III OSK 2818/22

III OSK 2818/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-12-02
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-12-08
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Mariusz Kotulski /sprawozdawca/
Przemysław Szustakiewicz /przewodniczący/
Rafał Stasikowski
Symbol z opisem
6145 Sprawy dyrektorów szkół
Hasła tematyczne
Oświata
Sygn. powiązane
IV SA/Wr 735/21 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2022-07-19
Skarżony organ
Dyrektor Szkoły
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 141 par 4, art. 147 par 1, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2021 poz 1082
art. 66 ust. 1 pkt 2, art. 1 ust. 3
Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe - t.j.
Dz.U. 2019 poz 263
art. 32
Ustawa z dnia 23 maja 1991 r., o związkach zawodowych - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz Sędziowie: Sędzia NSA Rafał Stasikowski Sędzia del. WSA Mariusz Kotulski (spr.) Protokolant: starszy asystent sędziego Joanna Ukalska po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Dyrektora Zespołu Szkolno-Przedszkolnego nr [...] w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 19 lipca 2022 r. sygn. akt IV SA/Wr 735/21 w sprawie ze skargi B. B. na zarządzenie nr [...] Dyrektora Zespołu Szkolno-Przedszkolnego nr [...] w [...] z dnia [...] sierpnia 2021 r. w przedmiocie odwołania z funkcji wicedyrektora Szkoły Podstawowej nr [...] w Zespole Szkolno-Przedszkolnym nr [...] w [...] oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 19 lipca 2022 r. sygn. akt IV SA/Wr 735/21, po rozpoznaniu sprawy ze skargi B. B. na zarządzenie nr [...] Dyrektora Zespołu Szkolno-Przedszkolnego nr [...] w W. z dnia [...] sierpnia 2021 r. w przedmiocie odwołania z funkcji wicedyrektora Szkoły Podstawowej nr [...] w Zespole Szkolno-Przedszkolnym nr [...] w W., uchylił zaskarżone zarządzenie z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] (pkt I), zasądził od Dyrektora Zespołu Szkolno-Przedszkolnego nr [...] w W. na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania (pkt II), a także zwrócił skarżącej wpis od skargi jako nienależnie uiszczony (pkt III).
Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Dyrektor Zespołu Szkolno-Przedszkolnego nr [...] w W. (dalej: "organ") zarządzeniem z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] wydanym na podstawie art. 64 ust. 1 oraz 66 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. z 2021 r. poz. 1082, zwana dalej: "Prawo oświatowe") odwołał B. B. (dalej: "skarżąca") ze stanowiska wicedyrektora Szkoły Podstawowej nr [...] w Zespole Szkolno-Przedszkolnym nr [...] w W. przy ul. S. [...] w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia.
W uzasadnieniu powyższego zarządzenia jako przyczyny uzasadniające odwołanie wskazano:
1. podejmowanie działań sprzecznych z interesem uczniów i szkoły, a także zakłócających realizowanie przez szkołę jej zadań. W szczególności, w wyjątkowo trudnym czasie powrotu uczniów klas IV-VIII do nauki stacjonarnej od 17 maja 2021 r. oraz przygotowań do egzaminów ósmoklasisty w czasie epidemii COVID-19, działania skarżącej były nakierowane na organizację odwołania dyrektora Zespołu Szkolno-Przedszkolnego nr [...] , co zagrażało bezpieczeństwu prawidłowego funkcjonowania placówki. Skarżąca jako wicedyrektor szkoły w trakcie przygotowywania szkoły do egzaminów ósmoklasisty, kierowała się swoim indywidualnym interesem rozpowszechniając nieprawdziwe informacje co do zagrożenia organizacji egzaminu i pod pretekstem istnienia przedmiotowego zagrożenia usiłowała wpłynąć na stanowisko rodziców w sprawie odwołania dyrektora ZSP[...]. W dniu 20 maja 2021 r., poinformowała przewodniczącą Prezydium Rady Rodziców o konieczności jej udziału w posiedzeniu Rady Pedagogicznej SP[...], w tym dniu pod pretekstem zagrożenia egzaminów;
2. wykorzystywanie funkcji wicedyrektora do prowadzenia przez dziennik elektroniczny korespondencji niebędącej korespondencją służbową;
3. występowanie w imieniu organów Szkoły bez formalnego upoważnienia, czym naruszono art. 7 ust. 1 Karty Nauczyciela i art. 68 ust. 1 pkt 1 Prawa oświatowego. Skarżąca w toku korespondencji dotyczących dyrektora i spraw szkolnych, w sposób nieuprawniony przypisywała sobie występowanie w imieniu organu kolegialnego placówki, jakim jest Rada Pedagogiczna SP[...] , prowadząc korespondencję w sposób niezgodny z zasadami obiegu dokumentacji. Publicznie przekazywała w mediach lokalnych i w pismach kierowanych do urzędów w imieniu Rady Pedagogicznej oraz Rodziców uczniów, niepotwierdzone negatywne informacje o pracy dyrektora Zespołu oraz zagrożeniu prawidłowego funkcjonowania szkoły spowodowanego m.in. licznymi odejściami nauczycieli z pracy, co godzi w dobre imię społeczności szkolnej i wprowadza chaos oraz niepokój wśród rodziców uczniów;
4. rażące naruszenie obowiązków wicedyrektora placówki określonych w art. 7 Karty Nauczyciela w szczególności brak pomocy nauczycielom odbywającym staż i nowozatrudnionym, w realizacji ich zadań i ich doskonaleniu zawodowym;
5. stosowanie w relacji z nauczycielami działań noszących cechy mobbingu, zastraszania, a także szykan. Dążenie do tworzenia wewnętrznych konfliktów i podziałów wśród społeczności szkolnej;
6. naruszenie w sposób rażący obowiązków wicedyrektora szkoły, określonych w art. 7 ust. 2 pkt 6 Karty Nauczyciela i art. 68 ust. 2, 6 Prawa oświatowego, w szczególności braku zapewnienia uczniom bezpieczeństwa w czasie zajęć lekcyjnych organizowanych przez szkołę oraz braku zapewnienia uczniom prawa do realizacji należnych uczniom zajęć, poprzez odwoływanie w oddziałach klasowych planowych;
7. ukrywanie korespondencji, której dysponentem i adresatem jest Rada Pedagogiczna Szkoły Podstawowej nr [...], kierowanej przez skarżącą do urzędów, w tym Kuratorium i Oświaty w W. i Prezydenta W..
Na powyższe zarządzenie skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
W piśmie procesowym z dnia 30 stycznia 2022 r. skarżąca szczegółowo odniosła się do zarzutów organu, zawartych w odpowiedzi na skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w powołanym wyżej wyroku uznał, że skarga była zasadna i zasługiwała na uwzględnienie.
Uzasadniając swoje stanowisko Sąd I instancji uznał, że podzielając zdanie skarżącej doszedł do przekonania, że wyartykułowane pod adresem skarżącej zarzuty organu nie mieszczą się w zakresie pojęcia przypadków szczególnie uzasadnionych. Organ nie wykazał bowiem, aby w wyniku działań podejmowanych przez skarżącą - jako wicedyrektora szkoły - zostały w sprawie spełnione przesłanki uzasadniające odwołanie jej z zajmowanej funkcji w trybie natychmiastowym, bez wypowiedzenia. W ocenie Sądu, nie wykazano w rozpoznawanej sprawie takiego rodzaju uchybień wykonywania zadań, które wymagałyby natychmiastowego przerwania wykonywania funkcji wicedyrektora. Wprawdzie uzasadnienie do zaskarżonego zarządzenia zawiera opis niepożądanych przez organ zachowań, jednakże żadne z tych okoliczności nie stanowią przesłanki odwołania wicedyrektora w trybie art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa oświatowego. Również suma tych zdarzeń przypisywanych działaniu bądź zaniechaniu skarżącej nie stanowi o zaistnieniu takiej przesłanki. Samo niewłaściwe lub nie do końca właściwe wywiązywanie się z powierzonych obowiązków, czy kumulacja uchybień, które nie należały do uchybień o dużym ciężarze gatunkowym nie świadczy o zaistnieniu szczególnie uzasadnionego przypadku, o którym mowa w art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa oświatowego.
Oceniając przebieg postępowania Sąd uznał, że organ nie wykazał (ani w swym zarządzeniu ani w odpowiedzi na skargę), aby faktycznie zachodziła konieczność odwołania wicedyrektora szkoły bez wypowiedzenia w związku z zagrożeniem interesu publicznego, jakim jest realizacja funkcji szkoły. Takiej przyczyny z pewnością nie stanowi niewłaściwie układająca się współpraca z dyrektorem szkoły oraz niewątpliwy konflikt jaki istnieje między dyrektorem szkoły i jednym z wicedyrektorów oraz pozostałym gronem nauczycielskim. Świadczy o tym znajdująca się w materiale aktowym sprawy treść uchwały podjętej w dniu 20 maja 2021 r. przez Radę Pedagogiczną ZSP nr [...] w sprawie wniosku o odwołanie dyrektora tej szkoły, za czym opowiedziała się zdecydowana większość nauczycieli oraz stosowne pismo przedstawicieli Rady Pedagogicznej do Prezydenta W..
W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wskazał, że - wbrew stanowisku organu - wymaga zaakcentowania, że o szczególnie uzasadnionych przypadkach nie może też stanowić negatywna ocena pracy i wykonywanych przez pełniącego kierownicze nauczyciela zadań, gdyż te okoliczności zostały unormowane w art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. b Prawa oświatowego. Wskazane przez organ w uzasadnieniu zaskarżonego zarządzenia okoliczności uzasadniające odwołanie ze stanowiska na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa oświatowego nie świadczą - zdaniem Sądu - o tym, że zaistniały obiektywne przyczyny całkowitego braku możliwości dalszego sprawowania przez skarżącą funkcji kierowniczej. Okoliczności na które się powołano nie nosiły cech rażącego naruszenia prawa przez wicedyrektora szkoły, nie prowadziły do destabilizacji pracy placówki, nie zagrażały interesowi publicznemu, nie były nagłe i nie wymagały natychmiastowego przerwania funkcji wicedyrektora.
Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł Dyrektor Zespołu Szkolno-Przedszkolnego nr [...] w W., zaskarżając wyrok i zarzucając mu:
1) naruszenie prawa procesowego:
a) art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm., zwana dalej: ".p.p.s.a.") poprzez niepełne, niejasne i niespójne wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia podjętego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, co ma istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem uniemożliwia dokonanie kontroli kasacyjnej zaskarżonego wyroku;
b) art. 147 § 1 p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i niezasadne uwzględnienie skargi skarżącego, podczas gdy zarządzenie z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] zostało podjęte po rozważeniu wszystkich okoliczności sprawy i na podstawie prawidłowo zastosowanych przepisów prawa materialnego, a wskazane uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
c) art. 151 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i nieoddalenie skargi skarżącego, podczas gdy zarządzenie z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] zostało podjęte po rozważeniu wszystkich okoliczności sprawy i na podstawie prawidłowo zastosowanych przepisów prawa materialnego, a wskazane uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2) naruszenie prawa materialnego:
a) polegające na błędnej wykładni art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa oświatowego poprzez uznanie, że tryb odwołania opisany w przywołanym przepisie wymaga działania natychmiastowego i niezwłocznego, a tym samym w sprawie nie wystąpił "szczególnie uzasadniony przypadek" i zarządzenie z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] zostało wydane z naruszeniem art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa oświatowego, podczas gdy prawidłowa wykładnia art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa oświatowego prowadzi do wniosku, że odwołania dokonanego w trybie ww. przepisu należy dokonać w terminie uzasadnionym okolicznościami sprawy, a w niniejszej sprawie wystąpił "szczególnie uzasadniony przypadek" i tym samym ww. zarządzenie odpowiada prawu;
b) polegające na błędnej wykładni art. 32 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (Dz. U. 2022 r. poz. 854, zwana dalej: "ustawa o związkach zawodowych"), poprzez przyjęcie wykładni rozszerzającej, że ochrona działaczy związkowych dotyczy również stosunku powołania na stanowisko kierownicze w jednostce oświatowej.
c) polegające na niezastosowaniu art. 1 ust. 3 Prawa oświatowego i nie uwzględnienie celów jednostki oświatowej polegającym na wspieraniu uczniów w rozwoju co jest niemożliwe w sytuacji trwającego ataku na dyrektora jednostki wobec rodziców, uczniów, nauczycieli oraz w mediach społecznościowych w niespotykanej skali.
Mając powyższe na uwadze skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie wyroku i przekazanie do ponownego rozpoznania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego w tym kosztów zastępstwa według norm przepisanych.
Powyższe zarzuty rozwinięto w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
Pismem procesowym uzupełaniającym skargę kasacyjną z dnia 3 października 2022 r. organ oświadczył, że wnosi o przeprowadzenie rozprawy.
Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpatrywaniu sprawy na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania w wypadkach określonych w § 2, z których żaden w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten, w odróżnieniu od wojewódzkiego sądu administracyjnego, nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów postawionych w skardze kasacyjnej.
Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną zostały określone w art. 174 p.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Przez błędną wykładnię należy rozumieć niewłaściwe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, natomiast przez niewłaściwe zastosowanie, dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. – naruszenie przepisów postępowania – może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w wypadku oparcia skargi kasacyjnej na tej podstawie skarżący powinien nadto wykazać istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy.
Przede wszystkim jako nieuzasadniony ocenić należy zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., który określa elementy, jakie powinno zawierać uzasadnienie wyroku i ma charakter formalny. O naruszeniu tego przepisu można mówić w przypadku, gdy uzasadnienie wyroku nie spełnia określonych w nim warunków. W orzecznictwie przyjmuje się, że art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną wówczas, gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 15 lutego 2010 r. sygn. akt II FPS 9/09 ONSAiWSA 2010/3/39) bądź uniemożliwia dokonanie przez Naczelny Sąd Administracyjny kontroli instancyjnej zaskarżonego wyroku (por. wyroki NSA z dnia: 28 września 2010 r., sygn. akt I OSK 1605/09; 13 października 2010 r., sygn. akt II FSK 1479/09). W niniejszej sprawie uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia wymogi określone w art. 141 § 4 p.p.s.a. Przedstawiono w nim stan faktyczny sprawy, podano zarzuty sformułowane w skardze, stanowisko organu oraz wskazano podstawę prawną rozstrzygnięcia i jej wyjaśnienie. Analiza uzasadnienia zaskarżonego wyroku pozwala zatem na prześledzenie toku rozumowania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. i poznanie motywów, jakimi kierował się podejmując rozstrzygnięcie w sprawie. Podkreślenia wymaga, iż za pomocą zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego, czy też stanowiska co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego, czy procesowego. Fakt reprezentowania odmiennego poglądu prawnego przez skarżącego kasacyjnie, nie oznacza wadliwości uzasadnienia zaskarżonego wyroku.
Oczywiście bezzasadny jest zarzut naruszenia art. 147 § 1 p.p.s.a.
Po pierwsze stwierdzić należy, że podstawą wyrokowania był art. 146 § 1 p.p.s.a., a nie art. 147 § 1 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w ogóle nie stosował tego przepisu, a więc nie mógł go naruszyć. Po drugie jego zastosowanie przez sąd I instancji jest za każdym razem rezultatem uznania, że w sprawie zaistniało tego rodzaju naruszenie przepisów prawa materialnego bądź regulacji procesowej, która uzasadniałaby wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego przejawu działania administracji publicznej. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowane jest stanowisko, że przepis art. 147 § 1 p.p.s.a. (podobnie zresztą jak i art. 146 § 1 p.p.s.a.) ma charakter ogólny (blankietowy) i określa kompetencje sądu administracyjnego w fazie orzekania. Tego typu przepis nie może zatem stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej (zob. wyrok NSA z 30 listopada 2016 r., sygn. akt I OSK 2551/16, wyrok NSA z 17 sierpnia 2016 r., sygn. akt I OSK 859/15, wyrok NSA z 30 czerwca 2016 r., sygn. akt II OSK 2671/14, publ. CBOSA).
W konsekwencji niezasadny jest zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i nieoddalenie skargi skarżącego. Skoro Sąd I instancji przyjął, że zachodziły przesłanki do uchylenia aktu, a strona skarżąca kasacyjnie nie podważyła skutecznie tej oceny, to brak było podstaw do zastosowania art. 151 p.p.s.a.
Również zarzuty naruszenia prawa materialnego nie zasługują na uwzględnienie. W odniesieniu do tych zarzutów należy przypomnieć, że naruszenie prawa materialnego może przejawiać się w dwóch postaciach: jako błędna wykładnia albo jako niewłaściwe zastosowanie określonego przepisu prawa. Podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, że sąd stosując przepis popełnił błąd subsumcji, czyli że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia. Jednocześnie należy podkreślić, że ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (por. wyrok NSA z dnia 13 sierpnia 2013 r., II GSK 717/12, LEX nr 1408530; wyrok NSA z dnia 4 lipca 2013 r., I GSK 934/12, LEX nr 1372091). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowane jest stanowisko, zgodnie z którym nie jest dopuszczalne w świetle brzmienia art. 174 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi formułowanie zarzutu skargi kasacyjnej jako naruszenie przepisu prawa "poprzez jego niezastosowanie" czy "pominięcie" (por. wyrok NSA z dnia 3 grudnia 2008 r., I OSK 1807/07, LEX nr 525973; wyrok NSA z dnia 14 maja 2007 r., I OSK 1247/06, LEX nr 342527; wyrok NSA z dnia 28 marca 2007 r., I OSK 31/07, LEX nr 327781; postanowienie NSA z dnia 2 marca 2012 r., I OSK 294/12, LEX nr 1136684). Zgodnie jednak z dominującym poglądem wyrażanym w orzecznictwie sądowoadministracyjnym w ramach pierwszej podstawy kasacyjnej możliwe jest również kwestionowanie niezastosowania określonego przepisu prawa z tym jednak zastrzeżeniem, że jeżeli strona skarżąca kasacyjnie podnosi w skardze kasacyjnej, że Sąd rozpoznający sprawę zastosował nie ten przepis prawa materialnego, który powinien być zastosowany, to powinna wskazać przepis właściwy jako podstawę materialną rozstrzygnięcia i uzasadnić, dlaczego ten właśnie przepis powinien lec u podstaw kwestionowanego rozstrzygnięcia, tj. dlaczego powinien być zastosowany (por. wyrok NSA z dnia 14 kwietnia 2004 r., OSK 121/04, Lex 120212; wyrok NSA z dnia 19 grudnia 2005 r., II OSK 299/05, LEX nr 190971; wyrok NSA z dnia 15 marca 2011 r., II OSK 323/10, LEX nr 1080252). Zarzut niewłaściwego zastosowania prawa materialnego w postaci pozytywnej, czyli zarzucenia zastosowania normy prawnej, która nie powinna być w danej sprawie zastosowana, a także w postaci negatywnej, czyli zarzucenia niezastosowania normy prawnej, która w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną powinna być zastosowana, wymaga należytej precyzji w konstruowaniu danego zarzutu kasacyjnego w konkretnej sprawie (por. wyrok NSA z dnia 3 października 2013 r., II FSK 1020/12, LEX nr 1382183). Niezastosowany przez sąd w procesie kontroli przepis prawa materialnego może stanowić podstawę skargi kasacyjnej, jeżeli w konkretnym stanie faktycznym istniały podstawy do dokonania subsumcji (zob. B. Dauter: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz do art. 174 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, teza 5, Lex 2013; wyrok NSA z dnia 16 marca 2011 r., II GSK 400/10, LEX nr 1080145).
Jeżeli chodzi o art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa oświatowego, to stwierdzić należy, że wykładnia tego przepisu dokonana przez WSA we Wrocławiu była prawidłowa.
Tryb powoływania i odwoływania dyrektora szkoły lub innej placówki oświatowej regulują przepisy Prawa oświatowego. W art. 66 ust. 1 przywołanej ustawy przewidziano, że organ, który powierzył nauczycielowi stanowisko kierownicze w szkole lub placówce, odwołuje nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w razie zaistnienia przesłanek wymienionych w punkcie 1 lit. a-c. Nadto - stosownie do punktu 2 przywołanego przepisu art. 66 ust. 1 - organ "może odwołać" osobę ze stanowiska kierowniczego w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia w przypadkach szczególnie uzasadnionych, po zasięgnięciu opinii kuratora oświaty (z wyjątkami dotyczącymi szkół i placówek artystycznych oraz placówek zapewniających opiekę i wychowanie uczniom w okresie pobierania nauki poza miejscem stałego zamieszkania).
Nadto dokonując analizy treści podniesionego zarzutu oraz uzasadnienia skargi kasacyjnej stwierdzić należy, że wbrew powołanej postaci naruszenia przepisu prawa materialnego, nie chodzi tu o błędną wykładnię tego przepisu, lecz o jego niewłaściwe zastosowanie. Strona skarżąca kasacyjnie nie przedstawia bowiem własnej wykładni tego przepisu, lecz kwestionuje nieprzyjęcie przez WSA we Wrocławiu, że "w niniejszej sprawie wystąpił "szczególnie uzasadniony przypadek" i tym samym ww. zarządzenie odpowiada prawu". Nadto w uzasadnieniu tego zarzutu wyraźnie odwołuje się do okoliczności faktycznych sprawy, które "wskazane jako podstawa do odwołania ze stanowiska wicedyrektora obrazują w jakim środowisku w tej chwili funkcjonuje jednostka, której zadaniem jest kształtowanie w młodych ludziach postawy otwartości i tolerancji". W konsekwencji "w okolicznościach niniejszego przypadku sąd błędnie ocenił stan faktyczny". Dlatego w tym kontekście zarzut błędnej wykładni art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawa oświatowego ocenić należy za chybiony.
Próba zwalczenia ustaleń faktycznych poczynionych przez sąd pierwszej instancji nie może nastąpić przez zarzut naruszenia prawa materialnego (zob. wyrok NSA z dnia 29 stycznia 2013 r., I OSK 2747/12, LEX nr 1269660; wyrok NSA z dnia 6 marca 2013 r., II GSK 2327/11, LEX nr 1340137). Ocena zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie konkretnego stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (zob. wyrok NSA z dnia 6 marca 2013 r., II GSK 2328/11, LEX nr 1340138; wyrok NSA z dnia 14 lutego 2013 r., II GSK 2173/11, LEX nr 1358369). Jeżeli strona skarżąca kasacyjnie uważa, że ustalenia faktyczne są błędne, to zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie jest co najmniej przedwczesny, zaś zarzut naruszenia prawa przez błędną jego wykładnię – niezasadny. Zarzut naruszenia prawa materialnego nie może opierać się na wadliwym (kwestionowanym przez stronę) ustaleniu faktu (zob. wyrok NSA z dnia 13 marca 2013 r., II GSK 2391/11, LEX nr 1296051). Jednocześnie nie został w zarzutach skargi kasacyjnej skutecznie zakwestionowany stan faktyczny przyjęty w niniejszej sprawie.
Odnośnie niezastosowania art. 1 ust. 3 Prawa oświatowego zarzut ten jest nieuzasadniony. Pomijając okoliczność, że art. 1 nie dzieli się na ustępy (a więc nie ma ustępu 3) tylko na punkty, to przyjmując, że doszło do oczywistej omyłki pisarskiej, uznać można, że autorowi skargi kasacyjnej chodziło o zarzut niezastosowania art. 1 pkt 3 Prawa oświatowego. Przy czym podkreślić należy, że autor skargi kasacyjnej ograniczył się w jej uzasadnieniu wyłącznie do przytoczenia treści tego przepisu.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowane jest stanowisko, zgodnie z którym nie jest dopuszczalne w świetle brzmienia art. 174 p.p.s.a. formułowanie zarzutu skargi kasacyjnej jako naruszenie przepisu prawa "poprzez jego niezastosowanie" czy "pominięcie" (por. wyrok NSA z dnia 3 grudnia 2008 r., I OSK 1807/07, LEX nr 525973; wyrok NSA z dnia 14 maja 2007 r., I OSK 1247/06, LEX nr 342527; wyrok NSA z dnia 28 marca 2007 r., I OSK 31/07, LEX nr 327781; postanowienie NSA z dnia 2 marca 2012 r., I OSK 294/12, LEX nr 1136684). Zgodnie jednak z dominującym poglądem wyrażanym w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, w ramach pierwszej podstawy kasacyjnej możliwe jest również kwestionowanie niezastosowania określonego przepisu prawa, z tym jednak zastrzeżeniem, że jeżeli strona skarżąca kasacyjnie podnosi w skardze kasacyjnej, że Sąd rozpoznający sprawę zastosował nie ten przepis prawa materialnego, który powinien być zastosowany, to powinna wskazać przepis właściwy jako podstawę materialną rozstrzygnięcia i uzasadnić, dlaczego ten właśnie przepis powinien lec u podstaw kwestionowanego rozstrzygnięcia, tj. dlaczego powinien być zastosowany (por. wyrok NSA z dnia 14 kwietnia 2004 r., OSK 121/04, Lex 120212; wyrok NSA z dnia 19 grudnia 2005 r., II OSK 299/05, LEX nr 190971; wyrok NSA z dnia 15 marca 2011 r., II OSK 323/10, LEX nr 1080252). Zarzut niewłaściwego zastosowania prawa materialnego w postaci pozytywnej, czyli zarzucenia zastosowania normy prawnej, która nie powinna być w danej sprawie zastosowana, a także w postaci negatywnej, czyli zarzucenia niezastosowania normy prawnej, która w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną powinna być zastosowana, wymaga należytej precyzji w jego konstruowaniu w konkretnej sprawie (por. wyrok NSA z dnia 3 października 2013 r., II FSK 1020/12, LEX nr 1382183). Niezastosowany przez sąd w procesie kontroli przepis prawa materialnego może stanowić podstawę skargi kasacyjnej, jeżeli w konkretnym stanie faktycznym istniały podstawy do dokonania subsumcji (zob. B. Dauter: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz do art. 174 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, teza 5, Lex 2013; wyrok NSA z dnia 16 marca 2011 r., II GSK 400/10, LEX nr 1080145), a sąd nie dostrzegając właściwej podstawy oparł swoje rozstrzygnięcie na podstawie niewłaściwej. Należy zatem stwierdzić, że nie dyskwalifikowałoby omawianego zarzutu skargi kasacyjnej wskazanie przez stronę skarżącą kasacyjnie na niezastosowanie wskazanego w niej przepisu jedynie wtedy, gdyby strona skarżąca kasacyjnie jednocześnie przywołała przepis lub przepisy, które w jej przekonaniu zostały wadliwie zastosowane zamiast przepisów przez nią wskazywanych wraz z podaniem uzasadnienia tego stanowiska. Jednak wymogu tego skarga kasacyjna nie spełnia, co tym samym czyni podnoszony zarzut niezastosowania art. 1 pkt 3 Prawa oświatowego nieskutecznym, tym bardziej, że przepis ten zawiera normę zadaniową, a nie kompetencyjną i nie może być sam w sobie podstawą do odwołania nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia.
Również zarzut błędnej wykładni art. 32 ustawy o związkach zawodowych, przez przyjęcie, że ochrona działaczy związkowych dotyczy powołania na stanowisko kierownicze w jednostce oświatowej nie zasługuje na uwzględnienie.
Przez podstawę kasacyjną należy rozumieć konkretny przepis prawa, którego naruszenie przez Sąd pierwszej instancji zarzuca skarga kasacyjna. W odniesieniu do przepisu, który nie stanowi jednej zamkniętej całości, a składa się z ustępów, punktów i innych jednostek redakcyjnych, wymóg skutecznie wniesionej skargi kasacyjnej jest spełniony wówczas, gdy wskazuje ona konkretny przepis naruszony przez sąd pierwszej instancji, z podaniem numeru artykułu, ustępu, punktu i ewentualnie innej jednostki redakcyjnej przepisu (por. wyrok NSA z dnia 20 sierpnia 2008 r., II FSK 557/07; Lex nr 422065; wyrok NSA z dnia 7 marca 2014 r., II GSK 2019/12, LEX nr 1495144; wyrok NSA z dnia 28 czerwca 2013 r., II OSK 552/12, LEX nr 13562450; wyrok NSA z dnia 22 stycznia 2013 r., II GSK 1573/12, LEX nr 1354882; wyrok NSA z dnia 27 marca 2012 r., II GSK 218/11, LEX nr 1244607; wyrok NSA z dnia 8 marca 2012 r., II OSK 2496/10, LEX nr 1145608; wyrok NSA z dnia 14 lutego 2012 r., II OSK 2232/10, LEX nr 1138117). Warunek przytoczenia podstawy zaskarżenia i ich uzasadnienia nie jest spełniony, gdy skarga kasacyjna zawiera wywody zmuszające Sąd kasacyjny do domyślania się, który przepis skarżący miał na uwadze, podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego lub procesowego. Naruszony przez Sąd I instancji przepis musi być wyraźnie wskazany, gdyż w przeciwnym razie ocena zasadności skargi kasacyjnej nie jest możliwa. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany granicami skargi kasacyjnej i nie ma w związku z tym kompetencji do dokonywania za wnoszącego skargę kasacyjną wyboru, który przepis prawa został naruszony i dlaczego. Stanowi to powinność autora skargi kasacyjnej, który jest profesjonalnym pełnomocnikiem strony (por. wyrok NSA z dnia 20 sierpnia 2008 r., II FSK 557/07; Lex nr 422065; wyrok NSA z dnia 6 lutego 2014 r., II GSK 1669/12, LEX nr 1450654; wyrok NSA z dnia 14 marca 2013 r., I OSK 1799/12, LEX nr 1295809; wyrok NSA z dnia 23 stycznia 2014 r., II OSK 1977/12, LEX nr [...] 02246). Podkreślić należy, że art. 32 ustawy o związkach zawodowych dzieli się na mniejsze jednostki redakcyjne tj. na kilkanaście ustępów, a niektóre z nich jeszcze na punkty. Tymczasem podniesiony zarzut skargi kasacyjnej nie wskazuje konkretnej jednostki redakcyjnej tego przepisu, która zdaniem autora skargi kasacyjnej została naruszona.
Mając powyższe na względzie, na zasadzie art. 184 p.p.s.a. skargę kasacyjną oddalono.