III OSK 2808/21

III OSK 2808/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-11-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-01-04
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Paweł Mierzejewski
Rafał Stasikowski
Teresa Zyglewska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Hasła tematyczne
Wodne prawo
Sygn. powiązane
I SA/Op 415/19 - Wyrok WSA w Opolu z 2019-12-13
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 2268
art. 35 ust. 3 pkt 7, art. 268 ust. 1 pkt 3 lit. a
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r Prawo wodne - tekst jednolity
Dz.U. 2019 poz 725
art. 21 ust. 1
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jedn.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Teresa Zyglewska (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Rafał Stasikowski Sędzia del. WSA Paweł Mierzejewski Protokolant asystent sędziego Olga Libiszewska po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2023 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P. S.A. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 13 grudnia 2019 r., sygn. akt I SA/Op 415/19 w sprawie ze skargi P. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w Opolu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 5 lipca 2019 r., nr [...] w przedmiocie określenia za I kwartał 2019 r. opłaty zmiennej za odprowadzanie do wód - wód opadowych i roztopowych 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od P. S.A. z siedzibą w W. na rzecz Dyrektora Zarządu Zlewni w Opolu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie kwotę 675 (sześćset siedemdziesiąt pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 13 grudnia 2019 r., sygn. akt I SA/Op 415/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu (dalej: Sąd I instancji) oddalił skargę P. S.A. z siedzibą w W. (dalej: Spółka, skarżąca kasacyjnie) na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w Opolu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej: organ) z 5 lipca 2019 r., nr [...] w przedmiocie określenia za I kwartał 2019 r. opłaty zmiennej za odprowadzanie do wód - wód opadowych i roztopowych.
Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodziła się Spółka i w skardze kasacyjnej zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi:
I. naruszenie prawa materialnego, tj.:
1. art. 21 ust. 1 ustawy z 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2019 r., poz. 725; dalej: p.g.k.), polegające na błędnej wykładni poprzez przyjęcie przez Sąd I instancji, że w toku postępowania podatkowego możliwa jest weryfikacja treści zawartych w ewidencji gruntów i budynków, co doprowadziło do wadliwego zastosowania art. 272 ust. 5 ustawy z 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (Dz.U. z 2018 r., poz. 2268) polegającego na przyjęciu, iż wody opadowe oraz roztopowe odprowadzane są do wody;
2. art. 268 ust. 1 pkt 3 lit. a) w zw. z art. 35 ust. 3 pkt 7 ustawy z 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne polegające na błędnej wykładni poprzez przyjęcie, że opłacie za usługi wodne podlega odprowadzanie wód do urządzeń wodnych;
3. art. 272 ust. 5 Prawa wodnego w zw. z § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych opłat za usługi wodne (Dz.U. poz. 2502) polegające na błędnej wykładni poprzez przyjęcie, że rowy trawiaste nie są urządzeniami do retencjonowania wody;
II. naruszenie przepisów postępowania, tj.:
1. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 8 § 2 k.p.a. polegające na oddaleniu skargi w sytuacji, gdy organ bez uzasadnionej przyczyny odstąpił od własnego stanowiska zawartego w protokole kontroli gospodarowania wodami nr [...], co doprowadziło do nieuwzględnienia skargi w sytuacji kiedy winna ona zostać uwzględniona;
2. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. w zw. z art. 272 ust. 5 Prawa wodnego polegające na oddaleniu skargi w sytuacji, kiedy organ zaniechał podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, co doprowadziło do niezebrania w sposób wyczerpujący i nierozpatrzenia całego materiału dowodowego – w postaci zaniechania ustalenia ilości wody rzeczywiście odprowadzonej w I kwartale 2019 r., w rezultacie czego w sposób dowolny ustalił tę wartość, a następnie określił wysokość opłaty.
Wobec tak sformułowanych zarzutów skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie w całości wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Sąd I instancji, zasądzenie od organu na rzecz Spółki kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych oraz rozpoznanie sprawy na rozprawie.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Spółka przedstawiła szczegółową argumentację przemawiającą za zasadnością skargi kasacyjnej.
Skarżąca kasacyjnie zauważyła, że jedynie w przypadku wód o uregulowanym stanie prawnym w ewidencji gruntów i budynków tj. nadanie im oznaczeń Wp mogą znaleźć zastosowanie przepisy art. 212 ust. 1 pkt 1 i art. 268 Prawa wodnego. Wyłącznie takie podejście gwarantuje pewność, że Wody Polskie nie nadużywają swojej władczej pozycji w stosunku do gruntów na których nie występują wody i do których nie wykonują praw właścicielskich. Oznacza to, że grunt pod ciekiem musi mieć wyznaczoną działkę ewidencyjną z odpowiednim wpisem w ewidencji gruntów i budynków oraz, że daną działką zarządzają Wody Polskie.
W przedmiotowej sprawie zarówno pod rowem [...] i "domniemanym" Potokiem P. w miejscu odprowadzania wód opadowych lub roztopowych z terenu zarządzanego przez Spółkę (obecnie działka ewidencyjna o numerze [...], która powstała z połączenia wielu działek, w tym [...] i [...]) nie ma wody zgodnie z ewidencją gruntów i budynków. Tym samym nie jest spełniony warunek obligujący do ponoszenia opłat za usługi wodne - odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych do wód.
W ocenie skarżącej kasacyjnie Sąd I instancji błędnie nadał przepisom ustaw pośrednich z orzecznictwem do nich (ustawy dotyczące podatku, przeciwdowód) pierwszeństwo wobec norm, które powinny być stosowane "wprost" tj. Prawa wodnego. Niezrozumiałe jest również dlaczego WSA w Opolu zaakceptował stanowisko organu, zgodnie z którym niezgodność ewidencji gruntów i budynków ze stanem faktycznym powinna zostać usunięta i stan ewidencji winien zostać dostosowany do stanu faktycznego. Rodzi się zatem pytanie dlaczego Wody Polskie i ich poprzednicy prawni nie dokonali uporządkowania tego stanu, mimo że przepisy dotyczące konieczności wydzielania działek pod ciekami naturalnymi funkcjonują w Polsce od kilkudziesięciu lat.
Zdaniem skarżącej kasacyjnie, błędne jest również stanowisko Sądu, jakoby do cieku [...] miał zastosowanie art. 528 Prawa wodnego. Stanowisko WSA w Opolu nie uwzględnia bowiem art. 11 ust. 2 tejże ustawy, w myśl którego Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, śródlądowe wody powierzchniowe lub ich części, stanowiące własność publiczną. Rozporządzenie to definiuje co jest wodą publiczną, która - przekładając na przedmiotową sprawę, podlega opłatom za usługi wodne. Zgodnie załącznikiem nr 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 17 grudnia 2002r. w sprawie śródlądowych wód powierzchniowych lub ich części stanowiących własność publiczną (Dz.U. Nr 16, poz. 149), zawierającym zamknięty katalog wód w Polsce, aktualnym w dniu uzyskiwania pozwolenia wodnoprawnego, P. jest śródlądową wodą poza odcinkiem źródłowym powyżej km 3+130. Początkowe 3 kilometry, o których mowa stanowią właśnie odcinek, na którym nie ma wydzielonego konturu "Wp" w ewidencji gruntów i budynków, przebiegający przez nieruchomość, której właścicielem są Lasy Państwowe. Przedmiot sporu stanowi właśnie odcinek źródłowy powyżej km 3+130. Tym samym w spornym miejscu nie mamy do czynienia z wodą publiczną, Wody Polskie nie posiadają uprawnienia do tychże wód, zarządzania nimi i czerpania korzyści z nich zgodnie z art. 528 Prawa wodnego.
Następnie Spółka wskazała, że zgodnie z Prawem wodnym z 2001 r. jak i Prawem wodnym z 2017 r. w trakcie procedowania postępowania o wydanie pozwolenia wodnoprawnego wnioskodawca zobowiązany jest określić stan prawny nieruchomości w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód. Organ wydający pozwolenie wodnoprawne zaakceptował, że obszar oddziaływania zamyka się w granicach działek o numerach ewidencyjnych [...] i [...] obecnie [...]. Działki sąsiednie do tych działek nie znajdują się w zasięgu oddziaływania odprowadzania wody opadowej lub roztopowej z terenu P. Zatem w zasięgu oddziaływania nie znajdują się końcowe elementy systemu odwodnienia, do którego odprowadzane są wody opadowe lub roztopowe. Oznacza to, że jeżeli w zasięgu oddziaływania odprowadzania wody opadowej lub roztopowej nie znajduje się woda, gwarantująca obowiązek ponoszenia opłaty za usługi wodne nie ma konieczności ponoszenia opłaty, a swobodne i rozszerzające stanowisko WSA w Opolu jest sprzeczne z Prawem wodnym.
Zdaniem skarżącej kasacyjnie, stosowanie zasady prezentowanej przez organ i zaakceptowanej przez WSA w Opolu, że nie istnieje problem, gdy w ewidencji gruntów i budynków brak jest Wp prowadzi do sytuacji, że możliwa jest próba udowadniania, że zawsze mamy do czynienia z odprowadzaniem wody opadowej lub roztopowej do wody podlegającym opłacie za usługi wodne, ponieważ generuje to zyski w postaci opłaty za usługi wodne. Akceptacja stanowiska organu i Sądu I instancji prowadzi do wniosku, że przedsiębiorca stoi na przegranej pozycji wobec domniemanej pomijalnej roli ewidencji gruntów i budynków, która "wprost" z Prawa wodnego powinna być dokumentem wiążącym, a nie podlegającym swobodnemu wykluczeniu w całości lub części, poddawaniu przeciwdowodu.
W dalszej części uzasadnienia podkreślono, że rowy trawiaste należy uznać za urządzenia do retencjonowania wody, ponieważ zmniejszają odpływ wody do odbiornika poprzez jej infiltrację i zwiększenie zasobów wód gruntowych. Jednocześnie możliwy pionowy kierunek przepływu wody i obecność darni w rowach trawiastych wpływa na proces samooczyszczania wody opadowej lub roztopowej, co jest zgodne z zasadą ochrony niedopuszczenia do pogorszenia ekosystemów wodnych i zasadą ochrony zasobów wodnych przed zanieczyszczeniem. W ocenie skarżącej kasacyjnie, podmiot eksploatujący rowy trawiaste nie powinien ponosić negatywnych konsekwencji finansowych podczas, gdy rowy te mają wpływ na poprawę jakości wody.
Tym samym Spółka nie zgodziła się ze stanowiskiem organu, iż "rowów nie można zatem traktować jako urządzeń retencyjnych albowiem stanowią one urządzenia wodne służące do prowadzenia wody, a nie magazynowania wody". Jakkolwiek, art. 16 pkt 47 Prawa wodnego definiuje "rów" jako "sztuczne koryto prowadzące wodę w sposób ciągły lub okresowy, o szerokości dna mniejszej niż 1,5 m przy ujściu", nie mniej jednak nie oznacza to, że definicja ta nie uwzględnia retencji.
Zdaniem skarżącej kasacyjnie, Sąd I instancji zapomniał całkowicie o nadrzędnej definicji "urządzenia wodnego" zawartej w art. 16 pkt 65 Prawa wodnego. Rów jest urządzeniem wodnym i jego definicja jest drugorzędna w stosunku do definicji "urządzenia wodnego". W regulacji tej wyraźnie wskazano, że celem urządzeń wodnych jest kształtowanie zasobów wodnych i korzystanie z nich. O ile korzystaniu z zasobów wodnych poświęcono w ustawie cały dział (od art. 31), o tyle nie ma rozdziału dedykowanego kształtowaniu zasobów wodnych. Zgodnym z zasadami logiki i doświadczenia życiowego jest stwierdzenie, że infiltrowanie wody w rowie trawiastym, zwiększającym retencję gruntową wody jest kształtowaniem zasobu wodnego (wody w gruncie). Tym samym należy uznać, że pełni on rolę urządzenia do retencjonowania wody i jednocześnie prowadzenia nadmiaru wody, której nie udało się zretencjonować.
Skarżąca kasacyjnie wskazała również, że stanowisko organu i Sądu I instancji odbierające rowom kolejowym prawo uznania za urządzenia do retencjonowania wody, wobec braku legalnej definicji urządzeń do retencjonowania wody, wskazuje na swobodne interpretowanie prawa w celu zwiększenia przychodów z opłat za usługi wodne, kosztem przedsiębiorcy posiadającego pozwolenie wodnoprawne. W ocenie Spółki, wobec argumentów dotyczących rowów chłonnych nie nastąpiło właściwe ustalenie retencjonowania wody przez rowy kolejowe, co zaakceptował Sąd I instancji. Skarżąca kasacyjnie natomiast wykazała, że zgodnie z pkt II.2 lit. f) tiret 2 decyzji Starosty Tarnogórskiego z 25 sierpnia 2017 r., [...] Spółka zobowiązana jest prowadzić wiosną i jesienią pomiary jakości odprowadzanych wód opadowych lub roztopowych. Pomiary wiosną i jesienią wyznaczono, ponieważ spodziewano się, że wówczas będzie następował odpływ wody opadowej lub roztopowej (tajanie pokrywy śnieżnej, najbardziej intensywne opady atmosferyczne). W tym celu skarżąca kasacyjnie zleciła wykonywanie badań wyspecjalizowanemu podmiotowi. W przypadku większości wyznaczonych terminów z lat 2009-2016 nie udało się pobrać próbki wody opadowej lub roztopowej z powodu braku przepływu. Analiza przywołanych dokumentów prowadzi do wniosku, iż w okresie tajania pokrywy śnieżnej oraz intensywnych opadów, brak było odpływu. Jedynym możliwym wytłumaczeniem zaistniałego stanu faktycznego jest zjawisko infiltracji wody do gruntu - retencji terenowej i pełnienia przez rowy funkcji retencyjnej.
Pismem z 25 maja 2020 r. w odpowiedzi na skargę kasacyjną (powołując art. 15 zzs ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych – Dz.U. z 2020 r., poz. 374 ze zm. oraz art. 68 ust. 1 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonnych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 – Dz.U. z 2020 r., poz. 875), organ wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie od skarżącej kasacyjnie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634, t.j.) – dalej: p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd II instancji, który w odróżnieniu od sądu I instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.
Skarga kasacyjna nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.
Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 21 ust. 1 p.g.k. Zgodnie z powołanym przepisem "podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków". Zgodnie zaś z art. 300 ust. 1 "do ponoszenia opłat za usługi wodne oraz opłat podwyższonych stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują Wodom Polskim, właściwym organom Inspekcji Ochrony Środowiska oraz gminom".
Zdaniem autora skargi kasacyjnej skoro ani rów "[...]", ani Potok P. nie są oznaczone symbolem Wp (grunty pod wodami powierzchniowymi płynącymi), to nie istnieje obowiązek uiszczania opłaty za usługę wodną polegającą na odprowadzaniu do wód – wód opadowych i roztopowych.
Stosownie do art. 268 ust. 1 pkt 3 lit. a Prawa wodnego pobiera się opłatę za usługę wodną polegającą na odprowadzaniu do wód - wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast. Opłata pobierana jest za odprowadzanie wód opadowych i roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast do wód. Przepis ten nie stanowi, że opłatę taką pobiera się tylko w sytuacji odprowadzania wód opadowych i roztopowych do wód publicznych stanowiących własność Skarbu Państwa. Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej przepis ten nie wymaga aby wody, do których odprowadzane są wody opadowe i roztopowe stanowiły własność Skarbu Państwa. Zauważyć należy, że zgodnie z art. 211 Prawa wodnego wody stanowią własność Skarbu Państwa, innych osób prawnych albo osób fizycznych. Jednolita część wód powierzchniowych to oddzielny i znaczący element wód powierzchniowych, taki jak: jezioro lub inny naturalny zbiornik wodny, sztuczny zbiornik wodny, struga, strumień, potok, rzeka i kanał lub ich części, morskie wody wewnętrzne, wody przejściowe lub wody przybrzeżne.
Odnosząc się do powyższego zarzutu zauważyć należy przede wszystkim, że art. 300 ust. 1 Prawa wodnego stanowi o odpowiednim stosowaniu działu III ordynacji podatkowej do ponoszenia opłat za usługi wodne oraz opłaty podwyższonej. Odpowiednie stosowanie przepisu prawa może dotyczyć trzech sytuacji: gdy odpowiednie stosowanie przepisów polega na stosowaniu odnośnych przepisów bez żadnych modyfikacji (wprost), gdy odpowiednie przepisy mają być zastosowane z pewnymi modyfikacjami, wreszcie trzecia sytuacja obejmuje te przepisy, które ze względu na ich bezprzedmiotowość lub sprzeczność z przepisami ustanowionymi dla tych stosunków, do których miały być stosowane odpowiednio, nie mogą być w ogóle zastosowane (por. T. Żyznowski, Glosa do uchwały Sądu Najwyższego z dnia 29 października 1991 r. sygn. akt III CZP 109/91, "Przegląd Sądowy" 1992, nr 5-6).
Rozważyć więc należy, która z powyższych sytuacji ma miejsce w rozpoznawanej sprawie. Przepis art. 21 ust. 1 p.g.k. statuuje, że podstawę wymiaru podatku i świadczeń stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. W rozpoznawanej sprawie chodzi o określenie, czy mamy do czynienia z wodami, a co za tym idzie czy brak stosownego wpisu w ewidencji gruntów i budynków przesądza o braku istnienia określonego zobowiązania podatkowego.
Należy bowiem zaznaczyć, że wykładnia przepisów prawa wodnego musi uwzględniać cel ich ustanowienia i zasady przyjęte w tej ustawie. Wprowadzone przez ustawodawcę regulacje Prawa wodnego miały z kolei na celu implementację przepisów dotyczących gospodarki wodnej do wymagań dyrektywy 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 23 października 2000 r. ustanawiającej ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej (Dz. Urz. WE L 327, s. 1 - dalej: Ramowa Dyrektywa Wodna). W świetle tej dyrektywy polityka opłat za wodę powinna być tak prowadzona przez państwa członkowskie, żeby użytkownikom wody opłacało się efektywne wykorzystywanie zasobów wodnych, co w konsekwencji powinno przedkładać się na osiągnięcie celów środowiskowych wskazanych w art. 4 Ramowej Dyrektywy Wodnej. Zgodnie z art. 5 tej Dyrektywy oraz jej załącznikiem II i III, kraje członkowskie zobowiązane są do opracowania analiz korzystania z wody, na którą składa się między innymi analiza ekonomiczna. Ponadto zgodnie z art. 9 Ramowej Dyrektywy Wodnej, analiza ekonomiczna powinna uwzględniać zwrot kosztów usług wodnych opierający się na zasadzie "użytkownik płaci". W celu pełnego wdrożenia zasady zwrotu kosztów usług wodnych ustawodawca zdecydował się w Prawie wodnym wprowadzić opłatę dwojakiego rodzaju: opłatę stałą i opłatę zmienną. Opłata zmienna jest kontynuacją rozwiązań obowiązujących przed wejściem w życie Prawa wodnego, a jej wysokość jest co do zasady powiązana z rzeczywistym zakresem korzystania z wód. Opłata ta co do zasady stanowi iloczyn jednostkowej stawki za określony sposób korzystania z wód oraz wymiaru tego korzystania przez oznaczony podmiot (np. ilość pobranych wód, ilość odprowadzonych wód).
Podkreślenia wymaga, że celem Ramowej Dyrektywy Wodnej jest zachowanie, ochrona i poprawa jakości środowiska poprzez rozsądne i racjonalne wykorzystywanie zasobów naturalnych, oparte na zasadzie ostrożności oraz na zasadach, na jakich mają być podejmowane działania zapobiegawcze; priorytetem powinno być, aby szkody wyrządzone w środowisku były naprawiane u źródła, a zanieczyszczający powinien płacić. Celem jest utrzymanie i poprawa środowiska wodnego.
W związku z powyższym dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych. Natomiast, w odniesieniu do ochrony środowiska, a w szczególności do ochrony wód dane te, oczywiście mogą być również wykorzystywane, lecz nie można przypisać im charakteru wyłącznie rozstrzygającego, jak czyni to skarżąca kasacyjnie.
Zasadnie więc Sąd I instancji przyjął, że w takim przypadku brak określenia w ewidencji gruntów i budynków, że mamy do czynienia z wodami w odniesieniu do Potoku P. i rowu "[...]" nie przesądza o możliwości poczynienia takich ustaleń w oparciu o inne dowody. Zasadnie przy tym Wojewódki Sąd Administracyjny zwrócił uwagę, że w decyzji z dnia 25 sierpnia 2017 r., którą udzielono skarżącej kasacyjnie pozwolenia wodnoprawnego wprost wskazano, że wprowadzenie wód opadowych i roztopowych ma następować do cieku [...] i cieku (rowu) [...]. Przy czym, co zasadnie zauważył Sąd I instancji ciek P. pomimo oznaczenia na mapie ewidencyjnej jako "Wp" stanowi ciek naturalny, wynika to bowiem z Planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza O., określonego Uchwałą Rady Ministrów z dnia 22 lutego 2011 r. Z rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 grudnia 2017 r. w sprawie zlewni (Dz.U. z 2017 r., poz. 2509) wynika, że ciek P. leży w Dorzeczu O. w regionie wodnym Środkowej O. na obszarze zlewni bilansowej M. o kodzie [...], jednolitej części wód powierzchniowych o kodzie [...] i nazwie "[...]". W związku z powyższym zasadnie Sąd I instancji przyjął, że ciek P. jest wodą, o której mowa w art. 268 ust. 1 Prawa wodnego do której odprowadzane są wody opadowe i roztopowe.
Nie jest oparty na usprawiedliwionych podstawach zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 268 ust. 1 pkt 3 lit. a w zw. z art. 35 ust. 3 pkt 7 Prawa wodnego polegający na błędnej wykładni poprzez przyjęcie, że opłacie za usługi wodne podlega odprowadzanie wód do urządzeń wodnych.
Porównując treść powołanych wyżej przepisów stwierdzić należy, że zgodnie z art. 35 ust. 3 pkt 7 Prawa wodnego usługi wodne obejmują odprowadzanie do wód lub do urządzeń wodnych - wód opadowych lub roztopowych, ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo w systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast. W myśl zaś art. 268 ust. 1 pkt 3 lit. a opłaty za usługi wodne uiszcza się za odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast. Usługą wodną jest zatem odprowadzanie wód opadowych i roztopowych do wód i urządzeń wodnych, a obowiązek opłaty dotyczy jedynie odprowadzania wód opadowych i roztopowych do wód. W ocenie skarżącej kasacyjnie skoro wody opadowe i roztopowe odprowadzane są do cieku naturalnego Potoku P., czyli wody w rozumieniu art. 22 Prawa wodnego za pomocą rowu, to w takim razie wody opadowe i roztopowe nie są odprowadzane przez skarżącą do wód, lecz do urządzenia wodnego, a co za tym idzie nie powstaje obowiązek ponoszenia opłat wodnych.
Skarżąca kasacyjnie pomija jednak okoliczność, że zarówno art. 35 ust. 3 pkt 7 Prawa wodnego, jak i art. 268 ust. 1 pkt 3 lit. a Prawa wodnego odnoszą się do wprowadzania wód opadowych i roztopowych do wód ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast. Wprowadzanie wód opadowych i roztopowych odbywa się więc przy zastosowaniu otwartych lub zamkniętych systemów kanalizacji deszczowej służącej do odprowadzania opadów atmosferycznych, przy czym przepis nie wymaga, aby systemy te stanowiły własność podmiotu zobowiązanego do ponoszenia opłat. Celowym więc jest ustalenie co należy rozumieć pod pojęciem "systemu kanalizacji otwartej lub zamkniętej", mając na względzie brak definicji legalnej tego pojęcia. Przez system kanalizacji zamkniętej lub otwartej ustawodawca rozumie organizację odprowadzania wód opadowych, to jest zarówno jej stronę techniczną, jak i podmiotową. Pojęcie to należy rozumieć jako zespół urządzeń służących do odprowadzania z danego obszaru wód opadowych i roztopowych. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 16 pkt 65 Prawa wodnego rów jest urządzeniem wodnym. Odprowadzanie wód opadowych i roztopowych do wód następuje więc za pomocą tego urządzenia wodnego – rowu wchodzącego w skład systemu kanalizacji deszczowej, co wynika wprost z pozwolenia wodnoprawnego.
Zasadnie więc Wojewódzki Sąd Administracyjny przejął, że w rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia z usługą wodną podlegającą opłacie.
Nie jest oparty na usprawiedliwionych podstawach zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 272 ust. 5 Prawa wodnego w zw. z § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych opłat wodne poprzez błędną wykładnię, że rowy trawiaste nie są urządzeniami do retencjonowania wody.
Zgodzić należy się ze skarżącą kasacyjnie, że w sytuacji braku legalnej definicji pojęcia retencja należy posłużyć się definicjami słownikowymi i uznać, że retencja to magazynowanie wody opadowej na powierzchni ziemi, w gruncie oraz w zbiornikach naturalnych i sztucznych. Urządzeniami retencyjnymi będą więc obiekty, których przeznaczeniem jest zbieranie wód opadowych i roztopowych. Zgodnie z art. 16 pkt 47 Prawa wodnego rowy to sztuczne koryta prowadzące wodę w sposób ciągły lub okresowy, o szerokości dna mniejszej niż 1,5 m przy ujściu. Powyższa definicja wskazuje więc, że rów nie jest obiektem służącym do retencji wody. W odniesieniu zaś do przedmiotowego rowu zauważyć należy, że odprowadza on wodę do naturalnego cieku wodnego – Potoku P., a co za tym idzie nie jest urządzeniem służącym do gromadzenia – retencjonowania wody. O ile więc zgodzić należy się ze skarżącą kasacyjnie, że rowy trawiaste mogą pełnić funkcje urządzeń retencyjnych, to ze wskazanych przyczyn sytuacja taka nie ma miejsca w rozpoznawanym przypadku.
Powyższe okoliczności przesądzają jednocześnie o niezasadności zarzutu skargi kasacyjnej dotyczącego naruszenia art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 8 § 2 k.p.a.
Odnosząc się do ostatniego z zarzutów skargi kasacyjnej dotyczącego naruszenia art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. w zw. z art. 272 ust. 5 Prawa wodnego stwierdzić należy, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Przedstawiając argumentację dotyczącą zasadności tego zarzutu skarżąca kasacyjnie przywołała jedynie treść przepisów stanowiących podstawę zarzutu oraz stwierdziła, że ilość odprowadzanych wód została wyliczona nieprawidłowo, nie wskazując w czym upatruje przyczyn zaistnienia tej nieprawidłowości. Sposób w jaki organ wyliczył ilość odprowadzanych wód opadowych i roztopowych został szczegółowo przedstawiony w decyzji. Przy czym, co należy podkreślić, wyliczenia te zostały dokonane w oparciu o przebieg kontroli oraz dane podane organowi przez skarżącą kasacyjnie.
Mając na względzie powyższe skarga kasacyjna jako nieoparta na usprawiedliwionych podstawach prawnych została oddalona w oparciu o art. 184 p.p.s.a.
O kosztach orzeczono w oparciu o art. 204 pkt 1 p.p.s.a. Na koszty te składa się wynagrodzenie dla reprezentującego organ pełnomocnika, określone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 265 ze zm.).