III OSK 2829/24

III OSK 2829/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2026-03-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-11-28
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Artur Kuś /przewodniczący/
Maciej Kobak /sprawozdawca/
Mirosław Wincenciak
Symbol z opisem
6198 Inspekcja pracy
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
III SA/Gl 451/23 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2024-01-10
Skarżony organ
Inspektor Pracy
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 113 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Artur Kuś Sędziowie Sędzia NSA Mirosław Wincenciak Sędzia del. WSA Maciej Kobak (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej "Q." sp. z o.o. w R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 10 stycznia 2024 r. sygn. akt III SA/Gl 451/23 w sprawie ze skargi "Q." sp. z o.o. w R. na postanowienie Okręgowego Inspektora Pracy w Katowicach z dnia 7 kwietnia 2023 r. nr KT.PPR-B.5112.3.2023.2 w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 10 stycznia 2024 r. sygn. akt III SA/Gl 451/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę "Q." Sp. z o.o. w R. (dalej: "spółka", "skarżąca") na postanowienie Okręgowego Inspektora Pracy w Katowicach (dalej: "organ") z dnia 7 kwietnia 2023 r. nr KT.PPR-B.5112.3.2023.2 w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki.
Powyższy wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.
W toku kontroli przeprowadzonej w dniach 3 i 10 lutego 2023 r. Państwowy Inspektor Pracy stwierdził, że w upomnieniu z dnia 25 października 2022 r., nr rej.: 040454-620-K031-Eu99/22 błędnie wskazano datę oraz numer nakazu nakazującego stronie skarżącej wypłacenie wynagrodzenia za pracę, tj. zamiast nakazu z dnia 23 maja 2022 r., nr rej. 040454-53-K017-Np01/22 wskazano nakaz z dnia 8 kwietnia 2022 r., nr rej.: 040454-53-K015-Np01/22.
Powyższy błąd Państwowy Inspektor Pracy uznał za "oczywistą omyłkę pisarską" i postanowieniem z dnia 22 lutego 2023 r. dokonał jej sprostowania na podstawie art. 113 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022 r. po. 2000, dalej: "k.p.a.").
W zażaleniu na powyższe postanowienie spółka wniosła o jego uchylenie zarzucając rażące naruszenie prawa.
Postanowieniem z dnia 7 kwietnia 2023 r., nr KT.PPR-B.5112.3.2023.2 organ, po rozpoznaniu zażalenia Q. Sp. z o.o. w R., wówczas działającej pod nazwą I. Sp. z o.o. w G., utrzymał w mocy postanowienie Państwowego Inspektora Pracy.
Pismem z dnia 10 maja 2023 r. skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na ww. postanowienie.
W skardze spółka zarzuciła organowi, że nie można prostować daty oraz sygnatury ponieważ błędy w tym zakresie nie są oczywistymi pomyłkami pisarskimi tylko definicjami innych dokumentów urzędowych, które nie istnieją, a ich adresat nie ma możliwości prawidłowej reakcji.
Opisanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę. Sąd pierwszej instancji wskazał, że wykładni pojęcia oczywistej omyłki dokonał NSA w wyroku z dnia 7 lipca 2023 r., sygn. akt I GSK 1544/19, w którym stwierdził, że oczywistość omyłki polega na tym, że organ wbrew widocznemu zamierzeniu zawarł w decyzji element, który w konkretnych okolicznościach sprawy (podkr. Sądu) niewątpliwie koliduje z wyrażoną jednoznacznie treścią rozstrzygnięcia, a jednocześnie nie wpływa w sposób zasadniczy na meritum decyzji. Również WSA w Gdańsku w wyroku z dnia 15 czerwca 2023 r., sygn. akt III SA/Gd 166/23 uznał, że wszystkie błędy prostowane w trybie art. 113 § 1 k.p.a. powinny cechować się oczywistością. Oczywistość omyłki winna wynikać z natury samego błędu lub z porównania treści rozstrzygnięcia z uzasadnieniem, treścią wniosku, innymi dokumentami znajdującymi się w aktach sprawy albo z innymi czynnikami. Zaś podstawowym wyznacznikiem oczywistości omyłki pisarskiej w rozumieniu art. 113 § 1 k.p.a. jest możność natychmiastowego i niepozostawiającego wątpliwości wykrycia uchybienia w drodze nawet powierzchownego zestawienia treści rozstrzygnięcia z dokumentami znajdującymi się w aktach sprawy.
WSA wskazał, że z akt sprawy wynika, że upomnienie sprostowane postanowieniem Inspektora Pracy z 22 lutego 2023 r. dotyczyło braku realizacji nakazu wydanego przez tego Inspektora, w którym polecił on wypłacić wynagrodzenie czterem wskazanym imiennie pracownikom skarżącej, należne za określony w nakazie okres i we wskazanych tam kwotach. Skoro w upomnieniu organ I instancji stwierdził, że mimo upływu terminu nie zostały wykonane obowiązki polegające na wypłaceniu wynagrodzenia dwóm spośród wymienionych w nakazie osób za te same okresy i w identycznych jak w nakazie kwotach, to nie może być żadnych wątpliwości jakiego nakazu i w jakiej dacie wydanego upomnienie to dotyczyło. Wobec powyższego, nie mogło też być wątpliwości co do oczywistości takiej pomyłki.
Skład orzekający podkreślił, że sprostowanie oczywistej omyłki pisarskiej ujawnionej w upomnieniu Inspektora Pracy z dnia 25 października 2022 r., nie spowodowało zmiany, czy też uzupełnienia stanu faktycznego sprawy, jego kwalifikacji prawnej, jak również nie skutkowało zmianą w zakresie konsekwencji prawnych czy treści obowiązku nałożonego na skarżącą.
Powyższy wyrok w całości zakwestionował skarżący zarzucając naruszenie:
art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, dalej: "p.p.s.a.") w zw. z art. 113 § 1 k.p.a. poprzez nieprawidłową kontrolę zaskarżonego postanowienia Okręgowego Inspektora Pracy w Katowicach z dnia 7 kwietnia 2023 r. nr KT.PPR-B.5112.3.2023.2 polegającą na uznaniu, że zaskarżone skargą postanowienie jak również utrzymane nim w mocy postanowienie z dnia 22 lutego 2023 r. są zgodne z prawem, gdyż oczywistość omyłki uzasadniała wydanie postanowienia o sprostowaniu na podstawie art. 113 § 1 k.p.a., jak również nie spowodowało ono zmiany w zakresie konsekwencji prawnych czy treści obowiązku nałożonego na skarżącą spółkę, podczas gdy prawidłowa kontrola zaskarżonego orzeczenia powinna doprowadzić do uznania, że zakres sprostowania wykraczał poza ramy oczywistej omyłki a w konsekwencji postanowienie naruszało przepisy postępowania w stopniu uzasadniającym jego uchylenie w ramach kontroli sądowodaministracyjnej.
Na podstawie powyższego zarzutu wniesiono o uchylenie wyroku w całości, jak również uchylenie postanowienia organów I i II instancji lub alternatywnie jego uchylenie w całości i skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, zasądzenie na rzecz strony skarżącej kasacyjnie zwrotu od strony przeciwnej kosztów sądowych w tym kosztów zastępstwa procesowego. Ponadto, wniesiono o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wobec oświadczenia skarżącej kasacyjnie o zrzeczeniu się rozprawy sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z postanowieniami art. 182 § 2 p.p.s.a.
Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd II instancji, który w odróżnieniu od sądu I instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.
Skarga kasacyjna jest niezasadna i jako taka podlega oddaleniu. Podniesiono w niej wyłącznie jednej zarzut – naruszenia art. 113 § 1 k.p.a. – w ramach którego zakwestionowano ocenę WSA, że zakres sprostowania upomnienia z 25 października 2022 r. odnosił się do "oczywistej omyłki pisarskiej".
Wstępnie należy odnotować, iż skarżący kasacyjnie w zasadzie podziela stanowisko Sądu pierwszej instancji co do tego, jak należy rozumieć pojęcie "oczywistej omyłki pisarskiej", która aktywuje procesową kompetencję do wydania postanowienia o sprostowaniu na podstawie art. 113 § 1 k.p.a. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że orzeczenie prostujące nie może służyć weryfikacji wad o charakterze merytorycznym. Jego celem pozostaje naprawa zaburzonego związku pomiędzy wolą (zamierzeniem) organu, a jego wadliwym, błędnym uzewnętrznieniem i to wyłącznie w odniesieniu do pewnego specyficznego, nieistotnego charakteru wady zawartej w samym orzeczeniu lub akcie. Sanowanie wydanego przez organ aktu w drodze sprostowania może więc dotyczyć w istocie jedynie jego strony formalnej, a nie błędów merytorycznych, których dopuszczono się w stosowaniu prawa, a zatem co do ustalenia obowiązującego prawa, stanu faktycznego i jego kwalifikacji prawnej oraz ustalenia konsekwencji prawnych zastosowania określonej normy prawnej - wyrok NSA z 4 czerwca 2025 r., I GSK 1682/22. Wychodząc z takiego założenia należy przyjąć, że o oczywistości omyłki pisarskiej, o której mowa w art. 113 § 1 k.p.a. nie może przesądzać sama treść obarczonego nią aktu, lecz ocena całokształtu działania organu, z którego wynika, że miało ono inną specyfikę podmiotową, przedmiotową, czasową, itp. od tej, na którą ten akt wskazuje. Wszystkie - szeroko rozumiane – podstawy działania organu muszą wynikać z akt sprawy i być na tyle jednoznaczne, że po ich zestawieniu z treścią aktu obarczonego omyłką nie będzie żadnych wątpliwości, iż jest ona oczywista, tzn. nie mogła być działaniem intencyjnym, stanowiła natomiast następstwo błędu lub przeoczenia.
Oceniając kwestionowane skargą postanowienie z tej perspektywy nie ma wątpliwości, iż było ono zgodne z prawem. Jak wynika z akt sprawy upomnienie z 25 października 2022 r., nr rej.: 040454-620-K031-Eu99/22 zostało wystawione
w związku z niewykonaniem nakazu z dnia 23 maja 2022 r., nr rej. 040454-53-K017-Np01/22, którym zobowiązano skarżącą kasacyjnie do wypłacenia wynagrodzenia czterem wskazanym imiennie pracownikom skarżącej, należne za określony w nakazie okres i we wskazanych w jego treści kwotach. Skoro w upomnieniu organ l instancji stwierdził, że mimo upływu terminu nie zostały wykonane obowiązki polegające na wypłaceniu wynagrodzenia dwóm spośród wymienionych w nakazie osób za te same okresy i w identycznych jak w nakazie kwotach, to nie ma żadnych wątpliwości jakiego nakazu i w jakiej dacie wydanego upomnienia to dotyczyło. Z akt sprawy wynika bowiem jednoznacznie, iż upomnienie zostało wystawione w związku z częściowym niewykonaniem nakazu z 23 maja 2022 r., nr rej. 040454-53-K017-Np01/22.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie
art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.