III OSK 278/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną funkcjonariuszki policji, uznając za prawidłowe orzeczenie o karze dyscyplinarnej za naruszenie zasad etyki i dyscypliny służbowej.
Funkcjonariuszka policji złożyła skargę kasacyjną od wyroku WSA, który oddalił jej skargę na orzeczenie o karze dyscyplinarnej. Zarzuty dotyczyły naruszenia zasad etyki zawodowej i dyscypliny służbowej, w tym nieprawidłowego zachowania wobec obywateli, niewłaściwego użycia środków przymusu oraz zaniechania obowiązków proceduralnych. NSA uznał skargę kasacyjną za bezzasadną, podzielając ustalenia faktyczne i prawne sądów niższych instancji.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej funkcjonariuszki policji I.Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, który oddalił jej skargę na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] o wymierzeniu kary dyscyplinarnej. Funkcjonariuszce zarzucono szereg przewinień dyscyplinarnych, w tym naruszenie zasad etyki zawodowej (nieodpowiednie zachowanie, wulgaryzmy), naruszenie dyscypliny służbowej (niepodanie danych podczas legitymowania, niewłaściwe użycie siły fizycznej, brak sporządzenia protokołu zatrzymania, brak pouczenia zatrzymanego o uprawnieniach) oraz przekroczenie uprawnień (kontynuowanie zatrzymania mimo ustania przesłanek). Sąd pierwszej instancji uznał wszystkie zarzuty za zasadne, podzielając ustalenia organów dyscyplinarnych co do stanu faktycznego i prawnego. Skarżąca wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym kwestionując ocenę dowodów, kwalifikację prawną czynów oraz sposób procedowania. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty za nieuzasadnione. Sąd podkreślił, że skarga kasacyjna nie może służyć kwestionowaniu ustaleń faktycznych sądu pierwszej instancji, a zarzuty dotyczące naruszenia przepisów procesowych zostały postawione na podstawie materialnej, co jest niedopuszczalne. NSA stwierdził, że postępowanie dyscyplinarne i sądowe zostało przeprowadzone prawidłowo, a wymierzona kara była adekwatna.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (7)
Odpowiedź sądu
Tak, używanie wulgaryzmów w trakcie służby, w stosunku do osoby legitymowanej, nie może być uznane za mieszczące się w kategoriach poprawnego etycznie zachowania, wymaganego od każdego policjanta.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że silne emocje, nietrzeźwość czy prowokacyjne zachowanie interweniującego nie zwalniają policjanta z przestrzegania zasad etyki zawodowej. Odpowiadanie agresją na agresję, zwłaszcza w miejscu publicznym, jest niedopuszczalne.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (15)
Główne
u. Policji art. 132 § ust. 1, 2 i 3 pkt 1
Ustawa o Policji
Podstawa do odpowiedzialności dyscyplinarnej za naruszenie dyscypliny służbowej.
u. Policji art. 132 § ust. 1
Ustawa o Policji
Podstawa do odpowiedzialności dyscyplinarnej za naruszenie zasad etyki zawodowej.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi.
p.p.s.a. art. 174
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do wniesienia skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
Zasady etyki zawodowej policjanta art. § 1 ust. 2 i § 7
Określają zasady poprawnego zachowania i kultury osobistej.
k.w. art. 141
Kodeks wykroczeń
Dotyczy wykroczeń związanych z naruszeniem zasad etyki.
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie postępowania przy wykonywaniu niektórych uprawnień policjantów art. § 2 ust 1
Określa obowiązek podania przez policjanta stopnia, imienia i nazwiska podczas czynności służbowych.
Ustawa o środkach przymusu bezpośredniego i broni palnej art. 34 ust. 1
Reguluje zasady użycia środków przymusu bezpośredniego.
k.p.s.w. art. 46 § 2
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
Dotyczy obowiązku sporządzenia protokołu z zatrzymania osoby.
k.p.s.w. art. 46 § 1
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
Dotyczy obowiązku pouczenia zatrzymanego o przysługujących mu uprawnieniach.
k.p.s.w. art. 46 § 5
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
Dotyczy obowiązku zwolnienia zatrzymanego po ustaniu przyczyny zatrzymania.
u. Policji art. 135e § ust. 9a
Ustawa o Policji
Dotyczy zmiany lub uzupełnienia zarzutów w postępowaniu dyscyplinarnym.
u. Policji art. 134h § ust. 1, 2 i 3
Ustawa o Policji
Określa zasady wymiaru kary dyscyplinarnej.
Argumenty
Godne uwagi sformułowania
ocena zarzutu prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za nieprawidłowy skarga kasacyjna nie może służyć kwestionowaniu ustaleń faktycznych sądu pierwszej instancji zarzut naruszenia prawa procesowego w oparciu o podstawę z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. jest niezasadny
Skład orzekający
Piotr Korzeniowski
przewodniczący
Rafał Stasikowski
sprawozdawca
Sławomir Pauter
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności dyscyplinarnej funkcjonariuszy policji, zasad prowadzenia postępowań dyscyplinarnych oraz kontroli sądowej orzeczeń dyscyplinarnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariusza policji i konkretnych zarzutów dyscyplinarnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy odpowiedzialności dyscyplinarnej funkcjonariusza policji, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i dyscyplinarnym, a także dla samych funkcjonariuszy.
“Policjantka przegrywa skargę kasacyjną w sprawie kary dyscyplinarnej za naruszenie etyki i dyscypliny.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII OSK 278/23 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2024-07-09 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-02-14 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Piotr Korzeniowski /przewodniczący/ Rafał Stasikowski /sprawozdawca/ Sławomir Pauter Symbol z opisem 6192 Funkcjonariusze Policji Hasła tematyczne Policja Sygn. powiązane II SA/Bk 723/22 - Wyrok WSA w Białymstoku z 2022-12-06 Skarżony organ Komendant Policji Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 935 art. 174 pkt 1 i 2 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Korzeniowski Sędziowie: Sędzia NSA Rafał Stasikowski (spr.) Sędzia del. WSA Sławomir Pauter po rozpoznaniu w dniu 9 lipca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej I.Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 6 grudnia 2022 r., sygn. akt II SA/Bk 723/22 w sprawie ze skargi I.Z. na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia 16 sierpnia 2022 r., nr 11/2022 w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od I.Z. na rzecz Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wyrokiem z 6 grudnia 2022 r., sygn. akt II SA/Bk 723/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę I.Z. na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z 16 sierpnia 2022 r., nr 11/2022, w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej. Wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Postanowieniem z 3 marca 2022 r. Komendant Miejski Policji w [...], wobec uzasadnionego przypuszczenia popełnienia przewinień dyscyplinarnych, po uprzednim przeprowadzeniu czynności wyjaśniających, wszczął postępowanie dyscyplinarne wobec I.E.Z. Postanowieniem z 13 maja 2022 r., nr 33/2022, przełożony dyscyplinarny dokonał zmiany zarzutów pierwotnie przedstawionych obwinionej, formułując je ostatecznie w następujący sposób: I. będąc funkcjonariuszem Policji zobowiązanym do przestrzegania zasad etyki zawodowej policjanta, a w szczególności do zachowania zasad poprawnego zachowania i kultury osobistej nie sprostała tym obowiązkom, gdyż [...], czym popełniła przewinienie dyscyplinarne polegające na nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej policjanta w zakresie nieprzestrzegania zasad poprawnego zachowania i kultury osobistej, tj. o czyn z art 132 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2021 r. poz. 1882; dalej "ustawa o Policji") w zw. z § 1 ust 2 i § 7 zasad etyki zawodowej policjanta stanowiących załącznik do zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie zasad etyki zawodowej policjanta (dalej także "zasady etyki") w zw. z art 141 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. – Kodeks wykroczeń (Dz. U. z 2022 r. poz. 2151 ze zm.; dalej "k.w."); II. będąc funkcjonariuszem Policji zobowiązanym do przestrzegania dyscypliny służbowej, a w szczególności do wykonywania obowiązków policjanta wynikających z przepisów prawa, a w tym do podania stopnia służbowego, imienia i nazwiska podczas przeprowadzania czynności służbowej legitymowania osoby w celu ustalenia jej tożsamości, nie sprostała temu obowiązkowi, gdyż [...], czym popełniła przewinienie dyscyplinarne polegające na naruszeniu dyscypliny służbowej w zakresie niedopełnienia obowiązków policjanta wynikających z przepisów prawa, tj. o czyn z art 132 ust. 1, 2 i 3 pkt 1 ustawy o Policji w zw. z § 2 ust 1 w zw. z § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 lutego 2020 r. w sprawie postępowania przy wykonywaniu niektórych uprawnień policjantów (Dz. U. z 2020 r. poz. 192 ze zm.); III. będąc funkcjonariuszem Policji zobowiązanym do przestrzegania zasad etyki zawodowej policjanta, a w szczególności do zachowania zasad poprawnego zachowania i kultury osobistej nie sprostała tym obowiązkom, gdyż [...], czym popełniła przewinienie dyscyplinarne polegające na nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej policjanta w zakresie nieprzestrzegania zasad poprawnego zachowania i kultury osobistej, tj. o czyn z art 132 ust. 1 ustawy o Policji w zw. z § 1 ust. 2 i § 7 zasad etyki zawodowej policjanta stanowiących załącznik do zarządzenia nr 805 KGP w zw. z art 141 k.w.; IV. będąc funkcjonariuszem Policji zobowiązanym do przestrzegania dyscypliny służbowej, a w szczególności do postępowania zgodnie z prawem i w jego granicach, w tym do wypełnienia wszystkich obowiązków związanych z użyciem środków przymusu bezpośredniego, nie sprostała temu obowiązkowi, gdyż [...], czym popełniła przewinienie dyscyplinarne polegające na niedopełnieniu obowiązków policjanta wynikających z przepisów prawa, tj. o czyn z art 132 ust. 1, 2 i 3 pkt 1 ustawy o Policji w zw. z § 34 ustawy z dnia 24 maja 2013 r. o środkach przymusu bezpośredniego i broni palnej (Dz. U. z 2022 r. poz. 1416 ze zm.); V. będąc funkcjonariuszem Policji zobowiązanym do przestrzegania dyscypliny służbowej, a w szczególności do właściwego wykonywania czynności służbowych, w tym do sporządzenia protokołu z zatrzymania osoby na podstawie przepisów kodeksu wykroczeń, nie sprostała tym obowiązkom, gdyż [...], przez co popełniła przewinienie dyscyplinarne polegające na naruszeniu dyscypliny służbowej w zakresie zaniechania czynności służbowej, tj. o czyn z art 132 ust 1, 2 i 3 pkt 3 ustawy o Policji w zw. z art 46 § 2 k.p.s.w.; VI. będąc funkcjonariuszem Policji zobowiązanym do przestrzegania dyscypliny służbowej, a w szczególności do właściwego wykonywania czynności służbowych, w tym do natychmiastowego poinformowania osoby zatrzymanej o przysługujących jej uprawnieniach, nie sprostała tym obowiązkom, gdyż [...], przez co popełniła przewinienie dyscyplinarne polegające na naruszeniu dyscypliny służbowej w zakresie zaniechania czynności służbowej, tj. o czyn z art 132 ust. 1, 2 i 3 pkt 3 ustawy o Policji w zw. z art 46 § 1 k.p.s.w.; VII. będąc funkcjonariuszem Policji zobowiązanym do przestrzegania dyscypliny służbowej, a w szczególności do postępowania zgodnie z prawem i w jego granicach, nie sprostała temu obowiązkowi, gdyż [...], przez co popełniła przewinienie dyscyplinarne polegające na naruszeniu dyscypliny służbowej w zakresie przekroczenia uprawnień, tj. o czyn art 132 ust. 1, 2 i 3 pkt 4 ustawy o Policji w zw. z art 46 § 5 k.p.s.w. W obu przypadkach policjantka nie przyznała się do popełnienia zarzucanych jej czynów, prezentując stanowisko, z którego wynika, że objęte zarzutami czynności zrealizowane były w sposób prawidłowy. Skarżąca udzieliła w sprawie obszernych wyjaśnień. Wobec uznania przez rzecznika dyscyplinarnego, że w sprawie wyjaśnione zostały wszystkie istotne okoliczności w dniu 30 maja 2022 r. obwiniona oraz jej obrońca zapoznani zostali z aktami postępowania dyscyplinarnego w trybie art. 135i ust. 1 ustawy o Policji. Postanowieniem z 10 czerwca 2022 r. rzecznik dyscyplinarny zakończył czynności dowodowe w tej sprawie, uznając tym samym, że zostały wyjaśnione w ich ramach wszystkie istotne okoliczności zarzucanych deliktów dyscyplinarnych. Dnia 15 czerwca 2022 r. sporządził sprawozdanie, w którym zaprezentował ustalenia postępowania dowodowego i wniósł o uznanie skarżącej za winną wszystkich zarzucanych jej czynów i wymierzenie kary dyscyplinarnej [...]. Orzeczeniem z 24 czerwca 2022 r., nr 15/2022, Komendant Miejski Policji w [...] podzielił stanowisko rzecznika dyscyplinarnego i w oparciu o ustalenia postępowania dowodowego uznał, że zawinienie skarżącej w zakresie zarzucanych jej deliktów dyscyplinarnych nie budzi wątpliwości i wymierzył wnioskowaną przez rzecznika dyscyplinarnego karę dyscyplinarną. Orzeczeniem z 16 sierpnia 2022 r., nr 11/2022, Komendant Wojewódzki Policji w [...], po rozpoznaniu odwołania skarżącej, orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonego orzeczenia, w tym w zakresie wymierzonej kary dyscyplinarnej [...]. W uzasadnieniu wskazał, że nie budzi wątpliwości zawinienie skarżącej w zakresie zarzucanych jej deliktów dyscyplinarnych. Tym samym wyższy przełożony dyscyplinarny podzielił odnoszące się do poszczególnych zarzutów ustalenia stanu faktycznego zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. KWP zauważył, że w przedmiotowym postępowaniu zasadniczymi dowodami są w szczególności: zeznania przesłuchanych w sprawie świadków; nagrania z kamery nasobnej Systemu Rejestracji Audio-Wideo (RAW), będącej na wyposażeniu obwinionej; nagranie z systemu monitoringu funkcjonujący na terenie Komisariatu Policji [...] w [...] oraz Galerii [...] wraz z ich protokolarnymi oględzinami; dokumentacja dotycząca przebiegu służby obwinionej w dniach objętych zarzutami, w tym zapisy w notatnikach służbowych; rozstrzygnięcia zapadłe przed innymi organami co do zasadności czynności podejmowanych w dniu [...] przez obwinioną oraz jej znieważenia przez G.R.; rozstrzygnięcia zapadłe w sprawach o wykroczenia popełnione tylko przez S.T. i G.R., ale i obwinioną oraz wyjaśnienia samej obwinionej, wskazujące na brak po jej stronie poczucia naganności zarzucanych jej czynów i jakiejkolwiek refleksji. Zebrany w ten sposób materiał dowodowy oddaje pełny obraz sprawy, pozwala na ustalenie stanu faktycznego dotyczącego każdego z zarzucanych obwinionej przewinień dyscyplinarnych oraz obowiązującego w tym zakresie stanu prawnego, a przede wszystkim pozwala na dokonanie obiektywnej oceny czynów zarzucanych skarżącej, w sposób zgodny z wymogami określonymi w art. 134ha ust. 2 ustawy o Policji. Komendant nie podzielił stanowiska wyrażonego w odwołaniu, że objęte zarzutami czynności służbowe były przez obwinioną przeprowadzane prawidłowo. Skargę na powyższe orzeczenie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wniosła skarżąca. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Oddalając skargę, sąd pierwszej instancji wskazał, że analiza akt postępowania dyscyplinarnego prowadzi do wniosku, że zebrany w sprawie materiał dowodowy był kompletny, organ podjął wszelkie czynności zmierzające do wyjaśnienia sprawy, do czego obliguje rzecznika dyscyplinarnego przepis art. 135e ust. 1 i art. 135g ust. 1 ustawy o Policji. Zgromadzony materiał dowodowy oddaje pełny obraz sprawy i pozwala na dokonanie obiektywnej oceny wszystkich czynów zarzucanych skarżącej zarówno w zakresie naruszenia zasad etyki zawodowej, jak i dyscypliny służbowej. Zdaniem sądu w okolicznościach przedmiotowej sprawy zachowanie skarżącej w dniu [...] w trakcie interwencji z udziałem S.T. oraz w dniu [...] w trakcie interwencji z udziałem G.R. (zarzut I i III) naruszało opisane w § 2 i § 7 zasady etyki policjantów. Na nagraniu z kamery nasobnej zostały zarejestrowane wypowiedzi skarżącej odnoszące się do uczestników interwencji, w tym wulgaryzmy [...]. Używanie tego rodzaju słownictwa w trakcie służby, w stosunku do osoby legitymowanej, nie może być, wbrew wywodom skargi, uznane za mieszczące się w kategoriach poprawnego etycznie zachowania, wymaganego od każdego policjanta, a w szczególności będącego w trakcie wykonywania obowiązków służbowych. Przepisy prawa regulujące przebieg służby w Policji nie wskazują w żadnym przypadku, na fakt, że silne emocje towarzyszące służbie, nietrzeźwość czy też prowokacyjne zachowanie osób biorących udział w interwencji, zwalniają z przestrzegania zasad etyki zawodowej. Ponadto, jak trafnie podkreślono w zaskarżonym orzeczeniu, nic nie usprawiedliwia odpowiadania na agresję (w tym słowną), agresją, zwłaszcza w miejscu publicznym czy też w obecności członków rodziny osoby, wobec której przeprowadza się interwencję. Przypisanie skarżącej umyślności w popełnieniu opisanych powyżej deliktów dyscyplinarnych jest zasadne, albowiem każda osoba, bez względu na stan w jakim się znajduje, wobec której funkcjonariusz Policji podejmuje interwencję zasługuje na szacunek. Sąd podkreślił, co wynika z zapisów kamery nasobnej skarżącej, że G.R. nie zachowywał się agresywnie wobec interweniujących funkcjonariuszy, a co najwyżej w sposób lekceważący, [...] czy odpowiedzieć na żądanie funkcjonariuszy o podanie danych osobowych. Podnoszona w skardze okoliczność jednoczesnego wypełnienia przez czyny skarżącej opisane w pkt I i III przewinienia dyscyplinarnego oraz wykroczeń, a w konsekwencji nieuznanie przez organy dyscyplinarne czynów skarżącej jako przypadku mniejszej wagi, w żaden sposób nie podważa legalności zaskarżonego orzeczenia - z mocy art. 132 ust. 4 ustawy o Policji policjant ponosi odpowiedzialność dyscyplinarną niezależnie od odpowiedzialności karnej, czy tak jak w niniejszej sprawie, odpowiedzialności za wykroczenia. Z powyższym koresponduje art. 132 ust. 4a ustawy o Policji, zgodnie z którym, w przypadku czynu stanowiącego przewinienie dyscyplinarne, wypełniającego jednocześnie znamiona wykroczenia, w przypadku mniejszej wagi lub ukarania grzywną, przełożony dyscyplinarny może nie wszczynać postępowania dyscyplinarnego, a wszczęte umorzyć. Powyższy przepis jest adresowany przede wszystkim do przełożonego dyscyplinarnego i od jego uznania oraz stwierdzenia wystąpienia przypadku mniejszej wagi lub ukarania grzywną, jest uzależnione czy zasadnym byłoby nie wszczynanie lub umorzenie postępowania dyscyplinarnego. W rozpatrywanej sprawie wyższy przełożony dyscyplinarny skarżącej nie dopatrzył się takiej możliwości i zdaniem sądu, choćby z uwagi na liczbę przewinień, nie ma podstaw do zakwestionowania tego stanowiska. W ocenie sądu na uwzględnienie nie zasługiwały także zarzuty skargi dotyczące zarzuconego skarżącej czynu nr II. Wbrew twierdzeniom skargi, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdza ustalenia organów dyscyplinarnych, że skarżąca w trakcie interwencji w dniu [...] wobec G.R. nie podała swojego stopnia służbowego oraz imienia i nazwiska. Nie budzi wątpliwości, że stosownie do § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 lutego 2020 r. w sprawie postępowania przy wykonywaniu niektórych uprawnień policjantów (Dz.U. z 2020 r., poz. 192) policjant, który przystępuje do czynności służbowych (w tym legitymowania), zobowiązany jest podać swój stopień, imię i nazwisko w sposób umożliwiający odnotowanie tych danych, przyczynę podjęcia czynności służbowych, a na żądanie osoby, wobec której jest prowadzona czynność, podaje podstawę prawną podjęcia tej czynności. Z zapisów zarejestrowanych przez kamerę nasobną skarżącej wynika, że skarżąca poinformowała G.R. jedynie o tym, że jest z Komendy Miejskiej Policji w [...], natomiast nie wypowiada żadnych personaliów. Także przesłuchani w charakterze świadków – G.R. oraz B.A. potwierdzili, że skarżąca nie podała względem osoby legitymowanej swojego imienia i nazwiska oraz stopnia służbowego. Twierdzenia pełnomocnika skarżącej, że słowa te skarżąca wypowiedziała w trakcie "trzasku" zapisanego na nagraniu z kamery, sąd uznał jedynie za linię obrony skarżącej, bowiem twierdzenia te nie wytrzymują konfrontacji nie tylko z zeznaniami ww. świadków, ale także z dalszymi zapisami zarejestrowanymi przez kamerę nasobną skarżącej. Z tegoż zapisu wynika, że G.R. kilkukrotnie zwracał uwagę, zarówno skarżącej jak i później przybyłym funkcjonariuszom, że skarżąca nie przedstawiła się wbrew ciążącemu obowiązkowi. Gdyby rzeczywiście skarżąca podała swoje dane oraz stopień służbowy zatrzymanemu G.R., podnoszenie przez zatrzymanego powyższej kwestii byłoby bezcelowe. Zgodzić się również należało z organem, że sugerowanie przez skarżącą, że świadek B.A. – funkcjonariusz Policji towarzyszący skarżącej przy interwencji – w sposób niedokładny zapoznał się z zapisem przebiegu interwencji zarejestrowanym na kamerze nasobnej skarżącej, nie jest poparte żadnymi dowodami, a zatem stanowi wyłącznie przyjętą przez skarżącą linię obrony. Sąd nie zgodził się również z zarzutami skargi dotyczącymi czynu nr IV – użycia środka przymusu bezpośredniego w postaci siły fizycznej bez uprzedniego wezwania osoby do zachowania zgodnego z prawem i uprzedzenia o zamiarze użycia środka przymusu bezpośredniego. Zdaniem sądu z art. 11 i art. 14 ust. 1 oraz art. 34 ust. 1 ustawy o środkach przymusu bezpośredniego i broni palnej wynika, że środków przymusu bezpośredniego można użyć po uprzednim bezskutecznym wezwaniu osoby do zachowania się zgodnego z prawem oraz po uprzedzeniu jej o zamiarze użycia tych środków. Nie ulega wątpliwości, czego nie kwestionuje sama skarżąca, że względem zatrzymanego G.R. skarżąca użyła środka przymusu bezpośredniego w postaci siły fizycznej oraz nie wezwała go do zachowania zgodnego z prawem oraz nie uprzedziła o zamiarze użycia tych środków. W ocenie sądu z poczynionych w sprawie ustaleń, w tym wyjaśnień skarżącej, wynika, że skarżąca widziała G.R. przechadzającego się po galerii handlowej z założoną na nadgarstku maseczką (a nie na ustach i nosie), a mimo to nie podjęła natychmiast interwencji wobec jego osoby. Dopiero przy kolejnym napotkaniu G.R. postanowiła zainterweniować, aby wyegzekwować prawny obowiązek zasłaniania ust i nosa w miejscach publicznych, w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-COV-2. Tym samym trudno jest zgodzić się ze skarżącą, że zwłoka w wezwaniu G.R. do zachowania zgodnego z prawem i uprzedzenia o zamierza użycia siły fizycznej groziłaby niebezpieczeństwem dla dobra chronionego prawem, czyli ochrony zdrowia i życia ludzi przebywających w galerii handlowej przed ewentualnym zarażeniem się wirusem SARS-COV-2. Sąd podkreślił, że prawidłowe wykonanie ciążących na skarżącej obowiązków wynikających z art. 34 ust. 1 ustawy o środkach przymusu bezpośredniego i broni palnej zajęłoby skarżącej maksymalnie kilkanaście sekund, przez który to czas w żadnym zakresie nie wzrosłoby zagrożenie dla życia czy zdrowia osób przebywających w galerii handlowej. Sąd zgodził się z wyższym przełożonym dyscyplinarnym, że w realiach zarzuconego skarżącej czynu nie może być mowy o jakimkolwiek realnym bezpośrednim zagrożeniu dla życia lub zdrowia albo dobra chronionego prawem. Podobnie sąd ten ocenił zarzuty skargi dotyczące zarzutów nr V i VI, czyli naruszenia przez skarżącą dyscypliny służbowej, polegającego na tym, że mimo zatrzymania G.R., w związku z brakiem możliwości ustalenia jego tożsamości, czyli popełnieniem przez niego wykroczeń z art. 116 § 1a oraz 65 § 2 k.w., nie sporządziła protokołu zatrzymania jego osoby na podstawie art. 45 § 1 pkt 2 k.p.s.w. oraz natychmiast nie poinformowania zatrzymanego o przysługujących mu uprawnieniach. Z akt sprawy wynika, że skarżąca dokonała zatrzymania G.R. w związku z popełnionym przez niego wkroczeniem z art. 116 § 1a i art. 65 § 2 k.w. (o czym poinformowała skarżącego o godz. 15:15), wyprowadziła go z galerii handlowej, poinformowała o powyższym zatrzymaniu dyżurnego Komendy Miejskiej Policji w [...], a następnie przy pomocy wezwanego patrolu, zatrzymany został przewieziony na Komisariat [...] Policji w [...], przy ul. [...]. Mimo dokonania zatrzymania, fakt ten nie znalazł odzwierciedlenia w żadnym protokole, który skarżąca była zobowiązana sporządzić stosownie do art. 46 § 2 k.p.s.w. Dopiero z uwagi na zachowanie zatrzymanego w trakcie wykonywania czynności z jego udziałem na Komisariacie [...] Policji w [...] i podejrzeniu popełnienia przez zatrzymanego przestępstwa z art. 226 § 1 k.k. został sporządzony protokół z zatrzymania jego osoby, ale wskazano w nim, że zatrzymanie nastąpiło o godz. 16:15, a zatem już w trakcie jego pobytu na komisariacie. W powyższym dokumencie brak jest jakiejkolwiek wzmianki o pierwotnej przyczynie zatrzymania G.R. o godz. 15:15 w galerii handlowej (ustalenie tożsamości). Dlatego też sąd zgodził się z organami, że skarżąca nie sporządziła wymaganego prawem protokołu z zatrzymania G.R. jakie miało miejsce o godz. 15:15 w galerii handlowej. Podkreślić należy, że nikt nie oczekiwał, aby skarżąca tenże protokół sporządziła w galerii handlowej, jednakże bezpośrednio po przewiezieniu zatrzymanego na komisariat, skarżąca powinna niezwłocznie taki protokół sporządzić i doręczyć go zatrzymanemu. Nie budzi także wątpliwości sądu, że skarżąca, wbrew ciążącemu obowiązku z art. 46 § 1 k.p.s.w., nie pouczyła zatrzymanego o przysługujących mu uprawnieniach związanych z zatrzymaniem. Sąd zauważył, że odnośnie do powyższych czynów skarżąca zarzuciła w skardze naruszenie art. art. 135e ust. 10 ustawy o Policji, podkreślając że początkowo względem skarżącej został sformułowany jeden zarzut (nr 6 w postanowieniu z 3 marca 2022 r.) by następnie postawić jej dwa zarzuty (nr 5 i 6 w postanowieniu z 13 maja 2022 r.) co nie może być uznane za zmianę, czy też uzupełnienie zarzutów. W ocenie sądu powyższy zarzut nie zasługuje na uwzględnienie. Z treści art. 135e ust. 9a ustawy o Policji wynika, że rzecznik dyscyplinarny, w razie ustalenia na podstawie zebranego materiału dowodowego, że zachodzi potrzeba istotnej zmiany opisu czynu lub jego kwalifikacji prawnej, występuje do przełożonego dyscyplinarnego z wnioskiem o zmianę lub uzupełnienie zarzutów. Jeżeli zaś zebrany materiał dowodowy to uzasadnia, przełożony dyscyplinarny wydaje postanowienie o zmianie lub uzupełnieniu zarzutów (art. 135e ust. 10). Przełożony dyscyplinarny ma także prawną możliwością dokonania zmiany opisu czynu lub jego kwalifikacji prawnej, jednakże wyłącznie w granicach czynu zarzucanego obwinionemu i jego kwalifikacji prawnej (art. 135j ust. 1a ustawy). Rzecznik dyscyplinarny miał zatem możliwość dokonania zmiany pierwotnie postawionego zarzutu nr 6 na zarzuty nr 5 i 6, szczególnie że nastąpiło to w wyniku wyjaśnień złożonych przez skarżącą, która oświadczyła, że nie rozumienie pierwotnie postawionego zarzutu. Samo rozbicie pierwotnie postawionego zarzutu nr 6 na zarzuty nr 5 i 6 należy poczytywać jako doprecyzowanie opisanych zaniechań skarżącej i podzielenie ich na brak spisania wymaganego przepisami protokołu z zatrzymania osoby oraz brak poinformowania zatrzymanego o przysługujących mu uprawieniach. Powyższa zmiana mieściła się w granicach pierwotnie zarzuconego skarżącej czynu. Z treści zarówno postawionych zarzutów jak i sentencji i uzasadnień orzeczeń obu instancji jednoznacznie bowiem wynika, jakie postawiono skarżącej zarzuty oraz w jakim zakresie uznano zawinienie skarżącej. W ocenie sądu pierwszej instancji, wbrew zarzutom skargi, także zarzut nr VII – kontynuowanie zatrzymania G.R., mimo ustania przesłanek uzasadniających jego zatrzymanie (podanie danych osobowych), znajduje potwierdzenie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. Z akt sprawy w sposób niewątpliwy wynika, że zatrzymany G.R., po wyprowadzeniu z galerii handlowej oraz przybyciu kolejnych funkcjonariuszy Policji – J.K., M.B. i M.G. o godz. 15:21 poinformował funkcjonariuszy, że posiada przy sobie dokumenty i jest w stanie je okazać, niezwłocznie po oswobodzeniu mu rąk (miał założone z tyłu kajdanki) a następnie przedstawił się zwrotem [...]. Swoje dane zatrzymany powtórzył kilkukrotnie, a zatem wbrew czynnościom podjętym przez skarżącą – kontynuowaniem zatrzymania i przewiezieniem zatrzymanego na Komisariat [...] Policji celem ustalenia jego tożsamości – ustały przesłanki do jego zatrzymania. Skoro skarżący podał swoje dane osobowe, zadeklarował chęć okazania posiadanych dokumentów niezwłocznie po oswobodzeniu rąk, ustała przesłanka jego zatrzymania w celu ustalenia tożsamości. Podnoszone w skardze okoliczności, że zatrzymany swoje dane osobowe nie kierował do skarżącej, ale innych funkcjonariuszy nie miały jakiegokolwiek znaczenia dla przypisania skarżącej popełnienia zarzuconego jej czynu. To skarżąca była dowódcą patrolu, z zapisu kamery nasobnej wynika, że podkreśliła, że zatrzymany jest w jej wyłącznej dyspozycji i to ona będzie decydowała o przebiegu dalszych czynności, a zatem to skarżąca ponosi pełną odpowiedzialność za to, że mimo ustania przesłanek do zatrzymania G.R. w dalszym ciągu kontynuowała zatrzymanie, w tym na jej polecenie zatrzymany został przewieziony na Komisariat [...] Policji w [...]. Art. 46 ust. 5 k.p.s.w. wprost stanowi, że zatrzymanego należy natychmiast zwolnić, gdy ustanie przyczyna zatrzymania. Skoro istniała możliwość ustalenia tożsamości zatrzymanego w trakcie interwencji w galerii handlowej (lub też przed nią), zatrzymany wyrażał wolę okazania posiadanego dokumentu tożsamości, zgodzić się należało z organami dyscyplinarnymi, że skarżąca przekroczyła przysługujące jej uprawnienia, gdyż kontynuowała czynności zatrzymania mimo braku ku temu podstaw. Odnosząc się z kolei do adekwatności nałożonej na skarżącą kary [...], sąd ten powołał się na art. 134h ust. 1, 2 i 3 ustawy o Policji. Wskazał, że w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy wymierzona kara dyscyplinarna, mimo iż nie należy do najłagodniejszych z możliwych, prawidłowo została uznana przez wyższego przełożonego za adekwatną do rangi i rodzaju popełnionych przez skarżącą czynów. Nie stanowi ona przejawu nadmiernej represji. Zdaniem sądu brak poczucia naganności w popełnionych przez skarżącą czynach nie pozwalał na zastosowanie łagodniejszej sankcji. Przełożony dyscyplinarny, w oparciu o dotychczasowy przebieg służby obwinionej oraz jej postawę, odzwierciedloną dostatecznie w aktach sprawy, nie znalazł podstaw do skorzystania przy orzekaniu z dyspozycji art. 135j ust. 5 ustawy o Policji. Zdaniem sądu organy dyscyplinarne w sposób prawidłowy przeprowadziły postępowanie dyscyplinarne, zebrały materiał dowodowy i właściwie zakwalifikowały zachowania skarżącej. W sposób nie budzący wątpliwości wykazano kwestię zawinienia skarżącej w popełnieniu zarzucanych jej przewinień dyscyplinarnych. Skarżącej zagwarantowano udział w toczącym się postępowaniu w granicach wynikających z art. 135f ustawy o Policji. Sąd pierwszej instancji uznał, że zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu. Postępowanie dyscyplinarne zostało przeprowadzone zgodnie z regułami przewidzianymi w ustawie o Policji, a wymierzona kara jest adekwatna do zarzucanych skarżącej deliktów dyscyplinarnych oraz okoliczności ich popełnienia. Na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329; dalej "p.p.s.a.") sąd ten oddalił skargę. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła skarżąca, zaskarżając wyrok w całości. Wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Nadto zrzekła się rozprawy. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła: I. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego: a) § 2 i § 7 załącznika do zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31-12-2003 r. w sprawie Zasad etyki zawodowej policjanta poprzez wskazanie, że zachowanie skarżącej (w zakresie zarzutu I i III) naruszyło opisane zasady etyki w tych przepisach w sytuacji, gdy zebrany materiał dowodowy wskazuje, że skarżącej nie można w ogóle przypisać zamiaru popełnienia przewinienia dyscyplinarnego z uwagi na zachowanie ww. mężczyzn w trakcie interwencji i końcowe niezastosowanie § 8 zasad etyki, który w swojej dyspozycji kładzie nacisk na to, że wykonując zadania służbowe, policjant powinien dostosować swoje zachowanie do sytuacji i cech osób uczestniczących w zdarzeniu; b) art. 132 ust. 4 ustawy o Policji poprzez przyjęcie, że uznanie skarżącej winną zarzucanych jej wykroczeń (w zw. z interwencjami w zakresie czynów I i III) w postaci wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w [...] z [...] (sygn. akt: [...]) i ukaranie karą [...] nie wpływa na ocenę winy funkcjonariusza w postępowaniu dyscyplinarnym w sytuacji, gdy te czyny stanowiące przewinienie dyscyplinarne wypełniały znamiona wykroczenia, co końcowo powinno zostać zakwalifikowane jako przewinienia dyscyplinarne mniejszej wagi, z uwagi na okoliczności zaistniałe w trakcie podjętych interwencji przez skarżącą, czyniąc tym samym umorzenie postępowania dyscyplinarnego w tym zakresie jako obligatoryjne zgodnie z art. 132 ust. 4a w zw. z art. 135n ust. 4 pkt. 2 ustawy o Policji, zaś liczba przewinień objęta postępowaniem dyscyplinarnym nie jest okolicznością która ma wpływ na zaniechanie umorzenia takiego postępowania; c) art. 134 ha ust. 1-2 w zw. z art. 135g ust. 2 zd. 2 ustawy o Policji (w zakresie czynu II) poprzez nieuwzględnienie zarzutu skarżącej i uznanie, że skarżąca nie mogła podać swojego imienia i nazwiska, a także stopnia służbowego w trakcie tzw. trzasku słyszanego z kamerki nasobnej, uznając takie twierdzenia za linię obrony w sytuacji, gdy świadek G.R., wobec którego podjęto interwencje w dniu [...], mógł nie pamiętać, że doszło do podania takich danych z uwagi na dynamikę sytuacji w jakiej się znalazł tzn. zatrzymania i doprowadzania go na Komisariat Policji, zaś w zakresie zeznań B.A. brak jest wskazania, czy świadek ten w sposób należyty i dokładny zapoznał się nagraniami kamery nasobnej skarżącej, co powoduje zaistnienie wątpliwości, które końcowo powinny zostać rozstrzygnięte na korzyść skarżącej; d) art. 132 ust. 1-2 i art. 134 ha ust. 1-2 ustawy o Policji w zw. z art. 34 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 24 maja 2013 r. o środkach przymusu bezpośredniego i broni palnej (Dz. U. z 2019 r., poz. 2418 z późn. zm.) (w zakresie czynu IV) poprzez przyjęcie, że w realiach zarzucanego skarżącej czynu nie może być mowy o jakimkolwiek realnym bezpośrednim zagrożeniu dla życia lub zdrowia albo dobra chronionego, gdyż wykonanie przez skarżącą obowiązków wynikających z art. 34 ust. 1 ustawy o środkach przymusu bezpośredniego i broni palnej zajęłoby maksymalnie kilkanaście sekund, przez który to czas w żadnym zakresie nie wzrosłoby zagrożenie dla życia czy zdrowia osób przebywających w galerii handlowej, w sytuacji gdy jakakolwiek zwłoka w zastosowaniu środka przymusu bezpośredniego groziłaby niebezpieczeństwem dla dobra chronionego prawem tzn. respektowania przez obywateli obowiązku noszenia maseczek zakrywających nos i usta w miejscach publicznych, które uniemożliwiają transmisję wirusa COVID-19, przyczyniając się do spadku osób zakażonych; e) art. 135e ust. 9a ustawy o Policji (w zakresie czynów V i VI) poprzez uznanie, że samo rozbicie pierwotnie postawionego zarzutu nr 6 na zarzuty nr 5 i 6 należy poczytywać jako doprecyzowanie opisanych zachowań skarżącej i podzielenie ich na brak spisania wymaganego przepisami protokołu z zatrzymania osoby oraz brak poinformowana zatrzymanego o przysługujących mu uprawnieniach i przyjęcie, że zmiana ta mieściła się w granicach pierwotnie zarzucanego skarżącej czynu w sytuacji, gdy zastąpienie zarzutu z pkt. 6 wynikającego z postanowienia nr 15/2022 Komendanta Miejskiego Policji w [...] z 03-03-2022 r. o czyny z pkt. 5 i 6 na mocy postanowienia nr 33/2022 Komendanta Miejskiego Policji w [...] z 13-05-2022 r. nie stanowiło zmiany, czy też uzupełnienia zarzutów, gdyż nie ujawniło się nowe przewinienie dyscyplinarne nieobjęte postanowieniem 15/2022, a także nie doszło do istotnej zmiany dotychczasowego opisu przewinienia dyscyplinarnego tym bardziej, że postanowienie nr 33/2022 samo w swojej treści poprzez brak dokonania skreślenia słów "zmiana zarzutu lub uzupełnienie zarzutu" wskazuje na fakt, że organ go wydający nie posiadał wiedzy czy dochodzi w tej sytuacji do zmiany zarzutu, czy też uzupełnienia zarzutu, przez co końcowo doszło do naruszenia art. 135e ust. 10 ustawy o Policji; f) art. 134 ha ust. 1-2 ustawy o Policji (w zakresie czynu VII) poprzez przyjęcie, że skarżąca przekroczyła przysługujące jej uprawnienia, gdyż kontynuowała czynności zatrzymania G.R., pomimo braku ku temu podstaw, gdyż wyrażał wolę okazania dokumentu tożsamości w sytuacji, gdy ustalenia faktyczne poczynione zostały na podstawie dowodów ocenionych dowolnie i wybiórczo w szczególności w zakresie nagrania z kamerki nasobnej funkcjonariuszy, z której jasno wynika, że G.R. swoje dane osobowe nie podawał w kierunku skarżącej, a tak powinien uczynić, i wbrew twierdzeniom sądu ma to znaczenie dla przypisania skarżącej popełnienia zarzucanego jej czynu, zaś pozostali policjanci, w tym nieumundurowani biorący udział w tej interwencji, pomimo powyższego w dalszym ciągu kontynuowali czynności z G.R.; g) art. 134h ust. 1 i la ustawy o Policji poprzez uznanie przez sąd, że wymierzona kara wobec skarżącej jest adekwatna do rangi i rodzaju popełnionych przez nią czynów w sytuacji, gdy kwestia wykazania zawinienia u skarżącej w popełnieniu zarzucanych jej przewinień budzi wątpliwości, w szczególności braku zamiaru popełnienia przez nią tych czynów; II. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 145 §1 pkt. 1 lit. a i c w zw. z art. 145 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 133 §1 zd. 1 p.p.s.a. i w zw. z art. 135ja ust. 1 pkt 5 ustawy o Policji poprzez brak uchylenia decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z 16-08-2022 r. nr 11/2022 oraz poprzedzającego go orzeczenia nr 15/2022 Komendanta Miejskiego Policji w [...] z 24-06-2022 r. w sytuacji wydania przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] rozkazu personalnego nr 954/2022 w przedmiocie zwolnienia skarżącej ze służby w Policji z dniem 30-09-2022 r., któremu nadano rygor natychmiastowej wykonalności i utracenia przez nią statusu funkcjonariusza Policji, co powinno mieć wpływ na toczące się postępowanie sądowoadministracyjne, gdyż wniesienie skargi przez skarżącą i kwestionowanie decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...], w tym także Komendanta Miejskiego Policji oznaczało niezakończenie postępowania dyscyplinarnego, co wynika z akt sprawy. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie. Niniejsza sprawa zastała rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a., bowiem skarżąca kasacyjnie zrzekła się rozprawy, zaś organ, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądał jej przeprowadzenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Granice te determinują kierunek postępowania Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wobec niestwierdzenia przesłanek nieważności postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał oceny podstaw i zarzutów kasacyjnych. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. W świetle art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem prawnym i powinna czynić zadość nie tylko wymaganiom przypisanym dla pisma w postępowaniu sądowym, lecz także przewidzianym dla niej wymaganiom materialnym, tzn. powinna zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany (por. postanowienie NSA z dnia 8 września 2004 r. sygn. akt FSK 363/04, publ. ONSAiWSA 2005/2/41). Koniecznym warunkiem uznania, że strona prawidłowo powołuje się na jedną z podstaw kasacyjnych z art. 174 pkt 1 lub 2 p.p.s.a., jest wskazanie właściwych przepisów, które zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało (tj. jasne określenie, czy zarzuca się błąd wykładni, czy błąd niewłaściwego zastosowania), powiązanie zarzutu ich naruszenia z właściwą podstawą kasacyjną (tzn. naruszenia przepisów prawa materialnego na podstawie z art. 174 pkt 1 p.p.s.a., a przepisów procesowych na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), jak również wskazanie jaki mogło mieć wpływ ich naruszenie na wynik sprawy. To na autorze skargi kasacyjnej ciąży obowiązek konkretnego wskazania, które przepisy prawa materialnego zostały przez sąd naruszone zaskarżonym orzeczeniem, na czym polegała ich błędna wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być wykładnia prawidłowa i właściwe zastosowanie. Podobnie przy naruszeniu prawa procesowego należy wskazać przepisy tego prawa naruszone przez sąd i wpływ naruszenia na wynik sprawy - treść orzeczenia (por. wyrok NSA z dnia 29 sierpnia 2012 r. sygn. akt I FSK 1560/11, opubl. CBOSA). Kasacja nie odpowiadająca tym warunkom uniemożliwia zasadniczo a limine Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ocenę jej zasadności. Zarzuty oparte na podstawie z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. sformułowane w punktach I. a-I.g są nieuzasadnione, co jest następstwem trzech błędów popełnionych przez autora skargi kasacyjnej. Po pierwsze, niezasadność zarzutów I.a, I.c-I.g wynika z tego, iż strona podjęła próbę zakwestionowania ustaleń faktycznych przyjętych przez sąd pierwszej instancji za podstawę wyrokowania na podstawie wynikającej z przepisu art. 174 pkt 1 p.p.s.a. Po drugie, brak zasadności zarzutu I.b. jest zaś konsekwencją sformułowania zarzutu naruszenia prawa procesowego w oparciu o podstawę z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. Po trzecie, w odniesieniu do wszystkich zarzutów dodatkowo nie wskazano, w jaki sposób sąd orzekający w pierwszej instancji naruszył przepisy szczegółowo określone w poszczególnych zarzutach. Przechodząc w szczegółach do kwestii pierwszej i trzeciej, Naczelny Sąd Administracyjny względem zarzutów I.a, I.c-I.g wskazuje, że ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za nieprawidłowy (por. wyrok NSA z 13 sierpnia 2013 r., II GSK 717/12, LEX nr 1408530; wyrok NSA z 4 lipca 2013 r., I GSK 934/12, LEX nr 1372091). Próba zwalczenia ustaleń faktycznych poczynionych przez sąd pierwszej instancji nie może zatem następować przez zarzut naruszenia prawa materialnego (zob. wyrok NSA z 29 stycznia 2013 r., I OSK 2747/12; wyrok NSA z 6 marca 2013 r., II GSK 2327/1), a ocena zarzutu prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (zob. wyrok NSA z 6 marca 2013 r., II GSK 2328/11; wyrok NSA z 14 lutego 2013 r., II GSK 2173/11). Wynika to z tego, iż norma prawa materialnego określa zakres przesłanek materialnych, tj. okoliczności faktycznych, których wystąpienie uzasadnia orzekanie przez organ w danej sprawie. Przepisy prawa materialnego wytyczają zakres postępowania wyjaśniającego organu, wskazują okoliczność prawnie relewantne, które muszą zostać ustalone w sprawie, aby możliwe stało się zastosowanie kompetencji orzeczniczej organu i rozstrzygnięcia danej sprawy administracyjnej lub dyscyplinarnej. Ustalenie podstawy faktycznej następuje jednak w oparciu o normy procesowe regulujące zakres, rodzaj i sekwencje czynności procesowych, które mają doprowadzić organ do rozstrzygnięcia. Jeżeli skarżąca uważa, że ustalenia faktyczne są błędne, ponieważ wadliwie ustalono w sprawie stan faktyczny (I.a-g, a w szczególności I.f), winę i jej rodzaj (zarzuty I.a-b, g), przebieg poszczególnych zdarzeń objętych w ramach poszczególnych zarzutów dyscyplinarnych (zarzut I.c-d), czy też dokonywanie czynności procesowych w trakcie postępowania wyjaśniającego (zarzut I.e), to zarzut naruszenia prawa materialnego ewentualnie przez jego błędną wykładnię nie mógł osiągnąć żadnego skutku, a zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez ewentualnie niewłaściwe zastosowanie byłby co najmniej przedwczesny. Uwagi co do formy naruszenia prawa są abstrakcyjne, gdyż autor skargi kasacyjnej uchybił również temu obowiązkowi, który ewidentnie wynika z treści przepisów art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., w którym wyraźnie wskazane są postacie naruszenia prawa, które mogą być skuteczne w związku z wniesieniem skargi kasacyjnej. Odnosząc się do kwestii drugiej, wskazać należy, iż z przepisu art. 174 pkt 1 p.p.s.a. wywieść należy wymóg oparcia zarzutu naruszenia prawa materialnego na przepisach prawa materialnego. W odniesieniu do zarzutu wynikającego z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. wymóg ten obowiązuje także, choć możliwe jest powiązanie zarzutu naruszenia prawa procesowego również z przepisami prawa materialnego, lecz pomocniczo, w zakresie określającym zakres postępowania wyjaśniającego. Nie jest jednakże możliwe oparcie zarzutu naruszenia prawa materialnego o normę procesową, gdyż norma materialna nie reguluje przebiegu czynności postępowania wyjaśniającego, a skontrolowaniu poprawności tych czynności służą zarzuty wywodzone z podstawy z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Zgodnie z przepisem art. 135e ust. 9a ustawy o Policji rzecznik dyscyplinarny, w razie ustalenia na podstawie zebranego materiału dowodowego, że obwinionemu należy zarzucić czyn, który nie był objęty uprzednio wydanym postanowieniem, lub że zachodzi potrzeba istotnej zmiany opisu czynu lub jego kwalifikacji prawnej, występuje do przełożonego dyscyplinarnego z wnioskiem o zmianę lub uzupełnienie zarzutów. Przepis ten ma bez wątpienia charakter procesowy, z czego wywieść należy a limine brak jego skuteczności w przypadku postawienia zarzutu jego naruszenia na podstawie materialnej, gdyż w przypadku naruszenia norm procesowych zgodnie z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. konieczne jest uprawdopodobnienie przez wnoszącego skargę kasacyjną "istotnego wpływu na wynika postępowania", czego w skardze kasacyjnej nie uczyniono. Dodać następnie należy, iż przedmiotem skargi kasacyjnej jest wyrok sądu pierwszej instancji. Wyłączną podstawę działań i rozstrzygnięć podejmowanych przez sąd administracyjny stanowią przepisy postępowania sądowoadministracyjnego. Stanowią one tzw. normy odniesienia. Normami tymi nie są nigdy przepisy k.p.a., czy jak to ma miejsce w rozpoznawanej sprawie – przepisy ustawy o Policji, które stanowią podstawę działania organów nakierowanych na zastosowanie przepisów prawa materialnego. Całość tych przepisów tworzy z kolei tzw. normy dopełnienia (por. wyrok NSA z 12 stycznia 2012 r., I FSK 199/11). Naruszenie norm odniesienia przez sąd polega na niedostrzeżeniu naruszenia przez organ norm dopełnienia. W rozpoznawanej sprawie brak jest w konstrukcji zarzutu wyraźnego powiązania norm odniesienia z normami dopełnienia. Naczelny Sąd Administracyjny nie ma prawa uzupełniać stawianych zarzutów i poszukiwać z urzędu przepisów, które naruszył sąd pierwszej instancji. Wada to jest dodatkowa, lecz nie przesądzająca o braku zasadności skargi kasacyjnej, gdyż naruszenie to było do konwalidowania przez Naczelny Sąd Administracyjny, gdyby nie braki skargi kasacyjnej podniesione wyżej. Z tych względów zarzuty oparte na podstawie z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. należało uznać za nieuzasadnione. Zarzut naruszenia prawa procesowego jest nieuzasadniony. Istota tego zarzutu sprowadza się do naruszenia przepisów procesowych przez brak umorzenia postępowania dyscyplinarnego, a następnie sądowoadministracyjnego w przedmiocie kontroli orzeczeń zapadłych w postępowaniu dyscyplinarnym w związku z rozwiązaniem w ich trakcie stosunku służbowego ze skarżącą. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela w tym zakresie stanowisko wyrażone przez sąd pierwszej instancji, które podtrzymuje i traktuje jako własne. Dodać tylko należy, iż kluczowy w tym zakresie przepis art. 135ja ust. 1 pkt 5 ustawy o Policji ma zakres regulacji nie odnoszący się do rozpoznawanej sprawy, gdyż orzeczenia dyscyplinarne w I i II instancji zapadły, a skarga do sądu administracyjnego w przedmiocie ich kontroli wpłynęła w okresie, gdy skarżąca była jeszcze funkcjonariuszem Policji, co nakładało na sąd administracyjny obowiązek wykonania sądowej kontroli zapadłych orzeczeń dyscyplinarnych. Z tych względów nie sposób uznać, aby doszło do naruszenia wskazanej wyżej normy, a w konsekwencji pozostałych przepisów wymienionych w zarzucie. Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI