III OSK 2887/22

Naczelny Sąd Administracyjny2025-06-06
NSAochrona środowiskaŚredniansa
prawo wodneopłaty za usługi wodneściekizasoleniewody kopalnianeprawo geologiczne i górniczeochrona środowiskaNSAskarga kasacyjna

NSA oddalił skargę kasacyjną spółki dotyczącą opłaty zmiennej za wprowadzanie ścieków do wód, uznając, że zwolnienie z art. 20 Prawa geologicznego i górniczego nie ma zastosowania, a stan faktyczny nie uzasadnia zwolnienia z art. 279 pkt 3 Prawa wodnego.

Spółka złożyła skargę kasacyjną od wyroku WSA, który oddalił jej skargę na decyzję o opłacie zmiennej za wprowadzanie ścieków do Zatoki [...]. Skarżąca argumentowała, że stosowanie art. 20 Prawa geologicznego i górniczego powinno zwalniać ją z opłat, a także, że jej ścieki spełniają kryteria zwolnienia z art. 279 pkt 3 Prawa wodnego. NSA oddalił skargę, stwierdzając, że spółka nie korzysta z wód kopalnianych w rozumieniu art. 20 P.g.g., a jej ścieki nie spełniają warunków zwolnienia z opłat za usługi wodne.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną spółki P. S.A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który oddalił skargę spółki na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w Gdańsku dotyczącą opłaty zmiennej za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi. Spółka zarzuciła naruszenie prawa materialnego, w tym art. 20 Prawa geologicznego i górniczego (p.g.g.) poprzez jego niezastosowanie, argumentując, że korzysta z wód kopalnianych dla potrzeb zakładu górniczego, co powinno być bezpłatne. Dodatkowo podnosiła, że jej ścieki spełniają kryteria zwolnienia z opłat na podstawie art. 279 pkt 3 Prawa wodnego (p.w.), gdyż zasolenie nie przekracza 500 mg/l. Zarzucono również naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 106 § 3 i art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez nieprzeprowadzenie dowodów uzupełniających. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że spółka nie zakwestionowała ustaleń stanu faktycznego, co jest wymogiem przy zarzucie naruszenia prawa materialnego. Wyjaśniono, że pojęcie 'wód kopalnianych' odnosi się do wód pochodzących z wyrobisk górniczych lub technologicznie doprowadzanych do zakładu górniczego, a nie do ścieków przemysłowych odprowadzanych na podstawie pozwolenia wodnoprawnego. Sąd wskazał, że spółka nie korzysta z wód kopalnianych dla potrzeb zakładu górniczego, lecz odprowadza oczyszczone ścieki komunalne i przemysłowe (solankę). Podkreślono również, że opłata za wprowadzanie ścieków jest odrębną usługą wodną od korzystania z wód kopalnianych, a zasada 'zanieczyszczający płaci' jest podstawą Prawa wodnego. Odnosząc się do zarzutów proceduralnych, NSA stwierdził, że przeprowadzenie dowodów uzupełniających nie było niezbędne do oceny zgodności z prawem zaskarżonego wyroku, a ustalenia faktyczne dotyczące zasolenia ścieków pochodziły od samej strony. W konsekwencji, brak było podstaw do zastosowania zwolnienia z art. 279 pkt 3 p.w., a skarga kasacyjna została oddalona.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, korzystanie z wód kopalnianych dla zaspokojenia potrzeb zakładu górniczego nie zwalnia z obowiązku ponoszenia opłat za wprowadzanie ścieków do wód, ponieważ są to odrębne usługi wodne, a spółka nie korzysta z wód kopalnianych w rozumieniu tego przepisu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że spółka nie korzysta z wód kopalnianych w rozumieniu art. 20 P.g.g., lecz odprowadza ścieki przemysłowe (solankę) na podstawie pozwolenia wodnoprawnego. Opłata za wprowadzanie ścieków jest odrębną usługą wodną, a zasada 'zanieczyszczający płaci' jest podstawą Prawa wodnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (10)

Główne

p.g.g. art. 20

Ustawa Prawo geologiczne i górnicze

Przepis dotyczy bezpłatnego korzystania z wód kopalnianych dla zaspokojenia potrzeb zakładu górniczego, ale nie obejmuje opłat za wprowadzanie ścieków przemysłowych.

p.w. art. 279 § pkt 3

Ustawa Prawo wodne

Przepis przewiduje zwolnienie z opłat za wprowadzanie do wód lub do ziemi ścieków będących wodami zasolonymi, pod warunkiem, że suma jonów chlorków i siarczanów nie przekracza 500 mg/l. W tej sprawie zwolnienie nie zostało zastosowane z uwagi na przekroczenie norm.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa zakres rozpoznania sprawy przez NSA, który jest związany granicami skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 174

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa podstawy kasacyjne, w tym naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania.

p.p.s.a. art. 106 § § 3

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądamiami administracyjnymi

Reguluje możliwość przeprowadzenia dowodów uzupełniających przez sąd.

p.p.s.a. art. 133 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Stanowi, że sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy przedstawionych przez organ administracji publicznej.

p.w. art. 35 § ust. 3 pkt 5

Ustawa Prawo wodne

Wymienia usługi wodne, w tym wprowadzanie ścieków do wód i do ziemi.

p.o.ś. art. 7 § ust. 1

Ustawa Prawo ochrony środowiska

Określa odpowiedzialność za spowodowanie pogorszenia stanu środowiska.

p.w. art. 267

Ustawa Prawo wodne

Wymienia instrumenty finansowe służące gospodarowaniu wodami, w tym opłaty za usługi wodne.

p.w. art. 268 § ust. 1 pkt 2

Ustawa Prawo wodne

Określa, że opłaty za usługi wodne uiszcza się m.in. za wprowadzanie ścieków do wód i do ziemi.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Zastosowanie art. 20 Prawa geologicznego i górniczego do zwolnienia z opłat za wprowadzanie ścieków. Ścieki o zasoleniu poniżej 500 mg/l (suma jonów chlorków i siarczanów) powinny być zwolnione z opłat na podstawie art. 279 pkt 3 Prawa wodnego. Konieczność przeprowadzenia dowodów uzupełniających z dokumentów przez NSA w celu wykazania spełnienia przesłanek zwolnienia z opłat.

Godne uwagi sformułowania

nie można utożsamiać usługi wodnej polegającej na poborze wód z usługą wodną polegającą na odprowadzaniu ścieków podstawową zasadą ustawy Prawo wodne jest zatem, że korzystający płaci przepis art. 106 § 3 p.p.s.a. nie służy bowiem do zwalczania ustaleń faktycznych poczynionych w postępowaniu administracyjnym, z którymi nie zgadza się strona

Skład orzekający

Piotr Korzeniowski

przewodniczący

Teresa Zyglewska

sprawozdawca

Maciej Kobak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących opłat za wprowadzanie ścieków, rozróżnienie między wodami kopalnianymi a ściekami, a także zakres postępowania dowodowego przed NSA."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji odprowadzania solanki z zakładu górniczego/magazynu gazu, co może ograniczać jej bezpośrednie zastosowanie do innych branż.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii związanych z opłatami za usługi wodne i interpretacją przepisów dotyczących ochrony środowiska, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w prawie wodnym i administracyjnym.

Czy wody kopalniane zwalniają z opłat za ścieki? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OSK 2887/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-06-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-12-22
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Maciej Kobak
Piotr Korzeniowski /przewodniczący/
Teresa Zyglewska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Hasła tematyczne
Wodne prawo
Sygn. powiązane
II SA/Gd 99/22 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2022-09-15
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 1072
art. 20
Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze - t.j.
Dz.U. 2021 poz 2233
art. 279 pkt 3
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Korzeniowski Sędziowie: Sędzia NSA Teresa Zyglewska (spr.) Sędzia del. WSA Maciej Kobak Protokolant: Starszy asystent sędziego Nina Muszyńska po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P. S.A. z siedzibą w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 15 września 2022 r., sygn. akt II SA/Gd 99/22 w sprawie ze skargi P1. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w Gdańsku Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 6 grudnia 2021 r., nr GD.ZUO.3.4701.2141.2021 w przedmiocie opłaty zmiennej za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od O. S.A. z siedzibą w P. na rzecz Dyrektora Zarządu Zlewni w Gdańsku Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie kwotę 2000 (dwa tysiące) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 15 września 2022 r., sygn. akt II SA/Gd 99/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku (dalej: Sąd I instancji, WSA) oddalił skargę P. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w Gdańsku Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej: organ, Dyrektor) z 6 grudnia 2021 r., nr GD.ZUO.3.4701.2141.2021 w przedmiocie opłaty zmiennej za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi.
Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodziła się spółka P. S.A. z siedzibą w P. (następca prawny P. S.A. z siedzibą w W.) (dalej: skarżąca kasacyjnie, spółka) i w skardze kasacyjnej zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi naruszenie prawa materialnego, tj.:
- art. 20 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz.U. z 2022 r., poz. 1072 ze zm.; dalej: p.g.g.) poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy w niniejszej sprawie występuje korzystanie z wód kopalnianych dla zaspokojenia potrzeb zakładu górniczego;
- art. 279 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2021 r., poz. 2233 ze zm.; dalej: Prawo wodne, p.w.) poprzez jego niezastosowanie, choć wartość sumy jonów chlorków i siarczanów w wodach zasolonych wprowadzanych do wód Zatoki [...] nie przekracza 500 mg/l, co podlega ustawowemu zwolnieniu z opłat za wprowadzanie ścieków do wód.
Spółka zarzuciła również zaskarżonemu wyrokowi naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 106 § 3 i art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez nieprzeprowadzenie dowodów uzupełniających z następujących dokumentów, chociaż było to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie powodowało nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie:
- "Ocena zgodności [...]", M.R., W.R., Instytut Budownictwa Wodnego Polskiej Akademii Nauk w Gdańsku, Gdańsk, grudzień 2019 r.;
- "Pomiary efektywności rozcieńczenia solanki w polu bliskim instalacji zrzutowej solanki do Zatoki [...] październik 2020", M.R., Instytut Budownictwa Wodnego Polskiej Akademii Nauk w Gdańsku, Gdańsk, październik 2020 r.,
- "Pomiary efektywności rozcieńczenia solanki w polu bliskim instalacji zrzutowej solanki do Zatoki [...] maj 2021", M.R., Instytut Budownictwa Wodnego Polskiej Akademii Nauk w Gdańsku, Gdańsk, czerwiec 2021 r.,
które jednoznacznie dowodziły, że nie ma przesłanek, aby nałożyć na skarżącą opłatę zmienną za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi, ponieważ przyrost zasolenia wynikający z pracy instalacji odprowadzającej solankę do Zatoki [...] nie przekraczał 0,5 PSU (czyli 500 mg/l), a tym samym skarżąca była uprawniona do uzyskania zwolnienia z pobierania opłat za usługi wodne na podstawie art. 279 pkt 3 p.w., co skutkowało nierozpoznaniem istoty sprawy.
Wobec tak sformułowanych zarzutów spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji, rozpoznanie niniejszej sprawy na rozprawie, zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz przeprowadzenie dowodów z dokumentów dołączonych do skargi wskazując, że przeprowadzenie powyższych dowodów jest niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości dotyczących zwolnienia skarżącej z opłaty za wprowadzanie ścieków do wód.
W uzasadnieniu przedstawiono argumentację przemawiającą za zasadnością skargi kasacyjnej.
W pierwszej kolejności wskazano, że opłata za wprowadzanie ścieków do wód lub ziemi nie powinna zostać wymierzona z uwagi na brzmienie art. 20 p.g.g. Zgodnie ze wskazaną regulacją, korzystanie z wód kopalnianych dla zaspokojenia potrzeb zakładu górniczego jest bezpłatne. Tymczasem organ niezasadnie nie zastosował wskazanego przepisu ani też nie rozważył nawet jego niezastosowania.
Podkreślono, że w przypadku spółki wody są doprowadzane technologicznie do zakładu górniczego, a następnie wody (solanka) są wypompowywane z kopalni. Stanowią one zatem wody doprowadzane do zakładu górniczego z zewnątrz w celach technologicznych, tym samym wody w przedmiotowej sprawie mieszczą się w pojęciu "wód kopalnianych", o których mowa w art. 20 p.g.g. Jednocześnie spółka zauważyła, że brak jest obowiązku korzystania z wód kopalnianych na terenie zakładu górniczego, przepis art. 20 p.g.g. stanowi bowiem wyłącznie o korzystaniu z wód kopalnianych dla zaspokojenia potrzeb zakładu górniczego, nie określa zaś, że musi to następować na terenie zakładu górniczego. W ocenie spółki dopuszczalne jest zatem korzystanie z wód kopalnianych na potrzeby zakładu górniczego, ale poza tym zakładem.
Następnie skarżąca kasacyjnie wskazała, że ani przepisy ustawy p.o.ś., ani też obecnie obowiązującej ustawy p.w., nie wprowadzają definicji "wód zasolonych". Zdaniem spółki, nie można jednak uznać, że w kategorii tej nie mieszczą się ścieki, będące wodami zasolonymi. O powyższym może świadczyć fakt, że art. 279 pkt 3 p.w. wskazuje wprost, że zwolnione z opłat za usługi wodne jest wprowadzanie do wód lub do ziemi - ścieków będących wodami zasolonymi. Tym samym przepis ten dopuszcza występowanie ścieków, będących jednocześnie wodami zasolonymi.
Podkreślono również, że zrzut solanki do wód Zatoki [...] jest efektem ługowania kawern w złożu soli kamiennej dla podziemnego magazynowania gazu. Magazyn gazu połączony jest rurociągiem z [...] w Ś. i stanowi element systemu zaopatrzenia gospodarki narodowej w gaz. Zrzut ścieków do wód Zatoki [...] prowadzony jest w oparciu o szereg decyzji administracyjnych.
W ocenie skarżącej kasacyjnie, mając na względzie dołączoną do skargi kasacyjnej "Ocenę zgodności [...]" sporządzoną przez M.R., należy przyjąć, że w przypadku przedmiotowej instalacji miejscem, które należy uznać za "wylot z instalacji służącej do oczyszczania" jest dojście pojedynczych strug do dna zgodnie z przyjętą koncepcją projektowania, a także, iż za obszar najwłaściwszy do prowadzenia pomiarów należy uznać rejon centralny instalacji, tj. rejon stawy S, w którym to rejonie prowadzony jest pomiar zasolenia w sposób ciągły. Wobec powyższego, zdaniem spółki należy stwierdzić, że nie ma przesłanek, aby nałożyć na skarżącą opłaty za usługi wodne, ponieważ skarżąca jest uprawniona do uzyskania zwolnienia z pobierania opłat za usługi wodne na podstawie art. 279 pkt 3 p.w., organ powinien więc zastosować powyższy przepis w niniejszej sprawie.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów postępowania wskazano, że oddalenie wniosków dowodowych przez Sąd powoduje nierozpoznanie istoty sprawy, która sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy skarżąca była uprawniona do uzyskania zwolnienia z pobierania opłat za usługi wodne na podstawie art. 279 pkt 3 p.w., a w konsekwencji czy opłata nie została nałożona na skarżącą w sposób bezpodstawny.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie od spółki na rzecz Dyrektora kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd II instancji, który w odróżnieniu od sądu I instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.
Skarga kasacyjna nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.
Zdaniem skarżącej kasacyjnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w sposób nieuprawniony nie zastosował art. 20 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz.U. z 2022 r., poz. 1072 ze zm.; dalej: p.g.g.), w sytuacji kiedy w sprawie występuje korzystanie z wód kopalnianych.
Dla oceny zasadności tak skonstruowanego zarzutu naruszenia prawa materialnego niezbędne jest przypomnienie, że zgodnie z art. 174 w związku z art. 176 i art. 183 § 1 p.p.s.a. obowiązkiem strony wnoszącej skargę kasacyjną jest nie tylko wskazanie podstaw kasacyjnych, lecz również ich uzasadnienie. W przypadku zarzutu naruszenia przepisu prawa materialnego, którego podstawę prawną stanowi art. 174 pkt 1 p.p.s.a. należy wskazać na czym polegała jego błędna wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie (niezastosowanie) oraz jaka powinna być wykładnia prawidłowa i właściwe zastosowanie. W przypadku błędnej wykładni przyjmuje się, że przejawia się ona w nieprawidłowym zrekonstruowaniu normy prawnej z konkretnego przepisu (przepisów), polegającym na mylnym zrozumieniu jej treści lub znaczenia albo zastosowaniu normy nieobowiązującej. Zarzut niewłaściwego zastosowania prawa materialnego wymaga wykazania i wyjaśnienia, jak dany przepis prawa powinien być stosowany ze względu na stan faktyczny sprawy albo dlaczego ze względu na ten stan faktyczny nie powinien być on stosowany, a w przypadku zarzutu niezastosowania tego przepisu, dlaczego powinien być on w sprawie zastosowany. W orzecznictwie podkreśla się, że nie ma możliwości skutecznego powoływania się na zarzut niewłaściwego zastosowania prawa materialnego w sytuacji, gdy nie zakwestionowano równocześnie ustaleń stanu faktycznego, na których oparto zaskarżone rozstrzygnięcie. Wynika to z okoliczności, że błędne zastosowanie (niezastosowanie) przepisów materialnoprawnych zasadniczo pozostaje w ścisłym związku z ustaleniami stanu faktycznego sprawy i może być wykazane pod warunkiem wcześniejszego obalenia tych ustaleń czy też dowiedzenia ich wadliwości.
Wyjaśnić też trzeba, że przez wzgląd na postanowienia art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, co oznacza, że zakres kontroli tego Sądu określa wnoszący skargę kasacyjną, poprzez wskazanie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Naczelny Sąd Administracyjny nie tylko nie ma obowiązku, ale przede wszystkim prawa domyślania się i uzupełniania zarzutów skargi kasacyjnej oraz argumentacji służącej ich uzasadnieniu. Rola Naczelnego Sądu Administracyjnego w postępowaniu kasacyjnym ogranicza się do skontrolowania i zweryfikowania zarzutów wnoszącego skargę kasacyjną.
W rozpoznawanej sprawie bezsprzecznym jest, że skarżąca kasacyjnie spółka nie zakwestionowała ustaleń stanu faktycznego w odniesieniu do braku zastosowania w sprawie art. 20 p.g.g. Nie wykazała również, że ustalenia te zostały dokonane w sposób wadliwy. Zakwestionowanie bowiem ustaleń stanu faktycznego może mieć miejsce poprzez postawienie zarzutów opartych o art. 174 pkt 2 p.p.s.a., czego w rozpoznawanej sprawie brak. Już ta okoliczność czyni powyższy zarzut skargi kasacyjnej bezpodstawnym.
Ponadto zauważyć należy, że skarżąca kasacyjnie utożsamia korzystanie z wód kopalnianych, o których mowa w art. 20 p.g.g. z odprowadzaniem ścieków. Podkreślenia wymaga, że powołany wyżej przepis pozwala na bezpłatne korzystanie z wód kopalnianych dla zaspokojenia potrzeb zakładu górniczego.
Brak jest legalnej definicji wód kopalnianych. Zasadnie jednak Wojewódzki Sąd Administracyjny zauważył, że w doktrynie i orzecznictwie sądowym przez "wody kopalniane" rozumie się wszelką wodę pochodzącą z wyrobisk górniczych i to nie tylko wydobywaną przy zastosowaniu systemu podziemnej eksploatacji złoża, ale również przy eksploatacji odkrywkowej czy systemem otworów wiertniczych (tak: Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 2 czerwca 1998 r., sygn. akt IV SA 1235/96, LEX nr 45164, oraz powołane tam stanowisko doktryny T. Płodowskiego, Prawo górnicze, Warszawa 1982, str. 141 i Z. Żółtowskiego, Prawo geologiczne, Warszawa 1964, str. 116; podobnie wyrok Sądu Najwyższego z 9 czerwca 1999 r., III RN 11/99, publ. OSNP 2000/9/342, LEX nr 3854). H. Schwarz stwierdził, że "Wodami kopalnianymi są wody wypompowane z kopalni (a ściślej z zakładu górniczego)" (H. Schwarz, Prawo geologiczne i górnicze, Komentarz Tom 1, Wrocław 2013, s. 179). Wskazuje się też, że składają się na nie wody dopływające do wyrobisk górniczych z drenowanego górotworu oraz wody technologicznie doprowadzane do kopalni (zakładu górniczego), głównie wody wprowadzane wraz z podsadzką hydrauliczną (W. Glapa, J.I. Korzeniowski, Mały leksykon górnictwa odkrywkowego, Wrocław 2005, s. 116). Według A. Lipińskiego wody kopalniane to wody występujące zarówno w obrębie takiego zakładu, jak i w zasięgu jego drenującego oddziaływania (A. Lipiński, Prawo geologiczne i górnicze, Katowice 1996, s. 155 [w]: B. Rakoczy, Art. 20. [w]: Prawo geologiczne i górnicze. Komentarz, LEX 2015).
Przez pojęcie "korzystanie dla zaspokojenia potrzeb zakładu" trzeba przyjąć, że chodzi o każdą potrzebę zakładu górniczego, chodzi więc o potrzeby służące bezpośrednio do wykonywania działalności regulowanej ustawą w zakresie wydobywania kopalin ze złóż (por. B. Rakoczy, Prawo geologiczne i górnicze. Komentarz do art. 20).
W rozpoznawanej sprawie nie mamy więc do czynienia z sytuacją, w której: po pierwsze przedmiotem są wody kopalniane, a po drugie że chodzi o wykorzystywanie tego rodzaju wód.
Spółka w oparciu o pozwolenie wodnoprawne z 11 września 2015 r. w sposób szczególny korzysta z wód, to jest wprowadza do morskich wód wewnętrznych – wód Zatoki [...] ścieki przemysłowe (solanki) z terenu Zakładu [...] Podziemnego Magazynu Gazu "[...]" powstałych w wyniku ługowania komór w złożu soli kamiennej "[...]" oczyszczonymi ściekami komunalnymi pochodzącymi z Oczyszczalni Ścieków "[...]".
Spółka nie korzysta więc dla potrzeb zakładu górniczego z wód kopalnianych, lecz z oczyszczonych ścieków komunalnych, co wynika wprost z pozwolenia wodnoprawnego.
Ponadto przedmiotem sprawy nie jest opłata za korzystanie z wód kopalnianych, lecz sprawa dotyczy ponoszenia opłaty zmiennej za wprowadzanie ścieków. Nie można utożsamiać usługi wodnej polegającej na poborze wód z usługą wodną polegającą na odprowadzaniu ścieków. Podkreślenia ponownego wymaga, że czym innym jest korzystanie z wód kopalnianych (co w rozpoznawanej sprawie nie ma miejsca), a w konsekwencji brak konieczności ponoszenia w związku z tym korzystaniem opłat fiskalnych w oparciu o art. 20 p.g.g., a czym innym jest usługa wodna polegająca na wprowadzaniu ścieków do wód i do ziemi (art. 35 ust. 3 pkt 5 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2021 r., poz. 2233 ze zm.; dalej: Prawo wodne).
Skarżąca kasacyjnie w oparciu o pozwolenie wodnoprawne z 11 września 2015 r. uzyskała uprawnienie do odprowadzania ścieków przemysłowych.
Podkreślenia wymaga, że nie można, jak czyni to skarżąca kasacyjnie, utożsamiać pojęcia "wód" ze ściekami i twierdzić, że "ścieki niewątpliwie mogą być wodami". W ocenie skarżącej kasacyjnie spółki, skoro w definicji ścieków zawartej w art. 16 pkt 61 Prawa wodnego, ustawodawca posługuje się pojęciem wody, to ścieki mogą być także wodami. Spółka pomija jednak, że w przypadku ścieków chodzi o wody, które zostały zużyte na cele bytowe lub gospodarcze, a więc charakteryzują się innymi cechami, niż wody, które takiego procesu zużycia nie przeszły.
Trzeba mieć na względzie że uchwalenie i wejście w życie z dniem 1 stycznia 2018 r. ustawy Prawo wodne było wynikiem realizacji spoczywającego na Polsce obowiązku implementacji do krajowego porządku prawnego Dyrektywy 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2000 r. ustanawiającej ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej (Dz. Urz. WE L 327 z 22.12.2000, str. 1, ze zm., Dz.Urz.UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 5, s. 275; dalej: Ramowa Dyrektywa Wodna). Z art. 9 Ramowej Dyrektywy Wodnej wynika postulat wprowadzenia systemowego rozwiązania zrównoważonego gospodarowania zasobami wodnymi poprzez zbudowanie systemu usług wodnych opartego na zasadzie zwrotu kosztów usług wodnych włączając koszty ekologiczne i materiałowe, uwzględniając analizę ekonomiczną wykonaną zgodnie z załącznikiem III oraz w szczególności zgodnie z zasadą "zanieczyszczający płaci". Zasadę tę wprowadza także art. 86 Konstytucji RP z 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. Nr 78, poz. 483 ze zm.), zgodnie z którym każdy jest obowiązany do dbałości o stan środowiska i ponosi odpowiedzialność za spowodowane przez siebie jego pogorszenie oraz art. 7 ust. 1 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2021 r., poz. 1973; dalej: p.o.ś) zgodnie z którym, kto powoduje zanieczyszczenie środowiska, ponosi koszty usunięcia skutków tego naruszenia. Podstawową zasadą ustawy Prawo wodne jest zatem, że korzystający płaci. Zasada ta ma na celu ochronę wód i ograniczenie działań powodujących negatywne dla tych wód skutki. Celem Ramowej Dyrektywy Wodnej jest bowiem zachowanie, ochrona i poprawa jakości środowiska poprzez rozsądne i racjonalne wykorzystywanie zasobów naturalnych, oparte na zasadzie ostrożności oraz na zasadach, na jakich mają być podejmowane działania zapobiegawcze, a priorytetem powinno być, aby szkody wyrządzone w środowisku były naprawiane u źródła, a zanieczyszczający powinien płacić. Celem jest utrzymanie i poprawa środowiska wodnego. W przepisie art. 267 ustawy Prawo wodne wymieniono katalog instrumentów finansowych służących gospodarowaniu wodami, w tym opłaty za usługi wodne (art. 267 pkt 1 Prawa wodnego). Opłaty za usługi wodne uiszcza się między innymi za wprowadzanie ścieków do wód i do ziemi (art. 268 ust. 1 pkt 2) Prawa wodnego).
Twierdzenie skarżącej, że art. 20 p.g.g. zwalnia ją z obowiązku uiszczania opłaty zmiennej za wprowadzanie ścieków jest więc nieuprawnione.
Jako nieoparty na ustawowych przesłankach należało uznać zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny art. 106 § 3 p.p.s.a. i art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez nieprzeprowadzenie dowodów z dokumentów zaoferowanych przez spółkę.
Z art. 106 § 3 p.p.s.a. wynika, że sąd może z urzędu lub na wniosek strony przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Zasadą obowiązującą w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest, że sąd rozpoznaje i rozstrzyga sprawę na podstawie akt sprawy przedstawionych przez organ administracji publicznej, co w rozpoznawanej sprawie miało miejsce i czyni nieuprawnionym zarzut naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. Uzupełniające postępowanie dowodowe, o którym mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a. ma na celu umożliwienie sądowi skonfrontowanie z dokumentami prawidłowości ustaleń dokonanych w toku postępowania na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, jeśli w sprawie istnieją istotne wątpliwości. Przepis art. 106 § 3 p.p.s.a. nie służy bowiem do zwalczania ustaleń faktycznych poczynionych w postępowaniu administracyjnym, z którymi nie zgadza się strona. Celem postępowania dowodowego prowadzonego przez sąd w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a. nie jest ustalenie stanu faktycznego sprawy administracyjnej, lecz ocena, czy organy ustaliły ten stan zgodnie z prawem (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 lutego 2001 r., sygn. akt V SA 671/00; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 marca 2015 r., sygn. akt II FSK 1935/13).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego przeprowadzenie dowodu z wnioskowanych dokumentów nie było niezbędne dla przeprowadzenia w postępowaniu kasacyjnym oceny zgodności z prawem zaskarżonego wyroku. Z tego powodu wniosek ten nie zasługiwał na uwzględnienie.
Sąd I instancji nie uwzględniając wniosków dowodowych strony skarżącej stwierdził, że nie mogą one podważać prawidłowości oświadczenia z 15 października 2021 r. złożonego przez stronę, jako podmiot zobowiązany do ponoszenia opłat za usługi wodne na podstawie art. 552 ust. 2h Prawa wodnego, z którego wynikają rzeczywiste zawartości sumy jonów i chlorków we wprowadzanych ściekach. Stanowisko to należy w pełni podzielić, podkreślając, że informacje te pochodziły od strony skarżącej kasacyjnie i były złożone w oparciu o powołany wyżej przepis prawa wodnego.
Brak skutecznego zakwestionowania stanu faktycznego sprawy w zakresie dotyczącym wartości sumy jonów chlorków i siarczanów w ściekach wprowadzanych do wód Zatoki [...], czyni niezasadnym zarzut skargi kasacyjnej dotyczący niezastosowania art. 279 pkt 3 Prawa wodnego. Stan faktyczny sprawy wskazuje bowiem, że normy wartości sum chlorków i siarczanów we wprowadzonych przez skarżącą kasacyjnie ściekach zostały przekroczone, a w związku z tym nie jest możliwe zastosowanie zwolnienia z opłat, o którym mowa w art. 279 pkt 3 Prawa wodnego.
Mając na względzie powyższe skarga kasacyjna jako nieoparta na usprawiedliwionych podstawach prawnych została oddalona w oparciu o art. 184 p.p.s.a.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI