III OSK 2835/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA uchylił wyrok WSA w sprawie opróżnienia lokalu policyjnego, wskazując na wadliwe uzasadnienie sądu niższej instancji i konieczność rozważenia ochrony byłego małżonka policjanta.
Sprawa dotyczyła opróżnienia lokalu mieszkalnego przydzielonego funkcjonariuszowi Policji, który zrzekł się do niego uprawnień po rozwodzie. WSA oddalił skargę byłej żony policjanta, uznając decyzję organu za prawidłową. NSA uchylił wyrok WSA, zarzucając mu naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. z powodu wadliwego uzasadnienia, które nie odniosło się do kluczowych zarzutów skarżącej dotyczących ochrony byłego małżonka policjanta oraz zasadności wydania decyzji o opróżnieniu lokalu.
Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) rozpoznał skargę kasacyjną D. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Warszawie, który oddalił jej skargę na decyzję Komendanta Głównego Policji (KGP) nakazującą opróżnienie lokalu mieszkalnego. Lokal ten, pierwotnie przydzielony J. W. (byłemu mężowi skarżącej), pozostawał w dyspozycji Policji. Po rozwodzie J. W. zrzekł się uprawnień do lokalu, co stało się podstawą do wydania decyzji o jego opróżnieniu przez wszystkich zamieszkałych lokatorów, w tym skarżącą. WSA oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo zastosowały przepisy ustawy o Policji, a zrzeczenie się uprawnień przez głównego najemcę uzasadnia nakaz opróżnienia. NSA uchylił jednak wyrok WSA, stwierdzając naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. Sąd kasacyjny uznał, że uzasadnienie WSA było wadliwe, ponieważ nie odniosło się do kluczowych zarzutów skarżącej dotyczących ochrony byłego małżonka policjanta przed eksmisją (na podstawie § 8 rozporządzenia MSWiA) oraz zasadności wydania decyzji o opróżnieniu lokalu, którego J. W. nie zamieszkiwał od lat. NSA podkreślił, że WSA powinien był zbadać te kwestie, a jego lakoniczne uzasadnienie uniemożliwia kontrolę instancyjną. Sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania WSA.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
NSA wskazał, że WSA nie rozpoznał tej kwestii, co stanowiło podstawę do uchylenia wyroku. Kwestia ta jest kluczowa dla rozstrzygnięcia sprawy.
Uzasadnienie
NSA uznał, że WSA pominął w swoich rozważaniach zarzuty skarżącej dotyczące ochrony prawnej byłego małżonka policjanta przed eksmisją, wynikającej z przepisów szczególnych, co stanowiło wadę uzasadnienia wyroku.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (16)
Główne
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Nienależyte uzasadnienie wyroku, które nie pozwala na kontrolę instancyjną.
p.p.s.a. art. 185 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
u.o. Policji art. 90
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji
Zasoby mieszkaniowe Policji.
u.o. Policji art. 95 § ust. 2 pkt 8
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji
Okoliczności uzasadniające wydanie orzeczenia w sprawie opróżnienia lokalu.
u.o. Policji art. 95 § ust. 4
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji
Nakazanie opróżnienia lokalu wobec osób zamieszkałych.
Rozporządzenie § § 8 ust. 1
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów
Prawo byłego małżonka policjanta do zamieszkiwania w przydzielonym lokalu do czasu uzyskania innego lokalu.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uchylenie decyzji administracyjnej z powodu naruszenia przepisów postępowania lub prawa materialnego.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek działania organów wnikliwie i w sposób uwzględniający interes społeczny i słuszny interes obywateli.
k.p.a. art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji administracyjnej.
k.p.a. art. 136 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Zakres postępowania dowodowego.
k.p.a. art. 107 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Elementy osnowy decyzji.
u.o.ochr.lok. art. 3 § ust. 2
Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego
Stosowanie przepisów ustawy do lokali w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych.
u.o. Policji art. 97 § ust. 5
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji
Przydział i opróżnienie mieszkań w formie decyzji administracyjnej.
Dz.U. 2019 poz 2325
Nieokreślony akt prawny, prawdopodobnie tekst jednolity lub nowelizacja.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przez WSA art. 141 § 4 p.p.s.a. z powodu nieodniesienia się do kluczowych zarzutów skarżącej dotyczących ochrony byłego małżonka policjanta i zasadności wydania decyzji o opróżnieniu lokalu. Konieczność rozważenia przez WSA ochrony prawnej byłego małżonka policjanta przed eksmisją na podstawie § 8 rozporządzenia MSWiA.
Godne uwagi sformułowania
uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie wymagane jest, aby uzasadnienie wyroku stanowiło logiczną, zwartą całość, a jednocześnie by było ono syntezą stanowiska sądu wada ta staje się istotna, kiedy nie pozwala na kontrolę instancyjną orzeczenia były małżonek policjanta rozwiedzionego zachowuje prawo do zamieszkiwania w przydzielonym lokalu mieszkalnym do czasu uzyskania (nabycia) przez niego innego lokalu mieszkalnego(domu) nie daje jasnego obrazu przeprowadzonej przez Sąd pierwszej instancji oceny postępowania administracyjnego brak rozważań dotyczących kwestii w sprawie zasadniczych nie pozwala na przyjęcie, że Sąd pierwszej instancji przeanalizował wszystkie istotne aspekty rozpoznawanej sprawy
Skład orzekający
Olga Żurawska - Matusiak
przewodniczący sprawozdawca
Paweł Mierzejewski
członek
Wojciech Jakimowicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących opróżniania lokali policyjnych, ochrona prawna byłych małżonków policjantów, wymogi dotyczące uzasadnienia wyroków sądów administracyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji lokali policyjnych i zrzeczenia się uprawnień przez funkcjonariusza po rozwodzie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii ochrony prawnej byłych małżonków policjantów w kontekście opróżniania lokali służbowych, a także podkreśla znaczenie prawidłowego uzasadnienia wyroków sądowych.
“Czy były małżonek policjanta może stracić dach nad głową? NSA analizuje ochronę przed eksmisją z lokalu służbowego.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII OSK 2835/21 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2023-11-17 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-01-04 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Olga Żurawska - Matusiak /przewodniczący sprawozdawca/ Paweł Mierzejewski Wojciech Jakimowicz Symbol z opisem 6211 Przydział i opróżnienie lokalu mieszkalnego oraz kwatery tymczasowej w służbach mundurowych Hasła tematyczne Inne Sygn. powiązane II SA/Wa 590/19 - Wyrok WSA w Warszawie z 2019-11-27 Skarżony organ Komendant Policji Treść wyniku Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny Powołane przepisy Dz.U. 2019 poz 2325 art. 141 § 4, 185 § 1 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz Sędzia del. WSA Paweł Mierzejewski Protokolant: starszy asystent sędziego Magdalena Zając po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2023 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej D. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 listopada 2019 r., sygn. akt II SA/Wa 590/19 w sprawie ze skargi D. W. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia (...) stycznia 2019 r. nr (...) w przedmiocie opróżnienia i przekazania w stanie wolnym lokalu mieszkalnego 1. uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie; 2. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz D. W. kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 27 listopada 2019 r., II SA/Wa 590/19, oddalił skargę D. W. (dalej również jako skarżąca) na decyzję Komendanta Głównego Policji (dalej jako KGP) z (...) stycznia 2019 r., nr (...), w przedmiocie opróżnienia i przekazania w stanie wolnym lokalu mieszkalnego nr (...) położonego [...]. Powyższy wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym sprawy. Opisany na wstępie lokal został, na podstawie przydziału z (...) sierpnia 1970 r. nr (...), przydzielony J. W. (wówczas [...]). Do zamieszkania z ww. uprawnieni byli członkowie jego rodziny, tj. skarżąca oraz [...]. Następnie grono osób zamieszkujących przedmiotowy lokal powiększyło się o kolejne dzieci małżonków J. i D. W. – [...]. Wskazany lokal mieszkalny stanowi własność [...] i znajduje się w dyspozycji KSP. Przy czym lokal ten pozostaje w dyspozycji organów Policji od (...) września 1960 r. Sąd Rejonowy [...] wyrokiem (...) orzekł rozwód związku małżeńskiego zawartego pomiędzy skarżącą i J. W., który wyprowadził się z owego lokalu w 1976 r., a wymeldował w 1978 r. (...) lutego 2018 r. J. W. złożył w Komendzie Stołaecznej Policji oświadczenie o zrzeczeniu się uprawnień do tego lokalu. Następnie Sąd Rejonowy [...] wyrokiem (...), (...), oddalił powództwo skarżącej przeciwko m.st. Warszawy o ustalenie istnienia stosunku najmu lokalu mieszkalnego. Wyrok jest prawomocny od dnia (...) marca 2017 r. Komendant Stołeczny Policji (dalej jako KPS, organ I instancji) decyzją z (...) października 2018 r., (...), nakazał skarżącej, A. W., S. W., A. M., W. P., K. M. i N. M. oraz J. W. opróżnienie i przekazanie w stanie wolnym wspomnianego lokalu. KGP, po rozpoznaniu odwołania skarżącej i A. M., decyzją z (...) stycznia 2019 r. utrzymał w mocy orzeczenie organu pierwszej instancji. Stwierdził, że główny najemca mieszkania będącego w dyspozycji KSP, tj. J. W. zrzekł się uprawnień do lokalu. Organ odwoławczy wskazał również, że lokal został przydzielony J. W. na podstawie przydziału z (...) sierpnia 1970 r. i znajduje się dalej w dyspozycji MSWiA lub podległych mu organów. Lokal ten, zajmowany przez skarżącą i członków rodziny, należy zatem do zasobów mieszkaniowych, o których mowa w art. 90 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2017 r. poz. 2067, dalej jako ustawa o Policji) i tym samym pozostaje obecnie w dyspozycji KSP. Jednocześnie stosownie do art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 1610) - przepisy tej ustawy stosuje się do lokali będących w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów, do lokali będących w dyspozycji jednostek organizacyjnych Służby Więziennej oraz lokali pozostających i przekazanych do dyspozycji Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego lub Szefa Agencji Wywiadu, jeżeli przepisy odrębne dotyczące tych lokali nie stanowią inaczej. KGP zaznaczył, że przepisami odrębnymi dotyczącymi lokali mieszkalnych jest rozdział 8 ustawy o Policji. Regulacja ta znajduje bezpośrednie zastosowanie do funkcjonariuszy Policji, a poprzez art. 29 ustawy emerytalnej w stosunku do emerytów i rencistów policyjnych oraz członków ich rodzin uprawnionych do renty rodzinnej po funkcjonariuszu, który w chwili śmierci spełniał warunki do uzyskania emerytury lub renty policyjnej, albo już był emerytem lub rencistą policyjnym. W konsekwencji organ odwoławczy uznał, że regulacje prawne zawarte między innymi w ustawie o Policji stanowią rozwiązania szczególne wobec przepisów powołanej ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. oraz Kodeksu cywilnego. W ocenie KGP skoro zatem główny najemca lokalu pozostającego w dyspozycji organów Policji zrzekł się uprawnień do jego dalszego zajmowania zaszła okoliczność uzasadniająca wydanie orzeczenia w sprawie opróżnienia mieszkania (art. 95 ust. 2 pkt 8). Ustawa o Policji obliguje bowiem dysponenta mieszkania do wydania decyzji o opróżnieniu wobec wszystkich osób zamieszkałych w tym lokalu (art. 95 ust. 4). KGP podał również, iż prawo do lokalu mieszkalnego pozostającego w dyspozycji organów Policji nabywa policjant, emeryt lub rencista policyjny. Natomiast realizacja tych uprawnień następuje w drodze decyzji administracyjnej o jego przydziale, co znajduje potwierdzenie w art. 97 ust. 5 ustawy o Policji, zgodnie z którym przydział i opróżnienie mieszkań następuje w formie decyzji administracyjnej. W niniejszej sprawie prawo do przydziału lokalu z zasobów Policji nabył wyłącznie funkcjonariusz J. W., czego potwierdzeniem była decyzja z (...) sierpnia 1970 r. Reasumując KGP uznał za prawidłowe stanowisko organu pierwszej instancji w kwestii zobowiązania skarżącej, A. M. i członków rodziny do opróżnienia lokalu pozostającego w dyspozycji KSP. Skarżąca, nie zgadzając się z decyzją organu odwoławczego, wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W odpowiedzi na skargę KGP podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 27 października 2019 r., II SA/Wa 590/19, uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie i oddalił ją na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 359 z poźn. zm, dalej jako p.p.s.a.). Sąd pierwszej instancji wskazał, że nie dopatrzył się w działaniu organów rozstrzygających w niniejszej sprawie nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały również motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca. Sąd pierwszej instancji podzielając ustalony przez KGP stan faktyczny sprawy w szczególności wskazał, że J. W. po rozwodzie, zwrócił się w 1986 r. do organu o rozliczenie go z niniejszego lokalu i przekazanie lokalu na rzecz byłej żony D. W. i trojga jego dzieci. Na powyższe wystąpienie, ówczesny Zastępca Szefa Stołecznego Urzędu Spraw Wewnętrznych wyraził zgodę. Zdaniem Sądu pierwszej instancji z akt sprawy nie wynika, że J. W. został rozliczony z lokalu [...] przez organ Policji w trybie postępowania administracyjnego, zatem nie nastąpiło skuteczne zrzeczenie się prawa do tego lokalu. Przy czym skarżąca zwróciła się do KSP z prośbą o pisemne potwierdzenie uprawnień do lokalu. W odpowiedzi na powyższe, (...) listopada 2002 r. Zastępca Naczelnika Wydziału Inwestycji i Remontów KSP stwierdził, iż brak jest podstaw prawnych do uregulowania stanu prawnego przedmiotowego lokalu. Wskazał również, iż skarżąca w przedmiotowym lokalu może zamieszkiwać na podstawie umowy najmu zawartej z właściwą administracją. Jak również poinformowano ją, że na podstawie § 8 ust 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów - "były małżonek policjanta rozwiedzionego zachowuje prawo do zamieszkiwania w przydzielonym lokalu mieszkalnym do czasu uzyskania (nabycia) przez niego innego lokalu mieszkalnego(domu)". Jednocześnie Sąd pierwszej instancji zaznaczył, że (...) lutego 2017 r. Sąd Rejonowy [...] wyrokiem (...), oddalił powództwo skarżącej o ustalenie istnienia stosunku najmu lokalu. Niniejsze orzeczenie stało się prawomocne (...) marca 2017 r. Przy czym decyzja z (...) sierpnia 1970 r. o przydziale lokalu mieszkalnego pozostaje nadal w obrocie prawnym, nie została zmieniona, ani uchylona, jak również nie stwierdzono jej nieważności, tym samym nie wygasło uprawnienie do zajmowania przedmiotowego lokalu przez J. W., obecnie emeryta policyjnego. Natomiast fakt wymeldowania się J. W. z lokalu pozostaje bez znaczenia prawnego, albowiem czynność ta nie spowodowała utraty przez niego tytułu prawnego, którą stanowi decyzja administracyjna nr (...). Sąd pierwszej instancji podał, że zasadniczą kwestią w sprawie jest okoliczność, iż (...) lutego 2018 r. wpłynęło do organu pisemne oświadczenie woli J. W. o zrzeczeniu się uprawnień do lokalu, co skutkowało zawiadomieniem KSP z (...) czerwca 2018 r. o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie opróżnienia wskazanego lokalu mieszkalnego przez skarżącą, A. W., S. W., A. M., W. P., K. M. oraz J. W., z uwagi na wystąpienie okoliczności wskazanych w art. 95 ust. 2 pkt 8 ustawy Policji. Ponieważ główny najemca mieszkania J. W. zrzekł się uprawnień do lokalu, a lokal ten, zajmowany przez skarżących i członków ich rodzin, należy do zasobów mieszkaniowych, o których mowa w art. 90 ustawy o Policji, to tym samym pozostaje obecnie w dyspozycji KSP. W ocenie Sądu pierwszej instancji regulacje prawne dotyczące policyjnych mieszkań służbowych, zawarte między innymi w ustawie o Policji stanowią rozwiązania szczególne wobec przepisów przytoczonej ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. oraz Kodeksu cywilnego. Skoro główny najemca lokalu pozostającego w dyspozycji organów Policji zrzekł się uprawnień do jego dalszego zajmowania zaszła okoliczność uzasadniająca wydanie orzeczenia w sprawie opróżnienia mieszkania (art. 95 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji). Kwestia ewentualnych negocjacji dotyczących przesunięcia w czasie terminu opuszczenia mieszkania nie może być objęta rozważaniami Sądu w niniejszej sprawie. Zdaniem Sądu należy uznać, iż organ wyczerpująco zbadał istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą, oparł się na materiale prawidłowo zebranym, i dokonał jego wszechstronnej oceny. Na powołany wyrok Sądu pierwszej instancji skarżąca wniosła skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła: I. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 141 § 4 p.p.s.a., przez nienależyte uzasadnienie zaskarżonego wyroku polegające na nieodniesieniu się przez sąd wojewódzki do wszystkich zarzutów skargi, w szczególności do przedstawionych przez skarżącą argumentów dotyczących wadliwości dokonanej przez organy administracji oceny stosowania bezpośrednio i zapewnienia skuteczności normie zawartej w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (tj. Dz. U. z 2013 r. poz. 1170, dalej zw. "Rozporządzeniem"), a także poprzez stwierdzenie, iż zarzuty skargi dotyczą "negocjacji co do przesunięcia terminu opuszczenia mieszkania", podczas gdy istotą zarzutów było rażące naruszenie norm postępowania i wykładni prawa materialnego co do zakresu przyznanej przepisami prawa powszechnie obowiązującego ochrony byłego małżonka policjanta przed eksmisją na bruk w sytuacji, w której policjant zrzeka się uprawnienia do lokalu zajmowanego po rozwodzie przez byłego małżonka; 2) art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a., 77 k.p.a., 107 § 3 k.p.a. i art. 136 § 1 k.p.a., poprzez odmowę uchylenia zaskarżonej decyzji i oddalenie skargi pomimo, że organy obu instancji oparły rozstrzygnięcie na wadliwie i w sposób niepełny ustalonym stanie faktycznym, albowiem nie przeprowadziły postępowania dowodowego w zakresie ilości i tożsamości osób zamieszkałych w lokalu [...], istnienia i treści umowy najmu przedmiotowego lokalu mieszkalnego oraz możliwości przypisania J. W. przymiotu "głównego najemcy'', co z kolei miało wpływ na tok postępowania administracyjnego i wskazanie podstawy prawnej zaskarżonej decyzji, a także poprzez pominięcie okoliczności, iż wydanie zaskarżonej decyzji pozostawało niezgodne z ustawą o Policji, bowiem nie wydano jej po to, by opuszczony przez skarżącą lokal mógł zostać przeznaczony do wykorzystania zgodnie z celem określonym przepisami ustawy o Policji; 3) art. 145 § 1 pkt 1) lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 95 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, poprzez odmowę uchylenia zaskarżonej decyzji pomimo, że narusza ona wskazany przepis prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, a to z uwagi na jego wadliwe zastosowanie w odniesieniu do skarżącej D. W. w sytuacji, w której to J. W. jako policjant uprawniony do lokalu, o którym mowa w art. 90 ustawy o Policji, zrzekł się uprawnienia do tego lokalu, przysługującego mu na podstawie przydziału nr (...) z (...) sierpnia 1970 r., przy czym jednocześnie nie był to lokal zajmowany przez niego w rozumieniu tego przepisu, a także z uwagi na brak ustalenia istnienia i treści umowy najmu zawartej przez J. W. na podstawie decyzji o przydziale tego lokalu; 4) art. 145 § 1 pkt 1) lit c) p.p.s.a. w zw. z art 107 § 2 kpa i w zw. z art. 95 ust 2 pkt 8 ustawy o Policji i § 8 Rozporządzenia poprzez oddalenie skargi pomimo, iż zaskarżone decyzje powinny zostać uchylone z uwagi na rażące naruszenie normy postępowania i brak wskazania w osnowie decyzji elementu rozstrzygnięcia wynikającego z przepisów szczególnych, iż skarżącej przysługuje prawo pozostania w przydzielonym lokalu mieszkalnym do czasu uzyskania lub nabycia przez nią innego lokalu mieszkalnego albo domu, a tym samym - poprzez wydanie decyzji administracyjnej naruszającej to materialnoprawne uprawnienie do korzystania z ochrony prawnej przed eksmisją z zajmowanego lokalu po rozwodzie; II. naruszenie przepisów prawa materialnego przez ich błędną wykładnię, tj. art. 95 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji i § 8 Rozporządzenia polegającą na przyjęciu w sposób dorozumiany (nie wyrażony wprost w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku), że z przepisów tych nie wynika funkcja ochronna, która powinna znaleźć odzwierciedlenie w treści rozstrzygnięcia decyzji administracyjnej o opróżnieniu lokalu zajmowanego przez byłego małżonka policjanta, jako element kształtujący zakres stosowania decyzji i wpływający na możliwość jej egzekucji. Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie w całości wyroku Sądu pierwszej instancji oraz przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. W tych okolicznościach w sprawie badaniu podlegały wyłącznie zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej na uzasadnienie przytoczonych podstaw kasacyjnych. Zasadne jest ten zarzut skargi kasacyjnej, który wytyka wady uzasadnienia zaskarżonego wyroku, a tym samym naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. Zgodnie bowiem z tym przepisem uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Wymagane jest, aby uzasadnienie wyroku stanowiło logiczną, zwartą całość, a jednocześnie by było ono syntezą stanowiska sądu. Treść uzasadnienia powinna umożliwić zarówno stronom postępowania, a w razie kontroli instancyjnej Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu prześledzenie toku rozumowania sądu i poznanie racji, które stały za rozstrzygnięciem o zgodności z prawem zaskarżonego aktu. Tworzy to po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, że w razie wniesienia skargi kasacyjnej nie powinno budzić wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, że zaskarżony wyrok został wydany po gruntownej analizie akt sprawy i że wszystkie wątpliwości występujące zostały wyjaśnione. Naruszenie przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a. następuje zatem wówczas, gdy uzasadnienie orzeczenia nie pozwala jednoznacznie ustalić przesłanek, jakimi kierował się sąd, podejmując zaskarżone orzeczenie, a wada ta staje się istotna, kiedy nie pozwala na kontrolę instancyjną orzeczenia. Utrwalony jest w orzecznictwie pogląd, zgodnie z którym prawidłowo sporządzone uzasadnienie wyroku nie wymaga szczegółowego odniesienia się do wszystkich zarzutów skargi oraz podniesionej w niej argumentacji, a jedynie w zakresie niezbędnym do przeprowadzenia kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego. Sam fakt braku wyraźnego odniesienia się przez sąd pierwszej instancji do niektórych zarzutów skargi lub pominięcia w rozważaniach niektórych elementów stanu faktycznego sprawy, nie stanowi podstawy do uznania, że zaskarżony wyrok został wydany z naruszeniem art. 141 § 4 p.p.s.a. Zastrzec jednak trzeba, że powyższe stanowisko odnieść należy tylko do takich zarzutów, które nie dotyczą istoty rozpoznawanej sprawy, pozostając bez wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia. Rację ma skarżąca kasacyjnie, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie spełnia powyższych wymogów. W skardze kierowanej do Sądu, tak jak i wcześniej w toku postępowania administracyjnego skarżąca powoływała się na przysługującą jej, na podstawie przepisu § 8 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżnienia i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania kwater tymczasowych przeznaczonych dla policjantów, ochronę. Zgodnie z tym przepisem były małżonek policjanta rozwiedzionego pozostaje w przydzielonym lokalu mieszkalnym do czasu uzyskania lub nabycia przez niego innego lokalu mieszkalnego albo domu. W sprawie istotne jest zatem, czy skarżąca przed nakazem opróżnienia zajmowanego lokalu może skorzystać z ochrony wynikającej z przywołanego przepisu. Jest bowiem rozwiedzioną małżonką policjanta, który zrzekł się po rozwodzie uprawnienia do zajmowanego przez nią lokalu. To zagadnienie nie było w ogóle przedmiotem rozważań Sądu pierwszej instancji. Sąd uzasadniając wydane rozstrzygnięcie szeroko przedstawił okoliczności faktyczne sprawy, w istocie powtarzając te, które zawarte zostały w tzw. części historycznej uzasadnienia, przywołał obowiązujące regulacje prawne, a następnie jednym zdaniem skonkludował, że w sytuacji gdy główny najemca lokalu pozostającego w dyspozycji organów Policji zrzekł się uprawnień do jego dalszego zajmowania, to zaistniała okoliczność uzasadniająca wydanie orzeczenia w sprawie opróżnienia lokalu w oparciu o przepis art. 95 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji. Tak lakoniczne uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie daje jasnego obrazu przeprowadzonej przez Sąd pierwszej instancji oceny postępowania administracyjnego. Brak rozważań dotyczących kwestii w sprawie zasadniczych nie pozwala na przyjęcie, że Sąd pierwszej instancji przeanalizował wszystkie istotne aspekty rozpoznawanej sprawy oraz wyjaśnił w dostateczny i jednoznaczny sposób przyczyny podjętego rozstrzygnięcia. Te wątpliwości powodują, że zaskarżony wyrok wymyka się spod kontroli instancyjnej. Jego uzasadnienie w oczywisty sposób nie odpowiada kryteriom przewidzianym w art. 141 § 4 p.p.s.a., gdyż nie daje rękojmi, że Sąd stosując art. 151 p.p.s.a. dołożył należytej staranności przy podejmowaniu takiego rozstrzygnięcia. Sąd całkowicie pominął kwestię, na którą wskazywała skarżąca, iż skarżona decyzja obejmuje również J. W., jej byłego męża, który w lokalu nie mieszka od bardzo wielu lat, w sytuacji gdy decyzje o opróżnieniu lokalu wydaje się, stosownie do art. 95 ust. 4 ustawy o Policji, w stosunku do osób zamieszkałych w danym lokalu. Zarzut ten skarżąca łączyła z zarzutem naruszenia art. 95 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, podnosząc, iż podstawa materialnoprawna zaskarżonej decyzji opartej na tym przepisie, jest nieprawidłowa, albowiem w sprawie nie zostało rozważone spełnienie warunku w nim przewidzianego, tj. czy były mąż skarżącej mógł się skutecznie zrzec uprawnień do lokalu, którego nie zajmował, a tym samym czy możliwe jest nakazanie opróżnienia tego lokalu. Niepełna, a w zasadzie żadna argumentacja Sądu pierwszej instancji we wskazanym zakresie uniemożliwia dokonanie weryfikacji, czy ocena tego Sądu co do zgodności zaskarżonej decyzji z prawem, jest prawidłowa. W związku naruszeniem art. 141 § 4 p.p.s.a. i wskazanymi brakami uzasadnienia zaskarżonego wyroku, jako przedwczesne Naczelny Sąd Administracyjny uznał odnoszenie się do zarzutu naruszenia przepisów wskazanych w pozostałych zarzutach skargi kasacyjnej. Do kwestii podnoszonych w tych zarzutach w pierwszej kolejności musi odnieść się Sąd pierwszej instancji. Istotne jest aby Sąd ten przeanalizował argumentację skarżącej co do jej zasadności w świetle obowiązujących przepisów prawa, na które zarówno skarżąca, jak i organ wskazują w swoich stanowiskach. Z tych względów, działając na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, który rozpoznając ponownie sprawę powinien wyeliminować dostrzeżone przez NSA uchybienia. O kosztach postępowania orzeczono w oparciu o przepis art. 203 pkt 1 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI