III OSK 2767/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dowódcy [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim, który uchylił decyzję odmawiającą wypłaty świadczenia pieniężnego żołnierzowi rezerwy A.P. Świadczenie to miało rekompensować utracony dochód z działalności gospodarczej prowadzonej w Holandii w związku z odbyciem ćwiczeń wojskowych. Sąd pierwszej instancji uznał, że przepisy rozporządzenia, wymagające zaświadczenia z polskiego urzędu skarbowego, są zbyt restrykcyjne i mogą naruszać zasadę równości oraz unijne swobody przedsiębiorczości, dopuszczając możliwość ustalenia dochodu na podstawie innych dowodów. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, uchylił wyrok WSA. Sąd kasacyjny stwierdził, że żołnierz nie przedstawił wymaganych dokumentów (zaświadczenia z urzędu skarbowego lub jego zagranicznego odpowiednika) do udokumentowania dochodu z działalności gospodarczej. NSA podkreślił, że organ nie jest zobowiązany do pozyskiwania takich dokumentów z zagranicy, a ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy. W związku z brakiem możliwości ustalenia dochodu, NSA uznał, że zastosowanie znalazł art. 312 ust. 4 ustawy o obronie Ojczyzny, który przewiduje obliczenie świadczenia na podstawie minimalnego wynagrodzenia. Ostatecznie NSA uchylił zaskarżony wyrok i oddalił skargę żołnierza, odstępując od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalanie prawa do świadczeń pieniężnych dla żołnierzy rezerwy prowadzących działalność gospodarczą za granicą, wymogi dowodowe, kontrola zgodności rozporządzeń z prawem wyższego rzędu.
Dotyczy specyficznej sytuacji żołnierzy rezerwy i dochodów z zagranicznej działalności gospodarczej. Interpretacja wymogów dowodowych może być stosowana analogicznie w innych sprawach administracyjnych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy żołnierz rezerwy, prowadzący działalność gospodarczą za granicą, może uzyskać świadczenie pieniężne rekompensujące utracony dochód, jeśli nie przedstawi zaświadczenia z polskiego urzędu skarbowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli nie przedstawi odpowiednich dokumentów potwierdzających dochód, a organ nie jest zobowiązany do ich pozyskiwania z zagranicy.
Uzasadnienie
NSA uznał, że żołnierz ma obowiązek udokumentować utracony dochód z działalności gospodarczej, a brak wymaganych dokumentów (zaświadczenia z polskiego urzędu skarbowego lub jego zagranicznego odpowiednika) skutkuje zastosowaniem przepisów o braku możliwości ustalenia dochodu i obliczeniem świadczenia na podstawie minimalnego wynagrodzenia.
Czy przepisy rozporządzenia, wymagające zaświadczenia z polskiego urzędu skarbowego do ustalenia dochodu z działalności gospodarczej za granicą, naruszają zasadę równości i swobody przedsiębiorczości?
Odpowiedź sądu
Choć przepisy rozporządzenia mogą być problematyczne w kontekście unijnych zasad i zasady równości, NSA uznał, że w tej konkretnej sprawie żołnierz nie przedstawił żadnych dokumentów, które pozwoliłyby na ustalenie dochodu, co uzasadniało zastosowanie art. 312 ust. 4 ustawy.
Uzasadnienie
NSA odniósł się do zarzutu naruszenia zasady równości, wskazując na możliwość incydentalnej kontroli zgodności rozporządzenia z Konstytucją przez sądy. Stwierdził, że choć przepisy rozporządzenia mogą być problematyczne, to w sytuacji braku jakichkolwiek dowodów dochodu ze strony żołnierza, organ prawidłowo zastosował przepisy ustawy.
Czy sąd administracyjny może odmówić zastosowania przepisu rozporządzenia z powodu jego niezgodności z Konstytucją lub ustawą?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd administracyjny jest uprawniony do odmowy zastosowania przepisu rozporządzenia, jeśli stwierdzi jego niezgodność z Konstytucją lub ustawą.
Uzasadnienie
NSA powołał się na art. 178 ust. 1 Konstytucji RP i orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego oraz NSA, potwierdzając kompetencję sądów do incydentalnej kontroli przepisów rangi podustawowej.
Przepisy (26)
Główne
u.o.O. art. 312 § ust. 1
Ustawa o obronie Ojczyzny
Żołnierzom OT pełniącym terytorialną służbę wojskową rotacyjnie przysługuje świadczenie pieniężne rekompensujące utracone wynagrodzenie lub dochód z działalności gospodarczej/rolniczej.
u.o.O. art. 312 § ust. 4
Ustawa o obronie Ojczyzny
W przypadku braku możliwości ustalenia dochodu z działalności gospodarczej, świadczenie pieniężne przysługuje w kwocie obliczonej na podstawie minimalnego wynagrodzenia.
rozp. MON art. 4 § ust. 1 pkt 2
Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej w sprawie świadczenia pieniężnego dla żołnierzy...
Do wniosku o świadczenie pieniężne należy dołączyć zaświadczenie naczelnika urzędu skarbowego o średniej miesięcznej kwocie dochodu z działalności gospodarczej.
rozp. MON art. 5
Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej w sprawie świadczenia pieniężnego dla żołnierzy...
Do wniosku o ustalenie i wypłatę świadczenia pieniężnego dołącza się zaświadczenie, o którym mowa w § 4 ust. 1.
Pomocnicze
u.o.O. art. 157
Ustawa o obronie Ojczyzny
Nie powołuje się do obowiązkowej zasadniczej służby wojskowej obywateli polskich stale zamieszkujących za granicą przez co najmniej 2 lata.
Dz.U. 2022 poz 2305 art. 321 § ust. 4
Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 207 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7b
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 76 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Konstytucja RP art. 32 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 32 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 178 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 8 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 175 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 184
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
u.o.m.w.p.
Ustawa z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę
u.p.d.o.f.
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
Konwencja PL-NL
Konwencja między Rzecząpospolitą Polską a Królestwem Niderlandów w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu
Argumenty
Skuteczne argumenty
Żołnierz nie przedstawił wymaganych dokumentów do ustalenia dochodu z działalności gospodarczej. • Organ nie jest zobowiązany do pozyskiwania dokumentów z zagranicy. • Zastosowanie art. 312 ust. 4 ustawy o obronie Ojczyzny było prawidłowe z uwagi na brak możliwości ustalenia dochodu.
Odrzucone argumenty
Przepisy rozporządzenia naruszają zasadę równości i swobodę przedsiębiorczości. • Sąd pierwszej instancji prawidłowo dopuścił inne środki dowodowe niż zaświadczenie naczelnika urzędu skarbowego. • Organ powinien był wystąpić o zagraniczne zaświadczenie lub inne dokumenty potwierdzające dochód.
Godne uwagi sformułowania
organ nie jest w żaden sposób uprawniony do wydania decyzji na podstawie odpowiednika krajowego zaświadczenia naczelnika urzędu skarbowego pochodzącego od organów obcego państwa • ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy • sąd administracyjny jest uprawniony do samodzielnego odmawiania zastosowania przepisu rozporządzenia, w stosunku do którego stwierdza niezgodność z ustawą i z Konstytucją RP
Skład orzekający
Tamara Dziełakowska
przewodniczący
Przemysław Szustakiewicz
sprawozdawca
Kazimierz Bandarzewski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie prawa do świadczeń pieniężnych dla żołnierzy rezerwy prowadzących działalność gospodarczą za granicą, wymogi dowodowe, kontrola zgodności rozporządzeń z prawem wyższego rzędu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji żołnierzy rezerwy i dochodów z zagranicznej działalności gospodarczej. Interpretacja wymogów dowodowych może być stosowana analogicznie w innych sprawach administracyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy praktycznych aspektów uzyskiwania świadczeń przez żołnierzy rezerwy, a także porusza kwestię zgodności przepisów wykonawczych z Konstytucją i prawem UE, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i wojskowym.
“Żołnierz rezerwy walczył o rekompensatę za utracony dochód z Holandii. Czy polskie przepisy stanęły mu na drodze?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.