Orzeczenie · 2025-03-25

III OSK 2872/23

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-03-25
NSAAdministracyjneWysokansa
samorząd terytorialnyrada gminyprzewodniczący radysesja zdalnasesja stacjonarnauchwałaodwołaniekompetencjeustawa antycovidowaprocedura

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Rady Miejskiej w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, który stwierdził naruszenie prawa przy uchwalaniu uchwały o odwołaniu M. B. z funkcji Przewodniczącego Rady Miejskiej. WSA uznał, że zaskarżona uchwała została podjęta z istotnym naruszeniem prawa, ponieważ została podjęta poza sesją zwołaną przez Przewodniczącego Rady Miejskiej w trybie zdalnym, a próba zmiany trybu obrad na stacjonarny przez Radę była bezskuteczna. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną, podkreślił, że wyłączną kompetencję do określenia sposobu prowadzenia sesji rady gminy, w tym trybu zdalnego lub stacjonarnego, posiada Przewodniczący Rady, szczególnie w okresie pandemii COVID-19, zgodnie z przepisami ustawy antycovidowej i ustawy o samorządzie gminnym. Sąd uznał, że Rada Miejska nie miała uprawnień do zmiany trybu obradowania ustalonego przez Przewodniczącego, a próba podjęcia uchwały o odwołaniu w trybie stacjonarnym, podczas gdy sesja powinna być kontynuowana zdalnie, stanowiła rażące naruszenie prawa. W konsekwencji NSA oddalił skargę kasacyjną Rady Miejskiej, potwierdzając tym samym prawidłowość orzeczenia WSA.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie wyłącznych kompetencji przewodniczącego rady gminy do określania sposobu prowadzenia sesji, zwłaszcza w kontekście przepisów antycovidowych i możliwości prowadzenia obrad zdalnych.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z okresem pandemii COVID-19 i przepisami antycovidowymi, ale zasady dotyczące kompetencji organów samorządowych są uniwersalne.

Zagadnienia prawne (3)

Czy Rada Miejska może zmienić tryb prowadzenia sesji z zdalnego na stacjonarny po ogłoszeniu przerwy przez Przewodniczącego Rady?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, Rada Miejska nie ma kompetencji do zmiany trybu prowadzenia sesji ustalonego przez Przewodniczącego Rady.

Uzasadnienie

Wyłączną kompetencję do określenia sposobu prowadzenia sesji, w tym trybu zdalnego lub stacjonarnego, posiada Przewodniczący Rady, zgodnie z przepisami ustawy o samorządzie gminnym i ustawy antycovidowej. Rada może jedynie uchwalić przerwę w obradach i kontynuować je w innym terminie, ale nie może samodzielnie zmieniać ustalonego przez Przewodniczącego sposobu obradowania.

Czy uchwała podjęta w trybie stacjonarnym, podczas gdy sesja powinna być kontynuowana zdalnie, jest ważna?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, uchwała podjęta poza sesją zwołaną przez Przewodniczącego w trybie zdalnym, z naruszeniem jego kompetencji do określenia sposobu prowadzenia obrad, jest nieważna.

Uzasadnienie

Podjęcie uchwały o odwołaniu Przewodniczącego na sesji prowadzonej w trybie stacjonarnym, podczas gdy sesja powinna być kontynuowana w trybie zdalnym ustalonym przez Przewodniczącego, stanowi rażące naruszenie prawa i zasad praworządności.

Czy postępowanie nadzorcze Wojewody, które nie stwierdziło nieważności uchwały, wyklucza możliwość jej zaskarżenia do sądu administracyjnego?

Odpowiedź sądu

Nie, postępowanie nadzorcze i postępowanie sądowe są odmienne, a brak stwierdzenia nieważności uchwały przez organ nadzoru nie wyklucza możliwości jej zaskarżenia do sądu administracyjnego.

Uzasadnienie

Postępowanie nadzorcze prowadzone na podstawie art. 90 i 91 u.s.g. oraz postępowanie sądowe na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. są odrębnymi trybami kontroli uchwał, a ich wyniki nie są ze sobą bezpośrednio powiązane w sposób wykluczający możliwość wniesienia skargi.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną Rady Miejskiej w S. od wyroku WSA we Wrocławiu.

Przepisy (12)

Główne

u.s.g. art. 20 § ust. 1

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

Uprawnienie do zwołania sesji rady gminy przysługuje jej przewodniczącemu, co obejmuje również wskazanie sposobu obrad.

ustawa antycovidowa art. 15zzx § ust. 1

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Organy stanowiące jednostek samorządu terytorialnego mogą zwoływać i odbywać obrady, sesje, posiedzenia, zgromadzenia lub inne formy działania właściwe dla tych organów, a także podejmować rozstrzygnięcia, w tym uchwały, z wykorzystaniem środków porozumiewania się na odległość lub korespondencyjnie (zdalny tryb obradowania).

ustawa antycovidowa art. 15zzx § ust. 2

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Obradowanie w zdalnym trybie zarządza osoba uprawniona do przewodniczenia danemu organowi stanowiącemu jednostki samorządu terytorialnego.

Konstytucja RP art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa.

Pomocnicze

u.s.g. art. 20 § ust. 3

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

Przewodniczący rady gminy ma obowiązek zwołać sesję na dzień przypadający w ciągu 7 dni od dnia złożenia wniosku.

u.s.g. art. 21a

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

Przewodniczący rady gminy może wydawać polecenia służbowe pracownikom urzędu gminy wykonującym zadania organizacyjne, prawne oraz inne zadania związane z funkcjonowaniem rady gminy, komisji i radnych.

u.s.g. art. 91

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

Organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały lub zarządzenia w przypadku nieistotnego naruszenia prawa, ograniczając się do wskazania, iż uchwałę lub zarządzenie wydano z naruszeniem prawa.

u.s.g. art. 101 § ust. 1

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

Każdy, w interesie własnym lub w interesie prawnym innej osoby, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.

EKSL art. 8 § ust. 3

Europejska Karta Samorządu Lokalnego

Kontrola administracyjna społeczności lokalnych powinna być sprawowana z zachowaniem proporcji między zakresem interwencji ze strony organu kontroli a znaczeniem interesów, które ma on chronić.

P.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi

Uzasadnienie wyroku powinno zawierać przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowiska strony przeciwnej, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie.

P.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi

W przypadku nieuwzględnienia skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny ją oddala.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przewodniczący Rady Miejskiej posiada wyłączną kompetencję do określenia sposobu prowadzenia sesji, w tym trybu zdalnego lub stacjonarnego. • Zmiana trybu obradowania z zdalnego na stacjonarny przez Radę Miejską po przerwie była bezskuteczna i stanowiła naruszenie prawa. • Podjęcie uchwały o odwołaniu Przewodniczącego na sesji prowadzonej w niewłaściwym trybie stanowi rażące naruszenie prawa.

Odrzucone argumenty

Rada Miejska miała prawo zmienić tryb prowadzenia obrad ze zdalnego na stacjonarny po przerwie. • Postępowanie nadzorcze Wojewody, które nie stwierdziło nieważności uchwały, wyklucza możliwość jej zaskarżenia do sądu administracyjnego. • Uzasadnienie wyroku WSA było wadliwe z powodu braku odniesienia się do wszystkich zarzutów i błędnego ustalenia stanu faktycznego.

Godne uwagi sformułowania

wyłączna kompetencja przewodniczącego rady gminy do określenia sposobu przeprowadzenia sesji • próba zmiany trybu na stacjonarny przez Radę była bezskuteczna • rażące naruszenie prawa w procedurze jej uchwalania • organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa

Skład orzekający

Olga Żurawska - Matusiak

przewodniczący

Ewa Kwiecińska

członek

Kazimierz Bandarzewski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie wyłącznych kompetencji przewodniczącego rady gminy do określania sposobu prowadzenia sesji, zwłaszcza w kontekście przepisów antycovidowych i możliwości prowadzenia obrad zdalnych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z okresem pandemii COVID-19 i przepisami antycovidowymi, ale zasady dotyczące kompetencji organów samorządowych są uniwersalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy konfliktu kompetencyjnego w radzie gminy i zasad prowadzenia obrad w trybie zdalnym, co było istotne w okresie pandemii i nadal może być przedmiotem zainteresowania prawników samorządowych.

Kto decyduje o trybie obrad rady gminy: przewodniczący czy cała rada?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst