III OSK 2756/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Stowarzyszenia X, potwierdzając prawidłowość decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla budowy trasy tramwajowej w Warszawie.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Stowarzyszenia X od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję SKO w Warszawie w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla budowy trasy tramwajowej. Stowarzyszenie zarzucało m.in. nierzetelność raportu oddziaływania na środowisko i błędne uznanie budowy linii tramwajowej za drogę publiczną. NSA uznał skargę kasacyjną za bezzasadną, podzielając stanowisko WSA i organów administracji.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Stowarzyszenia X dotyczącą decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla budowy trasy tramwajowej w Warszawie. Stowarzyszenie podnosiło zarzuty naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym dotyczące rzetelności raportu oddziaływania na środowisko oraz kwalifikacji planowanej inwestycji jako drogi publicznej, co miało pozwolić na odstąpienie od wymogu zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Sąd pierwszej instancji (WSA w Warszawie) oddalił skargę, uznając raport za spełniający wymogi i prawidłowo zastosowany art. 80 ust. 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku. NSA, związany granicami skargi kasacyjnej, uznał podniesione zarzuty za nieuzasadnione. Sąd podkreślił, że linia tramwajowa, ze względu na swój początkowy i końcowy przebieg oraz powiązanie z istniejącą siecią komunikacyjną, może być traktowana jako element drogi publicznej, co uzasadniało zastosowanie wyjątku od konieczności zgodności z planem miejscowym. NSA odrzucił również zarzuty dotyczące rzekomej nierzetelności raportu oraz wadliwości uzasadnienia wyroku WSA, wskazując na brak istotnego wpływu podnoszonych uchybień na wynik sprawy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, linia tramwajowa, ze względu na swój początkowy i końcowy przebieg oraz powiązanie z istniejącą siecią komunikacyjną, może być traktowana jako element drogi publicznej, co uzasadnia zastosowanie wyjątku od konieczności stwierdzania zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Uzasadnienie
NSA podzielił stanowisko WSA i organów administracji, że linia tramwajowa stanowi element drogi publicznej, ponieważ jej początkowy i końcowy przebieg oraz powiązanie z układem dróg publicznych decydują o jej statusie, nawet jeśli część trasy nie spełnia definicji drogi publicznej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (14)
Główne
u.o.u.i.ś. art. 66 § ust. 1 pkt 5 i 6
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
Raport oddziaływania na środowisko musi zawierać opis analizowanych wariantów oraz określenie przewidywanego oddziaływania na środowisko.
u.o.u.i.ś. art. 80 § ust. 2
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
Wyjątek od konieczności stwierdzania zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, stosowany w przypadku budowy i przebudowy dróg publicznych.
P.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Granice rozpoznania skargi przez sąd administracyjny pierwszej instancji.
P.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymagania dotyczące uzasadnienia wyroku sądu.
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
P.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa o drogach publicznych art. 4 § pkt 2 i 4
Definicja drogi publicznej i elementu drogi publicznej, w tym linii tramwajowej.
Pomocnicze
u.o.u.i.ś. art. 82 § ust. 1
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
Wymagania dotyczące elementów decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
u.o.u.i.ś. art. 85
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
Wymagania dotyczące uzasadnienia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji w przypadku naruszenia przepisów postępowania.
P.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Związanie NSA granicami skargi kasacyjnej.
K.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji przez organ odwoławczy.
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko art. 3 § ust. 1 pkt 34, pkt 56, pkt 57, pkt 63 i pkt. 72 lit a
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko art. 4
Argumenty
Odrzucone argumenty
Nierzetelność i niekompletność raportu oddziaływania na środowisko. Błędne uznanie budowy trasy tramwajowej za drogę publiczną. Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi. Naruszenie art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji mimo rażącego naruszenia prawa. Naruszenie art. 134 § 1 P.p.s.a. przez niewłaściwą ocenę stanu faktycznego. Naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a. przez lakoniczne uzasadnienie wyroku WSA.
Godne uwagi sformułowania
linia tramwajowa jest elementem drogi publicznej dla jej statusu, odpowiadającego statusowi drogi publicznej, decydujące znaczenie ma początkowy i końcowy przebieg nie jest sporne, że planowane przedsięwzięcie [...] zalicza się do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko obowiązek podania informacji o udziale społeczeństwa nie oznacza powinności organu uwzględnienia podnoszonych uwag i wniosków, gdy nie znajdują one uzasadnienia w obowiązującym prawie
Skład orzekający
Małgorzata Masternak-Kubiak
przewodniczący sprawozdawca
Wojciech Jakimowicz
sędzia
Beata Jezielska
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących oceny oddziaływania na środowisko, kwalifikacji inwestycji jako dróg publicznych oraz zakresu kontroli sądów administracyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego budowy trasy tramwajowej w Warszawie i interpretacji przepisów w kontekście tej inwestycji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii środowiskowych uwarunkowań dla inwestycji infrastrukturalnych, a także interpretacji przepisów dotyczących dróg publicznych i procedury administracyjnej. Jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i środowiskowym.
“Linia tramwajowa jako droga publiczna? NSA rozstrzyga w sprawie środowiskowych uwarunkowań inwestycji.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII OSK 2756/21 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2023-09-22 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-01-04 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Beata Jezielska Małgorzata Masternak - Kubiak /przewodniczący sprawozdawca/ Wojciech Jakimowicz Symbol z opisem 6139 Inne o symbolu podstawowym 613 Hasła tematyczne Środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia Sygn. powiązane IV SA/Wa 2444/17 - Wyrok WSA w Warszawie z 2019-11-13 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2018 poz 2081 art. 66 ust. 1 pkt 5 i 6 Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko - tekst jedn. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz Sędzia del. WSA Beata Jezielska Protokolant: starszy asystent sędziego Rafał Kopania po rozpoznaniu w dniu 22 września 2023 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Stowarzyszenia zwykłego X z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 listopada 2019 r. sygn. akt IV SA/Wa 2444/17 w sprawie ze skargi Stowarzyszenia Y z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 11 lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 13 listopada 2019 r., sygn. akt IV SA/Wa 2444/17, oddalił skargę Stowarzyszenia Y z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 11 lipca 2017 r., nr [...], w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia. Jak wskazał Sąd pierwszej instancji Spółka Z Sp. z o.o. wystąpiła z wnioskiem o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie trasy tramwajowej na G. na odcinku Al. [...] - pętla G. w Dzielnicach [...] i [...] m.st. Warszawy, w ramach którego nastąpi realizacja przedsięwzięć mogących potencjalnie oddziaływać na środowisko tj.: budowa linii tramwajowej wraz z towarzyszącą infrastrukturą, budowa drogi o nawierzchni twardej o całkowitej długości powyżej 1 km i mostu w ciągu drogi o nawierzchni twardej oraz przebudowa/rozbudowa zrealizowanych przedsięwzięć: instalacji do przesyłu gazu o długości mniejszej niż 40 km i ciśnieniu większym niż 0,5 MP, instalacji do przesyłu pary wodnej i ciepłej wody, drogi o powierzchni twardej o całkowitej długości przedsięwzięcia powyżej 1 km, kanału w rozumieniu art. 9 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 18 lipca 2001 Prawo wodne, rurociągów magistralnych do przesyłania wody, sieci kanalizacyjnych o całkowitej długości przedsięwzięcia nie mniejszej niż 1 km. Decyzją z dnia 29 grudnia 2016 r. Nr [...] Prezydent m.st. Warszawy ustalił środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia. Od powyższej decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie wpłynęły odwołania: B. i A. B., Stowarzyszenia Mieszkańców Osiedla "[...]", Stowarzyszenia Y, Stowarzyszenia Z i Stowarzyszenia X. Postanowieniem z dnia 18 listopada 2016 r. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Warszawie uzgodnił realizację przedsięwzięcia według wariantu inwestorskiego i określił warunki jego realizacji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie decyzją z dnia 11 lipca 2017 r. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta m.st. Warszawy z dnia 29 grudnia 2016 r. ustalającą środowiskowe uwarunkowania realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia. Organ odwoławczy uznał, że zaskarżona decyzja organu I instancji odpowiada prawu, gdyż została wydana po pozytywnym uzgodnieniu przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Warszawie oraz Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Warszawie, a także zawiera wszystkie elementy, o których mowa w art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 2081, ze zm.) - dalej "u.o.u.i.ś" oraz spełnia wymagania art. 85 tej ustawy dotyczące uzasadnienia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Stowarzyszenie Y wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z dnia 29 grudnia 2016 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wskazanym na wstępie wyrokiem Sąd pierwszej instancji uznał wniesioną skargę za pozbawioną usprawiedliwionych podstaw. Na wstępie Sąd ten wskazał, że w sprawie nie jest sporne, że planowane przedsięwzięcie zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 34, pkt 56, pkt 57, pkt 63 i pkt. 72 lit a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko w zw. z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2016 r., poz. 71), zalicza się do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, dla którego ocena oddziaływania na środowisko nie jest obligatoryjnie wymagana. W ocenie Sądu meriti przedstawiony przez wnioskodawcę raport wraz z dokonanym uzupełnieniem spełnia wszystkie obowiązkowe wymogi określone w art. 66 u.o.o.i.ś., w związku z czym jest dokumentem wiarygodnym i mogącym stanowić podstawę oceny o zakresie i przewidywanych skutkach korzystania ze środowiska w wyniku realizacji planowanego przedsięwzięcia. Raport w szczególności zawiera rzetelny opis w zakresie rodzaju i przewidywanej ilości zanieczyszczeń wynikających z funkcjonowania przedsięwzięcia (art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c), opis analizowanych wariantów uwzględniający szczególne cechy przedsięwzięcia lub jego oddziaływania (art. 66 ust. 1 pkt 5 ), określenie przewidywanego oddziaływania na środowisko, a w szczególności na ludzi, rośliny, zwierzęta i powietrze (art. 66 ust. 1 pkt 6 i 7 u.o.u.i.ś.), opis przewidywanych znaczących oddziaływań obejmujący pośrednie, skumulowane oddziaływania na środowisko (art. 66 ust. 1 pkt 8 u.o.u.i.ś.), a także rzetelną analizę możliwych konfliktów społecznych (art. 66 ust. 1 pkt 15 u.o.u.i.ś.). W ocenie Sądu pierwszej instancji, choć analiza wielokryterialna nie stanowi obowiązkowego elementu raportu, to w tej sprawie jej opracowanie miało istotne znaczenie, a wyniki stanowią niewątpliwie element raportu, ponieważ zostały w nim zamieszczone. Ta szeroka analiza skutków realizacji przedsięwzięcia, w każdym z przedstawionych wariantów (w rzeczywistości 7 różniących się opcji), uwzględniająca szeroki wachlarz oddziaływań na środowisko (gruntowo-wodne, powietrze atmosferyczne, klimat akustyczny, gospodarkę odpadami, zdrowie ludzi, faunę i florę, krajobraz) pozwala uznać, że wnioskodawca spełnił wynikający z ww. przepisu wymóg przedstawienia wariantu najkorzystniejszego. Organ niewątpliwe na podstawie tak opracowanych danych dysponował możliwością oceny, który z wariantów będzie najkorzystniejszy dla środowiska przy uwzględnieniu bardzo szczegółowych kryteriów. Z analizy tej, biorąc pod uwagę tylko kryteria środowiskowe wynika, że za wariant najkorzystniejszy spośród przedstawionych, mogą być uznane wariant 2A lub wariant nr 4 (przy czym wariant nr 4 najkorzystniejszy w zakresie oddziaływania na wody powierzchniowe, środowisko gruntowo-wodne, faunę, jednocześnie jest wariantem najmniej korzystnym w zakresie oddziaływania na zdrowie ludzi ze względu na bliską odległość linii tramwajowej od budynków mieszkalnych). Opracowana analiza umożliwia równie drobiazgową ocenę przypuszczalnych skutków oddziaływania na czynniki środowiskowe dla wariantu inwestorskiego oraz racjonalnego wariantu alternatywnego. Należy podkreślić, że rzadko zdarza się, by organy prowadzące postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko dysponowały tak dokładnym i odnoszącym się do wielu elementów środowiska opracowaniem przedstawiającym skalę różnic w oddziaływaniu. Odnośnie zarzutu naruszenia przez organ odwoławczy art. 80 ust. 2 ustawy, z uwagi na brak analizy zgodności planowanego zamierzenia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, Sąd meriti uznał, że organ odwoławczy co prawda w sposób niedostateczny odniósł się do tego zagadnienia w zaskarżonej decyzji, nawiązując tylko do stanowiska organu I instancji, to jednak zastosowanie art. 80 ust. 2 u.o.u.i.ś. w przypadku planowanej inwestycji, jest prawidłowe. Organ I instancji wyraził pogląd opierając się na opinii Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, że planowana budowa linii tramwajowej wraz z infrastrukturą towarzyszącą stanowi budowę i przebudowę drogi publicznej w rozumieniu ustawy o drogach publicznych. Sąd Wojewódzki podzielił to stanowisko w tej konkretnej sprawie, choć w innym stanie faktycznym nadanie takiego statusu linii tramwajowej może nie być uzasadnione. Zgodnie bowiem z art. 4 pkt 2 i art. 4 pkt 4 ustawy o drogach publicznych linia tramwajowa jest elementem drogi publicznej. W przedmiotowej sprawie planowany w wariancie inwestorskim przebieg linii tramwajowej zakłada, że będzie ona brać swój początek z istniejącej linii tramwajowej w Al. [...], gdzie torowisko stanowi element drogi publicznej, następnie zostanie poprowadzona wzdłuż Kanału [...] przez teren ogrodów działkowych, by w dalszym odcinku przebiegać w bezpośrednim otoczeniu pasa drogowego ulicy [...] i kończyć bieg na terenie pętli [...]. Oznacza to, że tylko pewien element planowanej linii tramwajowej nie spełniałby definicji drogi publicznej. Jednak linia ta od początku do jej końca stanowi nierozerwalną całość. Tak więc dla jej statusu, odpowiadającego statusowi drogi publicznej, decydujące znaczenie ma początkowy i końcowy przebieg, jak również to, że stanowi rozbudowę istniejącej sieci komunikacyjnej związanej z układem dróg publicznych. Budowa linii tramwajowej nie obejmuje więc wyłącznie odcinka wzdłuż Kanału [...], który dotychczas nie stanowił części układu komunikacji. Dlatego też, jak najbardziej uzasadnione było zastosowanie art. 80 ust. 2 u.o.u.i.ś., a więc wyjątku od konieczności stwierdzania zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Sąd meriti wyjaśnił również, że na etapie postępowania dotyczącego wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanego przedsięwzięcia nie są istotne kwestie dotyczące tytułu prawnego do nieruchomości, ponieważ decyzja środowiskowa nie przyznaje żadnych praw do nieruchomości, na których lokalizowana będzie planowana inwestycja. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) - dalej: "P.p.s.a.", orzekł o oddaleniu skargi. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosło Stowarzyszenie "X" z siedzibą w W. Zaskarżając rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji w całości, zarzuciło naruszenie: art. 151 P.p.s.a. - poprzez błędne oddalenie skargi, podczas gdy skarga zasługiwała na uwzględnienie i tym samym uchylenie zaskarżonej decyzji organu II instancji oraz poprzedzającej ją decyzji organu 1 instancji; art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i nieuwzględnienie skargi oraz nieuchylenie zaskarżonej decyzji organu II instancji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w sytuacji, w której skarga zasługiwała na uwzględnienie i w konsekwencji uchylenie zaskarżonej decyzji organu II instancji i poprzedzającej jej decyzji organu I instancji, ponieważ decyzje te zostały wydane zarówno z naruszeniem prawa materialnego, jak i przepisów postępowania, które to naruszenia miały wpływ na wynik sprawy, z uwagi na błędne zaakceptowanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny stanowiska organu II instancji, w zakresie uznania, że raport oddziaływania inwestycji na środowisko został sporządzony w sposób rzetelny, podczas gdy treść opracowanego raportu jest nieścisła, niepełna, nie uwzględnia dodatkowych nowych inwestycji towarzyszących budowie trasy tramwajowej; art 151 P.p.s.a. w zw. art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie nr [...], w sytuacji gdy doszło do rażącego naruszenia prawa, ponieważ organy l i II instancji uznały budowę planowanej trasy tramwajowej za realizację budowy drogi publicznej, podczas gdy jedynie początek trasy tramwajowej i jej koniec ma być realizowany w układzie drogowym, co w konsekwencji doprowadziło przez Wojewódzki Sąd Administracyjny do przyjęcia za właściwy i prawidłowy w tym stanie faktycznym wyjątek - odstępstwo od konieczności stwierdzenia zgodności lokalizacji planowanego przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego; art. 134 § 1 P.p.s.a. przez niewłaściwą ocenę stanu faktycznego sprawy, niewzięcie pod uwagę wszystkich okoliczności sprawy wynikających z całości zebranego materiału, dowodowego brak wnikliwego i wszechstronnego wyjaśniania sprawy przez Sąd I instancji w zakresie faktu, że inwestycja polegająca na budowie trasy tramwajowej ma być realizowana jako droga publiczna, natomiast sporządzony raport oddziaływania inwestycji na środowisko nie wspomina o tym fakcie; art. 141 § 4 P.p.s.a. przez odniesienie się w uzasadnieniu wyroku w sposób lakoniczny i ogólnikowy do stanowiska skarżącej kasacyjnie organizacji, podczas gdy uzasadnienie odnosić się powinno konkretnie do okoliczności sprawy, nadto winno w sposób pełny i wszechstronny wszelkie zarzuty rozważać, co miało istotny wpływ na wynik sprawy sądowoadministracyjnej. W oparciu o powyższe zarzuty skarżące kasacyjnie Stowarzyszenie wniosło o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, ewentualnie rozpoznanie skargi przez Naczelny Sad Administracyjny w przypadku uznania, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona. Nadto Stowarzyszenie wniosło o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie oraz zwrot poniesionych kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano przede wszystkim, że raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko sporządzony w przedmiotowej sprawie jest błędny i niekompletny. Nie przewiduje np. rodzaju i przewidywanej ilości zanieczyszczeń wynikających z planowanej realizacji nowych zamierzeń budowlanych, które inwestor - "Z" mają prowadzić razem z Zarządem Miejskich Inwestycji Drogowych równolegle do trasy tramwajowej, tj. m.in. budowy ulicy wzdłuż torów tramwajowych na odcinku od ulicy [...] do Al. [...] oraz budowy dużej pętli autobusowej w rejonie ulicy [...] i Al. [...]. Pomysł Urzędu Miasta st. Warszawy z budową nowej ulicy wynika z problemów z gruntami, których własność została zakwestionowana przez Komisję ds. usuwania skutków reprywatyzacji przy Ministerstwie Sprawiedliwości. W związku z tym Raport, w niepełny i niewystarczający sposób, określa przewidywane negatywne oddziaływanie inwestycji na środowisko. Na tej podstawie Prezydent Miasta Stołecznego Warszawy wydał więc błędną, niekompletną decyzję środowiskową nr [...] z dnia 20 grudnia 2016 r. Decyzja nie powinna być wydana również z powodu rażących uchybień formalnych, polegających np. na nieuwzględnieniu żadnego ze 127 wniosków złożonych przez strony postępowania, tj. osoby fizyczne oraz organizacje społeczne, zaproponowanych podczas tzw. konsultacji społecznych, jak i zawartych we wnioskach przedstawionych na piśmie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Na wstępie należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny związany jest podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 § 1 P.p.s.a., rozpoznaje sprawę w jej granicach, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie żadna z wymienionych w art. 183 § 2 P.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zaistniała, wobec czego kontrola Naczelnego Sądu Administracyjnego ograniczyła się wyłącznie do zbadania zawartych w skargach zarzutów sformułowanych w granicach podstawy kasacyjnej. Podstawy, na które można się powołać w skardze kasacyjnej, zostały sprecyzowane w art. 174 P.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 tej ustawy przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia oznacza nieprawidłowe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, czyli mylne rozumienie określonej normy prawnej, natomiast niewłaściwe zastosowanie to dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego, czyli niezasadne uznanie, że stan faktyczny sprawy odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. - naruszenie przepisów postępowania - może przejawiać się w tych samych formach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w tym wypadku ustawa wymaga, aby skarżący wykazał możliwość istotnego wpływu wytkniętego uchybienia na wynik sprawy. Bezpodstawny jest zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c P.p.s.a., poprzez jego niezastosowanie i nieuwzględnienie skargi oraz nieuchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Wskazać należy, że w przypadku oddalenia skargi można zarzucić Sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. tylko wówczas, gdy Sąd ten stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mimo to nie spełni dyspozycji tej normy prawnej i nie uchyli zaskarżonej decyzji. Natomiast, jeśli z zaskarżonego wyroku wynika, że Sąd nie dopatrzył się naruszenia takich przepisów, to Naczelny Sąd Administracyjny nie może zarzucić oddalającemu skargę Sądowi pierwszej instancji naruszenia omawianych unormowań, gdyż rozstrzygnięcie jest zgodne z dyspozycją stosowanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny normy prawnej. W rozpoznanej sprawie Sąd Wojewódzki nie stosował art. 145 § 1 pkt 1 lit. c. P.p.s.a. Podstawą prawną zaskarżonego wyroku był przepis art. 151 P.p.s.a., zgodnie z którym w razie nieuwzględniania skargi sąd skargę oddala. Okoliczność oddalenia skargi nie mogła, więc stanowić bezpośrednio argumentu mającego świadczyć o naruszeniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. Przy tym podobnie, jak przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., również przepis art. 151 tej ustawy stanowi jedynie wynik kontroli przez sąd zaskarżonego aktu. Warunkiem ich zastosowania jest spełnienie hipotezy w postaci odpowiednio stwierdzenia, czy niestwierdzenia przez sąd naruszeń prawa przez organ administracji publicznej. Naruszenie tych przepisów - powoływanych odrębnie, jak i wspólnie - jest zawsze następstwem złamania innych przepisów. Pozbawiony jest doniosłości prawnej zarzut naruszenia art 151 P.p.s.a. w zw. art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji, w sytuacji gdy doszło do rażącego naruszenia prawa, ponieważ organy I i II instancji uznały budowę planowanej trasy tramwajowej za realizację budowy drogi publicznej, “podczas gdy jedynie początek trasy tramwajowej i jej koniec ma być realizowany w układzie drogowym. Zgodnie z art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. organ odwoławczy wydaje decyzję, w której utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję. Decyzja o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji, o której mowa w art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., stanowi jeden z rodzajów rozstrzygnięć, które może podjąć organ odwoławczy w następstwie rozpatrzenia odwołania. Przepis ten nie określa przesłanek wydania decyzji przez organ odwoławczy, z wyjątkiem tzw. decyzji kasacyjnej, o której mowa w art. 138 § 2. Oznacza to, że organ odwoławczy może oceniać zaskarżoną odwołaniem decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem i z punktu widzenia jej celowości i słuszności (por. A. Wróbel (w:) M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2022, art. 138). Użyty w art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. zwrot: "utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję" ma charakter skrótu wyrażającego zasadę, że nowe - powtórne rozstrzygnięcie organu odwoławczego, jest identyczne (pokrywa się) z rozstrzygnięciem zawartym w decyzji organu I instancji. Innymi słowy oznacza, że organ II instancji doszedł w wyniku swojego postępowania w sprawie do takiej samej konkluzji, jak organ I instancji (zob. J. Zimmermann, Glosa do wyroku NSA z dnia 2 lutego 1996 r., IV SA 846/95, OSP 1997, z. 4, poz. 83). Sąd Wojewódzki prawidłowo ocenił, że organ odwoławczy, po ponownym merytorycznym rozpoznaniu sprawy, prawidłowo utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Stwierdził, że raport oddziaływania na środowisko zawiera opis wariantów przebiegu planowanej inwestycji wraz ze szczegółowym opisem parametrów dla każdego z wariantów. Ponadto zwrócił uwagę, że fakt, iż nie wszystkie uwagi zostały uwzględnione, bądź też organ nie odniósł się do nich w sposób przekonywający i nie poprał swojego stanowiska żadnymi konkretnymi; specjalistycznymi opracowaniami, nie świadczy o wadliwości przedstawionego raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Na gruncie u.o.u.i.ś. obowiązek podania informacji o udziale społeczeństwa nie oznacza powinności organu uwzględnienia podnoszonych uwag i wniosków, gdy nie znajdują one uzasadnienia w obowiązującym prawie, nie kwestionując przy tym subiektywnych odczuć i ocen społeczności lokalnej, czy też stron postępowania, co do przewidywanych oddziaływań planowanej inwestycji. Sąd Wojewódzki, po przeanalizowaniu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, zwłaszcza opierając się na opinii Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, zasadnie podzielił stanowisko organów, że planowana budowa linii tramwajowej wraz z infrastrukturą towarzyszącą, stanowi budowę i przebudowę drogi publicznej w rozumieniu ustawy o drogach publicznych. Zgodnie z obowiązującym w dacie podejmowanie decyzji przepisem art. 4 pkt 2 i pkt 4 ustawy o drogach publicznych, linia tramwajowa jest elementem drogi publicznej. Wprawdzie w przedmiotowej sprawie tylko pewien element planowanej linii tramwajowej nie spełniałby definicji drogi publicznej. Jednak planowana linia od początku do jej końca stanowi nierozerwalną całość. Oznacza to, że dla jej statusu, odpowiadającego statusowi drogi publicznej, relewantnie znaczenie ma początkowy i końcowy przebieg, jak również to, że stanowi rozbudowę istniejącej sieci komunikacyjnej związanej z układem dróg publicznych. Sąd Wojewódzki trafnie podzielił stanowisko organów, że skoro budowa linii tramwajowej nie obejmuje wyłącznie odcinka wzdłuż Kanału [...], który dotychczas nie stanowił części układu komunikacji, to uzasadnione było zastosowanie art. 80 ust. 2 u.o.u.i.ś., a więc wyjątku od konieczności stwierdzania zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Warto przy tym odnotować, że postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia jest postępowaniem toczącym się na wniosek inwestora i organy są co do zasady tym wnioskiem związane. Dokonując oceny wniosku z punktu widzenia zgodności planowanego przedsięwzięcia z obowiązującym na danym terenie miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (art. 80 ust. 2 u.o.u.i.ś.), organy mają ograniczony zakres materiału dowodowego opierając się przede wszystkim na złożonej przez inwestora karcie informacyjnej przedsięwzięcia. To ten dokument stanowi kluczowy dowód w sprawie i to ten dokument musi zostać oceniony w kontekście konkretnych przepisów i ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Tego rodzaju oceny w tej sprawie organy dokonały. Z analizy materiału aktowego wynika, że analizie środowiskowej poddawana jest dokumentacja projektowa na etapie koncepcji, nie zaś projekty budowlane, które opracowywane są dopiero na podstawie ustaleń zawartych w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia. Organ wyjaśnił, że o wyborze przebiegu trasy tramwajowej decyduje inwestor, a w treści raportu wyjaśniono powody przyjęcia określonego w wariancie inwestora przebiegu trasy tramwajowej, co zresztą opisane zostało w uzasadnieniu wyboru wariantu inwestora. " Całkowicie nieuprawniona jest konstatacja strony skarżącej kasacyjnie, że: "Pomysł Urzędu Miasta st. Warszawy z budową nowej ulicy wynika z problemów z gruntami, których własność została zakwestionowana przez Komisję ds. usuwania skutków reprywatyzacji przy Ministerstwie Sprawiedliwości.". Decyzja Prezydenta m.st. Warszawy o ustaleniu środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia została wydana w dniu 29 grudnia 2016 r., zaś decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie w dniu 11 lipca 2017 r., natomiast ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich, wydanych z naruszeniem prawa (Dz.U. z 2017 r., poz. 718, z póżn. zm.), powołująca Komisję ds. usuwania skutków reprywatyzacji, weszła w życie w dniu 5 maja 2017 r. Ponadto trafnie zauważył Sąd Wojewódzki, że na etapie postępowania dotyczącego wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, nie są istotne kwestie dotyczące tytułu prawnego do nieruchomości, ponieważ decyzja środowiskowa nie przyznaje żadnych praw do nieruchomości, na których lokalizowana będzie planowana inwestycja. Nie jest także usprawiedliwiony zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 134 § 1 P.p.s.a. przez niewłaściwą ocenę stanu faktycznego sprawy, niewzięcie pod uwagę wszystkich okoliczności sprawy wynikających z całości zebranego materiału dowodowego. Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a.: "Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną". Przepis ten określa zatem granice rozpoznania skargi przez sąd administracyjny pierwszej instancji, zaś granice danej sprawy wyznacza jej przedmiot wynikający z treści zaskarżonego działania organu administracji publicznej. Oznacza to, że o naruszeniu normy wynikającej z powyższego przepisu można byłoby mówić, gdyby sąd wykroczył poza granice sprawy, w której została wniesiona skarga, albo - mimo wynikającego z tego przepisu obowiązku - nie wyszedł poza zarzuty i wnioski skargi, np. nie zauważając naruszeń prawa, które nie były powołane przez skarżącego, a które Sąd pierwszej instancji zobowiązany był uwzględnić z urzędu. Sąd pierwszej instancji rozpoznając skargę niewątpliwie orzekał w granicach sprawy, oceniając legalność decyzji w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia, co oznacza, że nie orzekał w granicach innej sprawy niż ta, w której została wniesiona skarga. Dodatkowo należy wskazać, że w ramach zarzutu naruszenia art. 134 § 1 P.p.s.a. nie można kwestionować dokonanej przez Sąd oceny ustalonego stanu faktycznego z punktu widzenia jego zgodności lub niezgodności z mającym zastosowanie w sprawie stanem prawnym, czy też prawidłowości dokonanej przez Sąd oceny działań organu administracji publicznej pod kątem zachowania przepisów procedur obowiązujących ten organ (por.m.in. wyroki NSA: z dnia 25 marca 2011 r. sygn. I FSK 1862/09, LEX nr 1079490; z dnia 11 kwietnia 2007 r. sygn. II OSK 610/06, LEX nr 337811). W ramach zarzutu naruszenia art. 134 § 1 P.p.s.a. nie można kwestionować prawidłowości zajętego stanowiska prawnego i wyrażonych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku poglądów, ani prawidłowości oceny materiału dowodowego (por. wyrok NSA z dnia 21 października 2010 r. sygn. I GSK 264/09, LEX nr 744745). Pozbawiony jest doniosłości prawnej zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. przez odniesienie się w uzasadnieniu wyroku, w sposób lakoniczny i ogólnikowy, do stanowiska skarżącej kasacyjnie. Przepis art. 141 § 4 P.p.s.a. określa, co ma zawierać uzasadnienie wyroku sądu. Może on zostać naruszony wówczas, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku było pozbawione przedstawionego zwięźle stanu faktycznego sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk stron, podstawy prawnej rozstrzygnięcia lub jej wyjaśnienia. Ponadto naruszenie tego przepisu ma miejsce także wtedy, gdy sporządzone uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wprawdzie wszystkie elementy wynikające z art. 141 § 4 P.p.s.a., ale jest ono wewnętrznie niespójne lub zawiera nie dające się wyjaśnić sprzeczności, innymi słowy nie pozwala na kontrolę zaskarżonego wyroku. Zarzucając naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a. nie może strona skarżąca kasacyjnie zwalczać prawidłowości przyjętego przez Sąd stanu faktycznego sprawy lub wykładni prawa materialnego dokonanej przez Sąd (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 15 lutego 2010 r., sygn. II FPS 8/09, ONSAiWSA 2010 r., nr 3, poz. 39). Sąd pierwszej instancji w dostateczny sposób wyjaśnił motywy podjętego rozstrzygnięcia. W sposób umożliwiający dokonanie kontroli instancyjnej wskazał, z jakich przyczyn uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Zresztą jak pokazuje lektura skargi kasacyjnej, postawione w jej petitum zarzuty, a także ich uzasadnienie dobitnie dowodzą, że stanowisko Sądu pierwszej instancji wyrażone zostało w sposób na tyle zrozumiały, iż pozwoliło stronie skarżącej kasacyjnie na polemikę i jego negowanie. Polemika ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji nie może jednak usprawiedliwiać zarzutu naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. Z tych względów, na podstawie art. 184 P.p.s.a., Naczelny Sąd 'Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI