III OSK 2819/23

III OSK 2819/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-06-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-10-20
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Mariusz Kotulski
Piotr Korzeniowski /przewodniczący sprawozdawca/
Wojciech Jakimowicz
Symbol z opisem
6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne
Ochrona środowiska
Sygn. powiązane
II SA/Go 33/23 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 2023-06-21
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2022 poz 1029
art. 66
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Korzeniowski (spr.) Sędziowie sędzia NSA Wojciech Jakimowicz sędzia del. WSA Mariusz Kotulski Protokolant asystent sędziego Krzysztof Książek po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skarg kasacyjnych M.S. i Z.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 21 czerwca 2023 r., sygn. akt II SA/Go 33/23 w sprawie ze skarg M.S. i Z.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 4 listopada 2022 r. nr SKO.Go/450-Sz.M./1031/22 w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia oddala skargi kasacyjne.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 21 czerwca 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim (dalej: Sąd I instancji), sygn. akt II SA/Go 33/23 po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 czerwca 2023 r. sprawy ze skarg M.S. i Z.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gorzowie Wielkopolskim (dalej: SKO, Kolegium) z 4 listopada 2022 r. nr SKO.Go/450-Sz.M./1031/22 w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia, oddalił skargi.
W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji wskazał, że decyzją z 20 kwietnia 2022 r. wydaną na podstawie art. 71 ust. 2 pkt 2, art. 73 ust. 1 art. 75 ust. 1 pkt 4 oraz art. 84 i art. 85 ust. 1 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2021 r., poz. 2373 ze zm., dalej: u.u.i.ś. lub ustawa środowiskowa) w zw. z art. 104 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021, poz. 735 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku inwestora - P. sp. z.o.o. z siedzibą w Z. (dalej: inwestor, spółka), Wójt Gminy G. (dalej: Wójt) określił środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia pod nazwą – "Budowa farmy fotowoltaicznej o mocy do 50MW wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną w miejscowości Ż., na działkach nr [...] i nr [...], obręb [...], gmina G., powiat S., województwo l.".
Decyzją z 4 listopada 2022 r., SKO po rozpatrzeniu odwołań od decyzji Wójta z 20 kwietnia 2022 r. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 71 ust. 2 pkt 2, art. 75 ust. 1 pkt 4 oraz art. 80 ust. 1 i ust. 2, art. 82 ustawy oraz § 3 ust. 1 pkt 54 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r. poz. 1839 ze zm.), utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
Na powyższą na decyzję SKO z 4 listopada 2022 r. Z.S. i M.S. - reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika - wnieśli - tej samej treści oraz zawierające te same zarzuty - skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim.
W odpowiedzi na skargi organ wniósł o ich oddalenie.
Postanowieniem z 22 marca 2023 r. sprawa ze skargi Z.S. zarejestrowana pod sygnaturą akt II SA/Go 34/23 została połączona do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia ze sprawą ze skargi M.S. prowadzoną pod sygnaturą akt II SA/Go 33/23. Połączone sprawy prowadzone były pod sygn. akt II SA/Go 33/23.
Sąd I instancji oddalając skargi w uzasadnieniu wyroku wskazał, że analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wskazuje, że sporządzony w sprawie raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko spełnia wymogi określone w art. 66 u.u.i.ś., zawiera bowiem wszystkie elementy o których mowa w tym przepisie. W raporcie zawarto w szczególności dokładną charakterystykę przedsięwzięcia, omówiono rodzaje i ilość emisji związanych z realizacją i eksploatacją przedsięwzięcia, przedstawiono poszczególne warianty realizacji przedsięwzięcia oraz ich wpływ na środowisko, przeprowadzono charakterystykę geograficzną i przyrodniczą danego terenu oraz omówiono wpływ inwestycji na środowisko przyrodnicze na danym terenie.
Załącznikiem do raportu jest inwentaryzacja przyrodnicza, która została sporządzona w celu identyfikacji wszystkich występujących na danym terenie gatunków roślin i zwierząt ze szczególnym uwzględnieniem gatunków chronionych, rzadkich lub ginących. We wnioskach końcowych inwentaryzacji stwierdzono, że planowana inwestycja nie będzie miała negatywnego wpływu na środowisko przyrodnicze danego terenu.
W ocenie Sądu I instancji, chybiony jest postawiony w skargach zarzut dotyczący nieprawidłowo sporządzonej inwentaryzacji przyrodniczej, stanowiącej załącznik do raportu z 30 stycznia 2022 r. Podkreślone zostało, że stawiając powyższy zarzut skarżący nie wykazali w żaden sposób jakim uchybieniem dotknięta jest przedmiotowa inwentaryzacja - rozumieniu celu i zasad sporządzania raportu o oddziaływaniu inwestycji na środowisko. W szczególności skarżący nie uzasadnili jakie ewentualnie elementy środowiska przyrodniczego zostały pominięte z powodu przeprowadzenia badań w terenie w ww. okresie, nadto jaki to miało wpływ na rozstrzygniecie danej sprawy. Innymi słowy kwestionując poprawność inwentaryzacji przyrodniczej skarżący nie wykazali zasadności stawianego zarzutu, nie wskazali bowiem jakich gatunków roślin lub zwierząt nie uwzględniono oraz jaki jest wpływ planowanej inwestycji na pominięte w ten sposób elementy przyrodnicze danego terenu.
W skardze kasacyjnej M.S., reprezentowany przez r.pr., na podstawie art. 173 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: p.p.s.a.), zaskarżył w całości wyrok Sądu I instancji. Na podstawie art. 174 pkt 1 oraz pkt 2 p.p.s.a., zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
1. naruszenie prawa materialnego, tj.: art. 66 (u.u.i.ś.) przez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że przedłożony przez inwestora raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko spełnia wymogi określone tym przepisem, w sytuacji, gdy wyniki inwentaryzacji przyrodniczej zostały dokonane w oparciu o zbyt krótki horyzont czasowy oraz wadliwą metodykę.
Na podstawie art. 176 § 1 pkt 3 p.p.s.a., w zw. z art. 185 p.p.s.a., wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Gorzowie Wielkopolskim. Ponadto na zasadzie art. 203 p.p.s.a., wniesiono o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa występującego w sprawie r.pr., według norm prawem przepisanych. Mając na względzie brzmienie art. 176 § 2 p.p.s.a., wniesiono o rozpoznanie skargi kasacyjnej rozprawie.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że stanowisko Kolegium zostało w całości uznane za prawidłowe przez Sąd, z czym jednak skarżący kasacyjnie niezmiennie nie godzi się. Według skarżącego kasacyjnie, należy podzielić opinię, że raport przygotowany przez inwestora jest dokumentem zawierającym wiadomości specjalne, tak już nie sposób przyznać racji twierdzeniu, jakoby jedynym sposobem zakwestionowania raportu miało być przedłożenie przez stronę skarżącą kontrdowodu w postaci alternatywnego raportu lub wręcz opracowania naukowego. W ocenie skarżącego faktem jest, że środkowo-zachodnia Polska, w której położona jest gmina, znajduje się w strefie środkowo europejskiego klimatu przejściowego, który charakteryzuje się tym, że pory roku są w tej strefie łatwo rozpoznawalne i wyznaczane przez przebieg temperatury (ciepła i wilgotna wiosna, ciepłe i zazwyczaj suche lato, chłodna i wilgotna jesień, oraz zima, często z opadami śniegu).
Zatem już z tej tylko okoliczności wywnioskować należy, że założony w raporcie półroczny okres prowadzenia inwentaryzacji przyrodniczej nie uwzględnia wszystkich pór roku, przez co jest zbyt krótki, a wyniki inwentaryzacji przyrodniczej wykonane jedynie czterokrotnie (w średnio dwumiesięcznych odstępach czasu) od końca czerwca 2021 r. do połowy stycznia 2022 r., są niemiarodajne i niewiarygodne, bo mogą pomijać chociażby okres lęgów i wiosennych migracji ptaków.
W skardze kasacyjnej Z.S. (dalej: skarżąca kasacyjnie) reprezentowana przez adw. na podstawie art. 173 § 1 p.p.s.a., zaskarżyła w całości wyrok Sądu I instancji.
Na podstawie art. 174 pkt 1 oraz pkt 2 p.p.s.a., zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
1. naruszenie prawa materialnego, tj.: art. 66 u.i.i.ś. przez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że przedłożony przez inwestora raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko spełnia wymogi określone tym przepisem, w sytuacji, gdy wyniki inwentaryzacji przyrodniczej zostały dokonane w oparciu o zbyt krótki horyzont czasowy oraz wadliwą metodykę;
2. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik tj. art. 91 § 2 w zw. z art. 73 p.p.s.a. przez niezawiadomienie skarżącego o posiedzeniu jawnym Sądu w dniu 21 czerwca 2023 r., przez co skarżący pozbawiony został - bez swojej winy - możliwości uczestniczenia w rozprawie i obrony swoich praw, co stanowi naruszenie prawa strony do rzetelnego procesu sądowego. Omawiana okoliczność stanowi w ocenie skarżącego podstawę stwierdzenia nieważności postępowania.
Na podstawie art. 176 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 185 p.p.s.a. wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Gorzowie Wielkopolskim. Ponadto na zasadzie art. 203 p.p.s.a., wniesiono o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa występującego w sprawie adwokata, według norm prawem przepisanych. Mając na względzie brzmienie art. 176 § 2 p.p.s.a. wniesiono o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
Ostatecznie, w trybie art. 106 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a., wniesiono o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentu - pisma z 10 lipca 2023 r. spółki Poczta Polska S.A (znak: BWK.RDOK-PO.0500.33481.2023.KCH) - stwierdzającego zasadność reklamacji skarżącego na prawidłowość doręczenia przesyłki poleconej o numerze nadawczym [...], która zawierała zawiadomienie skarżącego o terminie rozprawy w dniu 21 czerwca 2023 r.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że założony w raporcie półroczny okres prowadzenia inwentaryzacji przyrodniczej nie uwzględnia wszystkich pór roku, przez co jest zbyt krótki, a wyniki inwentaryzacji przyrodniczej wykonane jedynie czterokrotnie (w średnio dwumiesięcznych odstępach czasu) od końca czerwca 2021 r. do połowy stycznia 2022 r., są niemiarodajne i niewiarygodne, bo mogą pomijać chociażby okres lęgów i wiosennych migracji ptaków.
Odnosząc się natomiast do okoliczności niedoręczenia "skarżącemu" zawiadomienia o terminie rozprawy w dniu 21 czerwca 2023 r. Skarżący wskazuje, że nie posiadał wiedzy o awizacji listu poleconego o numerze nadawczym [...]. Na znajdującej się w aktach sprawy kopercie nadawczej zawierającej zawiadomienie o terminie rozprawy znajduje się informacja o dwukrotnym awizowaniu przesyłki poleconej oraz jej zwrocie do nadawcy jako niepodjętej w terminie. Skarżącemu nie pozostawiono jednak żadnego awiza, nie miał zatem wiedzy o oczekującej na odbiór przesyłce poleconej z Sądu. Skarżący dowiedział się o rozprawie w dniu 21 czerwca 2023 r. już po jej przeprowadzeniu i wydaniu wyroku w sprawie. Informację tę uzyskał skarżący od innej strony postępowania – M.S., który został powiadomiony przez swojego pełnomocnika procesowego o oddaleniu skargi na decyzję SKO.
Skarżący złożył reklamację operatorowi pocztowemu kwestionujące prawidłowość doręczenia przesyłki poleconej nr [...]. W odpowiedzi z 10 lipca 2023 r. uznana została zasadność zgłoszenia, jak również poinformowano o zawiadomieniu kierownictwa sprawującego nadzór nad realizacją usług doręczania przesyłek listowych, w celu zapewnienia wymaganej jakości ich świadczenia i wyeliminowania podobnych negatywnych zdarzeń w przyszłości.
W powyższym kontekście niezasadne okazuje się uznanie za skutecznie doręczoną z dniem 2 czerwca 2023 r. przesyłki, która zawierała zawiadomienie o terminie rozprawy w dniu 21 czerwca 2023 r. Z perspektywy zachowania prawa do rzetelnego procesu sądowego najistotniejsze jest zagwarantowanie stronie możliwości przedstawienia swojego stanowiska w toku wyznaczonej rozprawy.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Spółka przedstawiła swoje stanowisko w sprawie odnosząc się do zarzutów przedstawionych w skargach kasacyjnych.
Na rozprawie w dniu 21 czerwca 2024 r. Naczelny Sąd Administracyjny postanowił oddalić wniosek o przeprowadzenie dowodu z dokumentu, tj. pisma z 10 lipca 2023 r. spółki Poczta Polska S.A. Dokument znajduje się w aktach sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Niniejsza sprawa podlegała rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym.
Skargi kasacyjne nie są zasadne. Wszystkie zarzuty przedstawione w skargach kasacyjnych nie zasługiwały na uwzględnienie.
W świetle art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podkreślić przy tym trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej.
Nie jest zasadny zarzut przedstawiony wyłącznie w skardze kasacyjnej Z.S. dotyczący naruszenia "art 91 § 2 w zw. z art. 73 p.p.s.a. poprzez niezawiadomienie Skarżącego o posiedzeniu jawnym Sądu w dniu 21 czerwca 2023 r., przez co Skarżący pozbawiony został - bez swojej winy - możliwości uczestniczenia w rozprawie i obrony swoich praw, co stanowi naruszenie prawa strony do rzetelnego procesu sądowego. Omawiana okoliczność stanowi w ocenie Skarżącego podstawę stwierdzenia nieważności postępowania".
Odnosząc się do tego zarzutu wyjaśnić należy, że skarżący kasacyjnie M.S. w postępowaniu przed WSA w Gorzowie Wielkopolskim był reprezentowany przez r.pr. M.D.. Z treści protokołu rozprawy przed Sądem I instancji (k. 88 akt sądowych) wynika, że "Posiedzenie rozpoczęto w trybie zdalnym o godzinie 10:00, zakończono o godzinie 10:20. Po wywołaniu sprawy za skarżącego M.S. – stawił się pełnomocnik radca prawny M.D., dołączając do rozprawy zdalnie pełnomocnictwo znajdujące się w aktach sprawy. Pełnomocnik skarżącego M.S. wnosił i wywodził jak w skardze.
W orzecznictwie NSA wyrażono pogląd, który podziela Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w tym składzie, według którego "Zauważyć należy, że w myśl art. 91 § 2 p.p.s.a., zd. pierwsze, o posiedzeniach jawnych zawiadamia się strony na piśmie lub przez ogłoszenie podczas posiedzenia. Zgodnie zaś z art. 34 p.p.s.a. strony i ich organy lub przedstawiciele ustawowi mogą działać przed sądem osobiście lub przez pełnomocnika. Podkreślić należy, że w ramach czynności procesowych, do których uprawniony jest pełnomocnik, mieści się także umocowanie do odbierania - ze skutkiem w stosunku do strony - wszelkich pism i wezwań sądowych. Jeśli więc nic innego nie wynika z treści pełnomocnictwa ogólnego, skutki prawne dla mocodawcy wywołuje doręczenie pisma sądowego do rąk ustanowionego przez niego pełnomocnika (art. 133 § 3 k.p.c.)" (zob. wyrok NSA z 6.06.2013 r., II OSK 501/13, LEX nr 1352915). W aktach sądowych (k. 32) znajduje się pełnomocnictwo podpisane i udzielone przez Z.S. oraz M.S. będących współwłaścicielami nieruchomości – działki nr [...] położonej w Ż. (gmina G.) udzielające pełnomocnictwa radcy prawnemu M.D. nr wpisu [...], do zastępowania Z.S. i M.S. łącznie lub każdego z osobna we wszystkich sprawach związanych z przedsięwzięciem "Budowa farmy fotowoltaicznej o mocy do 50 MW wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną – Ż., nr działki [...], obręb [...], gmina G., powiat s., województwo l." przed sądami powszechnymi wszystkich instancji, Sądem Najwyższym, sądami administracyjnymi, organami administracji publicznej, organami egzekucyjnymi, oraz wszelkimi innymi podmiotami lub osobami. W pełnomocnictwie stwierdzono również, że "W razie jakiejkolwiek wątpliwości niniejsze pełnomocnictwo winno być interpretowane rozszerzająco". Pełnomocnictwo zostało udzielone z prawem substytucji. W piśmie z 23 lutego 2023 r. (k. 36 akt sądowych) pełnomocnik M.S. złożył wniosek o przeprowadzenie rozprawy. Zawiadomienie o rozprawie odebrał radca prawny M.D. Potwierdzenie odbioru z 1 czerwca 2023 r. tego zawiadomienia znajduje się na k. 73 akt sądowych. Na potwierdzeniu odbioru znajduje się adnotacja o treści "adresat odmówił czytelnego podpisu".
Pełnomocnik M.S. odebrał zawiadomienie o rozprawie z wyprzedzeniem ponad dwóch tygodni.
Nie można tracić z pola widzenia, że ratio legis art. 91 § 2 p.p.s.a. wypływa z potrzeby zagwarantowania stronie możliwości przygotowania się do udziału w rozprawie pod kątem merytorycznym. Nie bez znaczenie jest również konieczność zapewnienia stronie czasu do podjęcia działań o charakterze organizacyjnym w związku z uzyskaniem informacji o terminie wyznaczonej rozprawy, niezależnie od tego, czy strona działa osobiście czy też jest reprezentowana przez pełnomocnika (por. wyrok NSA z 8.01.2013 r., I OSK 1878/11, LEX nr 1341459). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie można mówić o naruszeniu przepisów mających znamiona pozbawienia strony możliwości obrony swoich praw.
W piśmiennictwie wyrażono pogląd, który podziela Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w tym składzie, według którego "Jeżeli w sprawie stronę reprezentuje pełnomocnik, tylko on jest zawiadamiany o posiedzeniu sądowym, a gdy w sprawie występuje kilku pełnomocników jednej strony, prawnie skuteczne jest zawiadomienie o posiedzeniu jednego z nich, jeżeli wcześniej strona nie wskazała adresu, pod którym należy dokonywać doręczeń (por. art. 76 § 3 p.p.s.a.). Ustanowienie przez stronę pełnomocnika nie pozbawia jej udziału w rozprawie. Wiadomość o terminie rozprawy strona powinna w takiej sytuacji otrzymać od pełnomocnika, sąd ma bowiem obowiązek powiadomienia tylko jego. Doręczenie wezwania na rozprawę do rąk pełnomocnika w czasie, gdy był on pełnomocnikiem strony, czyni zadość art. 67 § 5 p.p.s.a. (...)". (zob. B. Dauter [w:] A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, B. Dauter, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2021, art. 91).
Na marginesie stwierdzić należy, że skierowana do skarżącej przesyłka zawierająca zawiadomienie o terminie rozprawy, została wysłana na prawidłowy adres skarżącej oraz odnotowano na niej wszelkie niezbędne informacje pozwalające uznać ją za doręczoną, tj. informację o pierwszej awizacji w dniu 19 maja 2023 r., miejsce pozostawienia zawiadomienia oraz informację o powtórnej awizacji w dniu 29 maja 2023 r. Przesyłkę zwrócono w dniu 6 czerwca 2023 r. Opisane okoliczności pozwalały, aby uznać ją za skutecznie doręczoną z dniem 2 czerwca 2023 r. Załączona do skargi kasacyjnej odpowiedź na reklamację nie zmienia tej oceny, bowiem nie wynika z niej na jakiej podstawie uznano zasadność zgłoszenia oraz jaki był przedmiot zgłoszenia. Odpowiedź operatora pocztowego jest szablonowa i nie zawiera w sobie jakiegokolwiek odniesienia do danych, którymi opatrzono zwróconą przesyłkę.
Nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut dotyczący naruszenia art. 73 p.p.s.a. Odnosząc się do tego zarzutu należy wskazać, że art. 73 składa się pięciu jednostek redakcyjnych w postaci paragrafów. Powołanie się na całość przepisu, który został podzielony na mniejsze jednostki redakcyjne, nie pozwala bowiem na prawidłowe ustalenie granic zaskarżenia, gdyż nie wyznacza kierunku, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny powinien dokonać kontroli zaskarżonego orzeczenia. Taka sama sytuacja ma miejsce, gdy skarżąca kasacyjnie wskazuje jako naruszenie prawa materialnego – art. 73 p.p.s.a.
Nie zasługiwały na uwzględnienie zarzuty przedstawione w dwóch skargach kasacyjnych dotyczące naruszenia art. 7 k.p.a. oraz z art. 77 § 1 k.p.a.
Odnosząc się do tych zarzutów zgodzić należy się z Sądem I instancji, że wbrew zarzutom skarg w sprawie nie doszło do naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Zarzuty te w dwóch skargach kasacyjnych sprowadzają się w istocie do kwestionowania treści złożonego w tej sprawie raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Raport jako dowód podlega ocenie na zasadach określonych m.in. w art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. Właściwy organ jest zobowiązany do sprawdzenia treści raportu w kontekście spełnienia przez niego warunków, o jakich stanowi art. 66 ustawy oraz jego aktualności i rzetelności sporządzenia. Organ nie jest zatem związany treścią raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, co powoduje, że dokonując jego oceny powinien dążyć do wydania orzeczenia odpowiadającego wyrażonej w art. 7 k.p.a. zasadzie prawdy obiektywnej. Zadaniem organu prowadzącego postępowanie jest zatem w pierwszej kolejności sprawdzenie raportu pod względem spełnienia wymogów formalnych oraz materialnych. Obowiązkiem organu jest również weryfikacja materiałów stanowiących podstawę sporządzonego raportu. Ponadto, chociaż organ nie jest związany treścią raportu, to ustalenia w nim zawarte mogą kształtować treść osnowy decyzji środowiskowej, jeżeli raport jest rzetelny, spójny, wolny od niejasności i nieścisłości. Raport może być kwestionowany przez strony, jak i również przez przedstawicieli społeczeństwa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 kwietnia 2015 r., sygn. II OSK 2213/13). Organ ocenia zatem raport pod kątem jego zupełności, rzetelności i spójności. W konsekwencji jednak, kwestionowanie merytorycznej treści raportu przez strony postępowania możliwe jest wyłącznie na podstawie dokumentu posiadającego taką samą moc dowodową, a więc tzw. kontrraportu czyli opinii sporządzonej również przez osobę posiadającą wiadomości specjalne. Nie jest natomiast możliwe zakwestionowanie raportu przez gołosłowne twierdzenia, że Kolegium, działając w zgodzie z normą wynikającą z art. 7 k.p.a. oraz z art. 77 § 1 k.p.a., powinno w sposób wyczerpujący zebrać cały materiał dowodowy, a to przez wezwanie inwestora do przedłożenia raportu obejmującego przynajmniej całoroczny okres inwentaryzacji przyrodniczej. Powtórzyć należy, że oparcie raportu na wiadomościach specjalnych oznacza, że inne strony postępowania, które chcą podważyć ustalenia raportu, mogą przedłożyć opracowanie również oparte na wiadomościach specjalnych (tzw. kontrraportu) (zob. wyrok NSA z 5.04.2022 r., III OSK 4690/21, LEX nr 3336820).
Nie jest zasadny zarzut przedstawiony w dwóch skargach kasacyjnych dotyczący naruszenia art. 66 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r. poz. 1029 ze zm., dalej: u.u.i.ś.).
Art. 66 u.u.i.ś. składa się z wielu jednostek redakcyjnych o zróżnicowanej treści normatywnej. Granice skargi są zaś wyznaczone przez jej podstawy i wnioski. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zatem sam autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej, wskazując, które normy prawa zostały naruszone. Naczelny Sąd Administracyjny nie ma obowiązku, ani prawa do domyślania się i uzupełniania argumentacji autora skargi kasacyjnej. Przytoczenie podstawy kasacyjnej musi więc być precyzyjne, gdyż - z uwagi na związanie sądu kasacyjnego granicami skargi kasacyjnej - Naczelny Sąd Administracyjny może uwzględnić tylko te przepisy, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej jako naruszone. Niezbędne jest zatem wskazanie w niej konkretnych przepisów, które zdaniem skarżącego zostały naruszone przez sąd pierwszej instancji. Powyższe wskazanie powinno obejmować numer artykułu, paragrafu, ustępu, punktu i innych jednostek redakcyjnych ustawy. Powołanie się na całość przepisu, który został podzielony na mniejsze jednostki redakcyjne, nie pozwala bowiem na prawidłowe ustalenie granic zaskarżenia, gdyż nie wyznacza kierunku, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny powinien dokonać kontroli zaskarżonego orzeczenia. Taka sama sytuacja ma miejsce, gdy skarżący kasacyjnie wskazują jako naruszenie prawa materialnego – art. 66 u.u.i.ś.
Ponadto zarzuty kasacyjne w dwóch wniesionych skargach kasacyjnych powinny zawierać uzasadnienie, a w przypadku zarzutów naruszenia przepisów procesowych - także wskazanie, jaki wpływ na wynik sprawy miało zarzucane uchybienie procesowe. Sąd nie może bowiem zastępować strony i precyzować, czy uzupełniać przytoczone podstawy kasacyjne. Powyższe uwagi natury ogólnej mają doniosłe znaczenie w niniejszej sprawie, gdyż o braku zasadności dwóch skarg kasacyjnych stron w znacznej mierze przesądzają właśnie wady konstrukcyjne tego środka odwoławczego, pomimo że zgodnie z wymogami art. 175 p.p.s.a. został on sporządzony przez profesjonalnego pełnomocnika.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.