III OSK 2876/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną od wyroku WSA w Poznaniu, uznając, że organ prawidłowo udzielił odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej szczepień.
Skarga kasacyjna dotyczyła odmowy udostępnienia informacji publicznej przez Inspektora Sanitarnego w Poznaniu w zakresie szczegółowych danych o szczepieniach i ich skutkach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę, uznając, że organ udzielił odpowiedzi zgodnie z prawem, a część pytań nie dotyczyła informacji publicznej lub organ nie dysponował żądanymi danymi. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że zarzuty naruszenia przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej są nieuzasadnione, a skarżąca nie wykazała błędów w wykładni ani zastosowaniu prawa.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej J.K. od wyroku WSA w Poznaniu, który oddalił jej skargę na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Poznaniu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Wnioskodawczyni zadała szereg szczegółowych pytań dotyczących skuteczności, bezpieczeństwa, skutków ubocznych szczepień, a także danych statystycznych i procedur związanych z ochroną zdrowia. Organ poinformował, że udzielił już odpowiedzi na analogiczne pytania w poprzednim piśmie, a część żądanych informacji nie stanowi informacji publicznej lub organ nie dysponuje nimi. WSA w Poznaniu uznał, że organ działał prawidłowo, udzielając odpowiedzi w ustawowym terminie i w sposób wyczerpujący, a brak posiadania informacji nie jest bezczynnością. Naczelny Sąd Administracyjny, związany granicami skargi kasacyjnej, rozpoznał zarzuty naruszenia przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej (art. 13 ust. 1, art. 14 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 u.d.i.p.). Sąd uznał zarzuty za nieuzasadnione, wskazując na brak precyzji w ich sformułowaniu oraz na fakt, że skarżąca próbowała kwestionować ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji pod pozorem naruszenia prawa materialnego. NSA podkreślił, że ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego stanu faktycznego, a nie stanu, który skarżący uznaje za prawidłowy. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Nie, organ nie dysponuje żądaną informacją publiczną nie jest bezczynny, jeśli udzielił odpowiedzi zgodnie z prawem, a część pytań nie dotyczy informacji publicznej lub organ nie posiada tych informacji.
Uzasadnienie
Sąd pierwszej instancji uznał, że organ prawidłowo zareagował na wniosek, udzielając odpowiedzi w piśmie z dnia 17 kwietnia 2024 r. i informując, że nie dysponuje żądanymi informacjami lub że nie mają one charakteru informacji publicznej. Brak posiadania informacji publicznej nie jest równoznaczny z bezczynnością.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (11)
Główne
u.d.i.p. art. 13 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 14 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 10 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Pomocnicze
u.d.i.p. art. 4 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 16 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 4 § 3
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
P.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 183 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 174
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Zdrowia
Dotyczy niepożądanych odczynów poszczepiennych i kryteriów ich rozpoznawania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ prawidłowo udzielił odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Część pytań nie dotyczyła informacji publicznej lub organ nie dysponował żądanymi danymi. Zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej są nieuzasadnione. Skarżąca nie wykazała błędów w wykładni ani zastosowaniu prawa przez sąd pierwszej instancji. Nie można kwestionować ustaleń faktycznych sądu pierwszej instancji pod pozorem naruszenia prawa materialnego.
Odrzucone argumenty
Organ dopuścił się bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej. Organ nie udzielił pełnych odpowiedzi na pytania. Naruszenie art. 13 ust. 1, art. 14 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 u.d.i.p. poprzez ich niezastosowanie.
Godne uwagi sformułowania
Ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy. Próba zwalczenia ustaleń faktycznych poczynionych przez sąd pierwszej instancji nie może nastąpić przez zarzut naruszenia prawa materialnego. Brak posiadania informacji publicznej nie jest równoznaczny z bezczynnością organu.
Skład orzekający
Artur Kuś
sędzia
Kazimierz Bandarzewski
sędzia
Przemysław Szustakiewicz
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, w szczególności w zakresie obowiązku udzielania odpowiedzi, posiadania informacji oraz granic skargi kasacyjnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o informacje dotyczące szczepień i procedur sanitarnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego tematu dostępu do informacji publicznej, ale jej rozstrzygnięcie opiera się na kwestiach proceduralnych i interpretacji przepisów, a nie na przełomowych ustaleniach merytorycznych.
“Czy organ sanitarny musi odpowiedzieć na każde pytanie o szczepienia? NSA wyjaśnia granice dostępu do informacji publicznej.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII OSK 2876/24 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2025-10-15 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-12-05 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Artur Kuś Kazimierz Bandarzewski Przemysław Szustakiewicz /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6480 658 Hasła tematyczne Dostęp do informacji publicznej Sygn. powiązane II SAB/Po 77/24 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2024-09-05 Skarżony organ Inspektor Sanitarny Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 902 art. 13 ust. 1, art. 14 ust. 1 Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Artur Kuś Sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski Protokolant: starszy asystent sędziego Nina Muszyńska po rozpoznaniu w dniu 15 października 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 5 września 2024 r., sygn. akt II SAB/Po 77/24 w sprawie ze skargi J.K. na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Poznaniu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, wyrokiem z dnia 5 września 2024 r., sygn. akt II SAB/Po 77/24, oddalił skargę J.K. na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Poznaniu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: J.K. wnioskiem z dnia 15 kwietnia 2024 r. (wpływ do organu 16 kwietnia 2024 r.) zwróciła się do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Poznaniu o udostępnienie informacji publicznej w zakresie: 1. Ile lat maksymalnie utrzymuje się odporność po podaniu szczepionki osobno dla każdej: przeciwko wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, błonicy, tężcowi, krztuścowi, ostremu nagminnemu porażeniu dziecięcemu (poliomyelitis), inwazyjnemu zakażeniu Haemophilus influenzae typu b, inwazyjnym zakażeniom Streptococcus pneumoniae, odrze, śwince, różyczce, rotawirusom u osób szczepionych na terenie działania Pańskiego urzędu? 2. Ile osób niezaszczepionych zachorowało i zmarło na ww. choroby na terenie działania Pańskiego urzędu? 3. Ile dzieci i dorosłych do 19 roku życia zmarło do 4 tygodni od szczepienia na terenie działania Pańskiego urzędu w ciągu ostatnich 5 lat? 4. Za ile z tych niepożądanych odczynów poszczepiennych wypłacono odszkodowanie? 5. Na jakiej ustawowej podstawie prawnej tworzona jest lista osób uchylających się od obowiązkowych szczepień ochronnych? 6. Jakie są statystyki szczepień wykonanych u osób narodowości ukraińskiej za ostatnie 5 lat na terenie działania Pańskiego Urzędu? 7. Kto ustala listę przeciwwskazań do szczepień w Polsce? Kto ponosi odpowiedzialność za te ustalenia? 8. Ile odnotowano ciężkich niepożądanych odczynów poszczepiennych na terenie działania Pańskiego urzędu w ciągu ostatnich 5 lat? Jakie to były niepożądane odczyny poszczepienne? 9. Jak weryfikowany jest sposób przechowywania szczepionek w poszczególnych placówkach oraz kontrolowana jest ich data ważności. Ile dzieci otrzymało szczepionkę która była źle przechowywana lub po terminie ważności? 10. W jaki sposób lekarz może wykluczyć nadwrażliwość na składniki szczepionki przed szczepieniem? Proszę wymienić konkretne badania, które można wykonać w celu wykluczenia nadwrażliwości na składniki szczepionki lub niedoborów odporności. 11. Czy prawdą jest, że Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) zaleca szczepienia ochronne? Czy zaleca przymuszanie do szczepień? Jeśli tak, to w jakiej formie? 12. Ile nałożono grzywien na lekarzy, którzy nie wywiązali się z ustawowego obowiązku zgłoszenia niepożądanego odczynu poszczepiennego w ciągu ostatnich 5 lat na terenie działania Pańskiego urzędu? 13. W jaki sposób możemy ubiegać się o odszkodowanie za śmierć lub uszczerbek na zdrowiu na skutek niepożądanych odczynów poszczepiennych wymienionych w rozporządzeniu Ministra Zdrowia? 14. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania wyróżnia trzy rodzaje niepożądanych odczynów poszczepiennych: łagodne, poważne i ciężkie. Czy przymuszanie do szczepień, które mogą wywołać te odczyny nie jest sprzeczne art.47 Konstytucji RP, który gwarantuje każdemu prawo do ochrony życia prywatnego, rodzinnego oraz do decydowania o swoim życiu osobistym? Jednocześnie wniosła o udzielenie odpowiedzi na pytanie: czy dzieci szczepione zgodnie z kalendarzem szczepień są zdrowsze od dzieci nieszczepionych i że oczekuje uzasadnienia odpowiedzi stosownymi danymi liczbowymi. Pismem z dnia 17 kwietnia 2024 r. organ poinformował wnioskodawczynię, że pismem z dnia 11 kwietnia 2024 r. udzielił już odpowiedzi na analogiczne pytania, a odpowiedź ta została skutecznie doręczona w dniu 15 kwietnia 2024 r. Zdaniem wnioskodawczyni, organ nie udzielił żądanej informacji, dlatego też wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Poznaniu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. Powołanym na wstępie wyrokiem, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej "P.p.s.a."), uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Wątpliwości Sądu pierwszej instancji nie budziło, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Poznaniu jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 902, dalej "u.d.i.p."). Zgodnie bowiem z art. 4 ust. 1 u.d.i.p. podmiotami zobowiązanymi do udostępnienia informacji są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne Do organów władzy publicznej niewątpliwie należą państwowi powiatowi inspektorzy sanitarni, którzy – jako organy rządowej administracji zespolonej w powiecie – wykonują zadania Państwowej Inspekcji Sanitarnej. W ocenie WSA w Poznaniu, chybione są zarzuty naruszenia art. 13 ust. 1 i ust. 2 u.d.i.p. Jak wynika z dokumentów zgromadzonych w aktach, wniosek został nadany za pośrednictwem poczty do organu w dniu 15 kwietnia 2024 r., zaś organ udzielił na niego odpowiedzi pismem z dnia 17 kwietnia 2024 r., doręczonym skarżącej w dniu 22 kwietnia 2024 r. Udzielenie odpowiedzi przez organ nastąpiło zatem z zachowaniem 14 - dniowego terminu, przewidzianego w przepisie art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Stosownie do treści art. 14 ust. 1 u.d.i.p. udostępnienie informacji następuje w formie czynności materialno-technicznej, w sposób i w formie określonych we wniosku i nie wymaga podjęcia jakiegokolwiek rozstrzygnięcia. Dopiero stwierdzenie, że dana informacja nie może zostać udostępniona, bądź też postępowanie podlega umorzeniu, nakłada na organ obowiązek wydania decyzji administracyjnej (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Jak wynika z dokumentów załączonych do akt sprawy, odpowiadając na powyższy wniosek, w piśmie z dnia 17 kwietnia 2024 r. organ poinformował, że pismem z dnia 11 kwietnia 2024 r. udzielił stronie dwukrotnie odpowiedzi, na analogiczne pytania. W ocenie Sądu, organ prawidłowo zareagował na wniosek skarżącej, udzielając odpowiedzi w piśmie z dnia 17 kwietnia 2024 r. WSA w Poznaniu wskazał, że w piśmie z dnia 11 kwietnia 2024 r. organ udzielił już skarżącej odpowiedzi na analogiczne, jak we wniosku złożonym w kontrolowanej sprawie pytania udzielając informacji, że: - odniesieniu do pkt 1, 2, 8 i 9 wniosku z 28 marca 2024 r. - organ nie dysponuje żądanymi informacjami; - w odniesieniu do pkt 3 wniosku z 28 marca 2024 r.- dysponentem Funduszu Kompensacyjnego Szczepień Ochronnych jest Rzecznik Praw Pacjenta. Wobec powyższego wszelkie pytania w tym zakresie należy kierować bezpośrednio do Biura Rzecznika Praw Pacjenta; - w odniesieniu do pkt 4 wniosku z 28 marca 2024 r.- zgodnie z przepisami prawa szczepionki, jako produkty lecznicze pochodzenia biologicznego, powinny być przechowywane przez punkty szczepień w warunkach tzw. łańcucha chłodniczego w celu zachowania ich trwałości i zapobieżenia zmniejszeniu ich skuteczności. W ramach sprawowanego nadzoru organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej przeprowadzają szczegółowe kontrole punktów szczepień, w trakcie których oceniane są m.in. warunki techniczne i rozwiązania organizacyjne służące monitorowaniu przechowywania szczepionek zgodnie z zaleceniami ich wytwórców. Jednocześnie organ wyjaśnił, że szczepionki, dla których upłynął określony przez producenta termin ważności, powinny zostać niezwłocznie poddane zniszczeniu (utylizacji). Podawanie pacjentom szczepionek, dla których upłynął określony przez producenta termin ważności, zdarza się rzadko i z reguły jest wynikiem błędu ludzkiego (na przestrzeni lat 2022-2024 na terenie powiatu poznańskiego stwierdzono 3 takie przypadki); - w odniesieniu do pkt 5, 6, 7,10 i 13 wniosku z 28 marca 2024 r. oraz jego nienumerowanej części (tj. pytania "czy dzieci szczepione zgodnie z kalendarzem szczepień są zdrowsze od dzieci nieszczepionych" oraz wniosku o udostępnienie badań bezpieczeństwa szczepionek oraz udostępnienie szczepionek "pojedynczych, niezawierających związków glinu i rtęci, zanieczyszczeń fizycznych i biologicznych oraz szczepionek etycznych (nie produkowanych w oparciu o ludzkie linie komórkowe z aborcji i niezawierających ludzkiego DNA", a także wniosku o "przeprowadzenie wszelkich badań", na podstawie których możliwe będzie wykluczenie u dziecka skarżącej przeciwwskazań do podania "poszczególnych szczepionek") - żądane informacje nie mają charakteru informacji publicznej; - w odniesieniu do pkt 11 wniosku z 28 marca 2024 r. - w powiatowym rejestrze zgłoszeń niepożądanych odczynów poszczepiennych, prowadzonym przez tutejszy organ, w ciągu ostatnich 5 lal zarejestrowano następującą liczbę ciężkich niepożądanych odczynów poszczepiennych (NOP): 2019 - 6 NOP, 2020 - 1 NOP, 2021 - 23 NOP, 2022 - 9 NOP, 2023 - 1 NOP. Zgłoszone NOP spełniały kryteria odczynu poszczepiennego ciężkiego ustalone na potrzeby nadzoru epidemiologicznego w przepisach rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania, tj. zagrażały życiu i mogły wymagać hospitalizacji lub prowadzić do trwałego ubytku sprawności fizycznej lub umysłowej; - w odniesieniu do pkt 12 wniosku z 28 marca 2024 r. - w ciągu ostatnich 5 lat tutejszy organ nie nałożył żadnej grzywny na lekarzy lub felczerów za niedopełnienie ustawowego obowiązku zgłoszenia niepożądanego odczynu poszczepiennego. - w odniesieniu do pkt 6 i 7 wniosku z 28 września 2024 r. – dysponentem Funduszu Kompensacyjnego Szczepień Ochronnych jest Rzecznik Praw Pacjenta. Wobec powyższego wszelkie pytania w tym zakresie należy kierować bezpośrednio do Biura Rzecznika Praw Pacjenta Dokonując analizy wniosku i udzielonej na niego odpowiedzi, WSA w Poznaniu stwierdził, że pismem z dnia 11 kwietnia 2024 r. organ udzielił skarżącej pełnych, jasno sformułowanych i wiarygodnych odpowiedzi na zadane pytania. Zatem organ w sposób całościowy rozpoznał wniosek skarżącej o udostępnienie żądanych informacji. Co do części zadanych pytań organ prawidłowo poinformował skarżącą, zgodnie z wymogami u.d.i.p., że nie dysponuje żądanymi informacjami, o których udostępnienie wnioskował. Tymczasem organ, który nie jest w posiadaniu żądanej informacji publicznej nie ma obowiązku jej udostępnienia (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.). W trybie informacji publicznej udostępnia się jedynie informacje i dokumenty będące w posiadaniu organu, które są przez niego wytworzone, przetwarzane lub przekazane, jeżeli zawierają żądaną we wniosku informację. Brak było również podstaw do wydania decyzji, zgodnie z art. 16 ust. 1 u.d.i.p., skoro część żądanych informacji nie miała charakteru informacji publicznej. Tylko część odpowiedzi na zadane pytania odnosiło się do publicznej sfery działalności tego organu. Większość pytań dotyczyło ogólnych wiadomości dotyczących ochrony zdrowia w aspekcie związanych z problematyką szczepień. W ocenie Sądu pierwszej instancji, podstaw faktycznych pozbawiony jest zarzut naruszenia art. 2 ust. 2, czy art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. skoro żądane informacje nie dotyczyły informacji przetworzonej. Na żadne z pytań zadanych we wniosku organ nie domagał się wykazania interesu faktycznego czy prawnego w uzyskaniu informacji. Organ nie odesłał również skarżącej do publikacji. Z treści pisma z dnia 17 kwietnia 2024 r. ani z pisma z dnia 11 kwietnia 2024 r. nie wynika aby organ odsyłał wnioskodawczynię do jakichkolwiek publikacji. Po uzyskaniu odpowiedzi skarżąca nie zgłaszała organowi zastrzeżeń co do kompletności lub jasności udzielonych informacji. Nie wskazywała również, na czym polega niepełność lub niejasność udzielonych odpowiedzi. Również na etapie skargi strona skarżąca nie odniosła się do odpowiedzi organu w sposób merytoryczny. Sąd natomiast, oceniając zadane pytania, udzielone odpowiedzi, jak i przebieg postępowania, nie dopatrzył się naruszenia prawa przez organ. W konsekwencji Sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia, że w rozpoznawanej sprawie organ dopuścił się zarzucanej bezczynności. Z powyższym wyrokiem nie zgodziła się skarżąca, wnosząc skargę kasacyjną i domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości oraz przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji; rozpoznania sprawy na rozprawie oraz zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie: art. 13 ust. 1 oraz art. 14 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 u.d.i.p. poprzez ich niezastosowanie dla oceny działania organu, skutkujące uznaniem, że organ udostępnił skarżącej informacje publiczne, zgodnie z wnioskiem, podczas gdy organ administracji publicznej nie udzielił pełnych odpowiedzi na pytania. Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpatrywaniu sprawy na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania w wypadkach określonych w § 2, z których żaden w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten, w odróżnieniu od wojewódzkiego sądu administracyjnego, nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów postawionych w skardze kasacyjnej. Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną zostały określone w art. 174 P.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 P.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Przez błędną wykładnię należy rozumieć niewłaściwe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, natomiast przez niewłaściwe zastosowanie, dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. – naruszenie przepisów postępowania – może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w wypadku oparcia skargi kasacyjnej na tej podstawie skarżąca powinna nadto wykazać istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy. Jako nieuzasadniony ocenić należy zarzut naruszenia prawa materialnego tj. art. 13 ust. 1 oraz art. 14 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 u.d.i.p. poprzez ich niezastosowanie. W odniesieniu do powyższego zarzutu należy wskazać, że naruszenie prawa materialnego może przejawiać się w dwóch postaciach: jako błędna wykładnia albo jako niewłaściwe zastosowanie określonego przepisu prawa. Podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, że sąd stosując przepis popełnił błąd subsumcji, czyli że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia. Jednocześnie należy podkreślić, że ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (por. wyrok NSA z dnia 13 sierpnia 2013 r., II GSK 717/12; wyrok NSA z dnia 4 lipca 2013 r., I GSK 934/12). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowane jest stanowisko, zgodnie z którym nie jest dopuszczalne w świetle brzmienia art. 174 P.p.s.a. formułowanie zarzutu skargi kasacyjnej jako naruszenie przepisu prawa "poprzez jego niezastosowanie" czy "pominięcie" (por. wyrok NSA z dnia 3 grudnia 2008 r., I OSK 1807/07, LEX nr 525973; wyrok NSA z dnia 14 maja 2007 r., I OSK 1247/06, LEX nr 342527; wyrok NSA z dnia 28 marca 2007 r., I OSK 31/07, LEX nr 327781; postanowienie NSA z dnia 2 marca 2012 r., I OSK 294/12, LEX nr 1136684). Biorąc nawet pod uwagę pogląd, że w ramach pierwszej podstawy kasacyjnej możliwe jest również kwestionowanie niezastosowania określonego przepisu prawa, to strona skarżąca kasacyjnie powinna wskazać przepis, który uznaje za właściwy jako podstawę materialną rozstrzygnięcia i uzasadnić, dlaczego ten właśnie przepis powinien lec u podstaw kwestionowanego rozstrzygnięcia, tj. dlaczego powinien być zastosowany. Zarzut niewłaściwego zastosowania prawa materialnego w postaci pozytywnej, czyli zarzucenia zastosowania normy prawnej, która nie powinna być w danej sprawie zastosowana, a także w postaci negatywnej, czyli zarzucenia niezastosowania normy prawnej, która w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną powinna być zastosowana, wymaga należytej precyzji w konstruowaniu danego zarzutu kasacyjnego w konkretnej sprawie (por. wyrok NSA z dnia 3 października 2013 r., II FSK 1020/12). Niezastosowany przez sąd w procesie kontroli przepis prawa materialnego może stanowić podstawę skargi kasacyjnej, jeżeli w konkretnym stanie faktycznym istniały podstawy do dokonania subsumcji (zob. B. Dauter: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz do art. 174 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, teza 5, Lex 2013; wyrok NSA z dnia 16 marca 2011 r., II GSK 400/10, LEX nr 1080145). Tymczasem uzasadnienie skargi kasacyjnej nie zawiera żadnego uzasadnienia zarzutu naruszenia art. 13 ust. 1 oraz art. 14 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 u.d.i.p. poprzez ich niezastosowanie. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej zawarto jedynie ogólne stwierdzenia, że "udzielone przez organ odpowiedzi są niepełne, a więc organ pozostaje w bezczynności". Zarzut ten jest też o tyle niezrozumiały, że jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku, Sąd pierwszej instancji stosował art. 13 ust. 1 oraz art. 10 ust. 1 u.d.i.p. Odnośnie zaś art. 14 ust. 1 u.d.i.p. strona skarżąca kasacyjnie nie wskazała dlaczego przepis ten powinien był być zastosowany. Co więcej, jak wynika z akt sprawy, zobowiązany do udzielenia informacji organ udostępnił ją w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem. Zwrócić także należy uwagę, że o nieskuteczności zarzutu naruszenia art. 13 ust. 1 i art. 14 ust. 1 w związku z art. 10 ust. 1 u.d.i.p. świadczy także to, że strona skarżąca kasacyjnie poprzez niezastosowanie przez WSA w Poznaniu art. 13 ust. 1 i art. 14 ust. 1 w związku z art. 10 ust. 1 u.d.i.p. kwestionuje ustalenia i oceny w zakresie stanu faktycznego sprawy upatrując wadliwości działania Sądu w niewłaściwej ocenie treści konkretnego dokumentu i płynących stąd konsekwencjach, tj. ocenie odpowiedzi organu na wniosek skarżącej o udostępnienie informacji publicznej. Naruszenia wskazanych przepisów skarżąca kasacyjnie upatruje bowiem w błędnym, w jej ocenie, przyjęciu przez WSA w Poznaniu, że organ udzielił pełnej i wystarczającej odpowiedzi na zadane przez nią pytania. W związku z tym należy podkreślić, że zgodnie z ugruntowanymi poglądami prezentowanymi w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego niedopuszczalne jest zastępowanie zarzutu naruszenia przepisów postępowania, zarzutem naruszenia prawa materialnego i za jego pomocą kwestionowanie ustaleń faktycznych. Próba zwalczenia ustaleń faktycznych poczynionych przez sąd pierwszej instancji nie może nastąpić przez zarzut naruszenia prawa materialnego (zob. wyrok NSA z dnia 29 stycznia 2013 r., I OSK 2747/12, LEX nr 1269660; wyrok NSA z dnia 6 marca 2013 r., II GSK 2327/11, LEX nr 1340137). Ocena zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie konkretnego stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (zob. wyrok NSA z dnia 6 marca 2013 r., II GSK 2328/11, LEX nr 1340138; wyrok NSA z dnia 14 lutego 2013 r., II GSK 2173/11, LEX nr 1358369). Jeżeli strona skarżąca kasacyjnie uważa, że ustalenia faktyczne są błędne, to zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie (czy niezastosowanie) jest co najmniej przedwczesny, zaś zarzut naruszenia prawa przez błędną jego wykładnię – niezasadny. Zarzut naruszenia prawa materialnego nie może opierać się na wadliwym (kwestionowanym przez stronę) ustaleniu faktu (zob. wyrok NSA z dnia 13 marca 2013 r., II GSK 2391/11, LEX nr 1296051). Dlatego też omawiany zarzut naruszenia art. 13 ust. 1 i art. 14 ust. 1 w związku z art. 10 ust. 1 u.d.i.p. okazał się niezasadny również z tego powodu. Z uwagi na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i w oparciu o art. 184 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI