III OSK 2852/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku Stowarzyszenia o udostępnienie informacji publicznej w postaci kopii postanowień sądu o przyznaniu biegłemu A. J. wynagrodzenia lub innych należności w latach 2015-2018, alternatywnie kopii dokumentów wskazujących w jakich sprawach biegły opiniował i jakie wynagrodzenie otrzymał. Prezes Sądu Rejonowego uznał, że wnioskowane dokumenty nie stanowią informacji publicznej, powołując się na przepisy regulaminu urzędowania sądów powszechnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę Stowarzyszenia na bezczynność organu, podzielając stanowisko Prezesa Sądu. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok, uznając, że żądane dokumenty, w tym kopie postanowień o przyznaniu biegłemu wynagrodzenia oraz informacje o sprawach, w których opiniował, stanowią informację publiczną w rozumieniu art. 61 Konstytucji RP i ustawy o dostępie do informacji publicznej. NSA podkreślił, że nowelizacja ustawy z 2011 r. wyraźnie uznała treść orzeczeń sądów powszechnych za informację publiczną, a fakt, że inne procedury regulują dostęp do dokumentów procesowych, nie wyklucza możliwości dostępu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Sąd zwrócił uwagę, że wynagrodzenia biegłych są wypłacane ze środków sądów, a nie bezpośrednio przez strony.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że wynagrodzenia biegłych sądowych oraz informacje o sprawach, w których opiniowali, stanowią informację publiczną, a także interpretacja prawa do sądu i rzetelnego procesu.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o informacje dotyczące biegłych sądowych; interpretacja prawa do sądu jest ogólna.
Zagadnienia prawne (2)
Czy informacje dotyczące wynagrodzeń biegłych sądowych oraz sprawy, w których opiniowali, stanowią informację publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, żądane dokumenty stanowią informację publiczną.
Uzasadnienie
NSA uznał, że informacje o wynagrodzeniach biegłych sądowych i sprawach, w których opiniowali, są informacją publiczną, powołując się na art. 61 Konstytucji RP i ustawę o dostępie do informacji publicznej, w tym nowelizację z 2011 r. uznającą treść orzeczeń sądów powszechnych za informację publiczną. Podkreślono, że odrębne procedury dostępu do dokumentów procesowych nie wykluczają dostępu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Czy błędna wykładnia przepisów przez sąd pierwszej instancji, odmienna od utrwalonej linii orzeczniczej, narusza prawo do sądu i rzetelnego procesu sądowego?
Odpowiedź sądu
Nie, odmienność orzeczenia od dominującej linii orzeczniczej nie stanowi naruszenia prawa do sądu i rzetelnego procesu, jeśli sąd działa niezależnie i wydaje orzeczenie na podstawie obowiązujących przepisów.
Uzasadnienie
NSA wyjaśnił, że prawo do sądu nie oznacza prawa do uzyskania orzeczenia o określonej treści, a niezawisłość sądu pozwala na wydawanie orzeczeń odmiennych od utrwalonej linii orzeczniczej, o ile są one oparte na obowiązujących przepisach i nie noszą znamion arbitralności.
Przepisy (22)
Główne
Konstytucja RP art. 61 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 61 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
u.d.i.p. art. 1 § ust. 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 6 § ust. 1 pkt 4 lit a tiret trzeci
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 6 § ust. 1 pkt 2 lit. f
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 6 § ust. 1 pkt 5 lit. a
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Pomocnicze
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 61 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 61 § ust. 4
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
u.d.i.p. art. 1 § ust. 2
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 149
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 185 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 190
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 203 § pkt 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 czerwca 2019 r. Regulamin urzędowania sądów powszechnych art. 123
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 czerwca 2019 r. Regulamin urzędowania sądów powszechnych art. 125
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 czerwca 2019 r. Regulamin urzędowania sądów powszechnych art. 129 § ust. 1
Argumenty
Skuteczne argumenty
Żądane dokumenty (postanowienia o wynagrodzeniach biegłych, informacje o sprawach, w których opiniowali) stanowią informację publiczną w rozumieniu ustawy.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. przez Sąd I instancji. • Zarzut naruszenia art. 6 ust. 1 EKPCz w zw. z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP (naruszenie prawa do sądu). • Zarzut naruszenia art. 1 ust. 2 u.d.i.p. w zw. z przepisami rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości (niezastosowanie przepisów). • Zarzut naruszenia art. 1 ust. 2 u.d.i.p. w zw. z art. 156 § 1 k.p.k. (niewłaściwe zastosowanie przepisów procedury karnej). • Zarzut naruszenia art. 5 ust. 2 u.d.i.p. (niewłaściwa wykładnia dotycząca funkcji publicznej biegłego). • Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. (wewnętrzna sprzeczność uzasadnienia). • Zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. (oddalenie skargi mimo bezczynności organu).
Godne uwagi sformułowania
Informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej. • Nie można mylić prawa do sądu i prawa do rzetelnego procesu sądowego z subiektywnym oczekiwaniem strony do uzyskania orzeczenia o określonej treści. • Prawo do informacji publicznej jest zasadą, a wyjątki od niej powinny być interpretowane ściśle.
Skład orzekający
Wojciech Jakimowicz
przewodniczący
Zbigniew Ślusarczyk
sprawozdawca
Beata Jezielska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że wynagrodzenia biegłych sądowych oraz informacje o sprawach, w których opiniowali, stanowią informację publiczną, a także interpretacja prawa do sądu i rzetelnego procesu."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o informacje dotyczące biegłych sądowych; interpretacja prawa do sądu jest ogólna.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu dostępu do informacji publicznej, jakim są wynagrodzenia biegłych sądowych, co ma znaczenie dla transparentności wymiaru sprawiedliwości. Rozstrzygnięcie NSA stanowi istotny precedens w tej dziedzinie.
“Czy wynagrodzenia biegłych sądowych to tajemnica? NSA: Nie, to informacja publiczna!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.