III OSK 2887/24

Naczelny Sąd Administracyjny2025-01-08
NSAochrona środowiskaŚredniansa
kara pieniężnaochrona środowiskawstrzymanie wykonaniapostępowanie sądowoadministracyjneNSAWSAuchylenie decyzjiskarga kasacyjna

NSA odmówił wstrzymania wykonania decyzji o karze pieniężnej, uznając, że uchylenie jej przez WSA skutkuje brakiem mocy prawnej do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Spółka z o.o. wniosła o wstrzymanie wykonania decyzji o nałożeniu administracyjnej kary pieniężnej, powołując się na uchylenie tej decyzji przez WSA w Warszawie. NSA odmówił wstrzymania, argumentując, że zgodnie z art. 152 § 1 p.p.s.a., uchylona decyzja nie wywołuje skutków prawnych do czasu uprawomocnienia się wyroku WSA, co czyni wniosek o wstrzymanie bezprzedmiotowym.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał wniosek spółki z o.o. o wstrzymanie wykonania decyzji Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, która nakładała administracyjną karę pieniężną. Wniosek był uzasadniany tym, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 27 maja 2024 r. uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji, a także umorzył postępowanie administracyjne. Spółka argumentowała, że uchylenie decyzji stanowi nową okoliczność uzasadniającą wstrzymanie jej wykonalności, aby zapobiec potencjalnej szkodzie, która mogłaby doprowadzić do upadłości. Naczelny Sąd Administracyjny uznał jednak, że wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd wskazał, że zgodnie z art. 152 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w przypadku uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji, zaskarżony akt lub czynność nie wywołują skutków prawnych do chwili uprawomocnienia się wyroku, chyba że sąd postanowi inaczej. Ponieważ WSA w Warszawie uchylił decyzję, nie wywołuje ona skutków prawnych do czasu prawomocności wyroku. W związku z tym, wstrzymanie wykonania decyzji następuje z mocy prawa, a postanowienie NSA w tym zakresie jest zbędne. NSA, opierając się na art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a., odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek nie jest zasadny, ponieważ uchylenie decyzji przez sąd pierwszej instancji powoduje, że decyzja nie wywołuje skutków prawnych do czasu uprawomocnienia się wyroku, zgodnie z art. 152 § 1 p.p.s.a.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że art. 152 § 1 p.p.s.a. automatycznie wstrzymuje wykonanie uchylonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku, co czyni wniosek o wstrzymanie wykonania zbędnym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (4)

Główne

p.p.s.a. art. 152 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W przypadku uwzględnienia skargi na akt lub czynność, nie wywołują one skutków prawnych do chwili uprawomocnienia się wyroku, chyba że sąd postanowi inaczej.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 61 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 61 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Uchylenie decyzji przez WSA skutkuje brakiem mocy prawnej decyzji z mocy prawa na podstawie art. 152 § 1 p.p.s.a., co czyni wniosek o wstrzymanie wykonania bezprzedmiotowym.

Odrzucone argumenty

Argumentacja spółki, że uchylenie decyzji przez WSA stanowi nową okoliczność uzasadniającą wstrzymanie wykonania, podczas gdy przepis prawa już to zapewnia.

Godne uwagi sformułowania

zaskarżona decyzja nie wywołuje skutków prawnych do chwili uprawomocnienia się ww. wyroku brak jest podstaw do orzekania w przedmiocie wstrzymania jej wykonania przez Naczelny Sąd Administracyjny, bowiem nie ma przesłanek do wydania rozstrzygnięcia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji w sytuacji, gdy skutki tego rodzaju rozstrzygnięcia wynikają z mocy prawa.

Skład orzekający

Sławomir Wojciechowski

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady, że uchylenie decyzji przez WSA skutkuje brakiem jej mocy prawnej z mocy prawa, co czyni wniosek o wstrzymanie wykonania zbędnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy decyzja została już uchylona przez sąd niższej instancji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy procedury administracyjnej i wstrzymania wykonania decyzji, co jest istotne dla prawników procesowych, ale niekoniecznie dla szerszej publiczności.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OSK 2887/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-01-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-12-06
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Sławomir Wojciechowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6132 Kary pieniężne za naruszenie wymagań ochrony środowiska
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Sygn. powiązane
IV SA/Wa 2976/23 - Wyrok WSA w Warszawie z 2024-05-27
Skarżony organ
Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku
Odmówiono wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 61 par 1 i 3, art. 152 par 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Sławomir Wojciechowski po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Ochrony Środowiska od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 maja 2024 r., sygn. akt IV SA/Wa 2976/23 w sprawie ze skargi [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 29 września 2023 r., nr DI-420/1080/2019/iz w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 27 maja 2024 r. oraz postanowieniem z dnia 20 września 2024 r., sygn. akt IV SA/Wa 2976/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu na rozprawie, jak i na posiedzeniu niejawnym, sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 29 września 2023 r., nr DI-420/1080/2019/iz w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej: w punkcie pierwszym – uchylił zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 25 października 2019 r., znak: NI.7061.1.12.2016.JP; w punkcie drugim – umorzył postępowanie administracyjne; w punkcie trzecim – zasądził od Głównego Inspektora Ochrony Środowiska na rzecz skarżącej [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] kwotę [...] ([...]) złotych tytułem kosztów postępowania sądowego.
Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wywiódł, reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika, organ administracji Główny Inspektor Ochrony Środowiska zaskarżając go w całości.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną, reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika, skarżąca [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] wniosła, m.in. na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. wniosek o wydanie postanowienia o wstrzymaniu wykonania decyzji Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 29 września 2023 roku znak DI-420/1080/2019/iz i utrzymaną nią w mocy decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 25 października 2019 roku znak NI.7061.1.12.2016JP.
W uzasadnieniu przedmiotowego wniosku skarżąca Spółka wskazała, że uchylenie decyzji Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 29 września 2023 roku znak DI-420/1080/2019/iz i utrzymanej nią w mocy decyzji Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 25 października 2019 roku znak NI.7061.1.12.2016JP oraz umorzenie postępowania administracyjnego w wyroku z dnia 27 maja 2024 roku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sygn. akt IV SA/Wa 2976/23 stanowi nową okoliczność uzasadniającą wstrzymanie wykonalności tych decyzji do czasu zakończenia prawomocnego postępowania sądowo-administracyjnego. Sąd meriti wyraził ocenę prawną w wyroku co do unicestwienia decyzji nakładających karę pieniężną, a zatem brak wstrzymania wykonalności powoduje, że decyzje pozostają w mocy i mogą być kierowane przez organ do egzekucji co może spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącej Spółce znacznej szkody, która skutkować może koniecznością ogłoszenia przez Spółkę upadłości oraz wyeliminowania Spółki z rynku, a to z kolei spowoduje uniemożliwienie przez Spółkę obrony swoich praw.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z dnia 23 maja 2024 r., Dz.U. z 2024 r. poz. 935: dalej jako: "p.p.s.a."), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże po przekazaniu skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania (art. 61 § 3 p.p.s.a.).
Natomiast stosownie do art. 152 § 1 p.p.s.a., w razie uwzględnienia skargi na akt lub czynność, nie wywołują one skutków prawnych do chwili uprawomocnienia się wyroku, chyba, że sąd postanowi inaczej.
Wskazać należy, że zaskarżonym wyrokiem z dnia 27 maja 2024 r., sygn. akt IV SA/Wa 2976/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 25 października 2019 r., znak: NI.7061.1.12.2016.JP w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej.
Mając na uwadze, że w niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji wydał wyrok uwzględniający skargę, jak również art. 152 § 1 p.p.s.a. oraz okoliczność, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie postanowił w tej kwestii inaczej, wskazać należy, iż zaskarżona decyzja nie wywołuje skutków prawnych do chwili uprawomocnienia się ww. wyroku. Jeżeli Sąd pierwszej instancji nieprawomocnym wyrokiem uchylił objętą przedmiotowym wnioskiem decyzję, to przyjąć należy, że rozstrzygnięcie to wywiera taki sam skutek, co wstrzymanie wykonania aktu lub czynności na podstawie art. 61 § 2 i 3 p.p.s.a.. Oznacza to, że zaskarżona decyzja ze względu na jednoznaczną dyspozycję art. 152 § 1 p.p.s.a. – nie wywołuje skutków prawnych do chwili uprawomocnienia się wyroku wydanego w sprawie o sygn.
IV SA/Wa 2976/23, a zatem nie podlega ona wykonaniu do dnia rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny skargi kasacyjnej organu administracji Głównego Inspektora Ochrony Środowiska.
Innymi słowy, brak jest podstaw do orzekania w przedmiocie wstrzymania jej wykonania przez Naczelny Sąd Administracyjny, bowiem nie ma przesłanek do wydania rozstrzygnięcia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji w sytuacji, gdy skutki tego rodzaju rozstrzygnięcia wynikają z mocy prawa.
Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie
art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI