II SA/Wa 1656/23

II SA/Wa 1656/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-04-25
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-08-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Danuta Kania /przewodniczący sprawozdawca/
Dorota Kozub-Marciniak
Joanna Kruszewska-Grońska
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Policja
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1882
art. 115a
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji.
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
art. 190
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania (spr.), Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska, Asesor WSA Dorota Kozub-Marciniak, Protokolant specjalista Joanna Głowala, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi S. S. na decyzję Komendanta [...] Policji z dnia [...] lipca 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany czas wolny od służby uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta Rejonowego Policji [...] z dnia [...] czerwca 2023 r. nr [...].
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi S.S. (dalej: "Skarżący") jest decyzja Komendanta [...] Policji (dalej: "K[...]P" "organ II instancji") z dnia [...] lipca 2023r. nr [...] utrzymująca w mocy, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.), dalej: "k.p.a.", decyzję Komendanta Rejonowego Policji [...] (dalej: "KRP [...]", "organ I instancji") z dnia [...] czerwca 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty S.S. (dalej: "Skarżący") wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany czas wolny od służby.
Z akt sprawy wynika, że podinsp. (w st. spocz.) S.S. rozkazem personalnym KRP [...] z dnia [...] stycznia 2023 r. nr [...] został zwolniony ze służby w Policji z dniem [...] lutego 2023 r.
Pismem z dnia 23 marca 2023 r. Skarżący zwrócił się do K[...]P o wypłatę wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany czas wolny od służby w ilości 424 nadgodziny, co stanowi 53 dni robocze za okres do dnia [...] grudnia 2016 r. w związku ze zwolnieniem ze służby w Policji, z uwzględnieniem należnych odsetek.
Skarżący powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r. o sygn. akt K 7/15, którym to wyrokiem art. 115a ustawy o Policji w zakresie w jakim ustala wysokość ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia został uznany na niezgodny z art. 66 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 zdanie drugie Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej.
Wniosek Skarżącego, w dniu 20 kwietnia 2023 r., został przekazany przez K[...]P według właściwości, na podstawie art. 65 § 1 k.p.a., do KRP [...].
Pismem z dnia 17 maja 2023 r. Naczelnik Wydziału Finansów i Budżetu Komendy [...] Policji poinformował organ I instancji, że Skarżącemu wypłacono ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany czas wolny od służby, na podstawie zaświadczenia KRP [...] z dnia [...] lutego 2023 r., w ilości 424 nadpracowanych godzin w okresie od dnia [...] stycznia 2013 r. do dnia [...] grudnia 2016 r. w kwocie 19.226,81 zł. Do wyliczenia rekompensaty pieniężnej 424 nadgodzin przyjęto wskaźnik 1/30 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym na stanowisku zajmowanym w ostatnim dniu okresu rozliczeniowego za każde rozpoczęte 8 godzin niewykorzystanego czasu wolnego przysługującego na postawie art. 33 ust. 3 ustawy o Policji.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2023 r. nr [...] KRP [...], działając na podstawie art. 104, art. 107 § 1 i 3 k.p.a. oraz art. 115a ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2021 r., poz. 1882 ze zm.) w związku z art. 11 ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r., poz. 1635), dalej: "ustawa o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...)", odmówił S.S. wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany czas wolny od służby.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że stosownie do treści art. 11 ustawy o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...), policjantowi zwolnionemu ze służby ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany czas wolny od służby udzielany na podstawie art. 33 ust. 3 ustawy zmienianej w art. 2 w brzmieniu dotychczasowym, wypracowany w okresie przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, wypłaca się na podstawie przepisów dotychczasowych.
Wobec powyższego, zdaniem organu I instancji, należy mieć na względzie przepisy obowiązujące przed dniem zmiany art. 115a ustawy o Policji.
Zgodnie z art. 114 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji, obowiązującym do dnia 1 lipca 2019 r., policjant zwalniany ze służby otrzymuje ekwiwalent pieniężny za niewykorzystane urlopy dodatkowe oraz za niewykorzystany czas wolny od służby udzielany na podstawie art. 33 ust. 3. Sposób ustalenia wysokości tego ekwiwalentu określał art. 115a ustawy o Policji, który do dnia 1 lipca 2019 r. stanowił, że ekwiwalent pieniężny za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego oraz za każde rozpoczęte 8 godzin niewykorzystanego czasu wolnego przysługującego na podstawie art. 33 ust. 3, ustala się w wysokości 1/30 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym.
Powołany powyżej wyrok Trybunału Konstytucyjnego spowodował zmianę treści przepisu art.115a ustawy o Policji w ten sposób, że wyeliminował z systemu prawnego tę część przepisu, która ustalała wartość ułamkową miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, niezbędną do ustalenia wysokości ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy, natomiast nie odniósł się do tej części przepisu, która ustalała wysokość ekwiwalentu za niewykorzystany czas wolny od służby należny na mocy art. 33 ust. 3 ustawy o Policji. Przepis ten następnie został zmieniony na mocy art. 1 pkt 16 ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 610), który wszedł w życie od dnia 1 października 2020 r., i otrzymał brzmienie: "ekwiwalent pieniężny za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego ustala się w wysokości 1/21 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego policjantowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym".
Organ I instancji zaznaczył również, ze powołany przez Skarżącego wyrok Trybunału Konstytucyjnego, który wyeliminował przelicznik 1/30 części miesięcznego uposażenia wraz z dodatkami o charakterze stałym za 1 dzień niewykorzystanego urlopu, odnosi się jedynie do urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego. Przedmiotowy wyrok nie wyeliminował natomiast tego wskaźnika w odniesieniu do wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany czas wolny od służby, przysługujący na podstawie art. 33 ust. 3 ustawy o Policji.
Wskazał nadto, że ww. ustawą z dnia 19 lipca 2019 r., obowiązującą od 1 lipca 2019 r., nadano nowe brzmienie art. 33 ustawy o Policji. Na podstawie art. 33 ust. 3 ustawy o Policji w zamian za czas służby przekraczający normę określoną w ust. 2 policjantowi przysługuje w okresie rozliczeniowym czas wolny od służby w tym samym wymiarze albo po zakończeniu okresu rozliczeniowego rekompensata pieniężna, o ile w terminie 10 dni od zakończenia okresu rozliczeniowego nie wystąpi z wnioskiem o udzielenie czasu wolnego od służby w tym samym wymiarze. Stosownie do art. 33 ust. 3a ustawy o Policji rekompensatę pieniężną, o której mowa w ust. 3, przyznaje się w wysokości 1/172 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego policjantowi na ostatnio zajmowanym stanowisku w ostatnim dniu okresu rozliczeniowego za każdą godzinę służby przekraczającą normę określoną w ust. 2.
W świetle powyższego, zdaniem organu I instancji, roszczenie Skarżącego w zakresie wypłaty wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany czas wolny od służby według wskaźnika 1/21 jest bezzasadne. Ekwiwalent za każde 8 godzin niewykorzystanego czasu wolnego przysługującego na podstawie art. 33 ust. 3 ustawy o Policji, za okres od dnia [...] stycznia 2013 r. do dnia [...] grudnia 2016 r., należy się byłemu policjantowi w wysokości 1/30 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. Taki ekwiwalent Skarżący już otrzymał, co sprawia, że jego żądanie o wyrównanie ekwiwalentu jest bezzasadne.
Pismem z dnia 17 czerwca 2023 r. S.S. wniósł odwołanie od powyższej decyzji wnosząc o ponowne przeliczenie należnego ekwiwalentu za niewykorzystany czas wolny od służby z uwzględnieniem właściwego mnożnika 1/21 i wypłacenie wyrównania ekwiwalentu od daty jego wymagalności. Skarżący podkreślił, że ustalenie mu należnego ekwiwalentu za niewykorzystany czas wolny od służby na podstawie niekonstytucyjnej normy prawnej, według nieprawidłowego mnożnika 1/30 a nie 1/21, jak w innych służbach mundurowych, znacząco zaniżyło należne mu świadczenie, a w konsekwencji naruszyło również jego słuszne interesy.
K[...]P decyzją z dnia [...] lipca 2023 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, iż w sytuacji, gdy w związku ze zwolnieniem ze służby Skarżącemu wypłacono ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany dodatkowy czas wolny od służby w ilości 424 nadpracowanych godzin w wysokości 19.226,81 złotych, naliczony według 1/30 części miesięcznego uposażenia za jeden dzień, a zatem w wysokości przewidzianej w obowiązujących przepisach prawa - to brak było możliwości uwzględnienia wniosku Skarżącego o wypłatę wyrównania ekwiwalentu do wysokości, której obowiązujące przepisy nie przewidują. Stanowisko Skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie w świetle art. 11 ustawy o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...), zgodnie z którym policjantowi zwolnionemu ze służby ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany czas wolny od służby udzielany na podstawie art. 33 ust. 3 ustawy zmienianej w art. 2 w brzmieniu dotychczasowym, wypracowany w okresie przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, wypłaca się na podstawie przepisów dotychczasowych.
Odnosząc się do roszczenia Skarżącego w zakresie wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany czas wolny od służby organ II instancji wskazał, że kwestia wypłaty ewentualnych ustawowych odsetek (tzw. sprawa o odsetki) nie jest sprawą administracyjną, której rozpoznanie należy do właściwości organów administracji publicznej. Rozpoznanie sprawy o odsetki nie może zatem nastąpić poprzez wydanie decyzji administracyjnej, a dochodzenie roszczeń z tego tytułu możliwe jest na drodze cywilnoprawnej.
Pismem z dnia [...] lipca 2023 r. S.S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję K[...]P z dnia [...] lipca 2023 r. zarzucając naruszenie:
- art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach (...) w związku z art. 115a ustawy o Policji w związku z art. 66 ust. 2 Konstytucji RP, przez ich nieprawidłowe zastosowanie i przyjęcie, że do wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany czas wolny od służby przed dniem [...] listopada 2018 r. należało zastosować przelicznik 1/30 części miesięcznego uposażenia za 1 dzień, co w żaden sposób nie wynika z ww. przepisów, a ponadto uniemożliwiło Skarżącemu realizację gwarantowanego prawa funkcjonariusza Policji do wykorzystania czasu wolnego od służby w formie odpowiedniego ekwiwalentu z tytułu jego niewykorzystania,
- art. 190 ust. 4 Konstytucji RP w związku z art. 115a ustawy o Policji w zakresie związanym z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15, przez pozbawienie należnych z mocy prawa świadczeń w postaci właściwej wysokości ekwiwalentu za niewykorzystany czas wolny od służby.
W związku z powyższymi zarzutami Skarżący wniósł o uchylenie obu wydanych w sprawie decyzji, a także o zobowiązanie organu do wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego we właściwej wysokości.
W motywach skargi Skarżący podniósł w szczególności, że wniosek o wyrównanie ekwiwalentu za niewykorzystany urlop pozostawał w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r. o sygn. akt K 7/15, którym Trybunał wyeliminował z obrotu prawnego fragment art. 115a ustawy o Policji określający wymiar 1/30 części miesięcznego uposażenia jako stanowiący ekwiwalent za urlop, wskazując jednocześnie w uzasadnieniu techniczne przesłanki do prawidłowego naliczania ekwiwalentu.
Wskazał, że zgodnie z art. 190 ust. 1 Konstytucji RP orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego są ostateczne i mają charakter powszechny. W związku z tym całkowicie nie do zaakceptowania jest decyzja podjęta w opozycji do jednolitej linii orzeczniczej przyjętej przez NSA i wojewódzkie sądy administracyjne, które jednoznacznie stwierdzają, że realizacja wniosku o wyrównanie ekwiwalentu powinna następować zarówno w warunkach zaniechania ustawodawczego (które trwało prawie dwa lata), jak i w obecnej sytuacji, tj. próby "zniesienia wyroku Trybunału ustawą zwykłą".
Na poparcie powyższego stanowiska Skarżący przytoczył wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 30 września 2020 r., sygn. akt III SA/Kr 614/20, w którym wskazano: "(...) wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r. sygn. akt K 7/15 "przyznał" policjantowi prawo do wyższego ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop od chwili wejścia w życie ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o zmianie ustawy o Policji (Dz. U. 100 P z. 1084), która wprowadziła niekompatybilność zmiany systemu urlopu 30-dniowego liczonego w dniach kalendarzowych na system 26-dniowy liczony w dniach roboczych z wprowadzeniem do ustawy o Policji art. 115a. Inne stanowisko byłoby sprzeczne z regułami demokratycznego państwa prawnego, urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej z uwagi na konieczność ochrony innych wartości konstytucyjnych (...). W kontrolowanej sprawie jest to prawo gwarantowane treścią art. 66 ust. 2 Konstytucji, tj. prawo do urlopu i jego ekwiwalentu pieniężnego, które - jak to podkreślał w ww. wyroku Trybunał Konstytucyjny - mają charakter bezwarunkowy. (...) "Konstytucja przesądza o samym fakcie sanacji indywidualnych stosunków prawnych, wyznaczając cel "wznowienia" w trybie procedur ukształtowanych w ustawach. Z tego względu jakiekolwiek ograniczenia art. 190 ust. 4 Konstytucji są dopuszczalne jedynie wówczas, gdy uzasadnia to dyspozycja konkretnego przepisu Konstytucji, który wyłączałby wznawianie postępowania jako sprzeczne z konstytucyjną istotą danej instytucji prawnej. Niedopuszczalne jest więc ograniczanie zasady "wzruszalności" aktów stosowania prawa wynikającej z art. 190 ust. 4 Konstytucji poprzez regulacje wprowadzone w ustawach zwykłych, czy to wprost, czy też na skutek ich wykładni, albowiem godziłoby to w zasadę nadrzędności Konstytucji wynikającą z art. 8 ust. 1 Konstytucji. (...) Powyższe oznacza, że nie można przez instytucję przedawnienia unicestwiać uprawnienia jednostki do przywrócenia stanu konstytucyjności po stwierdzeniu przez Trybunał Konstytucyjny niekonstytucyjności prawnej podstawy czynności materialno-technicznej wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop. Takie działania organów Policji godzą również w konstytucyjną zasadę państwa prawa (art. 2 Konstytucji) i wywodzoną z niej zasadę ochrony zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa".
Powyższa argumentacja, jak wskazał Skarżący, w pełni uzasadnia tezę, że odmowa wypłaty należnego wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany czas wolny od służby przed dniem [...] listopada 2018 r. jest pozbawiona podstaw prawnych. Niewłaściwą wykładnią art. 33 ust. 3 i art. 114 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji nie można pozbawić byłego funkcjonariusza należnego świadczenia, którego ma prawo dochodzić w wyniku orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r. w sprawie sygn. akt K 7/15.
Organy Policji, zdaniem Skarżącego, powinny uwzględnić przepis art. 114 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji (policjant zwalniany ze służby za niewykorzystany czas wolny od służby, przyznany za pracę ponad wymiar, otrzymuje ekwiwalent pieniężny) i dokonać wyliczenia i wypłaty części należnego ekwiwalentu za niewykorzystany czas wolny od służby na podstawie art. 115a ustawy o Policji zgodnie z art. 66 ust. 2 Konstytucji RP (pracownikowi przysługuje prawo do określonych w ustawie dni wolnych od pracy i corocznych płatnych urlopów oraz maksymalnych norm czasu pracy) oraz ze stanowiskiem Trybunału Konstytucyjnego wyrażonym w wyroku z dnia 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15, a także wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 lutego 2010 r., zgodnie z którym prawo to gwarantowane jest w art. 66 ust. 2 Konstytucji RP w sposób bezwarunkowy, a rekompensata pieniężna za niewykorzystany (płatny) czas wolny od służby stanowi konieczny substytut otrzymywany w miejsce niewykorzystanego czasu wolnego od służby.
W odpowiedzi na skargę Komendant [...] Policji wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko jak w zaskarżonej decyzji. Wskazał, że organy Policji prawidłowo zastosowały art. 115 a ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym do dnia 1 lipca 2019 r. Zastosowany bowiem normy prawne ustawy o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) objęte domniemaniem zgodności z Konstytucją, ale także działając zgodnie z zasadą praworządności wyrażoną w art. 6 k.p.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.), dalej: "p.u.s.a." oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta polega na ocenie zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2).
Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie.
W kontrolowanej decyzji Komendant [...] Policji podzielił stanowisko Komendanta Rejonowego Policji [...] wyrażone w decyzji z dnia [...] czerwca 2023 r., że S.S. zwolniony ze służby w Policji z dniem [...] lutego 2023r., nie ma prawa do wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany czas wolny od służby (424 godziny) wypracowany w okresie od dnia [...] stycznia 2013 r do dnia [...] grudnia 2016 r. Zdaniem organów, w świetle art. 11 ustawy o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...), obowiązującego w dacie zwolnienia ze służby, Skarżącemu przysługuje ekwiwalent za ww. niewykorzystany czas wolny od służby przy uwzględnieniu przelicznika 1/30 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym.
Sąd orzekający w niniejszej sprawie powyższego poglądu nie podziela.
Stosownie do treści art. 11 ustawy o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...), policjantowi zwolnionemu ze służby ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany czas wolny od służby udzielany na podstawie art. 33 ust. 3 ustawy zmienianej w art. 2 w brzmieniu dotychczasowym, wypracowany w okresie przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, wypłaca się na podstawie przepisów dotychczasowych.
Powyższa ustawa weszła w życie z dniem 1 lipca 2019 r., natomiast przepis art. 114 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji, w brzmieniu "dotychczasowym", tj. obowiązującym do ww. daty, stanowił, że policjant zwalniany ze służby otrzymuje ekwiwalent pieniężny za niewykorzystane urlopy dodatkowe oraz za niewykorzystany czas wolny od służby udzielany na podstawie art. 33 ust. 3. Sposób ustalenia wysokości tego ekwiwalentu określał art. 115a ustawy o Policji, który stanowił, że ekwiwalent pieniężny za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego oraz za każde rozpoczęte 8 godzin niewykorzystanego czasu wolnego przysługującego na podstawie art. 33 ust. 3, ustala się w wysokości 1/30 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym.
Wyrokiem z dnia 30 października 2018 r. sygn. akt K 7/15 (Dz.U. poz. 2102), Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 115a ustawy o Policji w zakresie, w jakim ustala wysokość ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia, jest niezgodny z art. 66 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 zdanie drugie Konstytucji RP.
W uzasadnieniu tego wyroku Trybunał Konstytucyjny wskazał m.in., że na mocy art. 66 ust. 2 Konstytucji RP pracownikowi przysługuje prawo do określonych w ustawie dni wolnych od pracy i corocznych płatnych urlopów oraz maksymalnych norm czasu pracy. Prawo to nie może być arbitralnie ograniczone również w odniesieniu do rekompensaty pieniężnej za urlop niewykorzystany lub za czas wolny od pracy (w przypadku zaś policjantów - służby). Prawo do ekwiwalentu wynika z ustawy o Policji i jego realizacja następuje w drodze czynności materialno-technicznej, tj. poprzez wypłatę ekwiwalentu, natomiast odmowa jego wypłaty - w drodze decyzji administracyjnej. Trybunał podkreślił, że świadczeniem ekwiwalentnym za przepracowany dzień urlopu jest wynagrodzenie za jeden dzień roboczy. Taki sposób obliczania wartości jednego dnia urlopu wynika z faktu, że urlop wypoczynkowy liczony jest wyłącznie w dniach roboczych. Interpretację taką wspiera także treść art. 121 ust. 1 ustawy o Policji, który ustala wysokość uposażenia przysługującego policjantowi w razie wykorzystania urlopu. Ekwiwalent będący substytutem urlopu powinien więc odpowiadać wartości tego świadczenia w naturze.
Ponadto, w uzasadnieniu ww. wyroku Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że ekwiwalent pieniężny przysługuje także za niewykorzystany czas wolny od służby udzielany na podstawie art. 33 ust. 3 ustawy o Policji.
W orzecznictwie sądów administracyjnych zaznacza się, że powołanym wyżej wyrokiem z dnia 30 października 2018 r. sygn. akt K 7/15 Trybunał Konstytucyjny nie stwierdził niekonstytucyjności całej regulacji zawartej w art. 115a ustawy o Policji. Nie zakwestionował zasady, tj. prawa policjanta zwolnionego ze służby do ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego oraz za każde rozpoczęte 8 godzin niewykorzystanego czasu wolnego przysługującego na podstawie art. 33 ust. 3 ustawy o Policji, ustalanego w relacji do miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. Niekonstytucyjność dotyczyła wyłącznie jednego elementu przepisu - wskazanego w nim ułamka (por. wyrok NSA z dnia 3 sierpnia 2021 r., sygn. akt III OSK 3415/21; publ. CBOSA).
Podkreśla się również, że z dniem opublikowania ww. wyroku Trybunału Konstytucyjnego, część art. 115a ustawy o Policji (w brzmieniu uwzględniającym współczynnik ekwiwalentu pieniężnego w wysokości 1/30 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym) została wyeliminowana z obrotu prawnego i nie może stanowić podstawy orzekania o wysokości ekwiwalentu za niewykorzystany urlop (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 lutego 2021 r., sygn. akt III OSK 2832/21; publ. CBOSA). Oznacza to, że niekonstytucyjny przepis stracił moc obowiązującą i nie może być podstawą orzeczenia w procesie stosowania prawa niezależnie od tego czy rozstrzygnięcie dotyczy stanu faktycznego sprzed ogłoszenia orzeczenia Trybunału, czy też zaistniałego po tej dacie.
Nie ulega wątpliwości, że orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją RP, umową międzynarodową lub z ustawą aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądowe, ostateczna decyzja administracyjna lub rozstrzygnięcie w innych sprawach, stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonych w przepisach właściwych dla danego typu postępowania. W przypadku derogacji przepisu prawa z powodu jego niezgodności z wzorcem konstytucyjnym, sytuację jednostki normuje bezpośrednio art. 190 ust. 4 Konstytucji RP.
W uzasadnieniu uchwały składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 czerwca 2010 r., sygn. akt II GPS 1/10 (publ. ONSAiWSA z 2010 r., zeszyt nr 5, poz. 81), wyrażony został pogląd, że wznowienie postępowania przewidziane w art. 190 ust. 4 Konstytucji RP jest szczególną instytucją, określaną w doktrynie prawnej pojęciem uzdrowienia (sanacji) postępowania (sądowego, administracyjnego) opartego na niekonstytucyjnym akcie normatywnym. Ta właśnie regulacja, stanowiąca podmiotowe, konstytucyjne prawo uprawnionego stwarza jednostce możliwość ponownego rozpatrzenia danej sprawy na podstawie zmienionego stanu prawnego, ukształtowanego w następstwie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego (por. m.in. wyroki Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 lutego 2002r., sygn. akt K 39/00; publ. OTK ZU-A 2002, Nr 1, poz. 4 oraz z dnia 7 września 2006 r., sygn. akt SK 60/05; publ. OTK ZU-A 2006, Nr 8, poz. 101).
Celem ustawowej procedury, realizującej normę wyrażoną w art. 190 ust. 4 Konstytucji RP, musi być realne zagwarantowanie skutku w postaci uprawnienia do ponownego rozstrzygnięcia sprawy w nowym stanie prawnym, ustalonym orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego. Swoboda ustawodawcy ukształtowania implementujących to uprawnienie przepisów jest w tym wypadku zawężona, a jej granice wyznacza okoliczność, że "wzruszalność" aktów stosowania prawa została przesądzona już na gruncie samej Konstytucji RP i nie można modyfikować momentu, ani skutku czasowego derogacji trybunalskiej.
Po wydaniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r. sygn. akt K 7/15, w dniu 1 października 2020 r., weszła w życie ustawa o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych. Przepis art. 1 pkt 16 tej ustawy nadał następujące brzmienie art. 115a ustawy o Policji: "Ekwiwalent pieniężny za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego ustala się w wysokości 1/21 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego policjantowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym". Jednocześnie ustawodawca w art. 9 ust. 1 powołanej ustawy zawarł przepis o charakterze intertemporalnym, regulując zasady stosowania art. 115a ustawy o Policji w znowelizowanym brzmieniu. Przyjął mianowicie, że przepis art. 115a ustawy w brzmieniu po nowelizacji, stosuje się do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy wszczętych i niezakończonych przed dniem [...] listopada 2018 r. oraz do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy policjantowi zwolnionemu ze służby od dnia [...] listopada 2018 r. Ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed dniem [...] listopada 2018 r. ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu obowiązującym przed dniem [...] listopada 2018 r. Przy obliczaniu wysokości ekwiwalentu pieniężnego przysługującego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za 2018 r. określa się proporcję liczby dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego przysługującego przed dniem [...] listopada 2018 r. oraz od dnia [...] listopada 2018 r.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowany jest pogląd, zgodnie z którym zasady ustalania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop, o których mowa w art. 9 ust. 1 zdanie drugie ustawy o szczególnych rozwiązaniach (...), nie mogą być interpretowane jako powtórzenie regulacji niekonstytucyjnych przepisów ustawy o Policji, wbrew wyrokowi Trybunału Konstytucyjnego, a w konsekwencji nie mogą prowadzić do nakazania stosowania do obliczania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop z okresu przed dniem [...] listopada 2018 r. (czyli sprzed daty publikacji orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego) uregulowań, które utraciły moc w następstwie wydania wskazanego wyroku. Przyjęcie zaś jako prawidłowej wykładni przepisów przejściowych zastosowanej przez organ unicestwiałoby a limine doniosłość skutków wynikających z orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Innymi słowy, aprobata dla tego sposobu rozumienia wskazanych regulacji oznaczałaby uznanie dla próby ograniczenia - za pomocą regulacji o charakterze intertemporalnym - zakresu zastosowania wyroku Trybunału Konstytucyjnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 czerwca 2023r., sygn. akt III OSK 5129/21; publ. CBOSA). Nie ma wątpliwości co do tego, że tego typu działanie narusza wyrażoną w art. 190 ust. 1 Konstytucji RP zasadę powszechnej mocy obowiązującej wyroków Trybunału Konstytucyjnego, które wiążą również ustawodawcę. Skoro orzeczenie Trybunału usunęło z systemu prawnego niekonstytucyjne brzmienie art. 115a ustawy o Policji w zakresie współczynnika 1/30, to posłużenie się przez ustawodawcę w art. 9 ust. 1 zdanie drugie ww. ustawy sformułowaniem "na zasadach wynikających z przepisów ustawy" oznacza, że należy stosować właśnie art. 115a ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją, jednakże z wyłączeniem tej jego części (dotyczącej zakwestionowanego współczynnika ekwiwalentu w wysokości 1/30), która została uznana za sprzeczną z przepisami ustawy zasadniczej i którą należy wypełnić treścią wyroku wydanego przez Trybunał Konstytucyjny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 czerwca 2023 r., sygn. akt III OSK 5129/21; z dnia 17 stycznia 2024 r. sygn. akt III OSK 7572/21; z dnia 19 marca 2024 r. sygn. akt II SA/Wa 702/22; z dnia 19 marca 2024 r. sygn. akt III OSK 328/22; z dnia 20 marca 2024 r. sygn. akt III 2152/22, sygn. akt III OSK 1764/22; sygn. akt III OSK 2152/22; publ. CBOSA).
Sądy podkreślają przy tym, że wysokość ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop - obliczana z uwzględnieniem zasad obowiązujących od dnia 19 października 2001 r. - powinna uwzględniać ustawowy wymiar 26 dni kalendarzowych urlopu od tego dnia, a także istotę corocznego płatnego urlopu i istotę ekwiwalentności, tj. okoliczności, które akcentował Trybunał Konstytucyjny w motywach wyroku z dnia 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15, stwierdzając, że "świadczeniem ekwiwalentnym za przepracowany dzień urlopu jest wynagrodzenie za jeden dzień roboczy. Taki sposób obliczania wartości jednego dnia urlopu wynika z faktu, że urlop wypoczynkowy liczony jest wyłącznie w dniach roboczych. Interpretację taką wspiera także treść art. 121 ust. 1 ustawy o Policji, który ustala wysokość uposażenia przysługującego policjantowi w razie wykorzystania urlopu. Ekwiwalent będący substytutem urlopu powinien więc odpowiadać wartości tego świadczenia w naturze. Przyjęcie w art. 115a ustawy o Policji wskaźnika 1/30 części miesięcznego uposażenia policjanta oznacza, że wypłacanej policjantowi należności za jeden dzień niewykorzystanego urlopu nie można nazwać rekompensatą ekwiwalentną, co prowadzi do naruszenia "istoty" corocznego płatnego urlopu chronionego przez art. 66 ust. 2 Konstytucji".
W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się również, a Sąd orzekający stanowisko to podziela, że wprawdzie wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15 stwierdzał niekonstytucyjność art. 115a ustawy o Policji jedynie w zakresie, w jakim ustala wysokość ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia, jednakże uczynił to tylko ze względu na zakres wniosku, którym był związany. Nie budzi bowiem wątpliwości, iż przedstawioną w tym wyroku argumentację dotyczącą niezgodności z Konstytucją tego przepisu należało w całej rozciągłości odnieść również do ekwiwalentu za niewykorzystany czas wolny od służby, wyliczanego w ten sam wadliwy sposób (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 18 listopada 2021 r., sygn. akt II SA/Go 821/21 oraz wyrok NSA z dnia 28 luty 2024 r., sygn. akt III OSK 279/22 i wyrok NSA z dnia 21 lutego 2024 r. sygn. akt III OSK 7288/21; publ. CBOSA)
Uwzględniając powyższe stwierdzić należy, że zastosowanie przepisu art. 11 ustawy o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...), w zakresie w jakim przepis ten przewiduje po stronie organu Policji obowiązek wypłacania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany czas wolny od służby "na podstawie przepisów dotychczasowych", wymaga uwzględnienia - przy wykładni art. 115a ustawy o Policji - wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r. sygn. akt K 7/15. Skoro bowiem orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego usunęło z systemu prawnego niekonstytucyjne brzmienie art. 115a ustawy o Policji w zakresie współczynnika 1/30, to posłużenie się przez ustawodawcę w art. 11 ustawy o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...), sformułowaniem "na podstawie przepisów dotychczasowych" oznacza, że należy stosować art. 115a ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym przed zmianą dokonaną ustawą o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...), jednakże z wyłączeniem tej jego części (dotyczącej zakwestionowanego współczynnika w wysokości 1/30), która została uznana za sprzeczną z przepisami ustawy zasadniczej i którą należy wypełnić treścią wyroku ww. Trybunału Konstytucyjnego.
Jak już bowiem wskazano powyżej, Trybunał Konstytucyjny stwierdzając niekonstytucyjność części art. 115a ustawy o Policji nie zakwestionował prawa policjanta zwolnionego ze służby do ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego oraz za każde rozpoczęte 8 godzin niewykorzystanego czasu wolnego przysługującego na podstawie art. 33 ust. 3 ustawy o Policji, ustalanego w relacji do miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. Trybunał stwierdził niekonstytucyjność "przelicznika 1/30". Stwierdzenie niekonstytucyjności danego przepisu zamyka zawsze drogę do stosowania normy po dacie jej derogowania z powodu niekonstytucyjności, co oznacza, że przepis uznany za niekonstytucyjny nie może być stosowany, poczynając od daty jego wejścia w życie (por. wyroki NSA: z dnia 6 lutego 2008 r., sygn. akt II OSK 1745/07; z dnia 5 grudnia 2017 r., sygn. akt I OSK 1079/17; z dnia 10 września 2019 r., sygn. akt I OSK 2718/17, z dnia 24 lipca 2020 r., sygn. akt II FSK 3245/19; publ. CBOSA).
Reasumując, organy Policji rozpatrując żądanie Skarżącego dotyczące wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany czas wolny od służby w okresie od dnia [...] stycznia 2013 r. do dnia [...] grudnia 2016 r. na podstawie "przepisów dotychczasowych" w rozumieniu art. 11 ustawy o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...), zobowiązane są do uzupełnienia derogowanej treści art. 115a ustawy o Policji poprzez przyjęcie wykładni ustalonej przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15, a więc zrekonstruowania normy wyrażającej treść, że ekwiwalent pieniężny za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego oraz za każde rozpoczęte 8 godzin niewykorzystanego czasu wolnego przysługującego na podstawie art. 33 ust. 3 ustala się w wysokości przysługującego zwalnianemu ze służby policjantowi w danym okresie wynagrodzenia za jeden dzień roboczy (por. wyrok NSA z dnia 14 czerwca 2021 r., sygn. akt III OSK 3052/21, wyrok NSA z dnia 18 kwietnia 2024 r. sygn. akt III 4169/21; publ. CBOSA). Prawidłowym w tej sytuacji będzie posłużenie się aktualnie obowiązującym współczynnikiem ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy wynoszącym 1/21, co w pełni realizuje istotę ekwiwalentności świadczenia oraz zasadę sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji RP). Różnica pomiędzy tak wyliczoną kwotą a wypłaconą Skarżącemu w dacie zwolnienia ze służby powinna być mu wypłacona w ramach wyrównania uprzednio wypłaconego świadczenia.
Odnosząc się do wniosku skargi wskazać należy, że Sąd nie mógł zobowiązać organu I instancji do dokonania czynności wypłaty wyrównania ekwiwalentu, ponieważ takiego rozstrzygnięcia nie przewidują przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepis art. 145a § 1 p.p.s.a. wyraźnie stanowi, że w przypadku, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a lub pkt 2, jeżeli jest to uzasadnione okolicznościami sprawy, sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie decyzji lub postanowienia wskazując sposób załatwienia sprawy lub jej rozstrzygnięcie, chyba że rozstrzygnięcie pozostawiono uznaniu organu. Tymczasem w rozpoznanej sprawie, uznając żądanie Skarżącego, organ dokona czynności materialno-technicznej wypłaty wyrównania ekwiwalentu, bez wszczęcia postępowania administracyjnego i wydawania decyzji w tym zakresie.
W kwestii dotyczącej żądania wypłaty odsetek odwołać należy się do wyroku NSA z dnia 3 lutego 2015 r., sygn. akt I OSK 1467/13, w którym wyrażono pogląd, że droga administracyjna w przedmiocie dochodzenia odsetek przysługuje tam, gdzie przepis określonej pragmatyki służbowej przewiduje prawo do odsetek, a jednocześnie nie zarezerwował dla ich dochodzenia drogi przed sądem powszechnym. Przepisy ustawy o Policji nie przewidują prawa funkcjonariusza do odsetek za niewypłacenie mu w terminie uposażenia, ekwiwalentu lub innych świadczeń ze stosunku służbowego. Roszczenie odsetkowe w sprawie jest zatem oparte na cywilnoprawnej konstrukcji opóźnienia w spełnieniu świadczenia pieniężnego i przynależy do drogi przed sądem powszechnym. Skoro zaś żądanie Skarżącego o wypłatę odsetek nie ma oparcia w ustawie o Policji, to nie powinno też być przedmiotem rozstrzygnięcia merytorycznego - decyzyjnego (w tym odmownego), lecz rozstrzygnięcia procesowego.
Z wyżej omówionych przyczyn Sąd uznał, że decyzje podjęte w niniejszej sprawie przez organy Policji naruszają art. 115a ustawy o Policji w związku z art. 11 ustawy o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) przez błędną i niezgodną ze standardem konstytucyjnym wykładnię dokonaną z naruszeniem art. 190 ust. 4 Konstytucji RP. Stwierdzone przez Sąd naruszenie prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy, powoduje konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji.
Mając na względzie wszystko powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.