Orzeczenie · 2025-01-24

III OSK 2849/23

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-01-24
NSAAdministracyjneWysokansa
dostęp do informacji publicznejnadużycie prawadecyzja administracyjnaprawo procesowesądownictwo administracyjneareszt śledczyskarżącyorganNSAWSA

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej A. B. od wyroku WSA w Gdańsku, który oddalił skargę na bezczynność Dyrektora Aresztu Śledczego w G. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Skarżący zwrócił się o podanie powodów niepowołania rzeczników skazanych. Organ odmówił udostępnienia informacji pismem, uznając wniosek za nadużycie prawa do informacji publicznej, powołując się na dużą liczbę wcześniejszych wniosków skarżącego oraz jego konfliktową postawę wobec administracji. WSA uznał tę formę za prawidłową. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że odmowa udostępnienia informacji publicznej, nawet w przypadku stwierdzenia nadużycia prawa, powinna nastąpić w formie decyzji administracyjnej, zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. NSA podkreślił, że forma decyzji zapewnia właściwe uzasadnienie i umożliwia kontrolę instancyjną. Sąd zobowiązał organ do rozpoznania wniosku w terminie 14 dni, stwierdził, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, a w pozostałym zakresie oddalił skargę.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ugruntowanie stanowiska, że nawet w przypadku nadużycia prawa do informacji publicznej, odmowa musi przybrać formę decyzji administracyjnej, a nie zwykłego pisma.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji nadużycia prawa do informacji publicznej przez wnioskodawcę.

Zagadnienia prawne (2)

Czy odmowa udostępnienia informacji publicznej w formie zwykłego pisma, zamiast decyzji administracyjnej, jest prawidłowym sposobem załatwienia wniosku, nawet w przypadku stwierdzenia nadużycia prawa do informacji publicznej przez wnioskodawcę?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, odmowa udostępnienia informacji publicznej, nawet w przypadku stwierdzenia nadużycia prawa, powinna nastąpić w formie decyzji administracyjnej, zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Uzasadnienie

Ustawa o dostępie do informacji publicznej w art. 16 ust. 1 jednoznacznie stanowi, że odmowa udostępnienia informacji publicznej następuje w drodze decyzji administracyjnej. Forma ta zapewnia właściwe uzasadnienie faktyczne i prawne, co jest niezbędne do kontroli instancyjnej i sądowej, nawet jeśli wnioskodawca nadużywa swojego prawa.

Czy stwierdzenie nadużycia prawa do informacji publicznej przez wnioskodawcę wyłącza stosowanie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, w tym wymogu wydania decyzji administracyjnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, stwierdzenie nadużycia prawa nie wyłącza stosowania przepisów ustawy, a jedynie może stanowić podstawę do odmowy udostępnienia informacji, która musi być jednak wyrażona w formie decyzji.

Uzasadnienie

Nadużycie prawa dostępu do informacji publicznej nie oznacza, że prawo to przestaje istnieć, lecz że jego realizacja w danym przypadku nie zasługuje na ochronę prawną. Odmowa ochrony powinna nastąpić poprzez wydanie decyzji administracyjnej, a nie poprzez zignorowanie wymogów proceduralnych.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Zaskarżony wyrok uchylono w całości i zobowiązano organ do rozpoznania wniosku A. B. z dnia 6 sierpnia 2022 r. w terminie 14 dni. Stwierdzono, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W pozostałym zakresie skargę oddalono.

Przepisy (7)

Główne

u.d.i.p. art. 1 § 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

Informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych.

u.d.i.p. art. 16 § 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

Odmowa udostępnienia informacji publicznej następuje w drodze decyzji administracyjnej.

p.p.s.a. art. 149 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy kompetencji sądu w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność.

Konstytucja RP art. 61

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Gwarantuje prawo do informacji publicznej.

Pomocnicze

u.d.i.p. art. 2 § 2

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

Od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego.

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.

k.p.a. art. 107 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Określa wymogi uzasadnienia decyzji administracyjnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Odmowa udostępnienia informacji publicznej, nawet w przypadku nadużycia prawa, powinna nastąpić w formie decyzji administracyjnej, a nie zwykłego pisma.

Odrzucone argumenty

Organ prawidłowo odmówił udostępnienia informacji publicznej w formie pisma, uznając wniosek za nadużycie prawa. • WSA prawidłowo oddalił skargę na bezczynność, akceptując formę pisma jako wystarczającą.

Godne uwagi sformułowania

Odmowa udostępnienia informacji publicznej (...) następują w drodze decyzji. • Nadużycie prawa dostępu do informacji publicznej nie oznacza, że prawo to przestaje istnieć, lecz że jego realizacja w danym przypadku nie zasługuje na ochronę prawną. • Celem ustawy o dostępie do informacji publicznej nie jest zaspokajanie indywidualnych (prywatnych) potrzeb w postaci pozyskiwania informacji wprawdzie publicznych, lecz przeznaczonych dla celów innych niż troska o dobro publiczne.

Skład orzekający

Wojciech Jakimowicz

przewodniczący sprawozdawca

Olga Żurawska - Matusiak

sędzia

Hanna Knysiak - Sudyka

sędzia del. WSA

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska, że nawet w przypadku nadużycia prawa do informacji publicznej, odmowa musi przybrać formę decyzji administracyjnej, a nie zwykłego pisma."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nadużycia prawa do informacji publicznej przez wnioskodawcę.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w kontekście prawa do informacji publicznej, pokazując, że nawet w sytuacjach nadużycia prawa, formalne wymogi proceduralne muszą być zachowane.

Nawet nadużycie prawa do informacji nie zwalnia urzędu z obowiązku wydania decyzji!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst