III OSK 2785/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną w sprawie o dostęp do informacji publicznej dotyczącej szczepień, uznając zarzuty za nieuzasadnione.
Skarga kasacyjna dotyczyła dostępu do informacji publicznej w zakresie szczepień ochronnych. Skarżąca zarzuciła organowi bezczynność i nieudzielenie wyczerpujących informacji. Sąd pierwszej instancji oddalił skargę, uznając odpowiedzi organu za wystarczające. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że zarzuty naruszenia prawa procesowego i materialnego są nieuzasadnione, a skarżąca próbowała kwestionować ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej E. S. od wyroku WSA w Rzeszowie, który oddalił skargę na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Rzeszowie w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Skarżąca domagała się udzielenia szczegółowych informacji dotyczących wniosków o wszczęcie postępowań egzekucyjnych w zakresie szczepień, skuteczności upomnień, pozyskiwania informacji o braku szczepień, działań organu w przypadku NOP, kontroli zgłaszania NOP przez lekarzy oraz zgłoszeń do Izb Lekarskich. WSA w Rzeszowie uznał, że organ prawidłowo udzielił odpowiedzi na większość pytań, odrzucając jako niebędące informacją publiczną pytanie o poradę prawną oraz pytanie o sposób dowiedzenia się o wykroczeniu lekarza. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty naruszenia prawa procesowego (art. 134 § 1 w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a.) za nieuzasadnione, ponieważ skarżąca próbowała nimi zakwestionować ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji. Podobnie zarzut naruszenia prawa materialnego (art. 13 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 1 i art. 3 ust. 2 u.d.i.p.) został uznany za niezasadny, gdyż również zmierzał do podważenia ustaleń faktycznych, a ponadto przepis art. 13 ust. 1 u.d.i.p. ma charakter procesowy, a nie materialny. Sąd prostował również oczywistą omyłkę pisarską w wyroku WSA.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, skarżąca kasacyjna próbowała zakwestionować ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji poprzez zarzuty naruszenia prawa procesowego i materialnego, co jest niedopuszczalne.
Uzasadnienie
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia art. 134 § 1 w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. oraz art. 13 ust. 1 u.d.i.p. były nieuzasadnione, ponieważ skarżąca próbowała nimi podważyć ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji, a nie wykazać błąd w wykładni lub zastosowaniu prawa.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (10)
Główne
u.d.i.p. art. 13 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 3 § 2-3
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 1 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 134 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 133 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 156 § 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 156 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi art. 17 § 4
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zarzuty skargi kasacyjnej naruszające prawo procesowe i materialne były nieuzasadnione, ponieważ skarżąca próbowała nimi zakwestionować ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji. Pytania o poradę prawną i sposób dowiedzenia się o wykroczeniu lekarza nie stanowiły informacji publicznej.
Odrzucone argumenty
Naruszenie prawa procesowego (art. 134 § 1 w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a.) przez brak merytorycznego rozpoznania zarzutów dotyczących odpowiedzi organu na pytania nr 4 i 6. Naruszenie prawa materialnego (art. 13 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 1 i art. 3 ust. 2 u.d.i.p.) przez niewłaściwe zastosowanie przepisów dotyczących udzielania informacji publicznej.
Godne uwagi sformułowania
Granice skargi kasacyjnej wyznaczane są przez stronę skarżącą i powinny one zawsze zostać wyznaczone w sposób precyzyjny. Niedopuszczalne jest zastępowanie zarzutu naruszenia przepisów postępowania, zarzutem naruszenia prawa materialnego i za jego pomocą kwestionowanie ustaleń faktycznych.
Skład orzekający
Olga Żurawska-Matusiak
przewodniczący
Rafał Stasikowski
sprawozdawca
Hanna Knysiak-Sudyka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja granic skargi kasacyjnej i dopuszczalności kwestionowania ustaleń faktycznych sądu pierwszej instancji."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania sądowoadministracyjnego i zasad wnoszenia skargi kasacyjnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa dotyczy rutynowej interpretacji przepisów dotyczących dostępu do informacji publicznej i zasad postępowania kasacyjnego, bez nietypowych faktów czy przełomowych rozstrzygnięć.
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII OSK 2785/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-12-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-11-21
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Hanna Knysiak - Sudyka
Olga Żurawska - Matusiak /przewodniczący/
Rafał Stasikowski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Sygn. powiązane
II SAB/Rz 56/24 - Wyrok WSA w Rzeszowie z 2024-07-17
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny~Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. 13 ust. 1, art. 3 ust. 2-3, art. 1 ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak Sędziowie sędzia NSA Rafał Stasikowski (spr.) sędzia del. WSA Hanna Knysiak-Sudyka Protokolant asystent sędziego Piotr Rzekiecki po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej E. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 17 lipca 2024 r. sygn. akt II SAB/Rz 56/24 w sprawie ze skargi E. S. na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Rzeszowie w przedmiocie udostepnienia informacji publicznej 1. prostuje z urzędu oczywistą omyłkę pisarską w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 17 lipca 2024 r. sygn. akt. II SAB/Rz 56/24 w ten sposób, że w miejsce oznaczenia organu "Państwowego Powiatowego Inspektora Nadzoru Sanitarnego w Rzeszowie" wpisuje "Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Rzeszowie", 2. oddala skargę kasacyjną, 3. zasądza od E. S. na rzecz Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Rzeszowie kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 17 lipca 2024 r., sygn. akt II SAB/Rz 56/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, po rozpoznaniu skargi E. S. ("skarżąca") na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Rzeszowie w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, oddalił skargę. Wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
Pismem z dnia 5 marca 2024 r. skarżąca zwróciła się do organu z wnioskiem o udzielenie informacji publicznej, kierując 20 pytań:
1. Ile w każdym z ostatnich 5 pełnych lat i roku obecnym tutejszy Organ wystosował do organu egzekucyjnego wniosków o wszczęcie postępowań w zakresie przymuszania rodziców do wykonania szczepień ochronnych u dzieci?
2. Ile wszczętych na wniosek tut. Organu postępowań egzekucyjnych w okresie wskazanym w punkcie 1 toczy się nadal, ile zostało zawieszonych, a ile zostało umorzonych?
3. Ile zakończonych w okresie wskazanym w punkcie 1 postępowań zakończyło się na skutek rozpoczęcia lub kontynuowania przez rodziców obowiązków szczepień, a ile w związku z zaistnieniem długotrwałych przeciwwskazań do szczepień lub wystąpienia niepożądanego odczynu poszczepiennego?
4. Skąd tutejszy Organ pozyskuje informacje o braku realizacji przez rodziców szczepień obowiązkowych? Proszę wskazać jakie instytucje przekazały informację o braku realizacji obowiązku szczepień w bieżącym roku?
5. Ile upomnień tutejszy Organ w okresie wskazanym w punkcie 1 przesłał do rodziców, którzy nie wykonali wszystkich szczepień ochronnych?
6. Jaka była skuteczność wysłanych upomnień? Ile rodziców po otrzymaniu upomnień rozpoczęło lub zaczęło kontynuować wykonywanie szczepień ochronnych?
7. Czy we wskazanym w punkcie 1 okresie zdarzały się sytuacje, że wszczynano postępowanie egzekucyjne a dziecko miało zaświadczenie odraczające szczepienia ochronne? Ile takich sytuacji było w każdym z ostatnich 5 lat i w roku obecnym.
8. Ile tutejszy Organ w okresie wskazanym w punkcie 1 złożył do organu egzekucyjnego wniosków o umorzenie, lub zawieszenie postępowań egzekucyjnych i jakie były podstawy złożenia tych wniosków.
9. Czy tutejszy Organ zgłosił kiedykolwiek wniosek o wszczęcie postępowania przymuszającego do zaszczepienia dziecka, u którego wystąpił NOP? Czy przed wszczęciem postępowania tutejszy Organ weryfikuje rejestr NOP i bierze informacje tam zawarte pod uwagę przed decyzją o złożeniu wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego?
10. Jakie okoliczności wpływają na decyzję tut. Organu o wystosowaniu lub nie wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego?
11. Ile osób pracuje w komórce tut. Organu zajmującej się szczepieniami ochronnymi? Czy oprócz inicjowania postępowań egzekucyjnych podejmowane są inne działania w zakresie szczepień np. działalność egzekucyjna i jakie to są działania?
12. Czy w związku z postępowaniami egzekucyjnymi dot. obowiązku szczepień pracownicy tut. Organu konsultują kwestie problematyczne z prawnikiem? Ile takich sytuacji miało miejsce w okresie wskazanym w punkcie 1 i jakie były powody zasięgnięcia pomocy u prawnika?
13. Co możemy zrobić, jeśli stawimy się na badaniu kwalifikacyjnym a lekarz nie będzie chciał wydać zaświadczenia o braku możliwości szczepień ani nie zaszczepi dziecka? Jakie kroki powinniśmy podjąć?
14. Czy tutejszy Organ pełni kontrolę nad zgłaszaniem przez lekarzy NOP-ów?
15. W jaki sposób Organ może dowiedzieć się o wykroczeniu lekarza polegającym na niezgłoszeniu NOP? Ile takich przypadków miało miejsce w ostatnich 5 latach? Czy NOP mimo zgłoszenia go przez właściwego lekarza finalnie zostaje zaliczony do rejestru NOP-ów?
16. Czy Organ zgłasza działania lekarzy stanowiące uchybienie przepisów prawa do właściwej Izby Lekarskiej?
17. Ile Organ dokonał zgłoszeń uchybień prawa do Izb Lekarskich w ciągu ostatnich 5 lat?
18. Czy w związku z przeprowadzonym badaniem kwalifikacyjnym lekarz jest obowiązany wydać jakiś dokument?
19. Ile tutejszy Organ w ciągu ostatnich 5 lat odnotował niepożądanych odczynów poszczepiennych z podziałem na poszczególne szczepionki?
20. Ile ze zgłoszeń zostało przez pracownika PPIS zmienionych w zakresie kwalifikacji NOP-u i z jakiej przyczyny?
W piśmie z 20 marca 2024 r. organ poinformował skarżącą, że:
1. w ostatnich 5 latach (lata 2019 - 2023) i w roku obecnym nie wystosował do organu egzekucyjnego wniosków o wszczęcie postępowań w zakresie osób uchylających się od obowiązku poddania dziecka szczepieniom ochronnym;
2. w związku z odpowiedzią na pytanie 1 - nie dotyczy;
3. związku z odpowiedzią na pytanie 1 - nie dotyczy;
4. informacje o osobach uchylających się od obowiązku poddania dzieci szczepieniom ochronnym PPIS uzyskuje z kwartalnych sprawozdań z obowiązkowych szczepień ochronnych wg informacji zawartych w kartach uodpornienia przechowywanych przez składającego sprawozdanie. Sprawozdania wraz z informacjami o osobach uchylających się od obowiązku poddania dzieci szczepieniom ochronnym składają podmioty lecznicze udzielające ambulatoryjnych świadczeń zdrowotnych z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej dzieci i młodzieży do 19 roku życia;
5. w latach 2019 - 2023 Organ nie wystawił upomnień wzywających do wykonania obowiązku poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym. W 2024 r. do dnia wpływu wniosku zostało wystawionych osiem takich upomnień;
6. w związku z odpowiedzią na pytanie 5 - z uwagi na zbyt krótki okres, jaki minął od wysłania upomnień, nie jest możliwe określenie skuteczności działań;
7. w związku z odpowiedzią na pytanie 1 - nie dotyczy;
8. w związku z odpowiedzią na pytanie 1 - nie dotyczy;
9. w związku z odpowiedzią na pytanie 1 - nie dotyczy;
10. w związku z odpowiedzią na pytanie 1 - nie dotyczy;
11. nadzór nad wykonawstwem szczepień ochronnych jest prowadzony przez pracowników Oddziału Epidemiologii, jako jeden z obszarów działalności tego oddziału. W oddziale zatrudnionych jest 11 pracowników. Nadzór nad wykonawstwem szczepień ochronnych prowadzony jest m.in. w oparciu o zagadnienia prowadzenia sprawozdawczości i sporządzania analiz ze stanu uodpornienia i zużycia szczepionek. Pracownicy Oddziału Epidemiologii we współpracy z Sekcją Oświaty Zdrowotnej i Promocji Zdrowia prowadzą działania oświatowo - edukacyjne również w zakresie szczepień ochronnych. Z informacjami dotyczącymi działalności tych jednostek organizacyjnych można zapoznać się w raportach o stanie bezpieczeństwa sanitarnego miasta Rzeszowa i powiatu rzeszowskiego zamieszczonych w Biuletynie Informacji Publicznej Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Rzeszowie;
12. w związku z odpowiedzią na pytanie 1 - nie dotyczy;
13. udzielanie porad, w tym porad prawnych, nie stanowi informacji publicznej;
14. tak;
15. pytanie wykracza poza pojęcie informacji publicznej. W latach 2019-2023 nałożono jedną grzywnę w drodze mandatu karnego na lekarza, który nie wywiązał się z ustawowego obowiązku zgłoszenia niepożądanego odczynu poszczepiennego. Każde zgłoszenie niepożądanego odczynu poszczepiennego wpływające do organu jest odnotowywane w rejestrze zgłoszeń NOP;
16. w przypadku stwierdzenia znacznych uchybień w zakresie przestrzegania przepisów ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1284, ze zm.) organ informuje o tym właściwy organ prowadzący rejestr podmiotów wykonujących działalność leczniczą;
17. w latach 2019 - 2023 Organ dokonał jednego zgłoszenia do Okręgowej Izby Lekarskiej w Rzeszowie dotyczącego stwierdzonych podczas kontroli podmiotu leczniczego uchybień;
18. zgodnie z art. 17 ust. 4 ustawy z 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1284, ze zm.) lekarz po przeprowadzonym badaniu kwalifikacyjnym wydaje zaświadczenie ze wskazaniem daty i godziny badania (wzór zaświadczenia określony jest w załączniku nr 2 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27.09.2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz.U. z 2023 r., poz. 2077) - zaświadczenie wydawane jest w sytuacji, kiedy szczepienie ochronne ma być przeprowadzone w innym podmiocie leczniczym niż to, w którym było przeprowadzane lekarskie badanie kwalifikacyjne albo kiedy lekarz kieruje pacjenta poddanego badaniu kwalifikacyjnemu na konsultację specjalistyczną do poradni w związku ze stwierdzeniem przeciwwskazań do przeprowadzenia obowiązkowego szczepienia ochronnego dającym podstawy do długotrwałego odroczenia szczepienia albo na wniosek pacjenta;
19. szczegółowe informacje dotyczące niepożądanych odczynów poszczepiennych zarejestrowanych w latach 2019-2022 (rodzaju NOP, po jakich preparatach szczepionkowych, jakie reakcje poszczepienne zostały zgłoszone) znajdują się w raportach o stanie bezpieczeństwa sanitarnego miasta Rzeszowa i powiatu rzeszowskiego zamieszczonych w Biuletynie Informacji Publicznej Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Rzeszowie. https://www.gov.pl/web/psse-rzeszow/rapOrt-c--sianie-bezpieczenstwa-sanitaimego-miasta-rzeszowa-i-powiatu-rzeszowskiego. Natomiast w tabeli przedstawiono informacje dotyczące niepożądanych odczynów poszczepiennych zarejestrowanych przez tut. Inspektora Sanitarnego w 2023 roku:
20. W ciągu ostatnich pięciu lat nie zmieniano kwalifikacji niepożądanych odczynów poszczepiennych zgłaszanych organowi przez lekarzy.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skarżąca zarzuciła organowi bezczynność i naruszenie art. 13 ust. 1, art. 13 ust. 2, art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 902, dalej w skrócie: u.d.i.p.) przez nieudzielenie wyczerpującej informacji publicznej zgodnie z żądanym zakresem i wniosła o:
1) zobowiązanie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Rzeszowie do udzielenia żądanej informacji publicznej w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt organowi,
2) na podstawie art. 6 ustawy o odpowiedzialności funkcjonariuszy publicznych za naruszenie prawa (Dz. U z 2011 r., nr 34, poz. 173) w związku z art 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2025 r., poz. 769 ze zm., dalej p.p.s.a.) o orzeczenie, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z naruszeniem prawa,
3) nadto o wymierzenie organowi grzywny na postawie art. 149 § 2 p.p.s.a w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a
4) zasądzenie kosztów postępowania
W odpowiedzi na skargę Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarnego w Rzeszowie wniósł o oddalenie skargi.
Oddalając skargę sąd pierwszej instancji stwierdził, że organ prawidłowo uznał za informację publiczną udzielenie odpowiedzi na pytanie sformułowane w pkt od 1 -12, 14, 16 – 20. Jednocześnie zasadnie poinformował Skarżącą w piśmie z 20 marca 2024 r., że pytanie w pkt 13 wniosku o udzielenie porady co można zrobić, gdy lekarz nie wystawi zaświadczenia o braku możliwości szczepienia, z tego względu, że udzielanie porad nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu u.d.i.p. Słusznie też organ stwierdził, że pytanie o to w jaki sposób może dowiedzieć się o wykroczeniu lekarza polegającym na niezgłoszeniu NOP wykracza poza informację publiczną. PPIS podał, że w latach 2019 do 2023 nałożono jedną grzywnę w drodze mandatu karnego na lekarza, który nie wywiązał się z ustawowego obowiązku zgłoszenia NOP. Podano też, że każde zgłoszenie NOP jest wprowadzane do rejestru NOP. Udzielając odpowiedzi na pytanie 19 Organ w tabeli dotyczących NOP za 2023 r. przedstawił nazwę preparatu szczepionkowego, liczby zgłoszeń NOP, rodzaju NOP (łagodny/poważny/ciężki) oraz charakterystykę objawów NOP poważnego i ciężkiego.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła skarżąca, zaskarżając wyrok w całości i wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy w całości do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji, rozpoznanie sprawy na rozprawie oraz zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego i wydatku na opłatę skarbową w kwocie 17 zł według norm przepisanych.
Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
1) naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 13 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 1 i art. 3 ust. 2 u.d.i.p. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, wbrew tym przepisom, prawidłowości udzielenia przez organ odpowiedzi na pytania nr 15 i 19 zawarte we wniosku skarżącej o udzielnie informacji publicznej, podczas gdy w rzeczywistości udzielone informacje były niepełne lub nie były przedmiotem wniosku;
2) naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 134 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 P.p.s.a. poprzez brak jakiegokolwiek merytorycznego rozpoznania zarzutów zawartych w skardze dotyczących odpowiedzi organu na pytania nr 4 i 6 zawarte we wniosku skarżącej o udostępnienie informacji publicznej, skutkujące oddaleniem skargi.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie w całości oraz o zasądzenie od skarżącej na jego rzecz kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpatrywaniu sprawy na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania w wypadkach określonych w § 2, z których żaden w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten, w odróżnieniu od wojewódzkiego sądu administracyjnego, nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów postawionych w skardze kasacyjnej.
Skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,
2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 p.p.s.a.).
Granice skargi kasacyjnej wyznaczają wskazane w niej podstawy. Konstrukcja art. 174 p.p.s.a. umożliwia zaskarżenie wszelkich naruszeń prawa, jakich mógł się dopuścić sąd pierwszej instancji przy wydawaniu rozstrzygnięcia. Granice skargi kasacyjnej wyznaczane są przez stronę skarżącą i powinny one zawsze zostać wyznaczone w sposób precyzyjny. Obowiązkiem strony składającej środek odwoławczy jest takie zredagowanie podstaw kasacyjnych i zarzutów skargi, a także ich uzasadnienia, aby nie budziły one wątpliwości interpretacyjnych (por. wyrok NSA z 19 lutego 2009 r., II FSK 1688/07, LEX nr 1095923). Naczelny Sąd Administracyjny nie może bowiem domniemywać granic skargi kasacyjnej. Sąd ten jest władny badać naruszenie jedynie tych przepisów (norm), które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Nie jest dopuszczalna wykładnia zakresu zaskarżenia i jego kierunków oraz konkretyzowanie, uściślanie zarzutów skargi kasacyjnej czy też poprawianie jej niedokładności (por. wyrok NSA z 13 listopada 2014 r., I OSK 1420/14). Z przepisów art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. wynikają także sposoby naruszenia prawa, a są nimi błędna wykładani lub niewłaściwe zastosowanie prawa. Do autora skargi kasacyjnej należy wskazanie nie tylko konkretnych przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, które w jego ocenie naruszył sąd pierwszej instancji, lecz także precyzyjne wyjaśnienie, na czym polegało ich niewłaściwe zastosowanie lub błędna interpretacja, w odniesieniu do prawa materialnego, bądź wskazanie tych samych naruszeń prawa procesowego połączone z wykazaniem istotnego wpływu naruszenia prawa procesowego na rozstrzygnięcie sprawy przez sąd pierwszej instancji.
Przytoczenie powyższych uwag było konieczne, gdyż zarzuty skargi kasacyjnej nie odpowiadają w pełni powyżej wskazanym wymogom prawa.
Jako pierwszy rozpoznany zostanie zarzut naruszenia prawa procesowego. Skarżąca podniosła jeden zarzut naruszenia przepisów postępowania, w ramach którego zarzuciła naruszenie art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. przez brak jakiegokolwiek merytorycznego rozpoznania zarzutów zawartych w skardze dotyczących odpowiedzi organu na pytania nr 4 i 6 zawarte we wniosku skarżącej o udostępnienie informacji publicznej, skutkujące oddaleniem skargi. Zarzut ten nie został sformułowany w sposób odpowiadającym wymogom wynikającym z art. 174 pkt 2 p.p.s.a., gdyż nie określono w jaki sposób miało dojść, tj. czy przez błędną wykładnię czy niewłaściwe zastosowanie, do naruszenia wskazanych w zarzutach przepisów prawa. Jest to bardzo istotne uchybienie, które zasadniczo prowadzi a limine do bezskuteczności zarzutu, gdyż nie pozwala ustalić granic skargi kasacyjnej, chyba że analiza uzasadnienia skargi kasacyjnej pozwala na zdekodowanie woli autora skargi kasacyjnej w tym zakresie. Przypadek taki w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. Analiza uzasadnienia skargi kasacyjnej (s. 3 i 4) nie pozwala na rozstrzygnięcie, czy sąd pierwszej instancji miał dokonać błędnej wykładni, czy niewłaściwego zastosowania prawa. Pozwala jednak na ustalenie, iż autor skargi kasacyjnej uznaje odpowiedzi udzielone na pytania nr 4 i 6 za niepełne. Na gruncie sprawy w przedmiocie bezczynności w udzieleniu odpowiedzi na wniosek o udzielenie informacji publicznej ocena sądu pierwszej instancji czy organ udzielił odpowiedzi na pytanie, czy odpowiedź ta jest pełna lub niepełna jest elementem ustaleń faktycznych. Należy zatem przyjąć, iż w drodze tego zarzutu doszło do zakwestionowania decyzji dowodowej sądu.
Przepis art. 133 § 1 p.p.s.a. stanowi, że "Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy (..)". Ze względu na tę zawartość normatywną w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że przepis art. 133 § 1 p.p.s.a. nie może służyć kwestionowaniu ustaleń i oceny przyjętego za podstawę wyrokowania w sprawie stanu faktycznego, ani też kwestionowaniu wniosków wyprowadzanych na podstawie akt sprawy, dokonanych przez sąd pierwszej instancji (por. wyroki NSA z: 21 lipca 2022 r., sygn. akt I OSK 1888/21; 22 marca 2022 r., sygn. akt II GSK 211/22; 26 stycznia 2022 r., sygn. akt I GSK 1172/21; 29 czerwca 2021 r., sygn. akt II GSK 1158/18).
Z kolei w myśl z art. 134 § 1 p.p.s.a. "Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a". Przepis ten określa granice rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny pierwszej instancji, zaś granice danej sprawy wyznacza w pierwszym rzędzie jej przedmiot wynikający z treści zaskarżonego działania organu administracji publicznej. Oznacza to, że o naruszeniu normy wynikającej z powyższego przepisu można byłoby mówić, gdyby sąd wykroczył poza granice sprawy, w której została wniesiona skarga, albo – mimo wynikającego z tego przepisu obowiązku – nie wyszedł poza zarzuty i wnioski skargi, np. nie zauważając naruszeń prawa, które nie były powołane przez skarżącą, a które sąd pierwszej instancji zobowiązany był uwzględnić z urzędu. W orzecznictwie zgodnie przyjmuje się, że w ramach zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. nie można kwestionować dokonanej przez Sąd oceny ustalonego stanu faktycznego z punktu widzenia jego zgodności lub niezgodności z mającym zastosowanie w sprawie stanem prawnym, czy też prawidłowości dokonanej przez Sąd oceny działań organu administracji publicznej pod kątem zachowania przepisów procedur obowiązujących ten organ (por. m. in. wyrok NSA z 25 marca 2011 r., I FSK 1862/09; wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 2007 r., II OSK 610/06; postanowienie NSA z dnia 11 stycznia 2012 r., I OSK 2438/11; wyrok NSA z dnia 15 października 2015 r., I GSK 241/14). W ramach zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. nie można kwestionować także prawidłowości zajętego stanowiska prawnego i wyrażonych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku poglądów (por. wyrok NSA z dnia 2 lipca 2015 r., I OSK 450/15), ani prawidłowości oceny materiału dowodowego (por. wyrok NSA z dnia 21 października 2010 r., I GSK 264/09). Podniesienie zatem zarzutu naruszenia przepisów art. 133 § 1 p.p.s.a. i art. 134 § 1 p.p.s.a. nie mogło odnieść zamierzonego skutku, gdyż przepisy te nie były podstawą dokonywania ustaleń faktycznych w sprawie, a w jej ramie ocen odnoszących się do ustalanych faktów, zaś zarzuty podniesione zostały właśnie w tym celu.
Zarzut naruszenia prawa materialnego jest nieuzasadniony.
Analiza treści zarzutu wskazuje, że autor skargi kasacyjnej kwestionuje ustalenia i oceny sądu pierwszej instancji odnoszące się do stanu faktycznego sprawy, dopatrując się wadliwości działania Sądu w zakresie niewłaściwej oceny odpowiedzi organu na wniosek skarżącej o udostępnienie informacji publicznej. Zdaniem strony skarżącej sąd błędnie przyjął, że organ udzielił pełnej i wystarczającej odpowiedzi na zadane pytania. W związku z takim sposobem skonstruowania zarzutu należy wskazać, że zgodnie z ugruntowanymi poglądami prezentowanymi w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego niedopuszczalne jest zastępowanie zarzutu naruszenia przepisów postępowania, zarzutem naruszenia prawa materialnego i za jego pomocą kwestionowanie ustaleń faktycznych. Próba zwalczenia ustaleń faktycznych poczynionych przez sąd pierwszej instancji nie może nastąpić przez zarzut naruszenia prawa materialnego (zob. wyrok NSA z dnia 29 stycznia 2013 r., I OSK 2747/12; wyrok NSA z dnia 6 marca 2013 r., II GSK 2327/11, wyrok NSA z dnia 6 marca 2013 r., II GSK 2328/11; wyrok NSA z dnia 14 lutego 2013 r., II GSK 2173/11). Z tych przyczyn zarzut naruszenia art. 13 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 1 i art. 3 ust. 2 u.d.i.p. okazał się niezasadny, gdyż opisowa część zarzutu w sposób nie budzący wątpliwości wskazuje na cel w postaci próby zakwestionowania ustaleń faktycznych przyjętych za podstawę wyrokowania.
Zauważyć należy także, że przepis art. 13 ust. 1 u.d.i.p. nie ma charakteru materialnego, lecz procesowy. Stąd też konstruowanie na podstawie materialnej zarzutu złożonego z przepisu procesowego nie może prowadzić do realizacji zakładanego celu. Dodatkowo zarzucając naruszenie prawa materialnego skarżąca wskazała na art. 3 ust. 2 u.d.i.p., natomiast w uzasadnieniu skargi kasacyjnej powołuje się na art. 3 ust. 3 u.d.i.p. W takiej sytuacji Sąd nie jest w stanie ustalić jaka jest ostatecznie wola autora skargi kasacyjnej W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się, że związanie NSA podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze kasacyjnej. Z kolei przepis art. 1 ust. 1 u.d.i.p. ma charakter materialny, lecz poprzez zarzut jego naruszenia nie jest możliwe wzruszenie ustaleń faktycznych. Z tych przyczyn zarzut jest nieuzasadniony.
Skoro zatem podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty okazały się nieusprawiedliwione, Naczelny Sąd Administracyjny nie miał podstaw do jej uwzględnienia, co z kolei skutkowało oddaleniem skargi kasacyjnej w oparciu o art. 184 p.p.s.a.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.
O sprostowaniu oczywistej omyłki pisarskiej w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie orzeczono na podstawie art. 156 § 3 w zw. z art. 156 § 1 p.p.s.a.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI