Orzeczenie · 2025-06-13

III OSK 2774/24

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-06-13
NSAAdministracyjneWysokansa
dostęp do informacji publicznejkodeks postępowania karnegoorzeczenia sądoweinformacja publicznasądytajemnica śledztwaNSA

Wniosek o udostępnienie zanonimizowanego uzasadnienia postanowienia Sądu Okręgowego w Warszawie w sprawie VIII Kp 1476/19 został początkowo odrzucony przez Prezesa Sądu Okręgowego, który powołał się na przepisy Kodeksu postępowania karnego (k.p.k.) dotyczące tajemnicy postępowania przygotowawczego i ograniczonego dostępu do akt. Prezes Sądu Apelacyjnego w Warszawie uchylił tę decyzję, umarzając postępowanie pierwszej instancji, uznając, że dostęp do informacji publicznej regulują przepisy szczególne, w tym art. 156 k.p.k., które wyłączają zastosowanie ustawy o dostępie do informacji publicznej (u.d.i.p.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Prezesa Sądu Apelacyjnego, stwierdzając, że organ powinien był rozpoznać wniosek merytorycznie. Sąd podkreślił, że orzeczenia sądowe wraz z uzasadnieniami stanowią informację publiczną, a nowelizacja art. 6 u.d.i.p. potwierdziła, że treść orzeczeń sądów powszechnych jest informacją publiczną. WSA uznał, że art. 156 k.p.k. reguluje dostęp do akt sprawy jako zbioru dokumentów, a nie do poszczególnych dokumentów stanowiących informację publiczną, w związku z czym wniosek o udostępnienie konkretnego, zanonimizowanego dokumentu powinien być rozpatrywany na gruncie u.d.i.p. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną organu. Sąd podkreślił, że zarzut naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię przepisów u.d.i.p. i k.p.k. był nieskuteczny, ponieważ organ nie wykazał, na czym polega błędne rozumienie przepisów przez WSA, ani jaka powinna być ich prawidłowa wykładnia. NSA zaznaczył, że organ w istocie kwestionował ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji, co jest niedopuszczalne w ramach zarzutu naruszenia prawa materialnego. Sąd potwierdził, że przepisy k.p.k. regulują dostęp do akt sprawy, ale nie wyłączają zastosowania u.d.i.p. w odniesieniu do udostępniania konkretnych dokumentów stanowiących informację publiczną.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Potwierdzenie, że żądanie udostępnienia konkretnego dokumentu stanowiącego informację publiczną, nawet znajdującego się w aktach postępowania karnego, podlega ustawie o dostępie do informacji publicznej, a przepisy k.p.k. dotyczące dostępu do akt nie wyłączają tego zastosowania.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy sytuacji, gdy wnioskodawca żąda konkretnego dokumentu, a nie całych akt sprawy.

Zagadnienia prawne (2)

Czy żądanie udostępnienia konkretnego, zanonimizowanego dokumentu (uzasadnienia postanowienia) znajdującego się w aktach postępowania karnego podlega przepisom ustawy o dostępie do informacji publicznej, czy też wyłącznie przepisom Kodeksu postępowania karnego regulującym dostęp do akt sprawy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Żądanie udostępnienia konkretnego, zanonimizowanego dokumentu stanowiącego informację publiczną podlega przepisom ustawy o dostępie do informacji publicznej, a przepisy Kodeksu postępowania karnego dotyczące dostępu do akt sprawy nie wyłączają tego zastosowania.

Uzasadnienie

Przepisy Kodeksu postępowania karnego regulują dostęp do akt sprawy jako zbioru dokumentów, a nie do poszczególnych dokumentów stanowiących informację publiczną. Ustawa o dostępie do informacji publicznej ma zastosowanie do udostępniania konkretnych dokumentów, nawet jeśli znajdują się one w aktach postępowania karnego, chyba że przepisy szczególne w sposób odmienny regulują dostęp do danej informacji.

Czy organ administracji publicznej prawidłowo umorzył postępowanie w sprawie udostępnienia informacji publicznej, uznając, że sprawa podlega wyłącznie przepisom Kodeksu postępowania karnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organ nieprawidłowo umorzył postępowanie, ponieważ powinien był rozpoznać wniosek merytorycznie na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Uzasadnienie

Decyzja umarzająca postępowanie była wadliwa, ponieważ organ błędnie uznał, że ustawa o dostępie do informacji publicznej nie ma zastosowania. Właściwe było rozpatrzenie wniosku merytorycznie.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną Prezesa Sądu Apelacyjnego w Warszawie od wyroku WSA w Warszawie.

Przepisy (5)

Główne

u.d.i.p. art. 1 § ust. 1 i 2

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Nie stosuje się ich wyłącznie wtedy, gdy są nie do pogodzenia z przepisami ustaw szczególnych.

u.d.i.p. art. 6 § ust. 1 pkt 4

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Treść orzeczeń sądów powszechnych stanowi informację publiczną.

Pomocnicze

k.p.k. art. 156 § § 1, § 5, § 5a

Kodeks postępowania karnego

Reguluje zasady udostępniania akt sprawy sądowej oraz akt postępowania przygotowawczego, w tym sporządzania odpisów. Dotyczy dostępu do akt jako zbioru, a nie do poszczególnych dokumentów.

k.p.k. art. 321

Kodeks postępowania karnego

p.p.s.a. art. 184

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi kasacyjnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Żądanie udostępnienia konkretnego, zanonimizowanego dokumentu (uzasadnienia postanowienia) podlega ustawie o dostępie do informacji publicznej. • Przepisy Kodeksu postępowania karnego regulują dostęp do akt sprawy jako całości, a nie do poszczególnych dokumentów stanowiących informację publiczną. • Organ powinien był rozpoznać wniosek merytorycznie, a nie umarzać postępowanie.

Odrzucone argumenty

Dostęp do żądanego dokumentu podlega wyłącznie przepisom Kodeksu postępowania karnego jako przepisom szczególnym, wyłączającym zastosowanie ustawy o dostępie do informacji publicznej. • Wniosek o udostępnienie uzasadnienia postanowienia jest tożsamy z wnioskiem o udostępnienie akt sprawy.

Godne uwagi sformułowania

przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi • przepis art. 156 Kodeksu postępowania karnego reguluje zasady udostępniania akt sprawy sądowej oraz akt postępowania przygotowawczego, sporządzania z nich odpisów, w tym wydawania kserokopii z dokumentów i uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy. Reguluje zatem kwestię dostępu do akt sprawy, jako zbioru określonych dokumentów, czego jednak w niniejszej sprawie skarżący się nie domagał. • nie można zastępować zarzutu naruszenia przepisów postępowania, zarzutem naruszenia prawa materialnego i za jego pomocą kwestionować ustaleń faktycznych.

Skład orzekający

Małgorzata Pocztarek

przewodniczący

Przemysław Szustakiewicz

członek

Wojciech Jakimowicz

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że żądanie udostępnienia konkretnego dokumentu stanowiącego informację publiczną, nawet znajdującego się w aktach postępowania karnego, podlega ustawie o dostępie do informacji publicznej, a przepisy k.p.k. dotyczące dostępu do akt nie wyłączają tego zastosowania."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy wnioskodawca żąda konkretnego dokumentu, a nie całych akt sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego prawa do informacji publicznej i jego relacji z przepisami proceduralnymi, co jest istotne dla wielu obywateli i prawników. Rozstrzygnięcie NSA wyjaśnia ważną kwestię interpretacyjną.

Czy uzasadnienie postanowienia z akt sprawy karnej to informacja publiczna? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst