III OSK 2769/24

III OSK 2769/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2026-03-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-11-18
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Kazimierz Bandarzewski
Rafał Stasikowski /sprawozdawca/
Tamara Dziełakowska /przewodniczący/
Symbol z opisem
647  Sprawy związane z ochroną danych osobowych
Hasła tematyczne
Ochrona danych osobowych
Sygn. powiązane
II SA/Wa 2404/23 - Wyrok WSA w Warszawie z 2024-06-19
Skarżony organ
Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 171
art. 1 ust. 2
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Tamara Dziełakowska Sędziowie: sędzia NSA Rafał Stasikowski (sprawozdawca) sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski , po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2026 r., na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej, skargi kasacyjnej A. G., od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, z dnia 19 czerwca 2024 r. sygn. akt II SA/Wa 2404/23, w sprawie ze skargi A. G., na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych, z dnia 11 października 2023 r. nr DS.523.4317.2022.WP.MWY, w przedmiocie odmowy uwzględnienia wniosku, , , oddala skargę kasacyjną.,
Uzasadnienie
Wyrokiem z 19 czerwca 2024 r. sygn. akt. II SA/Wa 2404/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi A. G. ("skarżący", "strona") na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych z dnia 11 października 2023 r. nr DS.523.4317.2022.WP.MWY w przedmiocie odmowy uwzględnienia wniosku, oddalił skargę
Wyrok ten zapadł w następującym stanie faktycznym sprawy.
Do Urzędu Ochrony Danych Osobowych wpłynęła skarga skarżącego na nieprawidłowości w procesie przetwarzania jego danych osobowych przez Komendanta Głównego Policji, dalej "KGP", w Krajowym Systemie Informacyjnym Policji, dalej "KSIP". W treści skargi skarżący zakwestionował legalność przetwarzania jego danych osobowych w KSIP i zażądał nakazania KGP ich usunięcia z ww. systemu.
Wobec skarżącego zostało przeprowadzone w roku 2006 r. postępowanie karne w sprawie o czyn z art. 270 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks kamy (Dz. U. z 2022 r. poz. 1138 ze zm.), dalej "k.k.". Na zasadach określonych w ówcześnie obowiązującym art. 20 ust. 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2023 r. poz. 171 ze zm.) w związku z przedstawieniem skarżącemu zarzutów właściwe organy Policji dokonały tzw. rejestracji procesowej, tj. wprowadziły dane osobowe skarżącego do zbioru danych KSIP jako o osobie podejrzanej o popełnienie przestępstwa ściganego z oskarżenia publicznego. Następnie dane osobowe skarżącego były przetwarzane przez Policję w 2009 r. w związku z postępowaniem karnym w sprawie o czyny z art. 50 ust. 1, art. 59 ust. 1 oraz art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz.U. z 2023 r. poz. 172).
Sąd Rejonowy w [...] wyrokiem z dnia 15 września 2011 r. (sygn. akt II K 257/10) uznał skarżącego za winnego zarzucanych mu czynów i wymierzył mu karę łączną jednego roku i sześciu miesięcy pozbawienia wolności.
Skarżący pismem z dnia 8 czerwca 2022 r. zwrócił się do KGP o usunięcie jego danych osobowych z KSIP, powołując się na przepisy o ochronie danych osobowych.
Odpowiadając na wniosek skarżącego KGP pismem z dnia 14 czerwca 2022 r. (WK-WOI-5636/5521/22/MW) poinformował skarżącego o podstawach prawnych przetwarzania przez Policję danych osobowych w KSIP oraz wskazał zakres i cel ich przetwarzania, a także zasady weryfikacji przydatności danych osobowych.
W wyniku dokonanych weryfikacji KGP stwierdził dalszą zasadność przetwarzania danych osobowych skarżącego. KGP wyjaśnił, że w związku z naruszeniem norm prawnokarnych przez skarżącego oraz rodzajem norm naruszonych nie można stwierdzić, że dane osobowe skarżącego stały się zbędne dla realizacji zadań Policji, zwłaszcza wymienionych w art. 1 ust. 2 ustawy o Policji m.in. ochrony życia i zdrowia ludzi oraz mienia przed bezprawnymi zamachami naruszającymi te dobra, a także wykrywania przestępstw i wykroczeń oraz ścigania ich sprawców. Podkreślono, że nie bez znaczenia dla odmownej decyzji w zakresie usunięcia danych osobowych skarżącego z KSIP pozostaje również rodzaj dóbr chronionych prawem naruszonych popełnionymi przez skarżącego przestępstwem oraz formy sprawstwa i umyślności popełnionego czynu.
Następnie organ wskazał, że zasady i warunki ochrony danych osobowych przetwarzanych przez właściwe organy w celu rozpoznawania, zapobiegania, wykrywania i zwalczania czynów zabronionych, w tym zagrożeń dla bezpieczeństwa i porządku publicznego, a także wykonywania tymczasowego aresztowania, kar, kar porządkowych i środków przymusu skutkujących pozbawieniem wolności zostały określone w ustawie z dnia 14 grudnia 2018 r.
Z materiału dowodowego zgromadzonego w rozpoznawanej sprawie wynika, że organy Policji dokonały zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2018 r. stosownej weryfikacji gromadzonych w KSIP danych skarżącego. KGP dokonał weryfikacji tych danych po otrzymaniu informacji o zakończeniu postępowania w sprawie przeciwko skarżącemu, następnie w związku z otrzymanym wnioskiem skarżącego o usunięcie jego danych osobowych z KSIP, a także w związku ze skargą skarżącego do PUODO. Weryfikacji dokonano w szczególności pod kątem przesłanek z art. 51 ust. 4 Konstytucji RP oraz pod kątem legalności i celowości przetwarzania danych osobowych. Organy Policji, dokonując powyższych weryfikacji, zgodnie z przepisami rozdziału 15 ww. zarządzenia nr 70 Komendanta Głównego Policji z dnia 2 grudnia 2019 r., uwzględniły m.in. czas, który upłynął od momentu wprowadzenia informacji, w tym danych osobowych, do zbiorów danych KSIP do momentu dokonywania oceny oraz aktualność przesłanek legalności i niezbędności dalszego przetwarzania informacji, w tym danych osobowych, do wykonania zadań ustawowych Policji. Ze zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie wynika, iż KGP stwierdził dalszą zasadność przetwarzania danych osobowych skarżącego.
KGP wskazał, iż ustawowym celem przetwarzania danych osobowych skarżącego jest zapobieżenie popełnieniu przez niego w przyszłości przestępstwa, jak również — w przypadku niemożności zapobieżenia — wykrycie go. W związku z naruszeniem norm prawnokarnych przez skarżącego oraz rodzajem norm naruszonych KGP uznał, że nie można stwierdzić, że dane osobowe skarżącego stały się zbędne dla realizacji zadań Policji, zwłaszcza wymienionych w art. 1 ust. 2 ustawy o Policji m.in. ochrony życia i zdrowia ludzi oraz mienia przed bezprawnymi zamachami naruszającymi te dobra, a także wykrywania przestępstw i wykroczeń oraz ścigania ich sprawców. Podkreślono, że nie bez znaczenia dla odmownej decyzji w zakresie usunięcia danych osobowych skarżącego z KSIP pozostaje również rodzaj dóbr chronionych prawem naruszonych popełnionym przez skarżącego przestępstwem oraz forma sprawstwa i umyślności popełnionego czynu. W ocenie KGP cechy przestępstw, których dotyczyły postępowania prowadzone wobec skarżącego stanowią kolejny element uzasadniający dalsze przetwarzanie jego danych osobowych przez Policję w KSIP. KGP podkreślił, że przetwarzanie to ma na celu po pierwsze uniemożliwienie ponownego popełnienia takiego czynu, po drugie zaś właściwe dokonywanie dalszych prognoz kryminologicznych oraz czynności analitycznych, a także pełną realizację ustawowych zadań Policji.
Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych (dalej "PUODO", "organ") decyzją z dnia 11 października 2023 r. nr DS.523.4317.2022.WP.MWY, wydaną na podstawie art. 104 § 1 oraz ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r. poz. 775, z późn. zm.), dalej "k.p.a.", oraz art. 5 ust. 1 pkt 6 w zw. z art. 12 oraz art. 13 ustawy z dnia 14 grudnia 2018 r. o ochronie danych osobowych przetwarzanych w związku z zapobieganiem i zwalczaniem przestępczości (Dz. U. z 2023 r. poz. 1206, dalej ustawa z dnia 14 grudnia 2018 r.) po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w sprawie skargi skarżącego na nieprawidłowości w procesie przetwarzania jego danych osobowych przez Komendanta Głównego Policji w Krajowym Systemie Informacyjnym Policji, odmówił uwzględnienia wniosku.
PUODO wskazał, że ocena przez niego dokonywana ma na celu zbadanie zasadności skierowania pod adresem określonego podmiotu nakazu odpowiadającego dyspozycji art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2018 r., służącego przywróceniu stanu zgodnego z prawem w procesie przetwarzania danych - jest więc ona uzasadniona i potrzebna o tyle, o ile nieprawidłowości w procesie przetwarzania danych osobowych istnieją.
W ocenie organu w niniejszej sprawie nie ma podstaw do stwierdzenia, że dane osobowe skarżącego są obecnie przetwarzane przez KGP w sposób niezgodny z ustawą z dnia 14 grudnia 2018 r. Przetwarzanie danych osobowych skarżącego w zakresie objętym skargą znajduje oparcie w przesłance określonej w art. 13 ustawy z dnia 14 grudnia 2018 r. Przepis ten statuuje legalne podstawy przetwarzania danych osobowych. Wiążąc treść tego przepisu z kompetencjami organów Policji w zakresie zapewniania bezpieczeństwa i porządku publicznego, a także z prawem tych organów do przetwarzania danych osobowych osób podejrzanych o popełnienie przestępstwa, skazanych prawomocnym wyrokiem sądu, jak również tych, wobec których skazanie uległo zatarciu, należy dojść do wniosku, że przetwarzanie danych osobowych skarżącego w KSIP oparte jest obecnie na obowiązujących przepisach prawa.
Organ uznał za istotne, że dane osobowe skarżącego zostały, zgodnie z przepisami, poddane stosownej weryfikacji i ocenie ich przydatności, co implikuje dalsze pozostawienie ich w KSIP. PUODO podzielił dotychczasowe stanowisko sądów administracyjnych podkreślające, że to organy Policji oceniają przydatność zebranych informacji zawierających dane osobowe, które są przetwarzane w związku z realizacją zadań ustawowych Policji. Natomiast PUODO nie jest władny do dokonywania oceny postępowania prowadzonego przez organy Policji, a tym samym nie może oceniać przydatności danych zebranych w tych postępowaniach.
Na powyższą decyzję skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący zarzucił, że decyzja ta jest niezgodna z prawem i wniósł o jej uchylenie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wskazanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.
W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji podniósł, że podziela ocenę organu wskazującą, że w sytuacji opisanej w niniejszej sprawie nie ma podstaw do stwierdzenia, iż dane osobowe skarżącego są obecnie przetwarzane przez KGP w sposób niezgodny z ustawą z dnia 14 grudnia 2018 r. Słusznie PUODO wywodzi, że przetwarzanie danych osobowych skarżącego w zakresie objętym skargą znajduje oparcie w przesłance określonej w art. 13 ustawy z dnia 14 grudnia 2018 r.
W świetle powyższych regulacji, wbrew poglądowi skarżącego, organy Policji są uprawnione do przetwarzania danych osób skazanych prawomocnym wyrokiem sądu, jak również tych, wobec których skazanie uległo zatarciu. Realizowanie bowiem celu, jakim jest zapewnienie bezpieczeństwa i porządku publicznego przez organy Policji, wykazuje przesłankę niezbędności przetwarzania danych osobowych w KSIP dla spełnienia obowiązku wynikającego z przepisu prawa (art. 1 ust. 2 ww. ustawy o Policji), co oznacza, że sam proces przetwarzania zawartych w tym zbiorze danych nie wykracza poza dopuszczalny zakres ich przetwarzania określony w art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2018 r. Kryterium niezbędności przetwarzania danych osobowych w KSIP musi być bowiem odnoszone do ustawowych zadań Policji, których realizowaniu mają służyć przepisy art. 20 ust. 1 i 2b ustawy o Policji w zw. z art. 16 ustawy z dnia 14 grudnia 2018 r.
Sąd wskazał, że ocena zasadności wniosku o nakazanie usunięcia danych osobowych, jak w przypadku rozstrzyganej sprawy, z KSIP, musi zatem uwzględniać nie tylko ochronę interesu indywidualnego skarżącego, ale także uwarunkowania wynikające z innych regulacji prawnych funkcjonujących w systemie prawa, jako że art. 31 ust. 3 Konstytucji RP wskazuje właśnie na ustawowe podstawy owych ograniczeń. Tym samym irracjonalne byłoby pozbawienie organów Policji dostępu do jak najpełniejszej informacji, którą Policja sama wytworzyła w sposób legalny. Jednocześnie zastrzec należy, że zebrane przez Policję informacje przechowywane są i mogą być wykorzystane tylko w związku z prowadzonymi czynnościami, służącymi Państwu.
Dostrzegając niebezpieczeństwo płynące z faktu zachowania zbioru, jak również trudności kontroli prawidłowego postępowania ze zbiorami, czy też możliwości ekscesywnego ich wykorzystania, nie można jednak uznać, by tego rodzaju obawy miały determinować decyzję o wcześniejszym usuwaniu z KSIP danych.
Podkreślenia wymaga, że przetwarzanie danych zawartych w KSIP ma służyć dobru ogólnemu, toteż dysponowanie informacjami zgromadzonymi w zbiorze przez okres, w jakim informacje te są organom Policji potrzebne, jest wprost proporcjonalne do celu, który organy te realizują w związku z koniecznością zapewnienia ładu i porządku publicznego oraz bezpieczeństwa obywateli. Omawiane uregulowania wynikające z ustawy o Policji, jakkolwiek mogą subiektywnie ograniczać sferę prywatności osoby, wobec której nastąpiło zatarcie skazania, to jednak ograniczenia te podyktowane są niezbędnością w zapewnieniu bezpieczeństwa i porządku publicznego, a więc wynikają z interesu Państwa, na co – jak już wcześniej podkreślono - zezwala art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, wskazując właśnie na ustawowe podstawy owych ograniczeń.
Nie można czynić zatem KGP, jako administratorowi danych zawartych w KSIP, zarzutu, że w sposób bezprawny przechowuje pozyskane dane osobowe skarżącego. To organy Policji oceniają bowiem przydatność zebranych informacji do celu zapobieżenia popełnieniu przestępstwa, bądź w przypadku niemożności zapobieżenia, wykrycia go. Ustawodawca celowo ograniczył się do określenia granicznego okresu 10 lat obowiązującego do dokonania weryfikacji posiadanych w systemie informatycznym danych, jedynie pod kątem ich dalszej przydatności. Jeśli bowiem informacje o osobie zawarte w KSIP stają się nieprzydatne dla celów prewencyjnych, dowodowych czy wykrywczych, organ Policji może zdecydować o ich usunięciu, czyniąc to jednak nie rzadziej niż raz na 10 lat, przy uwzględnieniu oceny niezbędności przetwarzania danych pod kątem realizacji ustawowych zadań Policji. Z akt sprawy, w tym wyjaśnień złożonych przez KGP wynika, iż w stosunku do skarżącego dokonano wymaganych ustawą weryfikacji.
Nie bez znaczenia jest także fakt, że - biorąc pod uwagę odmienny od zbiorów urzędowych status policyjnego zbioru danych w KSIP - informacje, w tym dane osobowe, przetwarza się w celu wykonywania zadań ustawowych Policji, w sposób dyskrecjonalny. Oznacza to, że udostępnianie przez Komendanta Głównego Policji, jako administratora danych, informacji z policyjnego zbioru danych odbiorcom, tj. innym organom władzy publicznej, służbom lub instytucjom jest możliwe wyłącznie w przypadku, gdy taki obowiązek wynika z innych przepisów szczególnych, które określają także zakres i cel udostępnienia. Zasady udostępniania takich informacji określa art. 21 ustawy z dnia 14 grudnia 2018 r.
Sąd uznał zatem, że skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza norm prawa materialnego czy procesowego.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł skarżący, zaskarżając go w całości i wnosząc o:
- uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie,
- zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.
Na podstawie art. 174 pkt 1 oraz 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2025 r., poz. 769 ze zm., dalej p.p.s.a.) zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
1. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. polegające na niedostrzeżeniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, że Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych naruszył normy art. 7, 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez ograniczenie się do przyjęcia jedynie skrajnie ogólnikowych i lakonicznych wyjaśnień Komendanta Głównego Policji, w których to on jedynie na zasadzie "kopiuj wklej", nie odnosząc się do indywidualnej sytuacji skarżącego stwierdził, przywołując niejako jedynie treść ustawy z dnia 14 grudnia 2018 roku o ochronie danych osobowych przetwarzanych w związku z zapobieganiem i zwalczaniem przestępczości, iż dla celów ww. ustawy nie zachodzą podstawy do usunięcia danych dotyczących skarżącego z Krajowego Systemu Informacyjnego Policji oraz niezażądania przez PUODO od KGP wyczerpujących, konkretnych, zindywidualizowanych do skarżącego wyjaśnień wskazujących w jaki konkretnie sposób dalsze przetwarzanie danych o skarżącym w KSIP zapobiegną, ułatwią rozpoznanie, wykrycie lub zwalczanie czynu/czynów mając być popełnionymi w przyszłości przez skarżącego, w wyniku czego błędnie ustalono przez PUODO, że nie zachodzą przesłanki do uwzględniania wniosku skarżącego o usunięcie jego danych z KSIP, co miało istotny wpływ na wydanie i treść decyzji PUODO, gdyż doprowadziło do wydania decyzji odmownej, a także na treść wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie poprzez oddalenie skargi;
2. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. polegające na niedostrzeżeniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, że Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych naruszył normy art. 7, 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, iż dane dotyczące skarżącego w zakresie danych dotyczących przestępstwa z art. 270 § 1 k.k., co do którego miało toczyć się postępowanie przygotowawcze w 2006 roku (w materiale dowodowym brak jest dowodów na skazanie skarżącego za ww. przestępstwo) są danymi, które nie powinny podlegać usunięciu z KSIP zgodnie z wnioskiem skarżącego, podczas gdy zgodnie z orzeczeniem Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z 4 grudnia 2008 roku, bezterminowe przechowywanie przez władze państwowe danych bardzo wrażliwych osób, wobec których zakończono już prawomocnie postępowanie karne, w wyniku którego dana osoba nie została skazana jest niedopuszczalne w demokratycznym społeczeństwie i prowadzi do naruszenia przepisu art. 8 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, co stanowi naruszenie prawa do ochrony życia prywatnego. W wyniku powyższego błędnie ustalono przez PUODO, że nie zachodzą przesłanki do uwzględniania wniosku skarżącego o usunięcie jego danych z KSIP w zakresie ww. przestępstwa, co miało istotny wpływ na wydanie i treść decyzji PUODO, gdyż doprowadziło do wydania decyzji odmownej, a także na treść wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie poprzez oddalenie skargi;
3. w konsekwencji powyższego - naruszenie prawa materialnego w postaci art. 1 pkt 1) w zw. z art. 13 ust. 1 oraz ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2018 roku poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, iż w niniejszym indywidualnym przypadku zachodzą przesłanki do dalszego przetwarzania danych skarżącego i nie zachodzą przesłanki do ich usunięcia, podczas gdy w świetle całego zebranego materiału dowodowego, w tym wyjaśnień KGP, nie sposób dojść do takiej konkluzji;
4. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzucono ponadto naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy skarżący wykazał, iż postępowanie organu administracji publicznej dotknięte było wadami, które uniemożliwiły prawidłowe ustalenie stanu faktycznego w sprawie i wydanie prawidłowej odpowiadającej prawu decyzji.
W piśmie z 12 października 2024 r. uzupełniającym braki formalne skargi kasacyjnej skarżący oświadczył, że zrzeka się rozprawy.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 182 § 2 p.p.s.a., ponieważ skarżąca kasacyjnie zrzekła się rozprawy, a organ, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia odpisu środka zaskarżenia, nie zażądał jej przeprowadzenia.
Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., ani żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do zbadania zarzutów kasacyjnych.
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.
Skargę kasacyjną od wyroku sądu pierwszej instancji można oprzeć na następujących podstawach:
1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,
2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 p.p.s.a.).
Naczelny Sąd Administracyjny nie może zasadniczo we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, ani uściślać bądź w inny sposób ich korygować (por. wyrok NSA z 27 stycznia 2015 r., II GSK 2140/13), chyba że umożliwia to powołana choćby niedoskonale podstawa prawna. Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie w swoim orzecznictwie podkreślał, że nie ma on obowiązku formułowania za stronę zarzutów kasacyjnych na podstawie uzasadnienia skargi kasacyjnej. Do autora skargi kasacyjnej należy bowiem wskazanie konkretnych przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, które w jego ocenie naruszył sąd pierwszej instancji, określenie sposobu naruszenia prawa i precyzyjne wyjaśnienie, na czym polegało jego niewłaściwe zastosowanie lub błędna interpretacja - w odniesieniu do prawa materialnego, a w przypadku podstawy z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. – dodatkowo wykazanie istotnego wpływu naruszenia prawa procesowego na rozstrzygnięcie sprawy przez sąd pierwszej instancji. Przytoczenie podstaw kasacyjnych, rozumiane jest jako wskazanie przepisów, które - zdaniem strony wnoszącej skargę kasacyjną - zostały naruszone przez wojewódzki sąd administracyjny. Dopełnienie tego obowiązku wiąże się stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 183 § 1 p.p.s.a. z obowiązkiem Naczelnego Sądu Administracyjnego odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych (por. uchwała NSA z 26 października 2009 r., I OPS 10/09). Naczelny Sąd Administracyjny tylko wtedy może uczynić zadość temu obowiązkowi, gdy strona wnosząca skargę kasacyjną poprawnie określi, jakie przepisy jego zdaniem naruszył wojewódzki sąd administracyjny i na czym owo naruszenie polegało (por. podobnie wyroki NSA: z 7 stycznia 2010 r., II FSK 1289/08; z 22 września 2010 r., II FSK 764/09; z 16 lipca 2013 r., sygn. akt II FSK 2208/11), a także w odniesieniu do podstawy formalnej – uprawdopodobnienie istotnego wpływu naruszenia na wynik postępowania. Prawidłowo skonstruowany zarzut powinien następnie zostać uzasadniony. Uzasadniając zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa. Z kolei uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, iż sąd, stosując przepis, popełnił błąd w subsumcji, czyli że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi ponadto w uzasadnieniu jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia, bądź jak powinien być stosowany konkretny przepis prawa ze względu na stan faktyczny sprawy, a w przypadku zarzutu niezastosowania przepisu - dlaczego powinien być zastosowany.
Naruszenie prawa procesowego, o którym mowa w powołanym przepisie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. może przejawiać się w tych samych postaciach co naruszenie prawa materialnego. Może wiec polegać na błędnej wykładni przepisu postępowania lub na niewłaściwym jego zastosowaniu. Skarga kasacyjna oparta na tej podstawie może być uwzględniona jedynie wtedy, gdy uchybienie wojewódzkiego sądu administracyjnego mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Użycie w omawianym przepisie słowa "wpływ" oznacza, że pomiędzy uchybieniem procesowym a wydanym w sprawie orzeczeniem zachodzi związek przyczynowy. Wykazanie wpływu na wynik sprawy – co jest podstawowym obowiązkiem autora skargi kasacyjnej - sprowadza się do wyjaśnienia związku przyczynowego między naruszeniem prawa a wynikiem sprawy, tj. podania stosownej argumentacji uzasadniającej twierdzenie, że gdyby nie doszło do zarzucanego naruszenia, to w sprawie mogłoby zostać wydane inne rozstrzygnięcie niż kwestionowane skargą kasacyjną. Innymi słowy chodzi o wykazanie, że naruszenia prawa były na tyle istotne, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia (por. wyroki NSA: z 10 stycznia 2023 r., sygn. akt III OSK 1545/21; z 11 marca 2014 r., sygn. akt II GSK 2103/12).
Są to podstawowe wymogi formalne, którym musi odpowiadać każda skarga kasacyjna. Konieczne było ich przypomnienie, gdyż skarga kasacyjna daleka jest od paradygmatu wyznaczonego mocą ustawy. Naczelny Sąd Administracyjny chce w ten sposób wskazać i podkreślić, iż dostrzega jej rozliczne mankamenty. Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny dąży zawsze, aby zabezpieczyć prawo strony do sądu i rozpoznać sprawę merytorycznie w zakresie, który jest możliwy ze względu na treść skargi kasacyjnej. Kierując się tymi dyrektywami Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że w zarzutach naruszenia prawa procesowego nie doszło do określenia sposobu naruszenia przepisów wskazanych w ich treści. W pierwszym i drugim zarzucie procesowym naruszone miały zostać przepisy art. 151 p.p.s.a w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. polegające na niedostrzeżeniu naruszenia norm art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a.
Naczelny Sąd Administracyjny stoi na stanowisku, iż organ wyjaśnił sprawę w zakresie niezbędnym do wydania rozstrzygnięcia, przy uwzględnieniu jej specyfiki. Specyfika ta wynika z tego, iż przedmiotem ustaleń faktycznych nie jest, jak ma to zazwyczaj miejsce w sprawach administracyjnych, ustalenie stanu faktycznego przeszłego, a zatem okoliczności, które wydarzyły się w jakimś miejscu i czasie w przeszłości. W takich przypadkach przeprowadzenie poszczególnych dowodów służy rekonstrukcji wydarzenia lub stanu minionego. W rozpoznawanej sprawie ustalenia faktyczne są zaś nakierowane na wyprowadzenie twierdzeń odnoszących się do przyszłości i mających charakter w gruncie rzeczy probabilistyczny. Jest to atypowa sytuacja z punktu widzenia generalnej specyfiki "zwyczajnej" sprawy administracyjnej. Stąd też nie może dziwić w takiej sytuacji, iż konstrukcja stanu faktycznego sprawy złożona jest z ocen organu poczynionych na bazie faktów minionych, które uprawniały wprowadzenie i dalsze przetwarzanie danych osobowych skarżącego do KSIP. Uwzględniając te odmienność nie sposób podzielić zapatrywania autora skargi kasacyjnej o niewyjaśnieniu przyczyn dla których jego zdaniem konieczne jest dalsze przetwarzanie danych osobowych skarżącego.
Organ wyraźnie wskazał, że powodem przetwarzania danych osobowych w KSIP jest naruszenie norm prawnokarnych przez skarżącego oraz rodzaj norm naruszonych, co nie pozwala na stwierdzenie, że dane osobowe skarżącego stały się zbędne dla realizacji zadań Policji, zwłaszcza wymienionych w art. 1 ust. 2 ustawy o Policji m.in. ochrony życia i zdrowia ludzi oraz mienia przed bezprawnymi zamachami naruszającymi te dobra, a także wykrywania przestępstw i wykroczeń oraz ścigania ich sprawców. Podkreślił dalej, że nie bez znaczenia dla odmownej decyzji w zakresie usunięcia danych osobowych skarżącego z KSIP pozostaje również rodzaj dóbr chronionych prawem naruszonych popełnionymi przez skarżącego przestępstwem oraz formy sprawstwa i umyślności popełnionego czynu. Z treści decyzji wynikają czyny i ich klasyfikacje prawnokarne.
Następnie organ wskazał, że zasady i warunki ochrony danych osobowych przetwarzanych przez właściwe organy w celu rozpoznawania, zapobiegania, wykrywania i zwalczania czynów zabronionych, w tym zagrożeń dla bezpieczeństwa i porządku publicznego, a także wykonywania tymczasowego aresztowania, kar, kar porządkowych i środków przymusu skutkujących pozbawieniem wolności zostały określone w ustawie z dnia 14 grudnia 2018 r.
Ustalenia faktyczne tego rodzaju są złożone z faktów minionych odnoszących się do skarżącego. Są one związane z prowadzonymi postępowaniami karnymi, orzeczeniami zapadłymi co do jego osoby, rodzajami naruszonych norm prawnokarnych i innymi elementami strony przedmiotowej i podmiotowej czynów zabronionych, a następnie - z ocenami o charakterze probabilistycznym sformułowanymi przez organ w powiązaniu z zadaniami do jakich została powołana Policja. Zgodzić się należy, że w sprawie o popełnienie czynu opisanego w art. 270 § 1 k.k. nie doszło do skazania skarżącego, a jedynie było prowadzone postępowanie przygotowawcze. Skarżący nie może jednak pominąć okoliczności, iż zostały mu wówczas przedstawione zarzuty, co uzasadniało dokonanie tzw. rejestracji procesowej i wprowadzenie jego danych do KSIP. Istniała zatem legalna przyczyna przetwarzania jego danych osobowych. Organ kierując się własną oceną czynów, które stały się podstawą rejestracji jego danych osobowych w KSIP oraz oceną co do niezbędności dalszego przetwarzania tych danych z punktu widzenia ochrony porządku, bezpieczeństwa publicznego, zdrowia, życia i mienia obywateli, uznał, iż nie jest możliwe uwzględnienie wniosku skarżącego. Ocenę tą należy podzielić, biorąc pod uwagę całokształt okoliczności faktycznych sprawy, związanych z ówczesnym sposobem życia skarżącego i jego stosunkiem względem porządku prawnego, społeczeństwa i dóbr prawnie chronionych innych ludzi. Z tego punktu widzenia poczynione ustalenia faktyczne odpowiadają treści przepisów art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. Powyższe jest wystarczające do stwierdzenia, że zarzuty naruszenia prawa procesowego są nieuzasadnione.
Dodać również należy, że w treści zarzutu 1 i 2 powołano przepis art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Przywołano zatem normy, które wzajemnie się wykluczają, gdyż sąd pierwszej instancji może oprzeć swój wyrok wyłącznie na jednym z przepisów. Nie może tym samym dojść do naruszenia obu przepisów jednocześnie, czy też w sposób pozostający ze sobą w związku.
W odniesieniu do zarzutów numer 1 i 2 zauważyć należy ponadto, że przepis art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. jest wewnętrznie rozbudowany i składa się z liter a, b i c.
W orzecznictwie zgodnie przyjmuje się, że odniesieniu do przepisu, który nie stanowi jednej zamkniętej całości, a składa się z ustępów, punktów i innych jednostek redakcyjnych, wymóg skutecznie wniesionej skargi kasacyjnej jest spełniony wówczas, gdy wskazuje ona konkretny przepis naruszony przez sąd pierwszej instancji, z podaniem numeru artykułu, ustępu, punktu i ewentualnie innej jednostki redakcyjnej przepisu. Naruszony przez Sąd pierwszej instancji przepis musi być wyraźnie wskazany, gdyż w przeciwnym razie ocena zasadności skargi kasacyjnej nie jest możliwa. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany granicami skargi kasacyjnej i nie ma w związku z tym kompetencji do dokonywania za wnoszącego skargę kasacyjną wyboru, który przepis prawa został naruszony i dlaczego. Stanowi to powinność autora skargi kasacyjnej, który jest profesjonalnym pełnomocnikiem strony.
W przypadku zarzutu procesowego określonego w punkcie 4. dodatkowo podnieść należy, iż został on zbudowany wyłącznie z przepisu art. 145 § 1 pkt 1 c p.p.s.a. Przepis ten nie był stosowany w rozpoznawanej sprawie, gdyż doszło do oddalenia skargi, a zatem zastosowany został przepis art. 151 p.p.s.a. Nie mogło więc dojść do jego naruszenia.
Z powyższych względów zarzuty 1, 2 i 4 nie zasługiwały na uwzględnienie.
Zarzut naruszenia prawa materialnego jest nieuzasadniony. Ze skargi kasacyjnej wynika, że naruszenie przepisów prawa materialnego wskazanych w zarzucie numer 2 było konsekwencją naruszenia norm prawa procesowego. Zarzut ten formułuje sposób naruszenia prawa materialnego i wskazuje, że było to niewłaściwe zastosowanie prawa materialnego. Ujmując to inaczej autor skargi kasacyjnej wskazuje, iż doszło do niewłaściwego zastosowania prawa materialnego polegającego na uprzednim niewłaściwym dokonaniu ustaleń faktycznych i zastosowaniu błędnych ustaleń faktycznych do normy prawa materialnego. Jest to poprawnie i logicznie skonstruowany zarzut naruszenia prawa materialnego. Jego skuteczność jest jednakże uzależniona od uprzedniej skuteczności zarzutów naruszenia prawa procesowego odnoszących się do prawidłowości poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych. Ich bezzasadność pociąga automatyczną bezzasadność zarzutu naruszenia prawa materialnego sformułowanego w pkt 3 skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej.