III OSK 2784/24

Naczelny Sąd Administracyjny2026-03-03
NSAAdministracyjneŚredniansa
pomoc mieszkaniowalokal socjalnyzasób mieszkaniowyuchwała rady gminyprawo administracyjnepostępowanie administracyjneNSAWSAkryterium dochodowekryterium metrażowe

Podsumowanie

NSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą odmowy przyznania większego lokalu socjalnego, uznając, że organ prawidłowo ocenił sytuację wnioskodawców zgodnie z obowiązującymi przepisami i uchwałami.

Skarga kasacyjna dotyczyła odmowy przyznania większego lokalu socjalnego dla M. B. i jej małoletniej córki N. B. Sąd pierwszej instancji oddalił skargę na uchwałę Zarządu Dzielnicy, który zakwalifikował skarżące do zawarcia umowy najmu dotychczas zajmowanego lokalu socjalnego. Skarżące argumentowały, że lokal jest zbyt mały ze względu na ich sytuację zdrowotną i edukacyjną córki. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że organ prawidłowo ocenił wniosek zgodnie z kryteriami metrażowymi i dochodowymi, a względy społeczne nie mogą prowadzić do podważenia zgodności z prawem.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej M. B. i M. B. (jako przedstawiciela ustawowego małoletniej N. B.) od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił ich skargę na uchwałę Zarządu Dzielnicy Praga-Północ m.st. Warszawy. Uchwała ta dotyczyła pomocy mieszkaniowej i zakwalifikowała skarżące do zawarcia umowy najmu dotychczas zajmowanego lokalu socjalnego. Skarżące wnioskowały o większy lokal, powołując się na sytuację zdrowotną matki i potrzeby edukacyjne córki. Sąd pierwszej instancji uznał, że Zarząd Dzielnicy prawidłowo ocenił wniosek, biorąc pod uwagę kryteria metrażowe (zachowana norma 5 m2 na osobę) i dochodowe, a także fakt spłaty zadłużenia i realizację umowy restrukturyzacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, podkreślił, że kontrola sądowa dotyczy wyłącznie kryterium legalności. Stwierdził, że zarzuty naruszenia przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 i 80 K.p.a.) są bezzasadne, ponieważ organ prawidłowo zebrał i ocenił materiał dowodowy, a względy społeczne czy oczekiwania stron nie mogą prowadzić do podważenia zgodności z prawem. Sąd wskazał, że przyznana pomoc mieszkaniowa nie naruszała obowiązujących standardów, a deficyt mieszkań komunalnych ogranicza możliwości zaspokajania potrzeb. W konsekwencji, skarga kasacyjna została oddalona.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, organ prawidłowo ocenił wniosek, a sąd pierwszej instancji nie stwierdził naruszenia przepisów postępowania.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ prawidłowo zastosował przepisy uchwały dotyczące zasad wynajmowania lokali, w tym kryteria metrażowe i dochodowe. Względy społeczne czy oczekiwania stron nie mogą prowadzić do podważenia zgodności z prawem przyznanej pomocy, jeśli mieści się ona w obowiązujących standardach.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (17)

Główne

P.u.s.a. art. 1 § § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Określa kompetencję sądów administracyjnych i kryterium legalności jako wyznacznik kontroli działalności organów administracji publicznej.

Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego art. 4 § ust. 1, 2, 3

Zadania własne gminy w zakresie zapewnienia lokali socjalnych i zaspokajania potrzeb mieszkaniowych gospodarstw domowych o niskich dochodach.

Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego art. 21 § ust. 1 pkt 2 i ust. 3 pkt 5

Rada gminy uchwala zasady wynajmowania lokali, w tym tryb rozpatrywania i załatwiania wniosków o najem.

Uchwała Nr XXIII/669/2019 Rady m.st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r. art. § 5 § ust. 3

O formie udzielenia pomocy mieszkaniowej decyduje wysokość dochodu gospodarstwa domowego.

Uchwała Nr XXIII/669/2019 Rady m.st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r. art. § 18 § ust. 1 pkt 1 w związku z ust. 3

Pomoc mieszkaniowa może być udzielona osobie, która była najemcą zajmowanego lokalu i nieprzerwanie w nim zamieszkuje, pod warunkiem braku zaległości lub realizacji umowy restrukturyzacyjnej.

Uchwała Nr XXIII/669/2019 Rady m.st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r. art. § 7 § ust. 1

Warunki zamieszkiwania kwalifikujące do poprawy: łączna powierzchnia mieszkalna na osobę nie więcej niż 10 m2 (1 osoba) lub 14 m2 (2 osoby), powiększone o 6 m2 na każdą kolejną osobę.

Pomocnicze

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w celu ustalenia stanu faktycznego zgodnego z rzeczywistością.

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Nakaz organom wyjaśnienia istotnych kwestii po wyczerpującym zebraniu, rozpatrzeniu i ocenie całego materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu oceny zebranego materiału dowodowego.

u.s.g. art. 101 § ust. 1

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

Określa, że akty organów gminy mogą być zaskarżane do sądu administracyjnego.

P.p.s.a. art. 53 § § 2a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa tryb zaskarżania aktów organów gminy.

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji lub postanowienia w przypadku naruszenia przepisów postępowania.

P.p.s.a. art. 1 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem.

P.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy skargi kasacyjnej: naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania.

P.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi kasacyjnej.

P.p.s.a. art. 254 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej składa się do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 i 80 K.p.a.) poprzez pominięcie faktów dotyczących zdrowotnej i społecznej sytuacji skarżących (niepełnosprawność M. B., kształcenie specjalne N. B.), które miałyby zwolnić z kryterium metrażowego. Naruszenie przepisów postępowania (art. 1 § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 i 80 K.p.a.) poprzez zaniechanie wnikliwej kontroli legalności uchwały i bezpodstawne uznanie, że organ wyczerpująco zebrał materiał dowodowy, pomimo nieodniesienia się do sytuacji społecznej małoletniej.

Godne uwagi sformułowania

jedynym kryterium kontroli zaskarżonego wyroku jest kryterium legalności względy społeczne lub też oczekiwania stron nie mogą doprowadzić w tej sprawie do podważenia zgodności z prawem zaskarżonego wyroku nie może Naczelny Sąd Administracyjny, stosując kryterium celowości lub zasad współżycia społecznego, kontrolować zaskarżony wyrok

Skład orzekający

Tamara Dziełakowska

przewodniczący

Przemysław Szustakiewicz

członek

Kazimierz Bandarzewski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących pomocy mieszkaniowej, zasad oceny wniosków przez organy administracji oraz zakresu kontroli sądów administracyjnych w sprawach dotyczących zasobu mieszkaniowego gminy."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych przepisów uchwały Rady m.st. Warszawy i może mieć ograniczoną bezpośrednią stosowalność w innych jurysdykcjach lub w odniesieniu do innych aktów prawnych regulujących pomoc mieszkaniową.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego społecznie zagadnienia pomocy mieszkaniowej i praw lokatorów, ale rozstrzygnięcie opiera się na szczegółowej analizie przepisów i uchwał, co czyni ją bardziej interesującą dla prawników niż dla szerokiej publiczności.

Czy trudna sytuacja życiowa zwalnia z kryteriów metrażowych przy przyznawaniu lokalu socjalnego? NSA wyjaśnia.

Sektor

nieruchomości

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

III OSK 2784/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2026-03-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-11-20
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Kazimierz Bandarzewski /sprawozdawca/
Przemysław Szustakiewicz
Tamara Dziełakowska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6219 Inne o symbolu podstawowym 621
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II SA/Wa 912/23 - Wyrok WSA w Warszawie z 2024-02-20
Skarżony organ
Zarząd Dzielnicy
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2492
art. 1 § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.
Dz.U. 2024 poz 572
art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Tamara Dziełakowska sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. B. oraz M. B. jako przedstawiciela ustawowego małoletniej N. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 lutego 2024 r. sygn. akt II SA/Wa 912/23 w sprawie ze skargi M. B. oraz M. B. jako przedstawiciela ustawowego małoletniej N. B. na uchwałę Zarządu Dzielnicy Praga-Północ m.st. Warszawy z dnia 15 marca 2023 r. nr 9290/2023 w przedmiocie pomocy mieszkaniowe oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 20 lutego 2024 r. sygn. akt II SA/Wa 912/23 oddalił skargę M. B. oraz M. B. jako przedstawiciela ustawowego małoletniej N. B. (dalej skarżące) na uchwałę Zarządu Dzielnicy Praga-Północ m.st. Warszawy (dalej Zarząd Dzielnicy lub organ) z dnia 15 marca 2023 r. nr 9290/2023 w przedmiocie pomocy mieszkaniowej.
W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że Zarząd Dzielnicy, w ramach realizacji wyroku eksmisyjnego pozostawił w 2017 r. w zajmowanym lokalu socjalnym nr [...] przy ul. [...] w W. M. B. wraz z nieletnią N. B. Umowa najmu socjalnego lokalu została zawarta na okres 5 lat tj. do dnia 19 października 2022 r. Po upływie okresu najmu przedmiotowego lokalu socjalnego skarżąca wystąpiła z wnioskiem o pomoc mieszkaniową podnosząc, że "prosi o lokal większy, aby córka miała swój oddzielny lokal".
W związku z powyższym Zarząd Dzielnicy ww. uchwałą, działając na podstawie § 6 pkt 8 uchwały nr XLVI/1422/2008 Rady m.st. Warszawy z dnia 18 grudnia 2008 r. w sprawie przekazania dzielnicom m.st. Warszawy do wykonywania niektórych zadań i kompetencji m.st. Warszawy (Dz. U. Woj. Maz. z 2016 r. poz. 6725) oraz § 6 ust. 1 pkt 2, § 45 pkt 5 i § 50 ust. 1 Statutu Dzielnicy Praga-Północ Miasta Stołecznego Warszawy stanowiącego załącznik nr 7 do Uchwały Nr LXX/2182/2010 Rady m.st. Warszawy z dnia 14 stycznia 2010 r. w sprawie nadania statutów dzielnicom m.st. Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. 2022, poz. 9305) oraz § 35 ust. 1, § 38 ust 1, § 10 ust. 1 pkt 2, § 18 ust. 1 pkt 1, § 18 ust. 3 pkt 1, § 4, § 5 ust. 1 w związku z ust. 2 pkt 1, § 7 ust. 2 pkt 12, § 41 ust. 1 uchwały Nr XXIII/669/2019 Rady m.st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu m.st. Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. poz. 14836 oraz z 2022 r. poz. 3530 i poz. 4666) zakwalifikował skarżące do udzielenia pomocy mieszkaniowej oraz do zawarcia umowy najmu zajmowanego lokalu socjalnego na czas oznaczony tj. 5 lat.
Dokonując analizy wniosku organ ustalił, iż zajmowany przez skarżącą lokal socjalny został zadłużony, jednak skarżąca posiada podpisaną umowę restrukturyzacyjną w tym zakresie. Przeprowadzona wizja w lokalu przez pracowników Administracji Oddziału Mieszkaniowego nr [...] w W. potwierdziła fakt zamieszkiwania skarżących w ww. lokalu oraz, że lokal jest prawidłowo użytkowany, a stan techniczny lokalu zezwala na dalsze zamieszkiwanie skarżących. Zajmowany lokal składa się z 1 pokoju i łazienki z wc o powierzchni użytkowej 16,06 m2, w tym powierzchni mieszkalnej 13,32 m2, zaś powierzchnia mieszkalna na jedną osobę wynosi 6,66 m2, dlatego też organ uznał, że norma metrażowa do najmu socjalnego lokalu tj. 5 m2 na osobę jest zachowana.
Ponadto ustalono, że dochód skarżącej z okresu trzech miesięcy wyniósł 1580,19 zł, w związku z tym nie został przekroczony 40% wskaźnik tj. 3394,51 zł określający kryterium dochodowe dla osób spłacających zadłużenie i uprawniający do najmu socjalnego lokalu dla dwuosobowego gospodarstwa domowego oraz, że skarżąca dokonuje systematycznie i w pełnej wysokości zarówno opłat miesięcznych za przedmiotowy lokal, jak i rat wynikających z zawartej umowy restrukturyzacyjnej. Organ stwierdził też, że skarżąca na terenie m.st. Warszawy nie figurowała i nie figuruje w ewidencji podatników podatku od nieruchomości, podatku rolnego oraz podatku leśnego.
Mając na uwadze opisany stan faktyczny oraz sytuację skarżącej wraz z jej małoletnią córką, w tym w szczególności spłatę powstałego zadłużenia oraz zachowaną normę metrażową do najmu socjalnego Zarząd Dzielnicy uznał, że skarżącej należy odmówić wynajmu innego, większego mieszkania, ponieważ sprawa podlega rozpatrzeniu w oparciu o § 5 ust. 3 uchwały nr XXIII/669/2019 Rady m.st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu m.st. Warszawy, zaś o formie udzielenia pomocy mieszkaniowej decyduje wysokość dochodu gospodarstwa domowego.
Wobec powyższego, i po uzyskaniu pozytywnej opinii Komisji Mieszkaniowej, organ zakwalifikował w dniu 3 marca 2023 r. skarżące do udzielenia pomocy mieszkaniowej oraz do zawarcia umowy najmu dotychczasowego lokalu socjalnego.
Sąd pierwszej instancji podkreślił, że zaskarżona uchwała stanowi akt, o jakim jest mowa w art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2023 r. poz. 40) dalej jako u.s.g., a do zaskarżenia tego typu aktów zastosowanie ma art. 53 § 2a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm.) dalej jako P.p.s.a. Kontrolując legalność zaskarżonej uchwały Sąd pierwszej instancji wskazał, że zasady i formy ochrony praw lokatorów oraz zasady gospodarowania mieszkaniowym zasobem gminy reguluje ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 172 z późn. zm.) – dalej zwany ustawą. Stosownie do art. 4 ust. 2 i 3 ustawy gmina, na zasadach i w wypadkach przewidzianych w ustawie, zapewnia lokale socjalne i lokale zamienne, a także zaspokaja potrzeby mieszkaniowe gospodarstw domowych o niskich dochodach, wykorzystując do tego mieszkaniowy zasób gminny.
Tworzenie warunków do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych wspólnoty samorządowej należy do zadań własnych gminy (art. 4 ust. 1 ustawy). Rada gminy uchwala zasady wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy, w tym tryb rozpatrywania i załatwiania wniosków o najem lokali, warunki dokonywania zamiany lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy oraz sposób poddania tych spraw kontroli społecznej (art. 21 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 pkt 5 ustawy).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przyjął, że w postępowaniu poprzedzającym udzielenie pomocy mieszkaniowej członkom wspólnoty samorządowej nie mają zastosowania przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 z późn. zm.) zwanej dalej w skrócie K.p.a. dotyczące wydawania decyzji administracyjnych, chociaż w art. 21 ust. 3 pkt 5 ustawy ustawodawca określił działania organu gminy, jako "rozpatrywanie i załatwianie" wniosków o najem lokali, co wyraźnie nawiązuje do pojęć z zakresu procedury administracyjnej. Nie oznacza to, że podstawowe standardy określone zasadami ogólnymi Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności dyspozycją art. 7 oraz art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. nie mają zastosowania do postępowania zakończonego wydaniem aktu z zakresu administracji publicznej.
Sąd pierwszej instancji dodał, że z zasady legalizmu wyrażonej w art. 7 Konstytucji RP wynika obowiązek działania organów władzy publicznej na podstawie prawa i w jego granicach. Organy obowiązane są wyjaśnić sprawę obiektywnie, przy jednoczesnym wyważeniu interesu społecznego i indywidualnego interesu jednostki, zatem zastosować się do jednej z podstawowych zasad działania organów państwa w sferze stosunków publicznoprawnych. Zgodnie z zasadą unormowaną w art. 7 K.p.a. organ prowadzący postępowanie ma obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością. Realizacja zasady prawdy obiektywnej następuje m.in. w przepisie art. 77 § 1 K.p.a., który nakazuje organom wyjaśnienie istotnych kwestii po wyczerpującym zebraniu, rozpatrzeniu i ocenie całego materiału dowodowego. Obowiązkiem każdego organu administracji publicznej jest wyczerpujące wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy obejmujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego, wskazanie okoliczności faktycznych i prawnych, którymi kierował się przy podejmowaniu rozstrzygnięcia, a uzasadnienie winno zawierać ocenę zebranego w postępowaniu materiału dowodowego, dokonaną przez organ wykładnię stosowanych przepisów oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa. Na organach administracji spoczywa nie tylko obowiązek wskazania swojego rozstrzygnięcia, ale i umotywowania swojego stanowiska w tym zakresie, tj. przedstawienia toku rozumowania, który doprowadził do podjęcia rozstrzygnięcia, w tym wskazania przyczyn zajęcia danego stanowiska, jak i powodów, dla których zarzuty i argumenty podnoszone przez stronę są lub nie są zasadne, co winno znaleźć swoje odzwierciedlenie w treści uzasadnienia rozstrzygnięcia. Sąd zważył również, że z zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 K.p.a. wywodzi się, że podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia oraz załatwienia sprawy wymaga w pierwszym rzędzie rozważenia, jakie fakty mają w sprawie znaczenie. O tym decyduje norma prawa materialnego. Nieustalenie przez organy w ramach toczącego się postępowania lub pominięcie w uzasadnieniu decyzji okoliczności faktycznych, mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, może stanowić przesłankę do uznania naruszenia przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z § 31 ust. 1 pkt 2 uchwały nr XXIII/669/2019 w sprawie zasad wynajmowania lokali, wnioski osób ubiegających się o pomoc mieszkaniową należy poddać szczegółowej analizie uwzględniającej: dotychczasowy sposób korzystania przez wnioskodawcę z lokalu, a w szczególności przestrzeganie przez wnioskodawcę warunków określonych w umowie najmu oraz wywiązywanie się z obowiązków najemcy.
W ocenie Sądu pierwszej instancji, zarówno z całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, jak i z uzasadnienia skarżonego aktu wynika, że zaskarżony organ wywiązał się z tych obowiązków w sposób prawidłowy. Zarząd Dzielnicy dokonał właściwych ustaleń faktycznych, wyjaśniając wszystkie istotne dla powzięcia uchwały okoliczności sprawy, niezbędne do jej należytego rozpatrzenia w aspekcie wnioskowanej pomocy mieszkaniowej skarżącej. W szczególności, organ ustalił i zbadał - w granicach zakreślonych przepisami uchwały nr XXIII/669/2019 w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy - dotychczasowy zakres udzielanej pomocy, w tym odnoszący się do umowy najmu zajmowanego lokalu socjalnego.
Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że wbrew zarzutom skargi, organ nie miał obowiązku przesłuchania skarżących, ponieważ okoliczności sprawy jednoznacznie wynikały z innych, zgromadzonych materiałów dowodowych i, jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej uchwały, były rozważane przez organ przy przydziale lokalu socjalnego. Biorąc pod uwagę kryterium metrażowe oraz dochodowe Zarząd Dzielnicy prawidłowo ocenił, że pomoc mieszkaniowa może być udzielona skarżącej tylko poprzez zawarcie umowy najmu dotychczas zajmowanego lokalu socjalnego, w najbardziej korzystnej dla niej procedurze, tj. poza trybem "zwykłym"- w ramach "super pierwszeństwa" (a więc poza trybem umieszczenia rodziny w rejestrze gospodarstw domowych oczekujących na pomoc mieszkaniową).
Sąd pierwszej instancji podkreślił nadto, że taka procedura pozostaje w zgodzie z uchwałą nr XXIII/669/2019 Rady m.st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu m.st. Warszawy i ma oparcie, w szczególności, w § 5 ust. 3 uchwały, zgodnie z którym o formie udzielenia pomocy mieszkaniowej decyduje wysokość dochodu gospodarstwa domowego oraz w § 18 ust. 1 pkt 1 w związku z § 18 ust. 3 ww. uchwały, zgodnie z którymi pomocy mieszkaniowej można udzielić osobie, która "była najemcą zajmowanego lokalu i nieprzerwanie zamieszkuje w lokalu Miasta (...)", z zastrzeżeniem, że udzielenie pomocy mieszkaniowej, o której mowa w ust. 1 i 2 jest możliwe w przypadku braku zaległości związanych z zajmowanym lokalem albo braku zaległości, za które odpowiadają osoby pozostałe w lokalu - którą to przesłankę Skarżąca wypełniła (warunek ten uważa się za spełniony, jeżeli co najmniej przez 3 miesiące realizowana jest umowa o spłacie całości zadłużenia albo umowa o spłacie zadłużenia, za które odpowiadają osoby pozostałe w lokalu - co w przypadku skarżących miało zastosowanie, gdyż zajmowany lokal w chwili rozpatrywania wniosku zadłużony był na kwotę 15441,09 zł, a także skarżące posiadały zawartą umowę restrukturyzacyjną, która realizowana była prawidłowo, gdyż - jak wynika z ustaleń faktycznych organu - wpłaty dokonywane były systematycznie w żądanej umową wysokości wraz z bieżącym czynszem).
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosły skarżące, zaskarżając go w całości.
Zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciły:
1) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. skutkujących pominięciem faktów dotyczących zdrowotnej i społecznej sytuacji obydwy skarżących, która to zwolniłaby z warunków dotyczących kryterium metrażowego, tj. stwierdzonego u M. B. stopnia niepełnosprawności oraz skierowanie do kształcenia specjalnego małoletniej N. B., które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy;
2) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 1 § 2 P.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. poprzez zaniechanie przez Sąd wnikliwej kontroli legalności zaskarżonej uchwały i bezpodstawne uznanie, że organ w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy, pomimo tego, że nie odniósł się do sytuacji społecznej (tu szkolnej) małoletniej skarżącej.
W oparciu o powyższe zarzuty w skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania; przyznanie kosztów zastępstwa procesowego na rzecz ustanowionego z urzędu pełnomocnika w niniejszej sprawie, powiększonych o podatek VAT. W uzupełnieniu braków formalnych skargi kasacyjnej skarżąca oświadczyła , że zrzeka się rozprawy.
Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę przesłanki uzasadniające nieważność postępowania wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. oraz przesłanki uzasadniające odrzucenie skargi bądź umorzenie postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym, stosownie do treści art. 189 P.p.s.a. Żadna z powyższych przesłanek w tej sprawie nie zaistniała.
Sprawa podlega na podstawie art. 182 § 2 P.p.s.a. rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, ponieważ strona wnosząca skargę kasacyjną zrzekła się rozprawy, a strona przeciwna po doręczeniu odpisu skargi kasacyjnej nie zażądała jej przeprowadzenia.
Rozpoznając sprawę Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi. Związanie granicami skargi oznacza związanie podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej oraz jej wnioskami. Naczelny Sąd Administracyjny bada przy tym wszystkie podniesione przez stronę skarżącą kasacyjnie zarzuty naruszenia prawa (tak NSA w uchwale pełnego składu z 26 października 2009 r. sygn. I OPS 10/09, opubl. w ONSAiWSA 2010 z. 1 poz. 1).
Zgodnie z art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a także 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stosownie do treści art. 176 P.p.s.a. strona skarżąca kasacyjnie ma obowiązek przytoczyć podstawy skargi kasacyjnej wnoszonej od wyroku Sądu pierwszej instancji i szczegółowo je uzasadnić wskazując, które przepisy ustawy zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało i jaki miało wpływ na wynik sprawy. Rola Naczelnego Sądu Administracyjnego w postępowaniu kasacyjnym ogranicza się do skontrolowania i zweryfikowania zarzutów wnoszącego skargę kasacyjną.
Skarga kasacyjna nie może odnieść zamierzonego skutku, ponieważ zaskarżony wyrok odpowiada prawu.
W pierwszej kolejności należy podnieść, że jedynym kryterium kontroli zaskarżonego wyroku jest kryterium legalności, tak jak i Sąd pierwszej instancji kontrolując zaskarżoną uchwałę nie mógł zastosować innego kryterium niż zgodność z prawem. Wynika to wprost z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 z późn. zm.) zwanej dalej w skrócie P.u.s.a.
Przepis ten ma charakter ustrojowy, gdyż określa w sposób ogólny kompetencję sądów administracyjnych i kryterium legalności jako wyznacznik wykonywanej kontroli działalności organów administracji publicznej. Jednakże to, czy ocena Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w danej sprawie była prawidłowa nie może być utożsamiane z naruszeniem tego przepisu. W orzecznictwie podkreśla się, że art. 1 § 2 P.u.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną jedynie w drodze wyjątku, gdy sąd dokonał kontroli w sprawie w oparciu o inne kryterium niż kryterium legalności (por. wyrok NSA z 8 grudnia 2017 r. sygn. akt II OSK 635/16; wyrok NSA z 13 października 2015 r. sygn. akt II OSK 312/15). Taka sytuacja nie wystąpiła w rozpoznawanej sprawie. Sąd pierwszej instancji w ramach określonych ustawowo kompetencji rozpoznał skargę na uchwałę Zarządu Dzielnicy Prawa-Północ Miasta Stołecznego Warszawy co do jej zgodności z prawem, przyjmując jako wzorzec kontroli przepisy ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego, jak i przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego oraz przepisy uchwały nr XXIII/669/2019 Rady m.st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu m.st. Warszawy.
Innego kryterium niż zgodność z prawem nie mógł w tej sprawie zastosować Sąd pierwszej instancji.
Zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 1 § 2 P.p.s.a. jest bezzasadny, ponieważ ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zawiera takiego przepisu.
Nie jest zasadny zarzut naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. poprzez pominięcie faktów dotyczących zdrowotnej i społecznej sytuacji obydwy skarżących, która to zwalniałyby je z warunków dotyczących kryterium metrażowego, tj. stwierdzonego u M. B. stopnia niepełnosprawności oraz skierowania do kształcenia specjalnego małoletniej N. B., które to - jak podnoszą skarżące kasacyjnie - naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy. Zarzut ten nie znajduje potwierdzenia w aktach sprawy, ani też w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku oraz zaskarżonej do Sądu pierwszej instancji uchwały.
Z jego treści (tj. zarzutu) wynika, że organ nie zwolnił skarżące z ograniczenia metrażowego (kryterium metrażowego) wynikającego z ww. uchwały. Zgodnie z § 7 ust. 1 ww. uchwały przez warunki zamieszkiwania kwalifikujące wnioskodawcę do ich poprawy, z zastrzeżeniem ust. 2-4 tego przepisu uznaje się sytuację, w której gospodarstwo domowe zamieszkuje w lokalu, którego łączna powierzchnia mieszkalna na osobę zamieszkującą w lokalu wynosi nie więcej niż 10 m2 w przypadku zamieszkiwania 1 osoby w lokalu, a w przypadku zamieszkiwania 2 osób w lokalu nie więcej niż 14 m2, powiększone o dodatkowe 6 m2 na każdą kolejną osobę zamieszkującą w lokalu. Oznacza to, że jeżeli łączna powierzchnia mieszkalna w gospodarstwie dwuosobowym przekracza 14 m2, to wówczas nie są to warunki zamieszkiwania kwalifikujące wnioskodawcę do ich poprawy na podstawie tejże uchwały. Taka sytuacja w tej sprawie niezaistniała. Zarząd Dzielnicy Praga-Północ Miasta Stołecznego Warszawy przyznał skarżącym kasacyjnie pomoc mieszkaniową poza systemem punktowym poprzez zakwalifikowane je do zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego w W. przy ul. [...]. W istocie skarżące kasacyjnie wskazują, że tak przyznany im lokal socjalny o powierzchni użytkowej wynoszącej 16,06 m2 (powierzchni mieszkalnej 13,32 m2) jest zbyt mały, ponieważ dwie osoby potrzebują większego lokalu mieszkalnego i o wyższym standardzie.
Niewątpliwie Naczelny Sąd Administracyjny dostrzega trudną sytuację mieszkaniową skarżących kasacyjnie, ponieważ lokal mieszkalny o powierzchni ponad 16 m2 stanowi małe mieszkanie, tym niemniej względy społeczne lub też oczekiwania stron nie mogą doprowadzić w tej sprawie do podważenia zgodności z prawem zaskarżonego wyroku.
Same skarżące kasacyjnie, reprezentowane przez profesjonalnego pełnomocnika nie wskazały w zarzutach skargi kasacyjnej na naruszenie jakiegokolwiek przepisu uchwały nr XXIII/669/2019 Rady m.st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu m.st. Warszawy.
Wbrew argumentacji stron skarżących kasacyjnie trafnie Sąd pierwszej instancji stwierdził brak naruszenia przez Zarząd Dzielnicy Praga-Północ Miasta Stołecznego Warszawy art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Zarząd ustalił wszystkie istotne w sprawie okoliczności. Wyjaśnił, na jakich dotychczasowych zasadach był wykorzystywany przez skarżące kasacyjnie lokal mieszkalny przy ul. [...], ustalił stan techniczny tego lokalu i przyznał pomoc mieszkaniową na zasadach szczególnych, tzn. poza trybem określania liczby punktów pozwalających na umieszczenie skarżących na liście osób oczekujących na pomoc mieszkaniową. Ocena skarżących kasacyjnie, dotycząca potrzeby zapewnienie należytego komfortu nauki N. B. oraz większego komfortu dla jej matki M. B. nie stanowi jednak w tej sprawie podstawy do przyznania lokalu mieszkalnego o określonej powierzchni. Trafnie w tym zakresie Sąd pierwszej instancji nie stwierdził naruszenia prawa, ponieważ taka argumentacja nie pozwala na skutecznie domaganie się od organu przyznania pomocy mieszkaniowej w zakresie większego lokalu mieszkalnego lub większego standardu zamieszkania.
Deficyt mieszkań komunalnych na terenie Miasta Stołecznego Warszawy nie pozwala na udzielenie pomocy mieszkaniowej dla wszystkich mieszkańców tej Gminy, tym samym zakres zaspokajania potrzeb mieszkaniowych jej mieszkańców jest możliwy w takim zakresie, w jakim pozwalają na to posiadane zasoby. Skoro przyznana pomoc mieszkaniowa nie narusza kryteriów stanowiących standardy mieszkaniowe (obejmujące np. określony metraż mieszkania, wyposażenie w instalacje wewnętrzne, itd.), to nie znajduje oparcia w przepisach prawa domaganie się przez skarżące kasacyjnie przyznana im większego mieszkania z wyższym standardem.
Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że skoro skutecznie strony skarżące kasacyjnie nie podważyły naruszenia przez Sąd pierwszej instancji żadnego przepisu, a w tej sprawie jedynym kryterium kontroli zarówno zaskarżonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego uchwały, jak i zaskarżonego wyroku jest kryterium zgodności z prawem, to zaskarżony wyrok nie podlega uchyleniu. Nie może Naczelny Sąd Administracyjny, stosując kryterium celowości lub zasad współżycia społecznego, kontrolować zaskarżony wyrok.
W związku z powyższym skarga kasacyjna w tej sprawie podlega, stosownie do treści art. 184 P.p.s.a., oddaleniu.
W odniesieniu do zawartego w skardze kasacyjnej wniosku o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu należy wyjaśnić, że o wynagrodzeniu dla pełnomocnika z urzędu rozstrzyga zawsze wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu uregulowanym w art. 250 i następnych Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 254 § 1 p.p.s.a. wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej składa się do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego. Stąd w postępowaniu kasacyjnym wniosek ten nie podlegał rozpoznaniu.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę