III OSK 2767/22

III OSK 2767/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-08-02
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-11-30
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Małgorzata Pocztarek
Sławomir Pauter /sprawozdawca/
Zbigniew Ślusarczyk /przewodniczący/
Symbol z opisem
6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne
Wodne prawo
Sygn. powiązane
II SA/Kr 168/22 - Wyrok WSA w Krakowie z 2022-05-06
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 184 art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk Sędziowie: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Sędzia del. WSA Sławomir Pauter (spr.) po rozpoznaniu w dniu 2 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej H. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 6 maja 2022 r. sygn. akt II SA/Kr 168/22 w sprawie ze skarg S. R. i H. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie naruszenia stosunków wodnych oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi kasacyjnej wniesionej w niniejszej sprawie przez H. K. jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 6 maja 2022 roku, sygn. akt II SA/Kr 168/22, którym oddalono skargę wniesioną przez S. R. i H. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia 8 grudnia 2021 roku nr [...] w przedmiocie naruszenia stosunków wodnych.
Powyższy wyrok został wydany w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne:
Podaniem z dnia 24 lipca 2014 r. R. M., zam. I. oraz E. G., zam. I. zwróciły się do Wójta Gminy I. o wszczęcie postępowania w związku zasypaniem fosy oraz przepustu drogowego znajdującego się między granicami działek nr [...] oraz [...] przez właściciela działki W. R. W podaniu tym wskazano, iż na skutek zasypania fosy może zostać zalany dom znajdujący się na działce nr [...].
Organ I instancji przeprowadził w niniejszej sprawie postępowanie administracyjne, którego ustalenia zawarte zostały w uzasadnieniu decyzji z dnia 15 grudnia 2014 r. W uzasadnieniu tym wskazano, iż analizując zgromadzone dotychczas dokumenty, a także uwzględniając ustalenia dokonane w toku oględzin oraz na podstawie zeznań świadków stwierdzono, że koniecznym jest udrożnienie istniejącej wodnicy na odcinku od nowo wyremontowanej drogi dojazdowej, biegnącej do nieruchomości W. R. na działce nr [...] w miejscowości I. i skierowanie wody pochodzącej z wodnicy do studzienki betonowej, usytuowanej na gruncie H. K. na działce nr [...], z której to woda rurą znajdującą się w ziemi odprowadzana jest do rzeki B., oraz odtworzenie wodnicy po stronie północnej działki nr [...], należącej do E. i K. G. na odcinku od ogrodzenia nieruchomości R. i M. M., a dalej po północnej stronie działki nr [...] i działki nr [...] należącej do R. i M. M., w obrębie własnych nieruchomości i odprowadzenie wód gruntowych i opadowych do rzeki B., w celu uniknięcia zalewania gruntów. Zgodnie bowiem z ukształtowaniem woda gruntowa i opadowa spływa z wyższych partii terenu w kierunku zabudowań mieszkalno - gospodarczych stron postępowania tj. E. i K. G., R. i M. M., W. R. i H. K. oraz w kierunku dróg dojazdowych do w/w stron. Dodatkowo W. R. dokonał odwodnienia po stronie północnej wzdłuż nowo wyremontowanej drogi dojazdowej, po własnej działce nr [...], odprowadzając wody (szczególnie podczas opadów deszczu) do studzienki betonowej, usytuowanej na gruncie H. K. Z przedłożonych przez strony dokumentów wynika jednoznacznie, że istniały dwie wodnice, po obydwóch stronach drogi.
Następnie powołując się na art. 29 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 roku
Prawo Wodne (t.j. Dz.U z 2012 r., poz. 145 ze zm.) Wójt Gminy I.a decyzją z dnia 15 grudnia 2014 r. nakazał:
1) W. R., zam. I. przywrócenie stanu poprzedniego wodnicy poprzez udrożnienie przepustu pod nowo wyremontowaną drogą dojazdową do swojego gospodarstwa, o długości około 10 mb, średnicy 200 mm w obrębie własnej nieruchomości na działce nr [...] w miejscowości I. i skierowanie wody pochodzącej z wodnicy do studzienki betonowej, usytuowanej na gruncie H. K., działka nr [...], z której to woda rurą znajdującą się w ziemi odprowadzana jest do rzeki B.,
2) R. i M. M. oraz E. i K. G. przywrócenie stanu poprzedniego wodnicy poprzez wykonanie wodnicy po stronie północnej działki nr [...] należącej do E. i K. G., na odcinku od ogrodzenia R. i M. M., a dalej po stronie północnej działki nr [...] i działki nr [...] należącej do R. i M. M. o szerokości około 50 cm, wysokości około 40-50 cm w obrębie własnych nieruchomości i odprowadzenie wód gruntowych i opadowych do rzeki B. w celu uniknięcia zalewania gruntów,
3) ustalił termin wykonania obowiązków do dnia 15 maja 2015 r.
Od powyższej decyzji w ustawowym terminie odwołania wnieśli R. M., M. M., E. G. oraz W. R..
Po rozpoznaniu odwołań wniesionych od tej decyzji, decyzją z [...] r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie
1) uchyliło w całości decyzję Wójta Gminy I. z dnia [...]r. znak [...] w przedmiocie nałożenia obowiązków związanych ze zmianą stanu wody na gruncie,
2) odmówiło nakazania W. R udrożnienia przepustu pod drogą dojazdową na działce nr [...] w I. w celu kierowania wody opadowej, pochodzącej z wodnicy do studzienki betonowej, usytuowanej na działce nr [...] w I.
Skargę na powyższą decyzję Kolegium wnieśli M. M. i R. M.
Po rozpoznaniu w/w skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 18 czerwca 2015 r., sygn. II SA/Kr 407/15 uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził między innymi, że Kolegium wydało zaskarżoną decyzję z naruszeniem przepisów prawa materialnego tj. art. 29 ust. 1 ustawy Prawo wodne z 2001 roku. Wskazał, że powodowanie przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie to takie działanie, które ingeruje w naturalny stan wody na danym terenie związany z jego ukształtowaniem, warunkami przyrodniczymi i hydrologicznymi i daje organowi podstawę do zastosowania sankcji o jakiej mowa w art. 29 ust. 3 powołanej ustawy. Działaniem takim jest między innymi wykonanie przeszkody w odpływie wody opadowej z terenów sąsiednich np. zasypanie zagłębienia, którym dotychczas spływały wody opadowe z terenów wyżej położonych lub podwyższenie terenu uniemożliwiającego spływ wody. Tym samym nie było uzasadnione stanowisko ograniczające zastosowanie powołanego przepisu tylko do sytuacji gdy właściciel zmienia kierunek odpływu znajdujących się na jego gruncie wód opadowych tak jak to uczyniono w odniesieniu do działań W. R. Nadto Sąd podkreślił, że powyższe sprawy, z uwagi na konieczność wykazania wskazanych w powołanym przepisie przesłanek, wymagają wiedzy specjalistycznej, co czyni koniecznym przeprowadzenie między innymi dowodu z opinii biegłego z dziedziny hydrologii, gospodarki wodnej, postepowań wodnoprawnych i melioracji wodnej.
Przystępując do ponownego rozpoznania sprawy organ I instancji przeprowadził między innymi dowód z opinii biegłego, którą to opinię sporządził M. K.
W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Wójt Gminy I., decyzją z dnia [...] r., znak: [...] odmówił nakazania W. R. udrożnienia przepustu pod drogą dojazdową, znajdującą się na działce nr [...] w miejscowości I. w celu kierowania wody opadowej, pochodzącej z wodnicy do studzienki betonowej, usytuowanej na działce nr [...] w miejscowości I. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że zgromadzony materiał dowodowy nie daje podstaw do przyjęcia, że W. R. zmienił kierunek odpływu wody opadowej znajdującej się na jego gruncie. Stwierdzone zmiany są następstwem działań R. i M. M., którzy dokonali zmian kierunku wód opadowych z korzyścią dla swoich działek, którzy między innymi podnieśli teren sowich gruntów. Organ stwierdził także, że w przeszłości wykonywano na okolicznym terenie wielokrotnie prace wpływające na kierunek spływu wód opadowych.
Od powyższej decyzji odwołanie złożyli R. M., M. M., i E. G. oraz K. G.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie w decyzji z dnia [...]r., znak: [...] uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu decyzji Kolegium stwierdziło, że opinia biegłego, na której bazował organ I instancji opiera się na błędnym założeniu, że stosunki wodne należy analizować począwszy od 2000 roku. Przedmiotem sprawy bowiem nie jest kto jako pierwszy dokonał zmian stanu wody na gruncie, i czy zmiany te miały wpływ na stosunki wodne, tylko to, czy konkretna zmiana polegająca na zasypaniu przepustu przez W. R. zmieniła stosunki wodne i czy zmiana ta szkodliwie wpływ na grunty na sąsiednie, a także czy wystarczające będzie przywrócenie stanu poprzedniego, czy też konieczne będzie wykonanie jeszcze urządzeń zapobiegających szkodom w przyszłości. Taki też powinien być przedmiot opinii biegłego. Jednocześnie Kolegium podkreśliło, że z uprzednio wydanego wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wynika, że nie zyskał aprobaty pogląd Kolegium, iż woda, która dotychczas spływała przez nieruchomość W. R,, pochodząca z działek R, M. i M. M. oraz E. G. i K. G., powinna zostać skierowana nie – jak dotychczas – przez grunty W. R., lecz powinna być odprowadzana po gruncie właściciela.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 13 kwietnia 2017r., sygn. II SA/Kr 1456/16 oddalił skargę W. R. na powyższą decyzję Kolegium. W uzasadnieniu wyroku Sąd podzielił stanowisko Kolegium, podkreślając jednocześnie konieczność dopuszczenia dowodu z uzupełniającej opinii biegłego co do udzielenia odpowiedzi na dwa kluczowe pytania tj. czy W. R. wskutek zasypania fosy oraz przepustu drogowego znajdującego się na między granicami działek [...] i [...] dokonał zmiany stanu wody na gruncie (kierunku spływu, intensywności spływu itp.) oraz czy nastąpiło to ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Do odpowiedzi na te pytania oraz do oceny czy wystarczy przywrócenie gruntu do stanu poprzedniego, czy też niezbędne będzie wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, mają się ograniczyć konkluzje sporządzonej w tym postępowaniu opinii biegłego.
Od wyroku WSA w Krakowie złożona została przez H. R. skarga kasacyjna, którą Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 14 marca 2018 r., sygn. akt II OSK 2170/17 oddalił. W uzasadnieniu tegoż wyroku Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "z treści uzasadnienia wyroku z dnia 18 czerwca 2015 r., II SA/Kr 407/15 wynika, że przedmiotem postępowania wszczętego wnioskiem R. M. i E. G. mogą być wyłącznie zmiany stanu wód wywołane przez W. R., a polegające na zasypaniu przepustu pod drogą, przy czym Sąd Wojewódzki podkreślił, że nie ma znaczenia ani wina, ani stopień przyczynienia się do tych zmian. Tym samym nie jest uprawnione podnoszenie na obecnym etapie przez skarżącego kasacyjnie okoliczności związanych z uprzednimi zmianami stosunków wodnych na sąsiednich nieruchomościach i upatrywanie w tego rodzaju ustaleniach biegłego okoliczności umożliwiających odstąpienie od wiążącej oceny prawnej wyrażonej w wyroku o sygn. akt II SA/Kr 407/15. Trafnie zatem stwierdził Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku, że przedmiotem opinii biegłego powinno być określenie wpływu, jaki na stosunki wodne wywarło zasypanie przepustu i czy wywołało ono szkodę na gruntach sąsiednich. Z uwagi jednak na brak zarzutu naruszenia art. 138 § 2 k.p.a. kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego nie może podlegać konstatacja Sądu I instancji, że sporządzona przez mgr. inż. M. K. opinia jest w tym zakresie nieprzydatna dla rozstrzygnięcia sprawy, co determinowało przekazanie sprawy ponownie do rozpatrzenia organowi I instancji i wyłączało możliwość zastosowania art. 136 k.p.a.".
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia 28 czerwca 2019 r., znak: GK.ZP.6331.6.2016/2018 Wójt Gminy I. nakazał H. R., W. R., S. R., J. R. przywrócenie stanu poprzedniego wodnicy poprzez udrożnienie przepustu pod nowo wyremontowaną drogą dojazdową do swojego gospodarstwa o długości ok. 10 mb, średnicy 200 mm w obrębie własnej nieruchomości na działce nr [...]w miejscowości I.
Z powyższą decyzją nie zgodzili się H. K. i H. R. składając odwołanie.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie decyzją z dnia 5 sierpnia 2019 r., znak: [...] uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu decyzji Kolegium stwierdziło, że biegły M. K. w postępowaniu przed organem I instancji nie uzupełnił opinii uprzednio sporządzonej poprzez udzielenie odpowiedzi na postawione przez organ pytania, a jedynie ocenił wskazania Sądu jako "niesłuszne i krzywdzące". Nadto zasugerował możliwość skorzystania z opinii innego biegłego. Zdaniem Kolegium taka opinia jest w niniejszej sprawie niezbędna, aby wypełnić wskazania zawarte w uprzednio wskazanych wyrokach sądowych.
Przystępując do ponownego rozpoznania sprawy Wójt Gminy I. zlecił sporządzenie opinii biegłej R. Ł., która taką opinię sporządziła we wrześniu 2020 roku, udzielając jednocześnie odpowiedzi na pytania skierowane przez strony postępowania pismem z dnia 8 stycznia 2021 roku. W opinii stwierdziła, że zasypanie przepustu przez W. R. pod remontowaną drogą dojazdową do jego posesji zaburzyło istniejący stan wody na gruncie, uniemożliwiając kontrolowany odpływ wód opadowych, które z uwagi na istniejący spadek terenu docelowo trafiają do rzeki B. Działanie to spowodowało chaotyczny ich spływ w kierunku do niżej położonych zabudowań oraz powodując zalewanie drogi dojazdowej do zabudowań p. G. i M. W konsekwencji szkodliwie to wpływa na grunty sąsiednie. Jednocześnie biegła ta stwierdziła, że wykonanie przepustu pod drogą dojazdową z wpięciem do studzienki przy granicy z działką [...] powinno zapewnić prawidłowe działanie sytemu odwodnienia.
Mając na uwadze uzupełniający materiał dowodowy oraz wyniki przeprowadzonych oględzin Wójt Gminy I. kolejną decyzją z dnia 26 marca 2021r., znak: [...] nakazał H. R., W. R., S. R., J. R. przywrócenie stanu poprzedniego wodnicy poprzez udrożnienie przepustu pod nowo wyremontowaną drogą dojazdową do swojego gospodarstwa o długości ok. 10 mb, średnicy 300 mm w obrębie własnej nieruchomości na działce nr [...] w miejscowości I. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że zostały spełnione przesłanki uzasadniające zastosowanie instytucji określonej w art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne z 2001 roku, powtarzając ustalenia wynikające z opinii biegłej R. Ł. oraz podzielając jej stanowisko co do konieczności wykonania wskazanych w opinii robót mających na celu zapobieżenie szkodom.
Odwołanie od tej decyzji wnieśli H. R., S. R. i J. R.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie, decyzją z dnia 29 kwietnia 2021 r., znak: [...] uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę organowi do ponownego rozpatrzenia z uwagi na braki w opinii biegłego jednoznacznej odpowiedzi na pytanie czy udrożnienie przepustu rozwiąże problem spływu wody, jakie powinny być parametry tego przepustu, czy woda kierowana tym przepustem pomieści się w istniejącym poniżej systemie odprowadzania wody do rzeki B. Nie wyjaśniono czy przyjęte w decyzji organu I instancji rozwiązanie nie będzie wyrządzało szkodę poniżej, skoro brak jest wyliczeń co do ilości wody jaka musi być odprowadzona. Biegła winna wypowiedzieć się w sposób stanowczy. Nie jest poprawny używanie zwrotu "z dużym prawdopodobieństwem" albo "występujący system odwadniania powinien działać poprawnie".
Pismem z dnia 17 maja 2021 roku Wójt Gminy I. zwrócił się o wydanie opinii uzupełniającej poprzez udzielenie odpowiedzi na wskazane w nim pytania istotne do rozstrzygnięcia sprawy zgodnie z zaleceniami zawartym w decyzji Kolegium z dnia 29 kwietnia 2021 roku.
Po uzupełnieniu dowodu z opinii biegłego Wójt Gminy I. decyzją z dnia 14 października 2021 r., znak: [...] nakazał współwłaścicielom działki ew. nr [...], położonej w miejscowości I.: H. R., W. R., S. R., J. R. przywrócenie stanu poprzedniego wodnicy poprzez udrożnienie przepustu pod nowo wyremontowaną drogą dojazdową do swojego gospodarstwa o długości ok. 10 mb, średnicy 300 mm w obrębie własnej nieruchomości na działce nr [...] w miejscowości I.
Od powyższej decyzji odwołanie wnieśli H. R., S. R., J. R.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie decyzją z dnia 8 grudnia 2021 r., znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735), art. 29 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2017 r. poz. 1566), art. 545 ust. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2021 r. poz. 624), utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W jej uzasadnieniu Kolegium wskazało, że zgodnie z dyspozycją art. 29 ust.1 i ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne, właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może:
1) zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej ani kierunku odpływu ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich;
2) odprowadzać wód oraz ścieków na grunty sąsiednie.
Jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom (ust. 3).
Przepis ten znajduje w sprawie zastosowanie z uwagi na regulację zawartą w art. 545 ust. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2017 r. poz. 1566), który to przepis stanowi, że do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy, niewymienionych w ust. 1-3, stosuje się przepisy dotychczasowe.
W dalszej części uzasadnienia SKO przytoczyło szerokie fragmenty opinii biegłej R. Ł. z września 2020 r., uzupełnionej następnie w pismem z dnia 7 lipca 2021 r., która potwierdziła zaistnienie przesłanek z art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne. Stwierdziło, że odwoływanie się do opinii biegłego M. K., czego domaga się pełnomocnik H. K., jest bezzasadne. Opinia ta w cytowanym wyżej wyroku z dnia 13 kwietnia 2017 r. została uznana za nieprzydatną dla rozstrzygnięcia sprawy. Kolegium zauważyło, że Sąd stwierdził: "Dokonane przez biegłego ustalenia w żaden sposób nie wyjaśniają bowiem rzeczywistych powodów zalewania drogi dojazdowej, a tylko zaciemniają stan faktyczny sprawy." Dalej Kolegium stwierdziło, że przedmiotem sprawy jest zmiana stanu wody dokonana przez W. R. nie zaś ustalanie, czy i kto dokonał takiej zmiany w latach 90-tych poprzedniego wieku. Wskazało, że w tym zakresie Sąd również zawarł wiążące wskazania, zatem argumenty zawarte w odwołaniach nie mogą odnieść oczekiwanego rezultatu. Odwołując się do zgromadzonego materiału dowodowego w tym opinii sporządzonej przez biegła R. Ł. Kolegium uznało, że zasypanie przepustu przez W. R. pod remontowaną drogą dojazdową do jego posesji zaburzyło istniejący stan wody na gruncie poprzez chaotyczny ich spływ w kierunku niżej położonych zabudowań oraz powodując zalewanie drogi dojazdowej do zabudowań należących do pp. G. i pp. M., a tym samym powoduje szkodliwy wpływ na grunty sąsiednie. Koniecznym zatem stało się nakazanie następcom prawnym W. R. nakazanie udrożnienia przepustu o średnicy 300mm. Ten przepust jak wynika z opinii biegłej zapewni odpływ wody i będzie wystarczająco pojemny. Dalsze urządzenia wodne są wystarczające dla odpływu wody w kierunku rzeki B.
Opisaną wyżej decyzję zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie S. R. (sygn. akt II SA/Kr 168/22) i H. K. (sygn. II SA/Kr 169/22).
S. R. zarzucił zaskarżonej decyzji błędne uzasadnienie faktyczne i prawne, w tym:
I. Naruszenie prawa procesowego mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to:
a) art. 10, art. 104 k.p.a. przez pominięcie przy orzekaniu interesu społecznego i słusznego interesu skarżącego, w tym analizę stanu wód przed zgłaszaną zmianą w nawiązaniu do sprawy zawisłej przed Wójtem Gminy, a wskazanej w piśmie PINB w Brzesku z dnia 10.11. 1999 r. znak [...] dotyczącej tożsamego terenu objętego niniejszym postępowaniem, którego genezą jest zalewanie drogi i działki w związku zmianą stosunków wodnych poprzez zasypanie wodnicy na działkach wnioskodawców, a którą wskazał na szkicu zawartym w aktach sprawy;
b) art. 7 w związku z art. 77 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz art. 107 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie dokładnie stanu faktycznego i naruszenie tym samym zasady słusznego interesu obywateli oraz nie przeprowadzenie postępowania, co do wszystkich istotnych okoliczności faktycznych, w tym pominięcie sprzecznie z art. 29 ust. 1 starego prawa wodnego, a tym samym uznanie braku wpływu nie zakończonego postępowania w sprawie przywrócenia wodnicy na gruntach sąsiednich, które winno skutkować nakazaniem likwidacji celowych immisji wód opadowych z tych nieruchomości na grunty skarżących trwającej od 1999 i z kolejnych lat aż do dnia dzisiejszego, zwłaszcza na działkę stanowiącą obecnie własność spadkobierców W. R., czyli również skarżącego, a także wykonanie urządzeń zapobiegającym szkodom, które obejmowałoby także wniosek R. M., M. M. E. G. i K. G. będący niesłusznie wyłącznie rozpoznawanym w niniejszej sprawie.
II. Naruszenie prawa materialnego, a to art. 29 Prawa wodnego z 2001 r. obowiązującego w dacie wszczęcia postępowania w związku z art. 545 ust. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne wobec nie wzięcia po uwagę analizy stosunków wodnych zawartej w opinii i jej uzupełnieniu sporządzonej przez biegłego M. K., w tym wykazywaną przez skarżącego permanentną zmianę stosunków wodnych co najmniej od 1999 roku przez wnioskodawców, która to winna stanowić podstawę do wydania decyzji odmownej przez Wójta Gminy I. jak i przez organ II instancji wobec braku szkody na gruncie wnioskodawców kierujących, co wykazały oględziny w dniu 15.04.2016 r. wody płynące i opadowe na nieruchomość spadkową po ojcu W. R.
H. K. zarzucił w skardze:
1. naruszenie prawa procesowego mające istotny wpływ na wynik sprawy:
a) art. 10, art. 104 k.p.a. przez pominięcie przy orzekaniu interesu społecznego i słusznego interesu skarżącego, w tym analizę stanu wód przed zgłaszaną zmianą w nawiązaniu do sprawy zawisłej przed Wójtem Gminy, a wskazanej w piśmie PINB w Brzesku z dnia 10.11. 1999 r. znak [...] dotyczącej tożsamego terenu objętego niniejszym postępowaniem, którego genezą jest zalewanie drogi i działki w związku zmianą stosunków wodnych poprzez zasypanie wodnicy na działkach wnioskodawców, a którą wskazałem na szkicu zawartym w aktach sprawy.
b) art. 7 w związku z art. 77 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz art. 107 k.p.a. poprzez nie wyjaśnienie dokładnie stanu faktycznego i naruszenie tym samym zasady słusznego interesu obywateli oraz nie przeprowadzenie postępowania, co do wszystkich istotnych okoliczności faktycznych, w tym pominięcie sprzecznie z art. 29 ust. 1 starego prawa wodnego, a tym samym uznanie braku wpływu nie zakończonego postępowania w sprawie przywrócenia wodnicy na gruntach sąsiednich, które winno skutkować nakazaniem likwidacji celowych immisji wód opadowych z tych nieruchomości na grunty skarżących trwającej od 1999 i z kolejnych lat aż do dnia dzisiejszego, zwłaszcza na działkę stanowiącą obecnie własność spadkobierców W. R., a także wykonanie urządzeń zapobiegającym szkodom, które obejmowałoby także wniosek R. M., M. M., E. G. i K. G. będący niesłusznie wyłącznie rozpoznawanym w niniejszej sprawie.
2. naruszenie prawa materialnego, a to art. 29 Prawa wodnego z 2001 r. wobec nie wzięcia po uwagę analizy stosunków wodnych zawartej w opinii i jej uzupełnieniu sporządzonej przez biegłego M. K. stanowiącej w oparciu o całokształt materiału dowodowego, w tym wykazywaną przez skarżącego permanentną zmianę stosunków wodnych co najmniej od 1999 roku przez wnioskodawców, która to winna stanowić podstawę do wydania decyzji odmownej przez Wójta Gminy I. jak i przez organ II instancji wobec braku szkody na gruncie wnioskodawców kierujących, co wykazały oględziny w dniu 15.04. 2016 r. wody płynące i opadowe na nieruchomość spadkową po ojcu W. R.
3. Naruszenie przepisów postępowania poprzez przyjęcie, że stanowisko zawarte w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 18 czerwca 2015 r. oraz z dnia 13 września 2017 r. dotyczące ustaleń faktycznych i prawnych wiąże organy w obecnym postępowaniu nie rozważając wnikliwie tego zagadnienia w sprawie, a w szczególności bez uwzględnienia całokształtu jej okoliczności, w tym wynikających z powinności ustalania całokształtu stanu faktycznego i prawnego uzupełnionego nie tylko o wskazywane fakty z przeszłości, to jest zmiany stosunków wodnych przed wszczęciem obecnego postępowania administracyjnego, a także okoliczności zaistniałe po wydaniu powyższych orzeczeń Sądu Administracyjnego.
W odpowiedzi na obie skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie wniosło o ich oddalenie i w całości podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Postanowieniem z dnia 6 maja 2022 r. sygn. II SA/Kr 169/22 obie te sprawy zostały połączone do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia pod sygn. II SA/Kr 168/22.
Następnie wyrokiem z dnia 6 maja 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, powołując się na art. 151 p.p.s.a., oddalił skargi, uznając, że nie zawierają one usprawiedliwionych podstaw.
Na wstępie uzasadnienia Sąd I instancji wskazał, że kontrolowane postępowanie administracyjne zostało wszczęte w 2014 roku, a sprawa była przedmiotem pięciokrotnego rozstrzygania przez organy administracji publicznej obu instancji, a także podlegała dwukrotnie kontroli sądowej.
Zaznaczył, że zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Następnie Sąd I instancji przytoczył wytyczne wynikające z prawomocnych wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 18 czerwca 2015 r., sygn. II SA/Kr 407/15 i z dnia 13 kwietnia 2017 roku, sygn. akt II SA/Kr 1456/16 oraz wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 marca 2017 r., sygn. II OSK 2170/17. Dalej Sąd I instancji podniósł, że już tylko w świetle tych wiążących wskazań sądów administracyjnych za bezzasadne należy uznać zarzuty zawarte w skargach braku wzięcia pod uwagę analizy stosunków wodnych zawartych w opinii sporządzonej przez biegłego M. K., ani powoływanej przez skarżącego S. R. "permanentnej zmiany stosunków wodnych, co najmniej od 1999 r. przez wnioskodawców". To samo należy odnieść do wymienionych w skardze dokumentów z lat 1999 - 2014. Także zarzuty H. K. dotyczące pominięcia okoliczności związanych z "celowymi immisjami wód opadowych na grunty skarżących, trwające od 1999 r. aż do dnia dzisiejszego" pozostają poza granicami sprawy. Pominięcie tych kwestii nie stanowi naruszenia przez organ przepisów postępowania nakazujących dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i ustalenie wszystkich istotnych okoliczności faktycznych. Wbrew zarzutom obu skarżących - podnoszone przez nich okoliczności nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, co wynika wprost z wiążących prawomocnych wyroków sądów administracyjnych. Nie doszło do zmiany stanu prawnego ani istotnych okoliczności faktycznych sprawy, po wydaniu przez sądy administracyjne wskazanych wyroków. Sąd I instancji podkreślił, że w niniejszej sprawie przedmiotem postępowania było dokonanie oceny, czy fakt zlikwidowania przez W. R. przepustu w drodze dojazdowej (na dz. [...]) umożliwiającego spływ wód z działek R. M. i M. M. oraz E. G. i K. G. do studzienki betonowej usytuowanej na działce nr [...] pociągał za sobą zmianę stosunków wodnych, a jeżeli tak, to czy nastąpiło to ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Takie bowiem są przesłanki wydania decyzji na podstawie art. 29 ust. 3 ustawy prawo wodne z 2001 r. Na pytania te w sposób jasny i jednoznaczny odpowiada sporządzona w sprawie opinia biegłej mgr inż. R. Ł. z września 2020 r., uzupełniona w lipcu 2021 r. Dowód ten nie budzi wątpliwości, a wnioski z niego płynące pozwalają na dokonanie oceny stanu faktycznego pod kątem spełnienia przesłanek z art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne. Sąd I instancji stwierdził, że zarzuty obydwu skarżących odnośnie tego dowodu są gołosłowne i nie znajdują potwierdzenia w dokumentach znajdujących się w aktach sprawy.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł H. K. wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. Jednocześnie powołując się na art. 176 § 2 p.p.s.a. skarżący kasacyjnie złożył wniosek o zrzeczeniu się rozprawy. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
1. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 29 ust. 3 Prawa wodnego z 2001 r. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, iż zlikwidowanie przez W. R. przepustu w drodze dojazdowej (na dz. [...]) pociągnęło za sobą zmianę stosunków wodnych ze szkodą dla gruntów sąsiednich;
2. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny skargi H. K., w sytuacji, gdy decyzja Wójta Gminy I. z dnia 14 października 2021 r., znak: GKZP.6331.6/17/2016/2018 została wydana z naruszeniem art. 29 Prawo wodne z 2001 r. obowiązującego w dacie wszczęcia postępowania w zw. z art. 545 ust. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2017r. Prawo wodne uzasadniającym jej uchylenie ze względu na istotne naruszenie przepisów postępowania, w szczególności polegające na błędnym ustaleniu stanu faktycznego w sprawie, przez co wypełniona została dyspozycja art. 174 pkt. 2 p.p.s.a..
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalając skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia 8 grudnia 2021 r., naruszył przepisy prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 29 ust. 3 Prawo wodne z 2001 r. Powyższe naruszenie jest konsekwencją błędnie ustalonego stanu faktycznego, co skarżący podnosił na etapie postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż zlikwidowanie przez W. R. przepustu w drodze dojazdowej (na dz. [...]) umożliwiającego spływ wód z działek R. M. i M. M. oraz E. G. i K. G. do studzienki betonowej usytuowanej na działce nr [...] pociągnęło za sobą zmianę stosunków wodnych ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie wziął pod uwagę permanentnej zmiany stosunków wodnych na przestrzeni lat (co najmniej od 1999r.) dokonanej przez Państwa M. i Państwa G., w tym zwłaszcza analizy stosunków wodnych zawartych w opinii sporządzonej przez biegłego M. K. i dokumentów źródłowych z lat wcześniejszych. W ocenie skarżącego zmiana stosunków wodnych przez wnioskodawców na przestrzeni lat pozostaje w ścisłym związku ze zmianą stosunków wodnych przez W. R., bowiem wnioskodawcy w sposób diametralny, samowolnie zmienili kierunek przepływu wód ze swoich nieruchomości. Nie sposób zatem wymagać od W. R., który podobnie jak skarżący nie wyrazili zgody na zmianę kierunku przepływu wód wnioskodawców, aby stan ten respektowali i nie czynili zmian w postaci chociażby likwidacji przepust w drodze dojazdowej. Dalej podniesiono, że zmiana stosunków wodnych przez zlikwidowanie przepustu w drodze dojazdowej nie nastąpiła ze szkodą dla gruntów wnioskodawców - co potwierdziły oględziny w dniu 15 kwietnia 2016r. Uzasadniając drugi z podniesionych zarzutów kasacyjnych podniesiono, że rozstrzygnięcie Sądu I instancji w dużej mierze opiera się na niedostatecznie wyjaśnionym stanie faktycznym sprawy poprzez błędne uznanie, iż zmiany stosunków wodnych na przestrzeni lat są dla postępowania prawnie irrelewantne. Stanowi to naruszenie zasady słusznego interesu społecznego i słusznego interesu skarżącego. Oparcie przez organ II instancji swojego rozstrzygnięcia na nieprawidłowo ustalonym stanie faktycznym niewątpliwie spełniało kryteria do zastosowania przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a.
W ocenie skarżącego w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy winno się zlecić biegłemu sporządzenie opinii z uwzględnieniem zmiany stosunków wodnych przez wnioskodawców i dokonanie oceny, czy likwidacja przez W. R. przepustu w drodze dojazdowej pociągnęłaby za sobą zmianę stosunków wodnych ze szkodą dla gruntów sąsiednich, gdyby wnioskodawcy nie zmieniali na przestrzeni lat kierunku przepływu wód ze swoich nieruchomości.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna jest niezasadna.
Na wstępie wyjaśnić należy, że stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst. jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 935) – powoływanej dalej jako "p.p.s.a." Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd II instancji, który w odróżnieniu od sądu I instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.
Przypomnieć trzeba, że zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;
2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Uzasadniając zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, iż sąd stosując przepis popełnił błąd w subsumcji czyli, że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi ponadto w uzasadnieniu, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia bądź, jak powinien być stosowany konkretny przepis prawa ze względu na stan faktyczny sprawy, a w przypadku zarzutu niezastosowania przepisu - dlaczego powinien być zastosowany. Uzasadniając zaś naruszenie przepisów postępowania wykazać należy, że uchybienie im mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie chodzi tutaj zatem o wszelkie naruszenia przepisów proceduralnych, ale o takie naruszenie przez wojewódzki sąd administracyjny konkretnych przepisów procedury, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy przed Sądem I instancji. Oznacza to, że obowiązkiem autora skargi kasacyjnej jest wykazanie, że gdyby do zarzucanego naruszenia przepisów postępowania nie doszło, to wyrok Sądu I instancji byłby inny. Innymi słowy, w skardze kasacyjnej należy wskazać przepisy, które zdaniem jej autora zostały naruszone oraz uzasadnić na czym konkretnie to naruszenie polegało, a także - co istotne - wykazać, że naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Autor skargi kasacyjnej zobowiązany jest więc uzasadnić, że następstwa zarzucanych uchybień były na tyle istotne, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia w takim stopniu, że gdyby do nich nie doszło, to wyrok Sądu I instancji byłby inny (por. wyrok NSA z dnia 6 grudnia 2023 r., sygn. akt I GSK 938/22; wszystkie powołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl). Nadto jeżeli przepis prawa składa się z kilku jednostek redakcyjnych, wówczas zarzucane naruszenie należy powiązać z jego konkretną jednostką redakcyjną. Skarga kasacyjna nieodpowiadająca powyższym wymaganiom uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 kwietnia 2023r. sygn. akt III OSK 7318/21). Wyjątkowo Naczelny Sąd Administracyjny dopuszcza usunięcie wadliwości zgłoszonej podstawy kasacyjnej w drodze rozumowania, przez analizę argumentacji zawartej w uzasadnieniu tego środka odwoławczego. Jednakże również w takim przypadku zastrzega, że nie ma obowiązku prawidłowego formułowania za stronę zarzutów kasacyjnych na podstawie motywów skargi kasacyjnej, tym bardziej, że wyodrębnienie zarzutów z treści uzasadnienia skargi zawsze niesie ryzyko nieprawidłowego odczytania intencji strony wnoszącej ten środek zaskarżenia. Tym samym podstawę rozpoznania winny stanowić tylko takie zarzuty, których sformułowanie nie budzi wątpliwości (por. wyrok NSA z dnia 7 kwietnia 2022 r., sygn. akt III OSK 4786/21).
Z uwagi na fakt, że niniejsza sprawy była już dwukrotnie przedmiotem oceny przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oraz raz przez Naczelny Sąd Administracyjny przed dokonaniem oceny złożonej skargi kasacyjnej należy także odwołać się do treści art. 153 p.p.s.a. Zgodnie z treścią tego przepisu, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Przepis ten ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. W przypadku zaskarżenia do sądu administracyjnego decyzji zapadłej w wyniku uprzedniego wydania przez sąd wyroku kasacyjnego i wyrażeniu w nim wiążącej oceny prawnej, ponownie rozpoznając sprawę sąd administracyjny obowiązany jest do dokonania kontroli, czy organ administracji prawidłowo uwzględnił wytyczne zawarte w poprzednim wyroku. Podporządkowanie się wytycznym sądu i wyrażonej przezeń ocenie prawnej jest bowiem głównym kryterium poprawności nowowydanej decyzji, czy interpretacji. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencję oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych przez organ oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. uchybień procesowych. Przepis art. 153 p.p.s.a., poza sytuacją gdy przepisy prawa uległy zmianie (co w niniejszej sprawie nie miało miejsca), nie pozostawia żadnej możliwości odstąpienia od normatywnie sformułowanego związania. Przez ocenę prawną należy rozumieć osąd o prawnej wartości sprawy. Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania decyzji.
W świetle przywołanych uwag, słusznie Sąd I instancji uznał, że organ odwoławczy rozpoznając ponownie sprawę wypełnił wszystkie wytyczne zawarte w wyroku WSA z 15 października 2019 r., I SA/Kr 841/19, usunął poprzednio istniejące uchybienia i niedostatki uzasadnienia rozstrzygnięcia, a swoje stanowisko szczegółowo uzasadnił. Tym samym brak jest podstaw do uwzględnienia zarzutów kasacyjnych.
Z uwagi na fakt podniesienia zarzutu kasacyjnego opartego na naruszeniu przepisów prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) oraz przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy ( art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) w pierwszej kolejności należy dokonać oceny drugiego z podniesionych zarzutów.
Naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy strona skarżąca upatrywała w naruszeniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny skargi H. K., w sytuacji, gdy decyzja Wójta Gminy I. z dnia 14 października 2021r., znak: GKZP.6331.6/17/2016/2018 została wydana z naruszeniem art. 29 Prawo wodne z 2001 r. obowiązującego w dacie wszczęcia postępowania w zw. z art. 545 ust. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2017r. Prawo wodne uzasadniającym jej uchylenie ze względu na istotne naruszenie przepisów postępowania, w szczególności polegające na błędnym ustaleniu stanu faktycznego w sprawie, przez co wypełniona została dyspozycja art. 174 pkt. 2 p.p.s.a. Odnosząc się do tak sformułowanego zarzutu wskazać należy, że zarzut naruszenia tych przepisów nie mógł stanowić samodzielnej podstawy skargi kasacyjnej. Normy te są normami o charakterze "wynikowym" regulującymi jedynie sposób rozstrzygnięcia co do skargi. Dla potwierdzenia zasadności zarzutu naruszenia tych przepisów niezbędne jest wskazanie naruszenia innych przepisów proceduralnych lub materialnych, którym Sąd uchybił. Ewentualne naruszenie w zakresie ustalenia podstaw do oddalenia lub uwzględniania skargi następuje w fazie wcześniejszej niż etap orzekania, czyli w fazie kontroli zaskarżonego aktu lub czynności poprzedzającej wydanie orzeczenia. Kontroli tej Sąd dokonuje na podstawie konkretnych przepisów p.p.s.a. W konsekwencji należy przyjąć, że wymienioną w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. podstawą skargi kasacyjnej mogą być jedynie przepisy regulujące proces dochodzenia do rozstrzygnięcia, w powiązaniu z konkretnym przepisem wynikowym, a nie tylko przepisy określające samo rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu tego zarzutu kasacyjnego skarżący podniósł, że celem dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy winno zlecić się biegłemu sporządzenie opinii z uwzględnieniem zmian stosunków wodnych przez wnioskodawców i dokonanie oceny, czy likwidacja przez W. R. przepustu w drodze dojazdowej pociągała za sobą zmianę stosunków wodnych ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Wskazać zatem należy, że w wyroku z dnia 13 kwietnia 2017 roku, sygn. akt II SA/Kr Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zakreślił przedmiot postępowania jako "ocena działań podjętych przez W. R. polegających na likwidacji przepustu w drodze dojazdowej (na dz. [...]) umożliwiającego spływ wody z działek R. M. i M. M. oraz E. G. i K. G. do studzienki betonowej usytuowanej na działce nr [...], w kontekście przesłanek z art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001 roku Prawo wodne". Dalej Sąd ten stwierdził, że biegły winien uzupełnić opinię poprzez jednoznaczne stwierdzenie, czy W. R. wskutek zasypania fosy oraz przepustu drogowego znajdującego się miedzy granicami działek nr [...] oraz [...] dokonał zmiany stanu wody na gruncie oraz czy nastąpiło to ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Następnie Sąd ten jednoznacznie stwierdził, że pozostałe kwestie podnoszone przez biegłego M. K. w opinii z maja 2016 roku, a także przez strony dotyczące zmiany stosunków wodnych na przestrzeni ostatnich lat są dla tego postępowania irrelewantne i co najwyżej mogą być impulsem do wspólnego działania wszystkich zainteresowanych. Powyższe stanowisko zostało potwierdzone przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 marca 2017 roku, sygn. akt II OSK 2170/17, w którym stwierdzono, że nie jest uprawnione podnoszenie na obecnym etapie przez skarżącego kasacyjnie okoliczności związanych z uprzednimi zmianami stosunków wodnych na sąsiednich nieruchomościach i upatrywanie w tego rodzaju ustaleniach biegłego okoliczności umożliwiających odstąpienie od wiążącej oceny prawnej wyrażonej w wyroku o sygn. akt II SA/Kr 407/15. Trafnie zatem stwierdził Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku, że przedmiotem opinii biegłego powinno być określenie wpływu jaki na stosunki wodne wywarło zasypanie przepustu i czy wywołało ono szkodę na gruntach sąsiednich. W świetle tych wskazań oraz z uwagi na treść art. 153 p.p.s.a. za bezzasadny należało uznać powyższy zarzut kasacyjny.
Nie zasługuje także na uwzględnienie zarzut kasacyjny dotyczący naruszenia przepisów prawa materialnego tj. art. 29 ustawy z 18 lipca 2001 roku Prawo wodne przez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że zlikwidowanie przez W. R. przepustu w drodze dojazdowej pociągało za sobą zmianę stosunków wodnych ze szkodą dla gruntów sąsiednich. W uzasadnieniu tegoż zarzutu skarżący kasacyjnie stwierdził, że zmiana stosunków wodnych przez wnioskodawców na przestrzeni lat pozostaje w ścisłym związku ze zmianą stosunków wodnych przez W. R., bowiem wnioskodawcy w sposób diametralny, samowolnie zmieniali kierunek przepływu wód ze swoich nieruchomości. Nie sposób zatem wymagać było od W. R., który nie wyrażał na to zgody, aby stan ten respektował i nie czynił zmian w postaci chociażby likwidacji przepustu w drodze dojazdowej. Fakt wpływu zmian stosunków wodnych przez wnioskodawców w minionym okresie na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy został omówiony już przy ocenie zarzutu kasacyjnego dotyczącego naruszenia przepisów postępowania. Przedmiotem oceny w niniejszej sprawie jest działanie W. R. związane z likwidacją przepustu w drodze dojazdowej na zmianę stosunków wodnych, a nie działania innych podmiotów, które mogą stanowić przedmiot oceny w innych postępowaniach administracyjnych. Zgromadzony materiał dowodowy, a w szczególności opinia sporządzona przez biegłą R. Ł. wykazał spełnienie wszystkich przesłanek uzasadniających nałożenie na współwłaścicieli działki o nr [...] położonej w miejscowości I. H. R., W. R., S. R. i J. R. obowiązku przywrócenia stanu poprzedniego wodnicy poprzez udrożnienie przepustu pod wyremontowaną drogą dojazdową. Skarżący nie wykazał w czym upatruje naruszenie przepisu art. 29 ustawy Prawo wodne z 2001 roku za wyjątkiem braku uwzględnienia zmian będących następstwem działań wnioskodawców.
Mając powyższe na uwadze, uznając, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzeczono jak w wyroku.