III OSK 2774/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWniosek o udostępnienie zanonimizowanego uzasadnienia postanowienia Sądu Okręgowego w Warszawie w sprawie VIII Kp 1476/19 został początkowo odrzucony przez Prezesa Sądu Okręgowego, który powołał się na przepisy Kodeksu postępowania karnego (k.p.k.) dotyczące tajemnicy postępowania przygotowawczego i ograniczonego dostępu do akt. Prezes Sądu Apelacyjnego w Warszawie uchylił tę decyzję, umarzając postępowanie pierwszej instancji, uznając, że dostęp do informacji publicznej regulują przepisy szczególne, w tym art. 156 k.p.k., które wyłączają zastosowanie ustawy o dostępie do informacji publicznej (u.d.i.p.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Prezesa Sądu Apelacyjnego, stwierdzając, że organ powinien był rozpoznać wniosek merytorycznie. Sąd podkreślił, że orzeczenia sądowe wraz z uzasadnieniami stanowią informację publiczną, a nowelizacja art. 6 u.d.i.p. potwierdziła, że treść orzeczeń sądów powszechnych jest informacją publiczną. WSA uznał, że art. 156 k.p.k. reguluje dostęp do akt sprawy jako zbioru dokumentów, a nie do poszczególnych dokumentów stanowiących informację publiczną, w związku z czym wniosek o udostępnienie konkretnego, zanonimizowanego dokumentu powinien być rozpatrywany na gruncie u.d.i.p. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną organu. Sąd podkreślił, że zarzut naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię przepisów u.d.i.p. i k.p.k. był nieskuteczny, ponieważ organ nie wykazał, na czym polega błędne rozumienie przepisów przez WSA, ani jaka powinna być ich prawidłowa wykładnia. NSA zaznaczył, że organ w istocie kwestionował ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji, co jest niedopuszczalne w ramach zarzutu naruszenia prawa materialnego. Sąd potwierdził, że przepisy k.p.k. regulują dostęp do akt sprawy, ale nie wyłączają zastosowania u.d.i.p. w odniesieniu do udostępniania konkretnych dokumentów stanowiących informację publiczną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie, że żądanie udostępnienia konkretnego dokumentu stanowiącego informację publiczną, nawet znajdującego się w aktach postępowania karnego, podlega ustawie o dostępie do informacji publicznej, a przepisy k.p.k. dotyczące dostępu do akt nie wyłączają tego zastosowania.
Dotyczy sytuacji, gdy wnioskodawca żąda konkretnego dokumentu, a nie całych akt sprawy.
Zagadnienia prawne (2)
Czy żądanie udostępnienia konkretnego, zanonimizowanego dokumentu (uzasadnienia postanowienia) znajdującego się w aktach postępowania karnego podlega przepisom ustawy o dostępie do informacji publicznej, czy też wyłącznie przepisom Kodeksu postępowania karnego regulującym dostęp do akt sprawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Żądanie udostępnienia konkretnego, zanonimizowanego dokumentu stanowiącego informację publiczną podlega przepisom ustawy o dostępie do informacji publicznej, a przepisy Kodeksu postępowania karnego dotyczące dostępu do akt sprawy nie wyłączają tego zastosowania.
Uzasadnienie
Przepisy Kodeksu postępowania karnego regulują dostęp do akt sprawy jako zbioru dokumentów, a nie do poszczególnych dokumentów stanowiących informację publiczną. Ustawa o dostępie do informacji publicznej ma zastosowanie do udostępniania konkretnych dokumentów, nawet jeśli znajdują się one w aktach postępowania karnego, chyba że przepisy szczególne w sposób odmienny regulują dostęp do danej informacji.
Czy organ administracji publicznej prawidłowo umorzył postępowanie w sprawie udostępnienia informacji publicznej, uznając, że sprawa podlega wyłącznie przepisom Kodeksu postępowania karnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ nieprawidłowo umorzył postępowanie, ponieważ powinien był rozpoznać wniosek merytorycznie na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Uzasadnienie
Decyzja umarzająca postępowanie była wadliwa, ponieważ organ błędnie uznał, że ustawa o dostępie do informacji publicznej nie ma zastosowania. Właściwe było rozpatrzenie wniosku merytorycznie.
Przepisy (5)
Główne
u.d.i.p. art. 1 § ust. 1 i 2
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Nie stosuje się ich wyłącznie wtedy, gdy są nie do pogodzenia z przepisami ustaw szczególnych.
u.d.i.p. art. 6 § ust. 1 pkt 4
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Treść orzeczeń sądów powszechnych stanowi informację publiczną.
Pomocnicze
k.p.k. art. 156 § § 1, § 5, § 5a
Kodeks postępowania karnego
Reguluje zasady udostępniania akt sprawy sądowej oraz akt postępowania przygotowawczego, w tym sporządzania odpisów. Dotyczy dostępu do akt jako zbioru, a nie do poszczególnych dokumentów.
k.p.k. art. 321
Kodeks postępowania karnego
p.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi kasacyjnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Żądanie udostępnienia konkretnego, zanonimizowanego dokumentu (uzasadnienia postanowienia) podlega ustawie o dostępie do informacji publicznej. • Przepisy Kodeksu postępowania karnego regulują dostęp do akt sprawy jako całości, a nie do poszczególnych dokumentów stanowiących informację publiczną. • Organ powinien był rozpoznać wniosek merytorycznie, a nie umarzać postępowanie.
Odrzucone argumenty
Dostęp do żądanego dokumentu podlega wyłącznie przepisom Kodeksu postępowania karnego jako przepisom szczególnym, wyłączającym zastosowanie ustawy o dostępie do informacji publicznej. • Wniosek o udostępnienie uzasadnienia postanowienia jest tożsamy z wnioskiem o udostępnienie akt sprawy.
Godne uwagi sformułowania
przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi • przepis art. 156 Kodeksu postępowania karnego reguluje zasady udostępniania akt sprawy sądowej oraz akt postępowania przygotowawczego, sporządzania z nich odpisów, w tym wydawania kserokopii z dokumentów i uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy. Reguluje zatem kwestię dostępu do akt sprawy, jako zbioru określonych dokumentów, czego jednak w niniejszej sprawie skarżący się nie domagał. • nie można zastępować zarzutu naruszenia przepisów postępowania, zarzutem naruszenia prawa materialnego i za jego pomocą kwestionować ustaleń faktycznych.
Skład orzekający
Małgorzata Pocztarek
przewodniczący
Przemysław Szustakiewicz
członek
Wojciech Jakimowicz
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że żądanie udostępnienia konkretnego dokumentu stanowiącego informację publiczną, nawet znajdującego się w aktach postępowania karnego, podlega ustawie o dostępie do informacji publicznej, a przepisy k.p.k. dotyczące dostępu do akt nie wyłączają tego zastosowania."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy wnioskodawca żąda konkretnego dokumentu, a nie całych akt sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego prawa do informacji publicznej i jego relacji z przepisami proceduralnymi, co jest istotne dla wielu obywateli i prawników. Rozstrzygnięcie NSA wyjaśnia ważną kwestię interpretacyjną.
“Czy uzasadnienie postanowienia z akt sprawy karnej to informacja publiczna? NSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.