III OSK 280/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA uchylił wyrok WSA, uznając, że ocena wybitnych osiągnięć naukowych (art. 227 ust. 1 pkt 1 lit. a) Prawa o szkolnictwie wyższym) jest niezależna od oceny aktywności naukowej (art. 227 ust. 1 pkt 1 lit. b) Prawa o szkolnictwie wyższym).
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Rady Doskonałości Naukowej odmawiającą nadania tytułu naukowego, uznając, że organ nie wyjaśnił wystarczająco kryteriów oceny dorobku kandydata. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że Sąd pierwszej instancji błędnie zinterpretował przepisy Prawa o szkolnictwie wyższym, łącząc niezależne kryteria wybitnych osiągnięć naukowych i aktywności naukowej. NSA uznał, że niespełnienie kryterium wybitnych osiągnięć jest wystarczające do odmowy nadania tytułu, niezależnie od aktywności naukowej.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Rady Doskonałości Naukowej (organu) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który uchylił decyzję organu odmawiającą J. P. nadania tytułu naukowego profesora. Sąd pierwszej instancji uznał, że organ nie wykazał w sposób jasny i spójny, jak ocenił dorobek kandydata w kontekście kryteriów określonych w art. 227 ust. 1 pkt 1 lit. a) i b) Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce (u.P.s.w.n.). Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną organu, uchylił wyrok WSA. NSA uznał, że Sąd pierwszej instancji błędnie zinterpretował przepisy u.P.s.w.n., w szczególności art. 227 ust. 1 pkt 1 lit. a) i b). Sąd kasacyjny podkreślił, że kryterium wybitnych osiągnięć naukowych (lit. a) jest niezależne od kryterium aktywności naukowej (lit. b). Zdaniem NSA, aktywność naukowa, obejmująca m.in. udział w zespołach badawczych czy prowadzenie badań, nie może być utożsamiana z osiągnięciami naukowymi. W związku z tym, niespełnienie wymogu wybitnych osiągnięć naukowych (lit. a) jest wystarczającą przesłanką do odmowy nadania tytułu, bez potrzeby analizowania spełnienia kryteriów aktywności naukowej (lit. b). NSA stwierdził, że Sąd pierwszej instancji błędnie połączył te dwa kryteria, co doprowadziło do wadliwego wyroku. W konsekwencji, NSA uchylił zaskarżony wyrok i oddalił skargę J. P., zasądzając od niego zwrot kosztów postępowania kasacyjnego na rzecz Rady Doskonałości Naukowej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, kryteria te są niezależne.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że ustawodawca rozdzielił te dwa pojęcia (osiągnięcia naukowe i aktywność naukowa) w przepisach, co oznacza, że są one odrębne i nie można aktywności naukowej traktować jako wybitnych osiągnięć naukowych. Niespełnienie kryterium z lit. a) jest wystarczające do odmowy nadania tytułu, bez potrzeby analizowania lit. b).
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (10)
Główne
u.P.s.w.n. art. 227 § 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
Kryteria wybitnych osiągnięć naukowych (lit. a) i aktywności naukowej (lit. b) są niezależne i muszą być spełnione łącznie.
Pomocnicze
u.P.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.P.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.P.p.s.a. art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.P.p.s.a. art. 203
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.P.p.s.a. art. 205
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.P.s.w.n. art. 219
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
u.P.s.w.n. art. 186
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
u.P.s.w.n. art. 187
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
u.P.s.w.n. art. 267
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niezależność kryterium wybitnych osiągnięć naukowych od kryterium aktywności naukowej. Błędna wykładnia przepisów art. 227 ust. 1 pkt 1 lit. a) i b) Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce przez Sąd pierwszej instancji.
Godne uwagi sformułowania
prawidłowa ocena spełnienie danego kryterium pozostaje w oczywistym materialnym związku z właściwym ustaleniem, czy jest spełnione kryterium opisane w lit. b) kryterium określone w art. 227 ust. 1 pkt 1 lit. a) (wybitne osiągnięcia) jest niezależne od kryterium określonego w art. 227 ust. 1 pkt 1 lit. b) (aktywność naukowa) aktywność naukowa nie może być oceniana w kontekście oceny osiągnięć naukowych nie można aktywnością naukową spełnić wymagań dotyczących osiągnięć naukowych nie można zatem do "osiągnięć naukowych", o których mowa w art. 227 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.P.s.w.n.., zaliczyć uczestniczenia w pracach zespołów badawczych...
Skład orzekający
Małgorzata Pocztarek
przewodniczący
Ewa Kwiecińska
członek
Ireneusz Dukiel
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących nadawania tytułu naukowego profesora, w szczególności rozróżnienie między wybitnymi osiągnięciami naukowymi a aktywnością naukową."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu prawnego i procedury nadawania tytułu profesora w Polsce.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu kariery naukowej – uzyskania tytułu profesora. Interpretacja przepisów przez NSA ma istotne znaczenie praktyczne dla środowiska akademickiego.
“Kluczowe rozróżnienie w drodze do profesury: wybitne osiągnięcia czy aktywność naukowa?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII OSK 280/23 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2024-08-27 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-02-14 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Ewa Kwiecińska Ireneusz Dukiel /sprawozdawca/ Małgorzata Pocztarek /przewodniczący/ Symbol z opisem 6140 Nadanie stopnia i tytułu naukowego oraz potwierdzenie równoznaczności dyplomów, świadectw i tytułów Hasła tematyczne Inne Sygn. powiązane II SA/Wa 3976/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-10-13 Skarżony organ Rada Doskonałości Naukowej Treść wyniku Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 478 ART.277 UST.1 PKT 1 LIT.A) I LIT.B) Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Pocztarek sędzia NSA Ewa Kwiecińska sędzia del. WSA Ireneusz Dukiel (spr.) po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Rady Doskonałości Naukowej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 października 2022 r. sygn. akt II SA/Wa 3976/21 w sprawie ze skargi J. P. na decyzję Rady Doskonałości Naukowej z dnia 28 czerwca 2021 r. nr Z2.4110.1.2020.6.BR w przedmiocie odmowy nadania tytułu naukowego I. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę w całości; II. zasądza od J. P. na rzecz Rady Doskonałości Naukowej kwotę 344 (trzysta czterdzieści cztery) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 13 października 2022 r., sygn. akt II SA/Wa 3976/21, po rozpoznaniu skargi J. P. (dalej jako skarżący lub kandydat), uchylił zaskarżoną decyzję Rady Doskonałości Naukowej (dalej jako organ lub Rada) z dnia 28 czerwca 2021 r, nr Z2.4110.1.2020.6.BR, w przedmiocie odmowy nadania tytułu naukowego oraz zasądził od organu na rzecz skarżącego kwotę 680 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Jak wskazał w uzasadnieniu wyroku Sąd pierwszej instancji, wprawdzie wymienione w art. 227 ust. 1 pkt 1 pod lit. a) i b) ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t. jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 478 ze zm., zwana dalej u.P.s.w.n.) warunki uzyskania tytułu profesora muszą być spełnione łącznie, zaś z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że kandydat nie ma wybitnych osiągnięć naukowych (kryterium z lit. a) powyższego przepisu), co samodzielnie stanowiłoby przesłankę negatywną dla przedstawienia wniosku Prezydentowi RP, to jednak prawidłowa ocena spełnienie danego kryterium pozostaje w oczywistym materialnym związku z właściwym ustaleniem, czy jest spełnione kryterium opisane w lit. b) tego przepisu. W danym zakresie, jak trafnie zdaniem Sądu Wojewódzkiego odnotowano w skardze, przepis art. 227 ust. 1 pkt 1 lit. b) u.P.s.w.n. określa szereg alternatywnych wymagań, których spełnienie – po wnikliwej ocenie dorobku danego kandydata – może prowadzić do konkluzji, że ma on wręcz wybitne osiągnięcia naukowe – warunek wskazany pod lit. a). Jeżeli z kolei nie są spełnione wymagania określone pod lit. b) danej jednostki redakcyjnej bezprzedmiotowy jest rozważanie wystąpienia kryterium opisanego pod lit. a). W rozpatrywanej sprawie – w świetle uzasadnienia zaskarżonego aktu – nie sposób zatem ustalić, jakimi kryteriami operowała Rada, określając dorobek naukowy kandydata wedle wymagań opisanych pod lit. b), co ma istotne znaczenie dla prawidłowości oceny dokonywanej w świetle kryterium opisanego pod lit. a). W dalszej części uzasadnienia Sąd pierwszej instancji wskazał, iż wedle art. 227 ust. 1 pkt 1 lit. b) u.P.s.w.n., spełnieniem wymagań, wynikających z tego przepisu, jest np. prowadzenie badań naukowych lub prac rozwojowych w instytucjach naukowych bądź uczestniczenie w pracach zespołów badawczych realizujących projekty finansowane w drodze konkursów (tak użyty spójnik "lub"). Kandydat w suplemencie do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (s. 4 i 5) przedstawił szereg prac, w jakich uczestniczył. Z uzasadnienia decyzji nie sposób z kolei wywieść, jakimi kryteriami kierował się organ, weryfikując dorobek kandydata w danym obszarze, gdyż uzasadnienie nie jest tu spójne i jasne. Sąd Wojewódzki wskazał, iż trafnie podniesiono też w skardze, że Rada nawiązywała do kryterium "kierowania projektem", gdy wymaganie to było stanowione tylko przepisami uprzednie obowiązującego aktu – ustawy o stopniach naukowych. Obecnie wskazuje się zaś na kryterium "uczestniczenia w pracach" bądź "prowadzenia badań". W uzasadnieniu decyzji przywołano więc także nieobowiązujące kryterium, nie wskazując równocześnie, które z realizowanych przez kandydata prac uznano za badawcze, w rozumieniu art. 227 ust. 1 lit. b) u.P.s.w.n., i wedle jakich reguł nie uwzględniono innych spośród przywołanych w suplemencie. Dodatkowo – w odpowiedzi na skargę – Rada wywodziła, że kluczowym w sprawie jest niespełnienie wymagań opisanych właśnie pod lit. b), co umknęło recenzentom. W takiej sytuacji – także w ocenie Rady – samo spełnienie kryteriów tam wskazanych ma kluczowe znaczenie w danej sprawie. W ocenie Sądu pierwszej instancji niewskazanie przesłanek jakimi kierowano się oceniając dorobek kandydata w danym zakresie oraz brak zajęcia jednoznacznego stanowiska, które prace oceniano jako spełniające kryteria wskazane art. 227 ust. 1 pkt 1 lit. b) u.P.s.w.n., czy też prace te nie spełniają kryteriów ustawowych i z jakiego powodu, nie pozwala uznać sprawy za właściwie wyjaśnioną w kontekście następczego sformułowania oceny spełnienia kryterium określonego w lit. a) danego pkt w przepisie. Skoro kwestii tej stosownie nie wyjaśniono, co musiałyby znaleźć odzwierciedlenie w treści uzasadnienia – analogicznie np. do opisu dokonań kandydata w kontekście jego publikacji – to nie sposób sprawy uznać za właściwie wyjaśnioną w jej wszystkich istotnych aspektach, przez co orzeczenie jawi się jako przedwczesne. Zdaniem Sądu Wojewódzkiego trafne są również zarzuty skargi, gdzie wywodzono, że uzasadniając ocenę kandydata Rada odnosiła się w szeregu przypadków do kryteriów nie przewidzianych obecnie w ustawie o nauce jak wymaganie "kierowania" pracami badawczymi czy też bycia promotorem dla innych naukowców. Podniesiono także, iż nie jest równocześnie jasna intencja rady, gdy odniesiono się w uzasadnieniu decyzji do kryterium wskaźników naukometrycznych, wobec uprzedniego wskazywania w materiałach dla kandydatów, ze nie mogą mieć one istotnego znaczenia. Jeżeli Rada zamierzałaby ponownie do nich nawiązywać, jako jednego z kryterium oceny, musi się odnieść – na etapie ponownego rozpoznawania danej sprawy – do twierdzeń kandydata ze skargi – jakoby wskaźniki obliczono wadliwie. W pozostałym zakresie Sąd Wojewódzki uznał pozostałe zarzuty skargi za niezasadne. W skardze kasacyjnej organ zaskarżył powyższy wyrok w całości oraz zarzucił mu naruszenie prawa materialnego, a mianowicie: 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) u.p.p.s.a. w zw. z art. 227 ust. 1 pkt 1 lit. a) i lit. b) u.P.s.w.n. poprzez jego błędną wykładnię prowadzącą do stwierdzenia, że prawidłowa ocena spełniania przez kandydata do tytułu naukowego kryterium osiągnięć wybitnych, o których mowa w art. 227 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.P.s.w.n., pozostaje w oczywistym materialnym związku z właściwym ustaleniem, czy jest spełnione kryterium opisane w art. 227 ust. 1 pkt 1 lit. b) u.P.s.w.n., podczas gdy kryterium określone w art. 227 ust. 1 pkt 1 lit. a) (wybitne osiągnięcia) jest niezależne od kryterium określonego w art. 227 ust. 1 pkt 1 lit. b) (aktywność naukowa) – aktywność naukowa nie może być oceniana w kontekście oceny osiągnięć naukowych, 2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) u.p.p.s.a. w zw. z art. 227 ust. 1 pkt 1 lit. a) i lit. b) u.P.s.w.n. poprzez jego błędną wykładnię prowadzącą do stwierdzenia, że art. 227 ust. 1 pkt 1 lit. b) określa szereg alternatywnych wymagań, których spełnienie – po wnikliwej ocenie dorobku danego kandydata – może prowadzić do konkluzji, że ma on wręcz wybitne osiągnięcia naukowe, podczas gdy kryterium określone w art. 227 ust. 1 pkt 1 lit. a) (wybitne osiągnięcia) jest niezależne od kryterium określonego w art. 227 ust. 1 pkt 1 lit. b) (aktywność naukowa), a spełnienie wymagań dotyczących aktywności naukowej nie podlega w ogóle rozważaniom w kwestii ich wybitności na polu osiągnięć naukowych; nie można aktywnością naukową spełnić wymagań dotyczących osiągnięć naukowych. Wskazując na powyższe zarzuty, organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie od skarżącego zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Jednocześnie organ oświadczył, że zrzeka się rozprawy. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ wskazał, że nie zgadza się z interpretacją art. 227 ust. 1 pkt 1 lit. a) i lit. b) u.P.s.w.n. dokonaną w zaskarżonym wyroku, zaś systemowa analiza przepisów art. 186, art. 187, art. 219 u.P.s.w.n. pozwala określić istnienie pojęcia "dorobku naukowego bądź artystycznego", w zakresie którego będą się mieściły osiągnięcia naukowe bądź artystyczne oraz wszystko inne co nie jest osiągnięciem naukowym bądź artystycznym, a stanowi dorobek naukowy bądź artystyczny, jak również pojęcie "aktywności naukowej albo artystycznej" (art. 219 ust. 1 pkt 2 i 3 u.P.s.w.n.). Zdaniem organu aktywność naukowa jest więc traktowana odrębnie od dorobku i osiągnięć naukowych. W skład dorobku naukowego jako osiągnięcie naukowe może wejść: monografia naukową wydana przez wydawnictwo, cykl powiązanych tematycznie artykułów naukowych opublikowanych w czasopismach naukowych lub w recenzowanych materiałach z konferencji międzynarodowych, zrealizowane oryginalne osiągnięcie projektowe, konstrukcyjne, technologiczne lub artystyczne. Do powyższego wyliczenia ustawodawca nigdzie nie zalicza uczestniczenia w pracach zespołów badawczych realizujących projektach finansowanych w drodze konkursów krajowych lub zagranicznych lub odbycia staży naukowych w instytucjach naukowych, w tym zagranicznych, lub prowadzenia badań naukowych lub prac rozwojowych w uczelniach lub instytucjach naukowych, w tym zagranicznych. Gdyby aktywność naukowa miałaby być oceniana w kategoriach osiągnięć naukowych, ustawodawca nie rozdzielałby przepisu art. 227 ust. 1 pkt 1 na dwie lit. a) i b). Rozdzielenie tych przesłanek wskazuje, że czym innym są osiągnięcia naukowe, a czym innym aktywność naukowa. Aktywność naukowa nie może być rozumiana poprzez osiągnięcia naukowe. Niemożliwe jest więc posiadanie wybitnych osiągnięć naukowych rozumianych przez pryzmat wybitnej aktywności naukowej. Niespełnienie więc przesłanki z lit. a) wystarcza do uznania, że kandydat nie spełnia przesłanek do przedstawienia go do tytułu naukowego profesora. W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżący wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, podzielając przy tym argumentację zwartą w zaskarżonym wyroku w zakresie wykładni art. 227 ust. 1 pkt 1 u.P.s.w.n. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie zauważyć należy, że przedmiotowa sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, zwanej dalej u.P.p.s.a.), gdyż pełnomocnik strony wnoszącej skargę kasacyjną zrzekł się rozprawy, a pełnomocnik skarżącego w ustawowym terminie nie zawnioskował o przeprowadzenie rozprawy. Stosownie do art. 183 § u.P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 u.P.p.s.a., i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 u.P.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu, dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. W tych okolicznościach w sprawie badaniu podlegały wyłącznie zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej na uzasadnienie przytoczonych podstaw kasacyjnych. W przedmiotowej sprawie skarga kasacyjna została oparta na podstawie, o której mowa w art. 174 pkt 1 u.P.p.s.a. Zdaniem organu doszło do naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) u.P.p.s.a. w zw. z art. 227 ust. 1 pkt lit. a) i b) u.P.s.w.n. przez jego błędną wykładnię. W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że tak sformułowany zarzuty mają niewłaściwą konstrukcję, bowiem z jednej strony nie można naruszyć art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) u.P.p.s.a. mającego charakter procesowy poprzez błędną jego wykładnię, z drugiej zaś strony – podstawę zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) u.P.p.s.a. może stanowić jedynie art. 174 pkt 2 u.P.p.s.a. W tym miejscu podkreślić jednak należy, że choć skarga kasacyjna jest wysoce sformalizowanym środkiem prawym, który wymaga spełnienia prawem określonych warunków, a nade wszystko poprawnego określenia podstaw i zarzutów kasacyjnych, które wyznaczają granice sprawy kasacyjnej, to zasada falsa demonstratio non nocet pozwala Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu na odniesienie się do wszystkich zarzutów skargi kasacyjnej powołanych nie tylko w samych podstawach kasacyjnych, ale również sformułowanych w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. Przy czym, sąd kasacyjny nie może modyfikować czy uzupełniać zarzutów lub ich motywów (uzasadnienia). Zatem jest to zastrzeżone tylko do takich sytuacji, w których charakter i treść zarzutów można w sposób jednoznaczny ustalić ze względu na całokształt argumentacji sformułowanej w przytoczonej podstawie oraz w uzasadnieniu skargi kasacyjnej zawierającej odpowiednie odniesienie się do poszczególnych zarzutów podniesionych w ramach danej podstawy kasacyjnej. Uwzględniając powyższe rozważania, odnosząc się przy tym do treści sformułowanego w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia prawa materialnego, jak i twierdzeń przywołanych na jego uzasadnienie, należy przyjąć, że w istocie w sprawie zarzucano naruszenie przez Sąd pierwszej instancji art. 227 ust. 1 pkt lit. a) i lit. b) u.P.s.w.n. przez jego błędną wykładnię, czego konsekwencją było podjęcie wadliwego wyroku w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) u.P.p.s.a. Przechodząc do meritum sprawy przywołać należy w pierwszej kolejności art. 227 ust. 1 u.sz.w.n., zgodnie z którym tytuł profesora może być nadany osobie, która: 1) posiada stopień naukowy doktora habilitowanego oraz: a) wybitne osiągnięcia naukowe krajowe lub zagraniczne, b) uczestniczyła w pracach zespołów badawczych realizujących projekty finansowane w drodze konkursów krajowych lub zagranicznych lub odbyła staże naukowe w instytucjach naukowych, w tym zagranicznych, lub prowadziła badania naukowe lub prace rozwojowe w uczelniach lub instytucjach naukowych, w tym zagranicznych, 2) posiada stopień doktora habilitowanego w zakresie sztuki oraz wybitne osiągnięcia artystyczne - a także spełnia wymaganie, o którym mowa w art. 20 ust. 1 pkt 5. Osiągnięcie, o którym mowa w ust. 1 lub 2, może stanowić zrealizowane oryginalne osiągnięcie projektowe, konstrukcyjne, technologiczne lub artystyczne (art. 227 ust. 3 u.P.s.w.n.). W myśl natomiast art. 219 ust. 1 u.P.s.w.n., stopień doktora habilitowanego nadaje się osobie, która: 1) posiada stopień doktora; 2) posiada w dorobku osiągnięcia naukowe albo artystyczne, stanowiące znaczny wkład w rozwój określonej dyscypliny, w tym co najmniej: a) monografię naukową wydaną przez wydawnictwo, które w roku opublikowania monografii w ostatecznej formie było ujęte w wykazie sporządzonym zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 267 ust. 2 pkt 2 lit. a, lub b) cykl powiązanych tematycznie artykułów naukowych opublikowanych w czasopismach naukowych lub w recenzowanych materiałach z konferencji międzynarodowych, które w roku opublikowania artykułu w ostatecznej formie były ujęte w wykazie sporządzonym zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 267 ust. 2 pkt 2 lit. b, lub c) zrealizowane oryginalne osiągnięcie projektowe, konstrukcyjne, technologiczne lub artystyczne; 3) wykazuje się istotną aktywnością naukową albo artystyczną realizowaną w więcej niż jednej uczelni, instytucji naukowej lub instytucji kultury, w szczególności zagranicznej. Osiągnięcie, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, może stanowić część pracy zbiorowej, jeżeli opracowanie wydzielonego zagadnienia jest indywidualnym wkładem osoby ubiegającej się o stopień doktora habilitowanego (art. 219 ust. 2 u.P.s.w.n.). Po lekturze powyższych przepisów można wskazać na trzy odrębne pojęcia, które – chociaż się w jakimś zakresie pokrywają znaczeniowo – należy traktować odrębnie, a mianowicie: "dorobek naukowy", "osiągnięcia naukowe" i "aktywność naukowa". Pojęcie "dorobku naukowego" to pojęcie najszersze, bowiem w jego zakresie będą się mieściły "osiągnięcia naukowe", wymienione chociażby w art. 219 ust. 1 pkt 2 u.P.s.w.n. a także wszystko to, czego nie można zaliczyć do osiągnięć naukowych. Z powyższych przepisów wynika również, jak słusznie wskazał organ, że "aktywność naukowa" jest traktowana odrębnie od dorobku naukowego i osiągnięć naukowych. O aktywności naukowej jest mowa w art. 219 ust. 1 pkt 3 u.P.s.w.n., jak i w art. 227 ust. 1 pkt 1 lit. b) u.P.s.w.n. To prowadzi do wniosku, że nie można zatem do "osiągnięć naukowych", o których mowa w art. 227 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.P.s.w.n.., zaliczyć uczestniczenia w pracach zespołów badawczych realizujących projektach finansowanych w drodze konkursów krajowych lub zagranicznych lub odbycia staży naukowych w instytucjach naukowych, w tym zagranicznych, lub prowadzenia badań naukowych lub prac rozwojowych w uczelniach lub instytucjach naukowych, w tym zagranicznych, o których mowa art. 227 ust. 1 pkt 1 lit. b) u.P.s.w.n. Uwzględniając powyższe, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, błędnym są stwierdzenia zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, iż prawidłowa ocena spełnienia kryterium art. 227 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.P.s.w.n. pozostaje w oczywistym materialnym związku z właściwym ustaleniem, czy jest spełnione kryterium opisane w lit. b) art. 227 ust. 1 pkt 1 u.P.s.w.n. Warunki uzyskania tytułu profesora wymienione w lit. a) i lit. b) art. 227 ust. 1 pkt 1 u.P.s.w.n. muszą być spełnione – jak słusznie, lecz niekonsekwentnie, zauważył Sąd pierwszej instancji – łącznie i w swej istocie niezależnie od siebie. Nie można zatem stwierdzić – jak błędnie wskazał Sąd Wojewódzki – po ocenie kryterium opisanym w lit. b) art. 227 ust. 1 pkt 1 u.P.s.w.n., że kandydat ma wybitne osiągnięcia naukowe, a więc spełnił warunek, o którym mowa w lit. a) tego przepisu. Wbrew wykładni Sądu pierwszej instancji ten ostatni przepis nie określa szeregu alternatywnych wymagań. Słusznym jest przy tym twierdzenie organu, że gdyby aktywność naukowa miałaby być oceniana w kategoriach osiągnięć naukowych, ustawodawca nie rozdzielałby przepisu art. 227 ust. 1 pkt 1 u.P.s.w.n. na dodatkowe dwie podjednostki redakcyjne: litery a) i b). Rozdzielenie tych przesłanek wskazuje, że czym innym są osiągnięcia naukowe, a czym innym aktywność naukowa. Aktywność naukowa, objawiająca się uczestniczeniem w pracach zespołów badawczych, odbyciem stażu naukowego, prowadzeniem badań naukowych czy też prac rozwojowych, nie może być rozumiana poprzez osiągnięcia naukowe. Tym samym nie ma potrzeby wyjaśniania, jak zaleca to Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym wyroku, czy kandydat spełnia wymaganiach z lit. b) art. 227 ust. 1 pkt 1 u.P.s.w.n., aby ewentualnie stwierdzić, czy zostały spełnione przesłanki z lit. a) powołanego przepisu. W sytuacji stwierdzenia, że nie są spełnione wymagania określone w lit. a) art. 227 ust. 1 pkt 1 u.sz.w.n., jak stwierdził to organ w rozpoznawanej sprawie, bezprzedmiotowy staje się rozważanie wystąpienia kryterium opisanego w lit. b) art. 227 ust. 1 pkt 1 u.sz.w.n., jak tego domaga się Sąd pierwszej instancji. Błędnym jest tym samym również stwierdzenie o "następczym sformułowaniu oceny spełnienia kryterium określonego w lit. a" ww. artykułu w kontekście niewskazania przesłanek, jakimi kierowano się, oceniając dorobek kandydata oraz brak zajęcia jednoznacznego stanowiska, które prace oceniano jako spełniające kryteria wskazane art. 227 ust. 1 pkt 1 lit. b) u.P.s.w.n. Uwzględniając powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna, z uwagi na trafny zarzut naruszenia prawa materialnego, jest zasadna, zaś istota sprawy została dostatecznie wyjaśniona, co uzasadniało, na podstawie art. 188 w zw. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) u.p.p.s.a., uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi w całości. Stąd orzeczono jak w pkt I sentencji niniejszego wyroku. Orzeczenie z pkt II sentencji wyroku o kosztach postępowania kasacyjnego znajduje zaś swoje podstawy w treści art. 203 pkt 2 u.P.p.s.a. w zw. z art. 205 § 1 i § 2 u.P.p.s.a., zaś ich wysokość ustalono w oparciu o § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t. jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1935 ze zm.), § 3 w zw. z § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 535 ze zm.) oraz § 1 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 czerwca 2019 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 1090).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI