III OSK 2886/23

Naczelny Sąd Administracyjny2025-01-17
NSAAdministracyjneŚredniansa
dostęp do informacji publicznejtajemnica przedsiębiorstwapostępowanie administracyjnezamówienia publiczneinformacja publicznaNSAskarga kasacyjnabezczynność organu

NSA oddalił skargę kasacyjną od wyroku WSA, uznając, że szczegółowa punktacja w postępowaniu o udzielenie zamówienia nie stanowi informacji publicznej, a jedynie roboczą dokumentację procesu decyzyjnego.

Skarżący, redaktor naczelny portalu, domagał się udostępnienia szczegółowej punktacji uczestników postępowań o udzielenie zamówienia, powołując się na ustawę o dostępie do informacji publicznej. Organ administracji odmówił, twierdząc, że punktacja stanowi tajemnicę przedsiębiorstwa i ma charakter roboczy. WSA oddalił skargę na bezczynność organu. NSA oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając, że szczegółowa punktacja jest dokumentacją roboczą, a nie informacją publiczną podlegającą udostępnieniu.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej R. Z. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na bezczynność Ministra Infrastruktury w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Wnioskodawca, jako redaktor naczelny, domagał się udostępnienia szczegółowej punktacji wszystkich uczestników postępowań o udzielenie zamówienia, argumentując, że jest to informacja publiczna, a nie tajemnica przedsiębiorstwa. Minister Infrastruktury odmówił udostępnienia, wskazując, że punktacja ma charakter roboczy i stanowi proces rozważań, a ostateczne wyniki są publikowane w formie listy rankingowej. WSA uznał stanowisko organu za prawidłowe, oddalając skargę. NSA, rozpatrując skargę kasacyjną, skupił się na zarzutach naruszenia prawa materialnego i procesowego. Sąd kasacyjny uznał zarzuty za niezasadne, podkreślając, że szczegółowa punktacja nie jest informacją publiczną w rozumieniu ustawy, a jedynie dokumentacją roboczą. NSA zwrócił uwagę na niedopuszczalność zastępowania zarzutu naruszenia przepisów postępowania zarzutem naruszenia prawa materialnego w celu kwestionowania ustaleń faktycznych. Sąd oddalił skargę kasacyjną, uznając ją za pozbawioną usprawiedliwionych podstaw.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, szczegółowa punktacja uzyskana przez poszczególnych wnioskodawców w odniesieniu do każdego z kryteriów określonych w ogłoszeniu nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu ustawy, ponieważ ma ona jedynie charakter roboczy i stanowi proces rozważań.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przyznane punkty stanowią proces rozważań i wypracowania stanowiska, które zostało ostatecznie wyrażone w protokole z oceny wniosków, wskazującym najistotniejsze informacje. Sama szczegółowa punktacja jest dokumentacją roboczą, a nie informacją publiczną podlegającą udostępnieniu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (18)

Główne

u.d.i.p. art. 6 § 1 pkt 4 lit. a

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 5 § ust. 2

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 4

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 3

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 2 § ust. 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 1 § ust. 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.o.m. art. 27i § ust. 1

Ustawa o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej

u.o.m. art. 27j

Ustawa o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej

Pomocnicze

Konstytucja RP art. 61 § ust. 1, 2 i 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 31 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

p.p.s.a. art. 146 § par. 1 i 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § par. 4

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 149 § § 1, § 1a i § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Szczegółowa punktacja uzyskana przez poszczególnych wnioskodawców w odniesieniu do każdego z kryteriów określonych w ogłoszeniu nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, ponieważ ma ona jedynie charakter roboczy. Organ nie był zobowiązany do wydania decyzji odmownej, skoro uznał, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego (u.d.i.p.) poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu, że szczegółowa punktacja nie stanowi informacji publicznej. Zarzut naruszenia przepisów Konstytucji RP (art. 61, 31) poprzez niezasadne ograniczenie dostępu do informacji publicznej. Zarzut naruszenia przepisów postępowania (art. 146 p.p.s.a.) poprzez niezastosowanie. Zarzut naruszenia przepisów postępowania (art. 141 § 4 p.p.s.a.) poprzez lakoniczne uzasadnienie wyroku WSA.

Godne uwagi sformułowania

szczegółowa punktacja [...] nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, ponieważ ma ona jedynie charakter roboczy. Ocena zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie konkretnego stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy.

Skład orzekający

Małgorzata Pocztarek

przewodniczący

Mariusz Kotulski

sprawozdawca

Wojciech Jakimowicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia informacji publicznej w kontekście dokumentacji roboczej i punktacji w postępowaniach o udzielenie zamówienia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego rodzaju postępowań (o udzielenie zamówienia w obszarze morskim) i rodzaju dokumentacji (szczegółowa punktacja kryteriów oceny).

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia dostępu do informacji publicznej, ale jej specyfika (punktacja w postępowaniu o zamówienie) może ograniczać zainteresowanie szerokiego grona odbiorców.

Czy szczegółowa punktacja w przetargu to informacja publiczna? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OSK 2886/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-01-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-10-26
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Małgorzata Pocztarek /przewodniczący/
Mariusz Kotulski /sprawozdawca/
Wojciech Jakimowicz
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Minister Infrastruktury
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art.6 ust.1 pkt 4 lit.a, art.5 ust.2, art.4, art.3, art.2 ust.1, art.1 ust.1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
art.61 ust.1,2 i 3, arrt.31 ust.3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Dz.U. 2023 poz 259
art.146 par.1 i 2, art.141 par.4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Sędziowie: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz Sędzia del. WSA Mariusz Kotulski (spr.) Protokolant: asystent sędziego Ewelina Gee-Milan po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R. Z. [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 czerwca 2023 r. sygn. akt II SAB/Wa 158/23 w sprawie ze skargi R. Z. [...] na bezczynność Ministra Infrastruktury w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] stycznia 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od R. Z. [...] na rzecz Ministra Infrastruktury kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 29 czerwca 2023 r. sygn. akt II SAB/Wa 158/23 oddalił skargę R. Z. redaktora naczelnego [...] na bezczynność Ministra Infrastruktury w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] stycznia 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej.
Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
R. Z. (dalej: "wnioskodawca", "skarżący") we wniosku złożonym drogą elektroniczną (mailem) w dniu [...] stycznia 2023 r. na adres (kancelaria kancelaria@mi.gov.pl). zawarł następującą prośbę: "Na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej, jako redaktor naczelny portalu [...], proszę o udostępnienie szczegółowej punktacji wszystkich poszczególnych uczestników postępowań nr [...] z dnia [...] stycznia 2022 r. (obszar [...]) oraz nr [...] z dnia [...] stycznia 2022 r. (obszar [...]). Chodzi o punkty za poszczególne kategorie z rozporządzenia. M.zd. nie może tu być mowy o tajemnicy przedsiębiorstwa z uwagi na fakt, że przyznanie punktów jest działaniem administracji publicznej, podobnie zresztą jak przy zamówieniach publicznych. Proszę o odpowiedź pocztą elektroniczną. W przypadku jeśli uznają Państwo, że konieczne jest wysłanie decyzji na piśmie, podaję adres do doręczeń: [...]".
W nawiązaniu do wniosku o udostępnienie informacji publicznej w przedmiocie szczegółowej punktacji wszystkich poszczególnych uczestników postępowań prowadzonych w związku z ogłoszeniem nr [...] z [...] stycznia 2022 r. (obszar [...]) oraz ogłoszeniem nr [...] z [...] stycznia 2022 r. (obszar [...]), poinformowano wnioskodawcę, że Minister Infrastruktury jako administrator danych przetwarza dane osobowe zgodnie z przepisami ogólnego rozporządzenia o ochronie danych (RODO) oraz zgodnie z zasadami, z którymi "mogą się Państwo zapoznać na stronie internetowej https://www.fiov.pl/infrastruktura/informacje-dotyczace-przetwarzania-danych-osobowych.".
W wiadomości przesłanej wnioskodawcy [...] stycznia 2023 r., Rzecznik prasowy Ministerstwa Infrastruktury podtrzymał przesłane redakcji wyjaśnienia. Wyjaśnił, że punktacja oparta jest na danych zawierających tajemnicę przedsiębiorstwa i nie stanowi informacji publicznej. Wgląd do niej posiada jedynie wnioskodawca, w zakresie swojego projektu.
W odpowiedzi na powyższą wiadomość wnioskodawca wskazał, że "Dziękujemy za odpowiedź, która niewątpliwie jest szybka i konkretna, ale zgodnie z ustawą o dostępie do informacji publicznej odmowa udostępnienia następuje w formie decyzji. Mimo naszego szczerego szacunku dla pracy biura prasowego Ml nie możemy uznać tej odpowiedzi za decyzję administracyjną, chociażby ze względu na brak uzasadnienia prawnego. Po wtóre zwracamy uwagę, że zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych odmowa udostępnienia informacji publicznej z powołaniem się na tajemnicę przedsiębiorcy wymaga zatem: a) odniesienia się do definicji legalnej tajemnicy przedsiębiorstwa, b) zbadania treści żądanej informacji w świetle przesłanek zamieszczonych w tej definicji, c) wykazania, że zaistniały wszystkie wymienione w niej przesłanki, niezbędne dla wydania decyzji o odmowie dostępu do informacji publicznej na podstawie powyższego przepisu (tak np. wyrok WSA w Warszawie z 9 II 2021 r. Sygn. akt II SA/Wa 2879/21). Czekamy zatem na decyzję administracyjną wydaną w przepisanym prawem terminie, tak abyśmy mogli ją zaskarżyć w WSA. Jeśli nie otrzymamy decyzji w terminie, będziemy skarżyć bezczynność organu".
Minister Infrastruktury w piśmie z 8 lutego 2023 r. skierowanym do wnioskodawcy (redaktora naczelnego [...]) wskazał: "Szanowny Panie Redaktorze, informuje, że szczegółowa punktacja uzyskana przez poszczególnych wnioskodawców w odniesieniu do każdego z kryteriów określonych w ogłoszeniu nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, ponieważ ma ona jedynie charakter roboczy. Przyznane przez ministra właściwego do spraw gospodarki morskiej poszczególnym wnioskodawcom punkty w odniesieniu do każdego kryterium stanowią proces rozważań i wypracowania stanowiska, które zostało ostatecznie wyrażone w protokole z oceny wniosków w postępowaniu rozstrzygającym, w którym wskazano najistotniejsze informacje, tj. informacje o wnioskodawcach, którzy osiągnęli minimum kwalifikacyjne, i tych, którzy takiego minimum kwalifikacyjnego nie osiągnęli, jak również informacje o uzyskanych przez poszczególnych wnioskodawców punktach łącznie. Zwrócić też należy uwagę, że zgodnie z art. 27j ustawy z dnia 21 marca 1991 r. o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej wyniki postępowania rozstrzygającego ogłasza się w siedzibie urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw gospodarki morskiej oraz w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej tego urzędu ze wskazaniem wnioskodawców, którzy osiągnęli minimum kwalifikacyjne, uszeregowanych w kolejności według malejącej liczby uzyskanych punktów. Wskazany w przepisie zwrot "wyniki postępowania rozstrzygającego" oznacza końcowe (ostateczne) wyniki tego postępowania mające postać listy rankingowej. Sformułowanie to nie obejmuje natomiast cząstkowych wyników ani ich uzasadnienia".
Skarżący nie zgodził ze stanowiskiem organu i wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
W odpowiedzi na skargę organ uznał, że twierdzenia skarżącego w zakresie bezczynności nie zasługują na uwzględnienie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w powołanym wyżej wyroku uznał, że skarga nie była zasadna i nie zasługiwała na uwzględnienie.
Uzasadniając swoje stanowisko Sąd I instancji wskazał, że przedmiotem sporu w sprawie było to, czy objęta wnioskiem R. Z. z [...] stycznia 2023 r. informacja ma charakter informacji publicznej, czy też jest informacją wewnętrzną- roboczą, która udostępnieniu, w ocenie organu, nie podlega.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że zgodnie z art. 27i ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1991 r. o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej (Dz. U. z 2022 r. poz. 457 z późn. zm., zwana dalej: "u.o.m.") podmiotem wyłonionym w postępowaniu rozstrzygającym jest wnioskodawca, który osiągnął minimum kwalifikacyjne oraz uzyskał największą liczbę punktów spośród wszystkich uczestników. Zgodnie natomiast z art. 27j u.o.m. minister właściwy do spraw gospodarki morskiej ogłasza wyniki postępowania rozstrzygającego w siedzibie urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw gospodarki morskiej oraz w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej tego urzędu ze wskazaniem wnioskodawców, którzy osiągnęli minimum kwalifikacyjne, uszeregowanych w kolejności według malejącej liczby uzyskanych punktów.
Sąd I instancji podkreślił, że jak słusznie zauważył organ przyznane przez ministra właściwego do spraw gospodarki morskiej poszczególnym wnioskodawcom punkty w odniesieniu do każdego kryterium stanowią proces rozważań i wypracowania stanowiska, które zostało ostatecznie wyrażone w protokole z oceny wniosków w postępowaniu rozstrzygającym, w którym wskazano najistotniejsze informacje, tj. informacje o wnioskodawcach, którzy osiągnęli minimum kwalifikacyjne, i tych, którzy takiego minimum kwalifikacyjnego nie osiągnęli, jak również informacje o uzyskanych przez poszczególnych wnioskodawców punktach łącznie.
Zdaniem Sądu biorąc powyższe pod rozwagę należy przyjąć za organem, że szczegółowa punktacja uzyskana przez poszczególnych wnioskodawców w odniesieniu do każdego z kryteriów określonych w ogłoszeniu nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, ponieważ ma ona jedynie charakter roboczy. Informacja o tym została przekazana skarżącemu pismem z dnia 8 lutego 2023 r. tj. w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku zgodnie z treścią art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902, zwana dalej: "u.d.i.p."). Skoro organ uznał, że żądana przez skarżącego informacja nie stanowi informacji publicznej to nie był obowiązany do wydania decyzji w tej sprawie.
Biorąc powyższe pod rozwagę Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2023 r. poz. 259 z późn. zm., zwana dalej: "p.p.s.a.") uznając, że organ nie pozostawał w bezczynności.
Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł R. Z., zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu naruszenie:
1) przepisów prawa materialnego, tj.:
a) art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a w zw. z art. 5 ust. 2 w zw. z art. 4 w zw. z art. 3 w zw. z art. 2 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. poprzez ich błędną wykładnię oraz w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie, polegające na bezzasadnym uznaniu, iż szczegółowa punktacja poszczególnych kategorii dotyczących wszystkich uczestników postępowań nr [...] z dnia [...] stycznia 2022 r. (obszar [...]) oraz nr [...] z dnia [...] stycznia 2022 r. (obszar [...]) nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu ww. przepisów ustawy i na tej podstawie nie podlega udostępnieniu, podczas gdy powyższe informacje wprost stanowią informacje publiczne podlegające udostępnieniu,
b) art. 61 ust. 1, 2 i 3 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na niezasadnym ograniczeniu skarżącemu dostępu do informacji publicznej w zakresie punktacji wszystkich poszczególnych uczestników postępowań nr [...] z dnia [...] stycznia 2022 r. (obszar [...]) oraz nr [...] z dnia [...] stycznia 2022 r. (obszar [...]), podczas gdy prawo do dostępu do informacji publicznej jest prawem zagwarantowanym na poziomie Konstytucyjnym i podlega ograniczeniu wyłącznie z uwagi na ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa, co w zaistniałym stanie faktycznym nie miało miejsca,
2) przepisów prawa procesowego, tj.:
a) art. 146 § 1 i 2 p.p.s.a., które miało wpływ na wynik postępowania, poprzez jego niezastosowanie polegające na nieuwzględnieniu skargi przez organ II instancji mimo oczywistego naruszenia przez organ ww. przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej,
b) art. 141 § 4 p.p.s.a., które miało wpływ na wynik postępowania, poprzez jego niezastosowanie, polegające na sporządzeniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny lakonicznego uzasadnienia wydanego wyroku, co w znaczący sposób utrudnia skarżącemu dokonanie instancyjnej kontroli prawidłowości zaskarżonego orzeczenia.
Mając powyższe na uwadze skarżący kasacyjnie wniósł o zmianę zaskarżonego orzeczenia poprzez stwierdzenie bezczynności organu oraz nakazanie mu udostępnienia informacji żądanych przez skarżącego jako informacji publicznych, względnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz przekazania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, a także zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.
Powyższe zarzuty rozwinięto w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
Pismem procesowym uzupełniającym skargę kasacyjną z dnia 26 września 2023 r. wniósł o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpatrywaniu sprawy na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania w wypadkach określonych w § 2, z których żaden w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten, w odróżnieniu od wojewódzkiego sądu administracyjnego, nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów postawionych w skardze kasacyjnej.
Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną zostały określone w art. 174 p.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Przez błędną wykładnię należy rozumieć niewłaściwe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, natomiast przez niewłaściwe zastosowanie, dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. – naruszenie przepisów postępowania – może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w wypadku oparcia skargi kasacyjnej na tej podstawie skarżący powinien nadto wykazać istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy.
Jako niezasadne ocenić należy zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego.
I tak na uwzględnienie nie zasługuje zarzut naruszenia art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a w zw. z art. 5 ust. 2 w zw. z art. 4 w zw. z art. 3 w zw. z art. 2 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. poprzez ich błędną wykładnię oraz w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie, polegające na bezzasadnym uznaniu, iż szczegółowa punktacja poszczególnych kategorii dotyczących wszystkich uczestników postępowań nr [...] z dnia [...] stycznia 2022 r. (obszar [...]) oraz nr [...] z dnia [...] stycznia 2022 r. (obszar [...]) nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu ww. przepisów ustawy i na tej podstawie nie podlega udostępnieniu.
W odniesieniu do powyższego zarzutu należy wskazać, że naruszenie prawa materialnego może przejawiać się w dwóch postaciach: jako błędna wykładnia albo jako niewłaściwe zastosowanie określonego przepisu prawa. Podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, że sąd stosując przepis popełnił błąd subsumcji, czyli że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia. Jednocześnie należy podkreślić, że ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (por. wyrok NSA z dnia 13 sierpnia 2013 r., II GSK 717/12; wyrok NSA z dnia 4 lipca 2013 r., I GSK 934/12).
Z treści zarzutu i uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że istotą zarzutu jest nie błędna wykładnia przez Sąd I instancji powołanych przepisów, lecz ich niewłaściwe zastosowanie. Autor skargi kasacyjnej odwołuje się bowiem do błędnej oceny stanu faktycznego wskazując, iż WSA w Warszawie bezpodstawnie uznał, iż "szczegółowa punktacja poszczególnych kategorii dotyczących wszystkich uczestników postępowań nr [...] z dnia [...] stycznia 2022 r. (obszar [...]) oraz nr [...] z dnia [...] stycznia 2022 r. (obszar [...]) nie stanowi informacji publicznej".
W związku z tym należy podkreślić, że zgodnie z ugruntowanymi poglądami prezentowanymi w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego niedopuszczalne jest zastępowanie zarzutu naruszenia przepisów postępowania, zarzutem naruszenia prawa materialnego i za jego pomocą kwestionowanie ustaleń faktycznych. Próba zwalczenia ustaleń faktycznych poczynionych przez sąd pierwszej instancji nie może nastąpić przez zarzut naruszenia prawa materialnego (zob. wyrok NSA z dnia 29 stycznia 2013 r., I OSK 2747/12; wyrok NSA z dnia 6 marca 2013 r., II GSK 2327/11). Ocena zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie konkretnego stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (zob. wyrok NSA z dnia 6 marca 2013 r., II GSK 2328/11; wyrok NSA z dnia 14 lutego 2013 r., II GSK 2173/11). Jeżeli strona skarżąca kasacyjnie uważa, że ustalenia faktyczne są błędne, to zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie jest co najmniej przedwczesny, zaś zarzut naruszenia prawa przez błędną jego wykładnię – niezasadny. Zarzut naruszenia prawa materialnego nie może opierać się na wadliwym (kwestionowanym przez stronę) ustaleniu faktu (zob. wyrok NSA z dnia 13 marca 2013 r., II GSK 2391/11)
Zauważyć także należy, że sam zarzut art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a w zw. z art. 5 ust. 2 w zw. z art. 4 w zw. z art. 3 w zw. z art. 2 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. w zasadzie nie poddaje się kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Autor skargi kasacyjnej utworzył zbitkę przepisów, które w jego ocenie miał naruszyć Sąd I instancji z ogólnym wskazaniem, że nastąpiło to poprzez ich błędną wykładnię. Taka metoda formułowania zarzutów została trafnie uznana w orzecznictwie za nieprawidłową (pogląd taki wielokrotnie wyraził Naczelny Sąd Administracyjny - por. np. wyroki NSA z dnia: 18 października 2011 r., II FSK 797/10; 13 września 2011 r., II FSK 593/10; 18 maja 2011 r., II FSK 62/10; 19 grudnia 2014 r., II FSK 2957/12 i powołane tam orzecznictwo, 20 stycznia 2022 r., III FSK 2147/21; 14 lipca 2022 r., III OSK 1434/21). Analiza treści omawianego zarzutu, jak i uzasadnienia skargi kasacyjnej nie pozwala ustalić w istocie na czym miałaby polegać wadliwa wykładnia każdego z poszczególnych przepisów.
Jako niezasługujący na uwzględnienie ocenić także należy zarzut naruszenia art. 61 ust. 1, 2 i 3 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na niezasadnym ograniczeniu skarżącemu dostępu do informacji publicznej. Po pierwsze Sąd I instancji nie stosował art. 61 ust. 1, 2 i 3 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, a więc nie sposób mu zarzucić niewłaściwe ich zastosowanie. Po drugie naruszenia art. 61 ust. 1, 2 i 3 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, poprzez niewłaściwe zastosowanie ww. przepisów, którego skarżący kasacyjnie upatruje w ograniczeniu przez Sąd I instancji konstytucyjnego prawa do informacji publicznej. Jak to już wyżej wskazano niewłaściwe zastosowanie prawa materialnego oznacza błąd w zakresie subsumcji stanu faktycznego wobec treści stosowanej normy prawnej. Może być zatem konsekwencją wcześniejszych błędnych ustaleń w zakresie stanu faktycznego, jak i błędnej wykładni prawa materialnego, ale może mieć miejsce również wtedy, gdy prawidłowe są ustalenia i oceny w zakresie stanu faktycznego oraz wykładnia prawa materialnego, a wadliwość przejawia się wyłącznie w zestawieniu stanu faktycznego ze stanem prawnym sprawy. W rozpatrywanej skardze kasacyjnej nie zakwestionowano skutecznie ustaleń i ocen w zakresie stanu faktycznego sprawy. W treści omawianego zarzutu nie zakwestionowano również prawidłowości wykładni wskazanych w nim przepisów. Wobec powyższego, w realiach niniejszej sprawy omawiany zarzut mógłby odnieść skutek jedynie w przypadku wykazania, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w przyjętym przez ten Sąd stanie faktycznym i prawnym sprawy dokonał ich wadliwego zestawienia. Błędu subsumcji strona skarżąca kasacyjnie jednak nie wykazała, co czyni omawiany zarzut nieskutecznym.
Oczywiście bezzasadny jest zarzut naruszenia art. 146 § 1 i 2 p.p.s.a., "które miało wpływ na wynik postępowania, poprzez jego niezastosowanie polegające na nieuwzględnieniu skargi przez organ II instancji." Po pierwsze Sąd I instancji nie stosował tego przepisu i nie mógł go stosować (nawet przyjmując za uprawniony zarzut naruszenia tego przepisu poprzez jego niezastosowanie. Po drugie przedmiotem skargi była bezczynność organu w udostępnieniu organu. Zatem w przypadku uwzględnienia takie skargi sąd administracyjny orzeka na podstawie art. 149 § 1, § 1a i § 2 p.p.s.a., a nie na podstawie art. 146 § 1 i 2 p.p.s.a.
Uzasadnieniu zaskarżonego wyroku także nie można zarzucić, że nie realizuje ono niezbędnych elementów uzasadnienia określonych w art. 141 § 4 p.p.s.a., a których zamieszczenie pozwala odtworzyć sposób rozumowania Sądu. Sporządzenie uzasadnienia jest czynnością następczą w stosunku do podjętego rozstrzygnięcia, stąd też tylko w nielicznych sytuacjach naruszenie tej normy prawnej może stanowić skuteczną podstawę skargi kasacyjnej. Pamiętać bowiem należy, że usprawiedliwiony będzie zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a tylko wówczas, gdy pomiędzy tym uchybieniem a wynikiem postępowania sądowoadministracyjnego będzie istniał potencjalny związek przyczynowy. Do sytuacji, w której wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić usprawiedliwioną podstawę skargi kasacyjnej, należy zaliczyć tę, gdy to uzasadnienie nie pozwala na kontrolę kasacyjną orzeczenia. Dzieje się tak wówczas, gdy nie ma możliwości jednoznacznej rekonstrukcji podstawy rozstrzygnięcia (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 lutego 2009 r. I OSK 487/08). Co więcej Sąd ma obowiązek zwięzłego przedstawienia stanu sprawy, co obejmuje nie tylko przytoczenie ustaleń dokonanych przez organ administracji publicznej, ale także ich ocenę pod względem zgodności z prawem. Tymczasem te wszystkie elementy znajdują się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, a uzasadnienie części prawnej wyroku jest wystarczające dla uzyskania informacji o przesłankach rozstrzygnięcia. Fakt, że strona skarżąca kasacyjnie nie zgadza się z argumentacją Sądu I instancji zaprezentowaną w uzasadnieniu, nie została nią przekonana, a wręcz uważa ją za błędną nie oznacza samo w sobie naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Dodatkowo jedynie zauważyć należy, w odniesieniu do uzasadnienia skargi kasacyjnej, że Sąd I instancji wskazał podstawę prawną wydanego orzeczenia – jest nim art. 151 p.p.s.a.
Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za pozbawioną usprawiedliwionych podstaw, co skutkowało jej oddaleniem na podstawie art. 184 p.p.s.a.
O kosztach postępowania orzeczono na mocy art. 204 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI