III OSK 2870/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, uznając, że WSA prawidłowo uchylił decyzję o karze pieniężnej za niezłożenie sprawozdania środowiskowego, wskazując na konieczność zastosowania przepisów COVID-owych dotyczących przywrócenia terminu.
Spółka S. sp. z o.o. została ukarana karą 50 000 zł za niezłożenie sprawozdania PRTR w terminie. WSA w Warszawie uchylił tę decyzję, wskazując, że organ nie zastosował przepisów ustawy COVID-owej, które pozwalały na przywrócenie terminu w okresie epidemii. GIOŚ wniósł skargę kasacyjną, zarzucając WSA naruszenie przepisów proceduralnych. NSA oddalił skargę, uznając, że WSA prawidłowo zinterpretował przepisy i że organ nie zastosował właściwej procedury wynikającej z ustawy COVID-owej.
Sprawa dotyczyła kary administracyjnej w wysokości 50 000 zł nałożonej na spółkę S. sp. z o.o. za niezłożenie w terminie sprawozdania dotyczącego przekroczenia progów uwolnień i transferów zanieczyszczeń oraz odpadów (zgodnie z rozporządzeniem PRTR). Spółka złożyła sprawozdanie z ponad 11-miesięcznym opóźnieniem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska (GIOŚ), uznając, że organy nie zastosowały przepisów ustawy COVID-owej (art. 15 zzzzzn²), które przewidywały możliwość przywrócenia terminu w okresie stanu epidemii. Sąd I instancji wskazał, że organ powinien był zawiadomić stronę o uchybieniu terminu i wyznaczyć 30 dni na wniosek o przywrócenie terminu, a zaniechanie tego stanowiło naruszenie przepisów KPA. GIOŚ złożył skargę kasacyjną, zarzucając WSA naruszenie przepisów postępowania, w tym możliwość przywrócenia terminu materialnego. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że zarzuty nie zasługiwały na uwzględnienie. NSA podkreślił, że skarga kasacyjna jest środkiem sformalizowanym i wymaga precyzyjnego wskazania naruszeń przepisów oraz ich wpływu na wynik sprawy. Sąd uznał, że WSA prawidłowo zinterpretował przepisy dotyczące ustawy COVID-owej i że organy administracji rzeczywiście dopuściły się naruszeń proceduralnych, co uzasadniało uchylenie decyzji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, organ powinien zastosować przepisy ustawy COVID-owej (art. 15 zzzzzn²), które przewidują możliwość przywrócenia terminu w okresie stanu epidemii, wyznaczając stronie termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu.
Uzasadnienie
Ustawa COVID-owa wprowadziła szczególne rozwiązania chroniące strony w przypadku uchybienia terminom administracyjnym w okresie epidemii. Termin do złożenia sprawozdania środowiskowego jest terminem zawitym, a jego niezachowanie wiąże się z negatywnymi skutkami (kara pieniężna). Organ powinien zatem najpierw zawiadomić stronę o uchybieniu i umożliwić złożenie wniosku o przywrócenie terminu, zamiast od razu nakładać karę.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (12)
Główne
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ustawa COVID art. 15 zzzzzn² § ust. 1
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
ustawa COVID art. 15 zzzzzn² § ust. 2
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
p.o.ś. art. 236b § ust. 1
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
p.o.ś. art. 236d § ust. 1
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 9
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
WSA prawidłowo zinterpretował przepisy ustawy COVID-owej (art. 15 zzzzzn²) i ich zastosowanie do sytuacji uchybienia terminowi złożenia sprawozdania środowiskowego. Organy administracji dopuściły się naruszenia przepisów KPA (art. 6, 7, 8, 9, 138) poprzez niezastosowanie procedury przywrócenia terminu wynikającej z ustawy COVID-owej.
Odrzucone argumenty
Zarzuty skargi kasacyjnej GIOŚ dotyczące naruszenia przepisów postępowania przez WSA nie zostały skutecznie uzasadnione i nie wykazały istotnego wpływu na wynik sprawy.
Godne uwagi sformułowania
skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem zaskarżenia nie wykazała, że skarżący kasacyjnie organ dowiódł spełnienia wymogu z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. organ powinien w pierwszej kolejności zawiadomić stronę o tym uchybieniu, wyznaczając jej termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu.
Skład orzekający
Piotr Korzeniowski
przewodniczący sprawozdawca
Jerzy Stelmasiak
sędzia
Tadeusz Kiełkowski
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy COVID-owej w kontekście terminów administracyjnych oraz wymogów formalnych skargi kasacyjnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji uchybienia terminowi w okresie obowiązywania przepisów COVID-owych i wymaga precyzyjnego formułowania zarzutów w skardze kasacyjnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak przepisy szczególne (ustawa COVID) mogą wpływać na standardowe procedury administracyjne i jakie są konsekwencje dla organów i stron. Podkreśla również znaczenie formalnych wymogów skargi kasacyjnej.
“Ustawa COVID-owa ratuje przed karą? NSA wyjaśnia, jak organy powinny traktować spóźnione sprawozdania.”
Sektor
ochrona środowiska
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII OSK 2870/23 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2025-05-06 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-10-25 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Jerzy Stelmasiak Piotr Korzeniowski /przewodniczący sprawozdawca/ Tadeusz Kiełkowski Symbol z opisem 6132 Kary pieniężne za naruszenie wymagań ochrony środowiska Hasła tematyczne Kara administracyjna Sygn. powiązane IV SA/Wa 966/23 - Wyrok WSA w Warszawie z 2023-08-21 Skarżony organ Inspektor Ochrony Środowiska Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 935 art. 184 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Dz.U. 2021 poz 2095 art. 15 Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t. j.) Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Korzeniowski (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Jerzy Stelmasiak sędzia del. WSA Tadeusz Kiełkowski po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Ochrony Środowiska od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 sierpnia 2023 r., sygn. akt IV SA/Wa 966/23 w sprawie ze skargi S. sp. z o.o. z siedzibą w O. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 28 lutego 2023 r. nr DI-KZP.401.78.2022.jg w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej I. oddala skargę kasacyjną; II. zasądza od Głównego Inspektora Ochrony Środowiska na rzecz S. sp. z o.o. z siedzibą w O. kwotę 1817 (tysiąc osiemset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wyrokiem z 21 sierpnia 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: Sąd I instancji), sygn. akt IV SA/Wa 966/23 po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 sierpnia 2023 r. sprawy ze skargi S. sp. z o.o. z siedzibą w O. (dalej: spółka, skarżąca) na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska (dalej: GIOŚ, organ odwoławczy, skarżący kasacyjnie) z 28 lutego 2023 r. nr DI-KZP.401.78.2022.jg w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej, w pkt 1. uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Opolu (dalej: organ I instancji) z 20 czerwca 2022 r. nr WP.7062.4.5.2022.MG; a w pkt 2. zasądził od GIOŚ na rzecz skarżącej kwotę 5117 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji wskazał, że GIOŚ decyzją z 28 lutego 2023 r., Dl-KZP.401.78.2022.jg po rozpatrzeniu odwołania spółki, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z 20 czerwca 2022 r. znak: WP.7062.4.5.2022.MG wymierzającą jej administracyjną karę pieniężną w wysokości 50 000,00 zł w związku z niezrealizowaniem obowiązku polegającego na przekazaniu do wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska w terminie do 31 marca 2020 r. sprawozdania za 2019 rok, zawierającego dane o przekroczeniu obowiązujących wartości progowych dla uwolnień i transferów zanieczyszczeń oraz transferów odpadów określonych w rozporządzeniu (WE) nr 166/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z 18 stycznia 2006 r. w sprawie ustanowienia Europejskiego Rejestru Uwalniania i Transferu Zanieczyszczeń i zmieniającym dyrektywę Rady 91/689/EWG i 96/91/WE (Dz. U. UE.L 2006 nr 33 poz. 1 ze zm.), zwanym dalej "rozporządzeniem PRTR". W ocenie GIOŚ, odwołanie nie zasługiwało na uwzględnienie. Organ wyjaśnił, że art. 236b, ust. 1 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. p.o.ś. stanowił (w brzmieniu obowiązującym w czasie naruszenia), że prowadzący instalację, obejmującą co najmniej jeden z rodzajów działalności określonych w załączniku nr I do rozporządzenia (WE) Nr 166/2006, w terminie do dnia 31 marca roku następującego po danym roku sprawozdawczym, przekazuje do wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska sprawozdanie zawierające dane o przekroczeniu obowiązujących wartości progowych dla uwolnień i transferów zanieczyszczeń oraz transferów odpadów określonych w rozporządzeniu 166/2006. Jednocześnie art. 236d ust. 1 ww. ustawy określał (w brzmieniu obowiązującym w czasie naruszenia), że w przypadku niewypełnienia obowiązku, o którym mowa w art. 236b ust. 1, wojewódzki inspektor ochrony środowiska nakłada na prowadzącego instalację, w drodze decyzji, karę pieniężną w wysokości 50 000 zł. Według WIOŚ, wątpliwości nie budzi również fakt, że strona dokonała w roku 2019 transferu odpadów niebezpiecznych z przekroczeniem wartości progowych określonych w rozporządzeniu (WE) nr 166/2006. W związku z powyższym, strona zobowiązana była do wypełnienia obowiązku wskazanego w art. 236b, ust. 1 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. p.o.ś. z tytułu transferu odpadów niebezpiecznych z przekroczeniem wartości progowych, przy czym obowiązek ten strona wypełniła z przekroczeniem ustawowego terminu, gdyż sprawozdanie zostało przesłane do Opolskiego WIOŚ w dniu 5 marca 2021 r. w wersji elektronicznej i w dniu 8 marca 2021 r. (wersja papierowa), tj. z ponad 11 - miesięcznym opóźnieniem. Spółka wniosła skargę na decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji GIOŚ z 28 lutego 2023 r. oraz o uchylenie w całości poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Sąd I instancji uchylając zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji z 20 czerwca 2022 r. wskazał, że skargę jako zasadną należało uwzględnić, jednak z innych względów aniżeli wskazano w skardze. W ocenie Sądu I instancji, zaskarżona decyzja GIOŚ, a także utrzymana nią w mocy decyzja wydana przez organ I instancji naruszają przepisy postępowania, w stopniu który może mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia wyeliminowanie ich z obrotu prawnego. Skarżącej spółce została wymierzona kara administracyjna z art. 236d ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska w wysokości 50000 zł, a więc w wysokości wynikającej z brzmienia ustawy w dacie dokonania naruszenia za które kara została przewidziana. Zastosowany przez organ przepis, obowiązujący do 25 lutego 2022 r., przewidywał, że w przypadku niewypełnienia obowiązku, o którym mowa w art. 236b ust. 1, wojewódzki inspektor ochrony środowiska nakłada na prowadzącego instalację, w drodze decyzji, administracyjną karę pieniężną w wysokości 50 000 zł. W przedmiotowej sprawie organy zarzuciły skarżącej przekroczenie terminu do złożenia sprawozdania wynikającego z art. 236b ust. 1 ustawy, z uwagi na złożenie przez spółkę przedmiotowego sprawozdania dopiero 5 marca 2021 r. Według Sądu I instancji, dokonując takiej oceny organy odwoławczy nie uwzględnił jednak, że w dniu 16 grudnia 2020 r, wszedł w życie przepis szczególny art. 15 zzzzzn² ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm., dalej ustawa COVID), dodany ustawą zmieniającą z dnia 9 grudnia 2020 r (Dz. U. z 2020 r. poz. 2255). Przepis ten ułatwia ochronę prawną stron w przypadku uchybienia przez nie, w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19, przewidzianym przepisami prawa administracyjnego terminom. Stosownie do treści art. 15 zzzzzn² ust. 1 ustawy COVID w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów: 1) od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej; 2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki, 3) przedawnienia, 4) których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie; 5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony; 6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju – organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu. Według art.15 zzzzzn² ust. 2 ustawy COVID w zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 1, organ administracji publicznej wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Przepis ten znajduje zastosowanie w razie uchybienia terminowi przewidzianemu w art. 236b ust. 1 p.o.ś., ponieważ termin ten stanowi termin zawity, z niezachowaniem którego ustawa wiąże ujemne skutki dla strony w postaci kary pieniężnej. Stwierdzając więc uchybienie przez skarżącą wynikającemu z ustawy terminowi - z uwagi na złożenie przez nią sprawozdania 5 marca 2021 r., organ powinien w pierwszej kolejności zawiadomić stronę o tym uchybieniu, wyznaczając jej termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Organ odwoławczy nie dostrzegł, że wymagane przez obowiązujący przepis prawa czynności nie zostały dokonane przez organ I instancji, co powoduje, że doszło do istotnego naruszenia art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 § 1 k.p.a. oraz art. 9 k.p.a. oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. W skardze kasacyjnej GIOŚ, reprezentowany przez r.pr., na podstawie art. 173 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259; dalej p.p.s.a.), zaskarżył w całości wyrok Sądu I instancji. Zaskarżonemu wyrokowi Sądu I instancji zarzucono naruszenie przepisów postępowania, o których mowa w przepisie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, p.p.s.a. w zw. z art. 6, 7, 8 § 1, 9 i 138 § 1 Kodeks postępowania administracyjnego z 14 czerwca 1960 r. (Dz. U. z 2023 r. poz. 775, dalej: k.p.a.) przez przyjęcie, że organ odwoławczy wydając zaskarżoną decyzję naruszył przepisy k.p.a. w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżoną decyzję; art. 145 § 1 pkt 1 lit c, p.p.s.a. w zw. w zw. z art. 6, 7, 8 § 1, 9 i 138 § 1 k.p.a. poprzez przyjęcie, iż organ mógł przywrócić termin materialny określony w ustawie Prawo ochrony środowiska. Wskazując na powyższe okoliczności wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpatrzenia, oraz zasądzenie na rzecz organu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, wg. norm przepisanych. Na podstawie art. 182 § 2 p.p.s.a. zrzeczono się przeprowadzenia rozprawy i wniesiono o rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumentację na poparcie zarzutów skargi kasacyjnej. W odpowiedzi na skargę kasacyjną spółka, reprezentowana przez r.pr., wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej w całości, z przyczyn wskazanych w treści uzasadnienia niniejszego pisma oraz przyznanie pełnomocnikowi skarżącej kosztów zastępstwa prawnego wedle norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Niniejsza sprawa podlegała rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. Skarga kasacyjna nie jest zasadna. Wszystkie zarzuty przedstawione w petitum skargi kasacyjnej oraz w jej uzasadnieniu nie zasługiwały na uwzględnienie. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie podstawy nieważności wskazane w art. 183 § 2 p.p.s.a. nie zachodzą, zaś granice skargi kasacyjnej zostały wyznaczone przez jej podstawy, czyli wskazane naruszenia przepisów prawa. Rozpoznając zatem skargę kasacyjną w tak określonych granicach NSA uznał, że nie zawiera ona usprawiedliwionych podstaw. Nie zasługiwały na uwzględnienie zarzuty dotyczące naruszenie: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, p.p.s.a. w zw. z art. 6, 7, 8 § 1, 9 i 138 § 1 Kodeks postępowania administracyjnego z dnia 14 czerwca 1960 r. (Dz. U. z 2023 r. poz. 775) przez przyjęcie, że organ odwoławczy wydając zaskarżoną decyzję naruszył przepisy k.p.a. w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonej decyzji, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, p.p.s.a. w zw. w zw. z art. 6, 7, 8 § 1, 9 i 138 § 1 k.p.a. przez przyjęcie, że organ mógł przywrócić termin materialny określony w ustawie Prawo ochrony środowiska. Przed przystąpieniem do oceny trafności zarzutów kasacyjnych, ze względu na sposób ich sformułowania, konieczne jest przypomnienie, że skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem zaskarżenia. Natomiast Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę związany jest podstawami skargi kasacyjnej. To wnoszący skargę kasacyjną określa granice kontroli orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego przez Naczelny Sąd Administracyjny. Zauważyć również należy, że art. 176 p.p.s.a. reguluje elementy składowe skargi kasacyjnej, a zgodnie z § 1 pkt 2 tego przepisu jej obligatoryjnym elementem jest przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Przez przytoczenie podstawy kasacyjnej należy rozumieć podanie konkretnego przepisu (konkretnej jednostki redakcyjnej określonego aktu prawnego), który zdaniem strony został naruszony przez sąd pierwszej instancji. Z kolei uzasadnienie skargi kasacyjnej powinno zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych. Dodać należy, że o skuteczności zarzutów naruszenia przepisów postępowania formułowanych w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. nie decyduje każde im uchybienie, lecz tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przez "wpływ", o którym mowa na gruncie przywołanego przepisu, rozumieć należy istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej, a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem sądu administracyjnego pierwszej instancji, który to związek przyczynowy, jakkolwiek nie musi być realny, to jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy. Dla spełnienia wymogu wykazania, że zarzucane uchybienie przepisom postępowania mogło mieć wpływ na wynik sprawy nie wystarczy przytoczenie formuły o naruszeniu przepisów postępowania mającym wpływ na wynik sprawy, lecz konieczne jest wykazanie, który przepis postępowania został naruszony, w jaki sposób oraz wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. W skardze kasacyjnej nie wykazano wpływu zarzucanych naruszeń przepisów postępowania na wynik sprawy. Mając powyższe na względzie i przyznając priorytet zarzutom mającym oparcie w treści art. 174 pkt 2 p.p.s.a. dostrzec należy, że ustawodawca - o czym już była wyżej mowa - wskazał, że zarzut naruszenia przepisów postępowania może zostać uznany za skuteczny o ile uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tymczasem ani w dwóch wyżej wskazanych zarzutach ani w uzasadnieniu nie wykazano, że skarżący kasacyjnie organ dowiódł spełnienia wymogu z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Do strony wnoszącej skargę kasacyjną należy takie zredagowanie tego środka odwoławczego, które umożliwi Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu odniesienie się do stanowiska sądu pierwszej instancji we wszystkich kwestiach, które zdaniem strony zostały nieprawidłowo przez ten sąd rozważone czy ocenione. Zarówno pominięcie określonych zagadnień w skardze kasacyjnej, jak też podnoszenie ich w sposób wybiórczy, skutkuje niemożnością zakwestionowania przez Naczelny Sąd Administracyjny stanowiska wyrażonego w ich zakresie przez wojewódzki sąd administracyjny czy działające w sprawie organy. Wymaga też zaznaczenia, że strona podnosząca zarzuty uchybienia przepisom proceduralnym powinna uwzględnić przy konstruowaniu takich zarzutów, że w świetle art. 174 pkt 2 p.p.s.a. podstawa kasacyjna obejmująca zarzut naruszenia przepisów postępowania może być skuteczna (tj. prowadzić do uwzględnienia skargi kasacyjnej) jedynie w przypadku, gdy zarzucane uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wykazanie, że taki potencjalny istotny wpływ na rozstrzygnięcie zachodzi, należy również do strony, gdyż także w tym zakresie Naczelny Sąd Administracyjny nie ma uprawnień do zastępowania jej w prawidłowym formułowaniu podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia (zob. wyrok NSA z 11 grudnia 2024 r., sygn. akt I FSK 647/21). Sąd I instancji wskazał, że w przedmiotowej sprawie organy zarzuciły skarżącej przekroczenie terminu do złożenia sprawozdania wynikającego z art. 236b ust. 1 ustawy, z uwagi na złożenie przez spółkę przedmiotowego sprawozdania dopiero 5 marca 2021 r. Według Sądu I instancji, dokonując takiej oceny organy odwoławczy nie uwzględnił jednak, że w dniu 16 grudnia 2020 r, wszedł w życie przepis szczególny art. 15 zzzzzn² ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm., dalej ustawa COVID, dodany ustawą zmieniającą z dnia 9 grudnia 2020 r (Dz. U. z 2020 r. poz. 2255). Przepis ten ułatwia ochronę prawną stron w przypadku uchybienia przez nie, w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19, przewidzianym przepisami prawa administracyjnego terminom. Według art.15 zzzzzn² ust. 2 ustawy COVID w zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 1, organ administracji publicznej wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. W skardze kasacyjnej nie zarzucono naruszenia art. 15 zzzzzn² ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm.). Sąd I instancji stwierdził, że przepis ten znajduje zastosowanie w razie uchybienia terminowi przewidzianemu w art. 236b ust. 1 p.o.ś., ponieważ termin ten stanowi termin zawity, z niezachowaniem którego ustawa wiąże ujemne skutki dla strony w postaci kary pieniężnej. Stwierdzając więc uchybienie przez skarżącą wynikającemu z ustawy terminowi - z uwagi na złożenie przez nią sprawozdania 5 marca 2021 r., organ powinien w pierwszej kolejności zawiadomić stronę o tym uchybieniu, wyznaczając jej termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Zgodzić należy się z Sądem I instancji, że organ odwoławczy nie dostrzegł, że wymagane przez obowiązujący przepis prawa czynności nie zostały dokonane przez organ I instancji, co powoduje, że doszło do istotnego naruszenia art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 § 1 k.p.a. oraz art. 9 k.p.a. oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Zaniechanie, jakiego dopuścił się organ, stanowi uchybienie obowiązkom działania na podstawie przepisów prawa (art. 6 k.p.a.), należytego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania (art. 9 zd. 1 k.p.a.), a także obowiązkowi prowadzenia tego postępowania w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej (art. 8 § 1 k.p.a.). Ewentualne przywrócenie terminu do złożenia sprawozdania spowoduje, że skarżącej nie będzie można przypisać naruszenia z art. 236d ust. 1 w zw. z art. 236b ust. 1 ustawy. Ocena organu, że spółka powinna ponieść odpowiedzialność za niezłożenie sprawozdania w terminie jest więc przedwczesna. W skardze kasacyjnej nie zarzucono także naruszenia art. 236b ust. 1 p.o.ś., 236d, ust. 1 p.o.ś. Sąd I instancji wskazał, że zaniechanie, jakiego dopuścił się organ, stanowi uchybienie obowiązkom działania na podstawie przepisów prawa (art. 6 k.p.a.), należytego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania (art. 9 zd. 1 k.p.a.), a także obowiązkowi prowadzenia tego postępowania w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej (art. 8 § 1 k.p.a.). Ewentualne przywrócenie terminu do złożenia sprawozdania spowoduje, że skarżącej nie będzie można przypisać naruszenia z art. 236d ust. 1 w zw. z art. 236b ust. 1 ustawy. Ocena organ, że spółka powinna ponieść odpowiedzialność za niezłożenie sprawozdania w terminie jest więc przedwczesna. Sąd kasacyjny nie jest uprawniony do samodzielnego konkretyzowania zarzutów lub stawiania hipotez co do tego, jakiego przepisu dotyczy podstawa skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny nie bada ponownie legalności zaskarżonej decyzji w takim zakresie, w jakim może i powinien to czynić sąd pierwszej instancji. Nawet wówczas, gdy wyrok wojewódzkiego sądu administracyjnego jest wadliwy, Naczelny Sąd Administracyjny nie może tej wadliwości usunąć, jeżeli w skardze kasacyjnej nie zostały postawione i uzasadnione zarzuty konkretnych norm prawa materialnego i procesowego, chyba że zachodzi nieważność postępowania, o której mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z 4 stycznia 2008 r., sygn. akt II OSK 1788/06 oraz wyrok NSA z 13 grudnia 2024 r., sygn. akt I OSK 170/24, LEX nr 3814164.). W świetle powyższych wywodów zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit c, p.p.s.a. w zw. z art. 6, 7, 8 § 1, 9 i 138 § 1 k.p.a. nie mogły zatem przynieść skutków spodziewanych przez autora skargi kasacyjnej. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżony wyrok odpowiada prawu, wobec czego działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 2 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2) p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI