Orzeczenie · 2025-06-06

III OSK 2887/22

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-06-06
NSAochrona środowiskaŚredniansa
prawo wodneopłaty za usługi wodneściekizasoleniewody kopalnianeprawo geologiczne i górniczeochrona środowiskaNSAskarga kasacyjna

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną spółki P. S.A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który oddalił skargę spółki na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w Gdańsku dotyczącą opłaty zmiennej za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi. Spółka zarzuciła naruszenie prawa materialnego, w tym art. 20 Prawa geologicznego i górniczego (p.g.g.) poprzez jego niezastosowanie, argumentując, że korzysta z wód kopalnianych dla potrzeb zakładu górniczego, co powinno być bezpłatne. Dodatkowo podnosiła, że jej ścieki spełniają kryteria zwolnienia z opłat na podstawie art. 279 pkt 3 Prawa wodnego (p.w.), gdyż zasolenie nie przekracza 500 mg/l. Zarzucono również naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 106 § 3 i art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez nieprzeprowadzenie dowodów uzupełniających. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że spółka nie zakwestionowała ustaleń stanu faktycznego, co jest wymogiem przy zarzucie naruszenia prawa materialnego. Wyjaśniono, że pojęcie 'wód kopalnianych' odnosi się do wód pochodzących z wyrobisk górniczych lub technologicznie doprowadzanych do zakładu górniczego, a nie do ścieków przemysłowych odprowadzanych na podstawie pozwolenia wodnoprawnego. Sąd wskazał, że spółka nie korzysta z wód kopalnianych dla potrzeb zakładu górniczego, lecz odprowadza oczyszczone ścieki komunalne i przemysłowe (solankę). Podkreślono również, że opłata za wprowadzanie ścieków jest odrębną usługą wodną od korzystania z wód kopalnianych, a zasada 'zanieczyszczający płaci' jest podstawą Prawa wodnego. Odnosząc się do zarzutów proceduralnych, NSA stwierdził, że przeprowadzenie dowodów uzupełniających nie było niezbędne do oceny zgodności z prawem zaskarżonego wyroku, a ustalenia faktyczne dotyczące zasolenia ścieków pochodziły od samej strony. W konsekwencji, brak było podstaw do zastosowania zwolnienia z art. 279 pkt 3 p.w., a skarga kasacyjna została oddalona.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących opłat za wprowadzanie ścieków, rozróżnienie między wodami kopalnianymi a ściekami, a także zakres postępowania dowodowego przed NSA.

Ograniczenia stosowania

Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji odprowadzania solanki z zakładu górniczego/magazynu gazu, co może ograniczać jej bezpośrednie zastosowanie do innych branż.

Zagadnienia prawne (3)

Czy korzystanie z wód kopalnianych dla zaspokojenia potrzeb zakładu górniczego, o którym mowa w art. 20 Prawa geologicznego i górniczego, zwalnia z obowiązku ponoszenia opłat za wprowadzanie ścieków do wód?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, korzystanie z wód kopalnianych dla zaspokojenia potrzeb zakładu górniczego nie zwalnia z obowiązku ponoszenia opłat za wprowadzanie ścieków do wód, ponieważ są to odrębne usługi wodne, a spółka nie korzysta z wód kopalnianych w rozumieniu tego przepisu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że spółka nie korzysta z wód kopalnianych w rozumieniu art. 20 P.g.g., lecz odprowadza ścieki przemysłowe (solankę) na podstawie pozwolenia wodnoprawnego. Opłata za wprowadzanie ścieków jest odrębną usługą wodną, a zasada 'zanieczyszczający płaci' jest podstawą Prawa wodnego.

Czy ścieki o zasoleniu nieprzekraczającym 500 mg/l (suma jonów chlorków i siarczanów) podlegają zwolnieniu z opłat za wprowadzanie do wód na podstawie art. 279 pkt 3 Prawa wodnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli stan faktyczny sprawy wskazuje, że normy wartości sumy jonów chlorków i siarczanów we wprowadzonych ściekach zostały przekroczone, zwolnienie z opłat nie ma zastosowania.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że brak jest skutecznego zakwestionowania stanu faktycznego sprawy w zakresie dotyczącym wartości sumy jonów chlorków i siarczanów we wprowadzanych ściekach, a dane pochodzące od strony skarżącej wskazują na przekroczenie norm, co uniemożliwia zastosowanie zwolnienia.

Czy sąd administracyjny drugiej instancji ma obowiązek przeprowadzenia dowodów uzupełniających na wniosek strony, jeśli nie są one niezbędne do oceny zgodności z prawem zaskarżonego wyroku?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd może przeprowadzić dowody uzupełniające tylko wtedy, gdy jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania. Nie służą one do zwalczania ustaleń faktycznych organu.

Uzasadnienie

NSA uznał, że wnioskowane dowody nie były niezbędne do oceny zgodności z prawem zaskarżonego wyroku, a postępowanie dowodowe w NSA ma na celu ocenę prawidłowości ustaleń organów, a nie ustalenie stanu faktycznego.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzucono skargę
Oddalono skargę kasacyjną spółki.

Przepisy (10)

Główne

p.g.g. art. 20

Ustawa Prawo geologiczne i górnicze

Przepis dotyczy bezpłatnego korzystania z wód kopalnianych dla zaspokojenia potrzeb zakładu górniczego, ale nie obejmuje opłat za wprowadzanie ścieków przemysłowych.

p.w. art. 279 § pkt 3

Ustawa Prawo wodne

Przepis przewiduje zwolnienie z opłat za wprowadzanie do wód lub do ziemi ścieków będących wodami zasolonymi, pod warunkiem, że suma jonów chlorków i siarczanów nie przekracza 500 mg/l. W tej sprawie zwolnienie nie zostało zastosowane z uwagi na przekroczenie norm.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa zakres rozpoznania sprawy przez NSA, który jest związany granicami skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 174

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa podstawy kasacyjne, w tym naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania.

p.p.s.a. art. 106 § § 3

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądamiami administracyjnymi

Reguluje możliwość przeprowadzenia dowodów uzupełniających przez sąd.

p.p.s.a. art. 133 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Stanowi, że sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy przedstawionych przez organ administracji publicznej.

p.w. art. 35 § ust. 3 pkt 5

Ustawa Prawo wodne

Wymienia usługi wodne, w tym wprowadzanie ścieków do wód i do ziemi.

p.o.ś. art. 7 § ust. 1

Ustawa Prawo ochrony środowiska

Określa odpowiedzialność za spowodowanie pogorszenia stanu środowiska.

p.w. art. 267

Ustawa Prawo wodne

Wymienia instrumenty finansowe służące gospodarowaniu wodami, w tym opłaty za usługi wodne.

p.w. art. 268 § ust. 1 pkt 2

Ustawa Prawo wodne

Określa, że opłaty za usługi wodne uiszcza się m.in. za wprowadzanie ścieków do wód i do ziemi.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Zastosowanie art. 20 Prawa geologicznego i górniczego do zwolnienia z opłat za wprowadzanie ścieków. • Ścieki o zasoleniu poniżej 500 mg/l (suma jonów chlorków i siarczanów) powinny być zwolnione z opłat na podstawie art. 279 pkt 3 Prawa wodnego. • Konieczność przeprowadzenia dowodów uzupełniających z dokumentów przez NSA w celu wykazania spełnienia przesłanek zwolnienia z opłat.

Godne uwagi sformułowania

nie można utożsamiać usługi wodnej polegającej na poborze wód z usługą wodną polegającą na odprowadzaniu ścieków • podstawową zasadą ustawy Prawo wodne jest zatem, że korzystający płaci • przepis art. 106 § 3 p.p.s.a. nie służy bowiem do zwalczania ustaleń faktycznych poczynionych w postępowaniu administracyjnym, z którymi nie zgadza się strona

Skład orzekający

Piotr Korzeniowski

przewodniczący

Teresa Zyglewska

sprawozdawca

Maciej Kobak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących opłat za wprowadzanie ścieków, rozróżnienie między wodami kopalnianymi a ściekami, a także zakres postępowania dowodowego przed NSA."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji odprowadzania solanki z zakładu górniczego/magazynu gazu, co może ograniczać jej bezpośrednie zastosowanie do innych branż.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii związanych z opłatami za usługi wodne i interpretacją przepisów dotyczących ochrony środowiska, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w prawie wodnym i administracyjnym.

Czy wody kopalniane zwalniają z opłat za ścieki? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst