiczne. • Celem ustawy o dostępie do informacji publicznej nie jest [...] umożliwienie swego rodzaju zemsty na organie wykonującym zadania publiczne.
Skład orzekający
Hanna Knysiak - Sudyka
sędzia
Olga Żurawska - Matusiak
sędzia
Wojciech Jakimowicz
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że odmowa udostępnienia informacji publicznej, nawet w przypadku nadużycia prawa, musi przybrać formę decyzji administracyjnej, a nie zwykłego pisma."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji nadużycia prawa do informacji publicznej przez osadzonego, ale jego zasady dotyczące formy odmowy mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w kontekście dostępu do informacji publicznej, szczególnie w specyficznych warunkach zakładu karnego. Pokazuje, jak ważne jest przestrzeganie formy prawnej nawet w sytuacjach nadużycia prawa.
“Nawet jeśli nadużywasz prawa do informacji, organ musi odmówić Ci w formie decyzji, nie zwykłego pisma!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.