III OSK 2867/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną funkcjonariusza Policji dotyczącą ustalenia jego zdolności do służby, potwierdzając prawidłowość orzeczeń niższych instancji.
Funkcjonariusz Policji złożył skargę kasacyjną na wyrok WSA w Warszawie, kwestionując orzeczenie komisji lekarskiej dotyczące jego zdolności do służby oraz związku schorzeń ze służbą. WSA odrzucił skargę w części dotyczącej inwalidztwa i związku schorzeń ze służbą, uznając ją za niedopuszczalną dla sądu administracyjnego, a w pozostałej części oddalił. NSA rozpoznał skargę kasacyjną, uznając zarzuty dotyczące niewłaściwego zastosowania przepisów dotyczących związku schorzeń ze służbą oraz naruszenia przepisów postępowania za niezasadne.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej funkcjonariusza Policji, M. T., od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jego skargę na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej (CKL) w przedmiocie ustalenia zdolności do służby, związku schorzenia ze służbą oraz inwalidztwa. WSA odrzucił skargę w części dotyczącej inwalidztwa i związku schorzeń ze służbą, uznając, że te kwestie należą do właściwości sądów powszechnych w ramach postępowań o świadczenia rentowe czy emerytalne. W pozostałym zakresie, dotyczącym zdolności do służby, WSA oddalił skargę, stwierdzając brak naruszeń formalnych i merytorycznych w postępowaniu komisji lekarskich. Skarżący zarzucił w skardze kasacyjnej m.in. niewłaściwe zastosowanie przepisów dotyczących związku schorzeń ze służbą, bezzasadne odrzucenie skargi w części dotyczącej inwalidztwa oraz zaniechanie przeprowadzenia dowodów uzupełniających. Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzuty za niezasadne. Sąd podkreślił, że orzeczenia komisji lekarskich dotyczące inwalidztwa i związku schorzeń ze służbą mają charakter wstępny i podlegają kontroli sądów powszechnych, a nie administracyjnych. NSA stwierdził również, że rozporządzenie dotyczące wykazu chorób powstałych w związku ze służbą nie miało zastosowania w sprawie ustalania zdolności do służby, a postępowanie dowodowe przed WSA było wystarczające. W konsekwencji NSA oddalił skargę kasacyjną.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, orzeczenia te mają charakter wstępny i służą ustaleniu prawa do świadczeń odszkodowawczych lub rentowych, podlegają kontroli sądów powszechnych.
Uzasadnienie
Sądy administracyjne właściwe są do kontroli orzeczeń dotyczących zdolności do służby, natomiast kwestie inwalidztwa i związku schorzeń ze służbą, jako przesłanki do świadczeń, należą do właściwości sądów powszechnych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (18)
Główne
Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.k.l. art. 4
Ustawa o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych
u.k.l. art. 33 § 1
Ustawa o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych
u.k.l. art. 39 § 1
Ustawa o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych
Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin art. 20 § 4
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 58 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 106 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 11 października 2018 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Służbie Ochrony Państwa art. 90 § 1
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 11 października 2018 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Służbie Ochrony Państwa art. 86 § 2
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 23 maja 2019 r. w sprawie wykazu schorzeń i chorób pozostających w związku ze służbą w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służbie Ochrony Państwa i Państwowej Straży Pożarnej art. 1 § 1
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 19 grudnia 2014 r. w sprawie określenia wzoru orzeczenia komisji lekarskiej oraz wzoru rejestru orzeczeń
Argumenty
Odrzucone argumenty
Niewłaściwe zastosowanie § 1 pkt 1 rozporządzenia z 23 maja 2019 r. poprzez przyjęcie, że choroba skarżącego nie pozostaje w związku ze służbą. Niewłaściwe zastosowanie § 1 pkt 1 rozporządzenia z 23 maja 2019 r. polegające na przyjęciu, że stwierdzone schorzenia nie są wymienione w załączniku nr 1 do rozporządzenia. Bezzasadne odrzucenie skargi w przedmiocie inwalidztwa, związku schorzenia ze służbą oraz zdolności do pracy (naruszenie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Zaniechanie przeprowadzenia uzupełniającego dowodu z opinii biegłego psychiatry (naruszenie art. 106 § 3 p.p.s.a.). Niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym nie dopuszczenie dowodu z opinii biegłego psychiatry, oraz nienależyta ocena okoliczności dotyczących stanowiska, charakteru i warunków służby (naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77, 80 k.p.a.).
Godne uwagi sformułowania
Orzeczenia z tej grupy mają wyłącznie charakter orzeczenia wstępnego, jako jedna z przesłanek ustalenia prawa do określonych świadczeń, ich zakresu i wysokości. Kontrola orzeczenia komisji lekarskiej przez sąd administracyjny sprowadza się natomiast do badania tego aktu pod względem formalnym. Sąd nie może badać prawidłowości samej diagnozy.
Skład orzekający
Wojciech Jakimowicz
przewodniczący
Olga Żurawska - Matusiak
sprawozdawca
Mariusz Kotulski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie właściwości sądów administracyjnych w sprawach dotyczących orzeczeń komisji lekarskich, rozróżnienie między zdolnością do służby a kwestiami inwalidztwa i związku schorzeń ze służbą."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariuszy Policji i procedury orzekania przez komisje lekarskie podległe MSWiA.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej dotyczącej właściwości sądów administracyjnych w sprawach funkcjonariuszy służb mundurowych, co jest istotne dla prawników zajmujących się tym obszarem prawa.
“Kiedy sąd administracyjny zajmuje się zdrowiem policjanta? Kluczowe rozróżnienie w orzecznictwie.”
Sektor
służby mundurowe
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII OSK 2867/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-06-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-12-19
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Mariusz Kotulski
Olga Żurawska - Matusiak /sprawozdawca/
Wojciech Jakimowicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Policja
Sygn. powiązane
II SA/Wa 3783/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-05-16
III OSK 2867/21 - Wyrok NSA z 2023-04-21
IV SAB/Wa 1436/19 - Wyrok WSA w Warszawie z 2019-12-18
Skarżony organ
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 398
art. 4 art. 33 ust. `1 art. 39 ust. 1
Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych - t.j.
Dz.U. 2019 poz 288
art. 20 ust. 4
Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin - tekst jedn.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz Sędziowie: Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak (spr.) Sędzia del. WSA Mariusz Kotulski po rozpoznaniu w dniu 7 czerwca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 maja 2022 r., sygn. akt II SA/Wa 3783/21 w sprawie ze skargi M. T. na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w Warszawie z dnia 6 lipca 2021 r., nr CKL-483-2021/F/POL w przedmiocie ustalenia zdolności do służby, związku schorzenia ze służbą oraz inwalidztwa oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 16 maja 2022 r., II SA/Wa 3783/21, po rozpoznaniu skargi M. T. (dalej: "skarżący") na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w Warszawie z 6 lipca 2021 r., nr CKL-483-2021/F/POL, w przedmiocie ustalenia zdolności do służby, związku schorzenia ze służbą oraz inwalidztwa: oddalił skargę w zakresie ustalenia zdolności skarżącego do służby oraz odrzucił skargę w pozostałym zakresie.
Powyższe orzeczenie zostało wydane w następującym stanie faktycznym sprawy.
Komendant Miejski Policji w R. 24 sierpnia 2020 r. skierował skarżącego do Mazowieckiej Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (dalej "RKL"), celem ustalenia jego stanu zdrowia oraz ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej do służby. Do skierowania dołączono opis stanowiska, charakteru i warunków służby skarżącego oraz wyciąg z przebiegu służby funkcjonariusza wg akt osobowych, a także inne dokumenty dotyczące stanu zdrowia funkcjonariusza.
Po przeprowadzeniu analizy zgromadzonej w trakcie postępowania dokumentacji medycznej RKL orzeczeniem z 11 grudnia 2020 r., nr RKL Wa 2669-2020-F/POL, rozpoznała u skarżącego (część A, pkt 11 orzeczenia): 1. "zaburzenia osobowości mieszane", powołując się na § 90 pkt 1 kol. 5 (lit. C) rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 11 października 2018 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Służbie Ochrony Państwa (Dz. U. poz. 1046 ze zm. dalej "rozporządzenie z 11 października 2018 r.") oraz 2. "zaburzenia depresyjno-lękowe mieszane", powołując się na § 86 pkt 2 kol. 5 (lit. B) rozporządzenia. RKL ustaliła (część A, pkt 12 orzeczenia) kategorię zdolności do służby "C" - "Trwale niezdolny do służby w Policji". W części A pkt 10 RKL odwołała się do dokumentacji z Samodzielnego Wojewódzkiego Publicznego Zespołu Zakładów Psychiatrycznej Opieki Zdrowotnej w R. oraz konsultacji przeprowadzonej przez psychiatrę E. P. W części F orzeczenia ("Szczegółowe uzasadnienie orzeczenia") RKL wywiodła, że na podstawie badania własnego, analizy dokumentacji medycznej, w tym psychiatrycznej oraz opinii konsultanta psychiatry stwierdza, że aktualny stan zdrowia badanego całkowicie wyklucza jego zdolność do służby, co przy zachowanej zdolności do pracy daje podstawę do orzeczenia trzeciej grupy inwalidzkiej. Dodała, że inwalidztwo nie pozostaje w związku ze służbą w Policji, ponieważ schorzenie wymienione w pkt 1 rozporządzenia, będące jego podstawą, nie spełnia kryteriów określonych w załączniku nr 2 do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 23 maja 2019 r. w sprawie wykazu schorzeń i chorób pozostających w związku ze służbą w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służbie Ochrony Państwa i Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2019 r. poz. 1046, dalej "rozporządzenie z 23 maja 2019 r.").
Po rozpoznaniu odwołania skarżącego oraz przeprowadzeniu dodatkowych badań specjalistycznych (5 maja 2021 r. i 23 czerwca 2021 r.), Centralna Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w Warszawie (dalej: "CKL") orzeczeniem z 6 lipca 2021 r., nr CKL-483-2021/F/POL, utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie RKL z 11 grudnia 2020 r.
Na powyższe rozstrzygnięcie skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który przywołanym wyrokiem z 16 maja 2022 r., oddalił ją na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej: "p.p.s.a.") w zakresie ustalenia zdolności skarżącego do służby (pkt 1) oraz odrzucił skargę w pozostałym zakresie na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. (pkt 2).
W pierwszej kolejności WSA w Warszawie wskazał, że w części dotyczącej inwalidztwa, związku stwierdzonych schorzeń ze służbą i zdolności do pracy skarga podlegała odrzuceniu (punkt drugi sentencji). Sąd podkreślił, że tego typu orzeczenia poddawane są kontroli przez sądy powszechne w ramach rozpoznawanych odwołań od decyzji o świadczeniach odszkodowawczych, rentowych lub z zaopatrzenia emerytalnego. Orzeczenia z tej grupy mają wyłącznie charakter orzeczeń wstępnych, jako jedna z przesłanek ustalenia prawa do określonych świadczeń, ich zakresu i wysokości. W konsekwencji nie podlegają one zaskarżeniu do sądu administracyjnego, ponieważ sprawy orzekania o inwalidztwie i związku schorzeń ze służbą nie należą do jego właściwości.
Uznając natomiast za dopuszczalną skargę na orzeczenie CKL z 6 lipca 2021 r. w zakresie dotyczącym określenia zdolności do służby w Policji, Sąd stwierdził, że skarga w tej części nie podlegała uwzględnieniu.
Sąd pierwszej instancji podkreślił, że kontrolując orzeczenie komisji lekarskiej, nie ocenia kwestii medycznych, gdyż nie jest do tego uprawniony. Co za tym idzie, Sąd nie może badać prawidłowości samej diagnozy.
Kontrola orzeczenia komisji lekarskiej przez sąd administracyjny sprowadza się natomiast do badania tego aktu pod względem formalnym. Sąd zobowiązany jest więc ocenić zgodność zaskarżonego orzeczenia przede wszystkim z wymogami zawartymi w ustawie z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 398 ze zm. – stan prawny na dzień wydania zaskarżonego orzeczenia; dalej "u.k.l."), a także w rozporządzeniu z 11 października 2018 r. W zakresie nieuregulowanym w ustawie o komisjach lekarskich, sąd bada też zgodność orzeczenia z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 4 u.k.l.).
W świetle powyższego Sąd pierwszej instancji uznał, że nie ma podstaw do stwierdzenia, iż orzeczenie organu pierwszej instancji wydano z naruszeniem prawa. RKL dopełniła wszystkich obowiązków spoczywających na niej mocą powołanych przepisów ustawy o komisjach lekarskich. Umożliwiła skarżącemu zapoznanie się z aktami sprawy i wypowiedzenie się co do zgromadzonej dokumentacji. Przeprowadziła wymagane badanie funkcjonariusza i skorzystała z możliwości zlecenia dodatkowego badania specjalistycznego, a oceny stanu zdrowia dokonała zgodnie z art. 33 ust. 1 u.k.l., tj. na podstawie badania lekarskiego, wyniku zleconego badania specjalistycznego, wywiadu chorobowego, dokumentacji medycznej będącej wynikiem obserwacji skarżącego w podmiocie leczniczym oraz innych dokumentów medycznych istotnych dla dokonania tej oceny i protokołu powypadkowego, które znajdują się w aktach sprawy. Wydając orzeczenie wzięła zatem pod uwagę warunki zdrowotne. Uwzględniła też charakter i warunki służby opisane w dołączonym do wniosku Komendanta z 24 sierpnia 2020 r. opisie stanowiska, charakteru i warunków służby. W orzeczeniu rozpoznanie zostało wymienione w karcie informacyjnej leczenia szpitalnego w okresie od 20 lutego 2020 r. do 31 lipca 2020 r., a także w dołączonej do odwołania karcie informacyjnej leczenia szpitalnego w okresie od 26 marca 2021 r. do 1 kwietnia 2021 r. i nie było przez skarżącego kwestionowane. Orzeczenie zgodnie z art. 39 ust. 1 u.k.l., zawierało rozpoznanie lekarskie w języku polskim według terminologii klinicznej z powołaniem na odpowiednie jednostki klasyfikacyjne wykazu chorób i ułomności stanowiącego załącznik do rozporządzenia. Jego treść była również zgodna ze wzorem orzeczenia komisji lekarskiej, stanowiącym załącznik nr 1 do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 19 grudnia 2014 r. w sprawie określenia wzoru orzeczenia komisji lekarskiej oraz wzoru rejestru orzeczeń (Dz. U. poz. 1893).
Jednocześnie Sąd pierwszej instancji wyjaśnił powody, dla których nie przeprowadził dowodów z dokumentów przedstawionych przez skarżącego o co ten wnioskował w złożonej skardze.
Od powyższego wyroku skarżący wywiódł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzucając na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. naruszenie:
- § 1 pkt 1 rozporządzenia z 23 maja 2019 r., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji przyjęcie, że choroba skarżącego nie pozostaje w związku ze służbą w Policji, podczas gdy choroba skarżącego jest wymieniona w załączniku nr 1 do rozporządzenia i prawidłowa ocena stanu faktycznego powinna skutkować uznaniem tego schorzenia jako powstałego w związku ze służbą, ponieważ właściwości i warunki służby co najmniej tę chorobę ujawniły lub pogorszyły;
- § 1 pkt 1 rozporządzenia z 23 maja 2019 r., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu w ślad za organem, że stwierdzone u skarżącego schorzenia nie są wymienione w załączniku nr 1 do rozporządzenia, podczas gdy znajdują się w zał. nr 1 rozporządzenia - zaburzenia osobowości mieszane pod poz. 2 zał., natomiast zaburzenia lękowe pod poz. 3 zał.;
- art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., poprzez bezzasadne odrzucenie skargi w przedmiocie inwalidztwa, związku schorzenia ze służbą oraz zdolności do pracy;
- art. 106 § 3 p.p.s.a., poprzez zaniechanie przeprowadzenia uzupełniającego dowodu z dokumentu, tj. dowodu z opinii biegłego sądowego za zakresu psychiatrii, podczas gdy był to dowód niezbędny do wyjaśnienia istotnych wątpliwości w sprawie;
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a. i art. 80 k.p.a., poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym nie dopuszczenie dowodu z opinii biegłego psychiatry, oraz nienależytą ocenę okoliczności dotyczących stanowiska, charakteru i warunków służby skarżącego, jak również nie wzięcie pod uwagę środków dowodowych wskazujących na zdiagnozowanie u skarżącego PTSD i że schorzenie ma związek ze służbą skarżącego, jak też nie wzięcie pod uwagę, że właściwości i warunki służby w policji, co najmniej ujawniły lub pogorszył schorzenia skarżącego jak PTSD, zaburzenia osobowości oraz zaburzenia lękowe.
Wobec powyższych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy WSA w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący przedstawił argumentację, mającą na celu wykazanie zasadności podniesionych zarzutów.
W piśmie z 2 sierpnia 2022 r. skarżący oświadczył o zrzeczeniu się rozprawy.
Postanowieniem z 28 października 2022 r., II SA/Wa 3783/21, WSA w Warszawie przywrócił skarżącemu termin do uzupełnienia braków formalnych skargi.
Przy piśmie z 24 stycznia 2024 r. skarżący nadesłał badanie psychologiczne sporządzone przez psycholog A. G., wnosząc o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z tego dokumentu.
Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została złożona.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Wyrażona w tym przepisie zasada oznacza pełne związanie Sądu podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej. Konkretne, zawarte w skardze kasacyjnej, przyczyny zaskarżenia determinują zakres rozpoznania sprawy, czyli badania ewentualnej wadliwości zaskarżonego wyroku sądu pierwszej instancji. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) oraz naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy (pkt 2), przy czym skarga powinna zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie (art. 176 p.p.s.a.).
W rozpoznawanej sprawie nie zaistniały przesłanki stwierdzenia nieważności postępowania ujęte w art. 183 § 2 p.p.s.a., w związku z czym Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zarzuty skargi kasacyjnej.
Niezasadny jest zarzut naruszenia art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Niedopuszczalność z powodu braku właściwości sądu administracyjnego ma miejsce wówczas, gdy skarga: 1) dotyczy aktu lub czynności nieobjętych zakresem właściwości sądu administracyjnego (art. 3 § 2 i 3 oraz art. 4); 2) została wniesiona w sprawie wyłączonej z zakresu właściwości tego sądu (art. 5); 3) została wniesiona w sprawie podlegającej kognicji sądu powszechnego.
Sąd pierwszej instancji odrzucił skargę w części dotyczącej inwalidztwa, związku stwierdzonych schorzeń ze służbą i zdolności do pracy, uznając że w tym zakresie sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Formułując zarzut naruszenia powyższego przepisu skarżący kasacyjnie nie przedstawił żadnej argumentacji podważającej stanowisko Sądu, nie jest zatem wiadomym dlaczego z tym stanowiskiem się nie zgadza. Tym samym nie jest możliwe odniesienie się do tego zarzutu.
Wskazać jedynie można, że zakres właściwości rzeczowej sądów administracyjnych wyznacza katalog skarg na określone w art. 3 § 2 p.p.s.a. działania organów administracji publicznej lub ich bezczynność. Katalog ten może być rozszerzony przez przepisy ustaw szczególnych, jednakże w zakresie orzeczeń komisji lekarskich podległych MSW, żaden obecnie obowiązujący przepis nie zawiera takiej regulacji.
Jak zasadnie wskazał Sąd pierwszej instancji, tryb postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych określa ustawa o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych. Z przepisów tej ustawy wynika, że komisje lekarskie podległe Ministrowi Spraw Wewnętrznych oceniają na podstawie badań zdolność fizyczną i psychiczną do pełnienia służby, a także m.in. orzekają również o tym, czy niezdolność do służby z powodu choroby pozostaje w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby. Komisje lekarskie są więc właściwe w zakresie badań medycznych oraz wydawania orzeczeń o stanie zdrowia i stopniu zdolności do służby, jak również i stopniu uszczerbku na zdrowiu, związku schorzeń i ułomności ze służbą.
Zgodnie z ugruntowanymi poglądami judykatury, na co prawidłowo powołał się Sąd pierwszej instancji, orzeczenia komisji lekarskich można podzielić na dwie odrębne grupy.
Pierwsza z nich jest związana z ustalaniem przez komisję zdolności do służby. Oceniany jest tu stan zdrowia kandydata do służb mundurowych na potrzeby zaliczenia go do określonej kategorii zdolności do służby w celu przyjęcia do niej, funkcjonariusza do dalszego jej pełnienia czy zwolnienia ze służby. Orzeczenia w tych sprawach są zatem wiążące dla organu w sprawie powołania danej osoby do służby, przeniesienia funkcjonariusza na inne stanowisko służbowe, czy zwolnienia ze służby. Innymi słowy, orzeczenia te stanowią podstawę do wydania przez właściwe organy decyzji administracyjnej, na mocy której kandydat jest przyjmowany do służby, funkcjonariusz przeniesiony na inne stanowisko służbowe, czy też z niej zwalniany. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że komisje lekarskie, działające w sprawach funkcjonariuszy, czy też kandydatów do służb mundurowych, są organami administracji publicznej i swe rozstrzygnięcia podejmują w formie decyzji administracyjnych, nazwanych orzeczeniami. Orzeczenia te podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego (por. wyroki NSA z: 21 maja 2015 r., I OSK 2978/13; 9 listopada 2009 r., I OSK 354/09; postanowienie NSA z 6 listopada 2000 r.).
Drugą natomiast grupę orzeczeń wydawanych przez komisje stanowią orzeczenia, które ustalają schorzenia funkcjonariusza oraz ich związek ze służbą do celów m.in. odszkodowawczych lub rentowych, albo zaopatrzenia emerytalnego, przysługujących na podstawie innych, niż ustawa o Policji ustaw. Orzeczenia z tej grupy zasadniczo poddawane są kontroli sądów powszechnych w ramach rozpoznawania odwołań od decyzji o świadczeniach rentowych, emerytalnych, czy odszkodowawczych. Orzeczenia te mają wyłącznie charakter orzeczenia wstępnego, jako jedna z przesłanek ustalenia prawa do określonych świadczeń, ich zakresu i wysokości. Nie podlegają one zatem zaskarżeniu do sądu administracyjnego, gdyż sprawy orzekania o inwalidztwie i związku schorzeń ze służbą nie należą do właściwości sądu administracyjnego (por. wyroki NSA z: 30 kwietnia 2010 r., I OSK 93/10; 29 maja 2008 r., II OSK 667/08; 22 lipca 2010 r., I OSK 220/10; uchwała Sądu Najwyższego z 27 października 1999 r., III ZP 9/99 OSNAPiUS z 2000 r. Nr 5, poz. 167; uchwała NSA z 19 stycznia 1998 r., OPS 8/97; postanowienie NSA z 21 lutego 2013 r., I OSK 251/13).
W rozpoznawanej sprawie skarżący przedmiotem skargi uczynił całe orzeczenie CKL wydane na skutek skierowania Komendanta Miejskiego Policji w R. w celu ustalenia stanu zdrowia oraz zdolności fizycznej i psychicznej funkcjonariusza do służby. Uwzględniając powyższe Sąd pierwszej instancji zasadnie uznał się właściwym do rozpoznania skargi jedynie w części odnoszącej się do zdolności skarżącego do służby, zauważając jednocześnie, że większość zarzutów skargi kierowana jest do tej części orzeczenia, która nie podlega jego kognicji, tj. do kwestii dotyczących inwalidztwa i związku stwierdzonych schorzeń ze służbą.
Pozbawiony usprawiedliwionych podstaw jest zatem zarzut naruszenia § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 23 maja 2019 r. w sprawie wykazu chorób powstałych w związku ze służbą w Policji. Rozporządzenie to zostało wydane na podstawie art. 20 ust. 4 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2019 r. poz. 288 i 730). Art. 20 ww. ustawy ustala trzy grupy inwalidztwa funkcjonariuszy całkowicie niezdolnych do służby (ust.1), wskazuje, że w zależności od przyczyny powstania inwalidztwa pozostaje ono w związku lub nie pozostaje w związku ze służbą (ust.2), zaś w ust. 3 precyzuje, że inwalidztwo pozostaje w związku ze służbą, gdy powstało wskutek określonych w nim zdarzeń, w tym chorób. Ww. rozporządzenie z 23 maja 2019 r. zawiera wykazy chorób i schorzeń, o których mowa w ust. 3 pkt 4 i 5, oraz właściwości i warunki służby powodujące ich ujawnienie lub pogorszenie stanu zdrowia, uwzględniając w szczególności choroby i schorzenia, które powstały w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby oraz te, które istniały przed przyjęciem do służby, lecz uległy nasileniu lub ujawniły się w czasie trwania służby. Zakres podanego w skardze kasacyjnej rozporządzenia w sposób jednoznaczny wskazuje, że nie znajduje ono zastosowania w przedmiocie ustalania zdolności funkcjonariusza do służby. Ewentualne naruszenie przepisów tego rozporządzenia nie może być zatem badane w sprawie niniejszej, której przedmiotem jest zdolność do służby w Policji. W tej części orzeczenia komisji lekarskiej, która dotyczyła zdolności do służby w Policji, stosowane były przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 11 października 2018 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji.
W sprawie nie został naruszony przepis art. 106 § 3 p.p.s.a.
W postępowaniu przed sądami administracyjnymi zakres postępowania dowodowego wyznacza art. 106 § 3 p.p.s.a. Ma ono wyłącznie charakter uzupełniający, ograniczający się do dowodów z dokumentów i co więcej, nie służy ustalaniu stanu faktycznego sprawy administracyjnej, albowiem rolą i zadaniem sądu pierwszej instancji jest kontrola prawidłowości jego ustalenia przez organ, nie zaś wyręczanie w tym względzie organu administracji właściwego do załatwienia sprawy. Przepis ten wprowadza odstępstwo od zasady orzekania przez wojewódzki sąd administracyjny na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 zd. pierwsze p.p.s.a.), a więc na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego przez organy administracji publicznej w toku całego postępowania toczącego się przed tymi organami. Zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Dyspozycja art. 106 § 3 p.p.s.a. nie daje zatem podstaw, by żądać przeprowadzenia przed sądem administracyjnym postępowania dowodowego wskazującego na istnienie nowych okoliczności faktycznych, których strona nie podniosła w toku postępowania przed organem administracji (por. wyrok NSA z 6 października 2009 r., II FSK 615/08). Posłużenie się w powyższym przepisie stwierdzeniem "sąd może" wyraźnie wskazuje na uprawnienie sądu, a nie jego obowiązek. Już tylko to stwierdzenie wyklucza możliwość skutecznego postawienia sądowi pierwszej instancji zarzutu jego naruszenia. Nieprzeprowadzenie dowodu z dokumentu, tak jak wskazuje to przepis art. 106 § 3 p.p.s.a., nie może być oceniane jako naruszenie prawa procesowego i to naruszenie, mające istotny wpływ na wynik sprawy (por. wyroki NSA z: 30 września 2009 r., I OSK 160/09; 21 września 2010 r., I GSK 243/10; 17 kwietnia 2012 r., II OSK 165/11; 25 września 2012 r., II OSK 840/11).
Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, dlaczego w niniejszej sprawie nie zachodziła konieczność przeprowadzenia dowodu ze wskazanego przez skarżącego dokumentu. Było to zaświadczenie lekarskie z 22 września 2021 r., a nie jak wskazuje w skardze kasacyjnej skarżący dowód z opinii biegłego sądowego z zakresu psychiatrii. Sąd zważył, że zaświadczenie to zostało wystawione już po zakończeniu postępowania przed Centralna Komisją Lekarską i zawiera to samo rozpoznanie, które zostało ujęte w karcie informacyjnej leczenia szpitalnego, znajdującej się w aktach sprawy. Nie można zatem uznać, że dokument ten przyczyniłby się do wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy.
Określenia faktów mających znaczenie dla sprawy dokonuje organ administracji publicznej w oparciu o przepisy prawa materialnego będące podstawą prawną rozstrzygnięcia sprawy. Celem każdego postępowania wyjaśniającego nie jest ustalenie wszystkich okoliczności faktycznych łączących się z daną sprawą, lecz okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy z punktu widzenia norm prawa materialnego znajdujących w tej sprawie zastosowanie. Istotny jest zatem przedmiot danego postępowania. Orzekając w przedmiocie określenia zdolności skarżącego do służby w Policji komisje lekarskie zgromadziły niezbędną dokumentację medyczną, podjęły wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Materiał dowodowy został uzupełniony w postępowaniu przed CKL wobec podnoszonych w odwołaniu zarzutów i ponownie była badana kwestia rozpoznania stresu pourazowego. Skarżący był konsultowany przez lekarza psychiatrę, na zlecenie której przeprowadzono badanie psychologiczne. Lekarz psychiatra szczegółowo wyjaśniła z jakich powodów nie można u skarżącego zdiagnozować zespołu stresu pourazowego. Skoro kwestia ta został wyjaśniona, to nie zachodziła potrzeba przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego psychiatry. Organy w procedurze orzeczniczej uwzględniły także charakter i warunki służby skarżącego, jak też całą dokumentację medyczną, w tym protokół powypadkowy. Jako zasadną należy ocenić konkluzję Sądu pierwszej instancji, że wnioski zawarte w uzasadnieniach wydanych orzeczeń mają odzwierciedlenie w obszernej dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy. Niezasadny jest zatem zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a.
Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny, na zasadzie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. Sprawa niniejsza podlegała rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, ponieważ strona wnosząca skargę kasacyjną zrzekła się rozprawy, a strona przeciwna w odpowiedzi na skargę kasacyjną nie zażądała, stosownie do art. 182 § 2 p.p.s.a., przeprowadzenia rozprawy.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI