III OSK 2465/24

III OSK 2465/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-03-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-09-30
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Artur Kuś /sprawozdawca/
Ewa Kwiecińska
Przemysław Szustakiewicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Sygn. powiązane
IV SAB/Wr 294/24 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2024-07-18
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 184, art. 204 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Dnia 11 marca 2025 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz Sędziowie: sędzia NSA Artur Kuś (spr.) sędzia NSA Ewa Kwiecińska po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2025 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Okręgowej Rady Adwokackiej we Wrocławiu od punktu I, częściowo od punktu II i punktu IV wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego [...] z 18 lipca 2024 r. sygn. akt IV SAB/Wr 294/24 w sprawie ze skargi J. W. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Okręgową Radę Adwokacką we Wrocławiu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z 4 maja 2023 r. I. oddala skargę kasacyjną, II. oddala wniosek J. W. o zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z 18 lipca 2024 r. sygn. akt IV SAB/Wr 294/24, po rozpoznaniu skargi J. W. (dalej: "skarżący") na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Okręgową Radę Adwokacką we Wrocławiu (dalej: "ORA we Wrocławiu") w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z 4 maja 2023 r. w pkt I zobowiązał Okręgową Radę Adwokacką we Wrocławiu do załatwienia punktów 1, 2 oraz 4 - 15 wniosku skarżącego z 4 maja 2023 r. w terminie 14 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; w pkt II stwierdził, że Okręgowa Rada Adwokacka we Wrocławiu dopuściła się bezczynności w rozpoznaniu punktów 1, 2 oraz 4 - 15 wniosku skarżącego z 4 maja 2023 r. i bezczynność ta nie ma miejsca z rażącym naruszeniem prawa; w pkt III oddalił dalej idącą skargę; w pkt IV zasądził od Okręgowej Rady Adwokackiej we Wrocławiu na rzecz skarżącego J. W. kwotę 100 zł (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji przyjął następujące okoliczności faktyczne i prawne.
Wnioskiem z 4 maja 2023 r. skarżący zwrócił się do ORA we Wrocławiu o udostępnienie informacji publicznej przez udzielenie informacji na temat adwokata K. B. (dalej: "Adwokat") poprzez udzielenie odpowiedzi na pytania:
1. W którym roku Adwokat ukończył wyższe studia prawnicze?
2. Na jakiej uczelni Adwokat odbywał ww. studia?
3. Z jaką oceną Adwokat ukończył ww. studia?
4. W jakich latach Adwokat odbywał aplikację adwokacką?
5. Kiedy Adwokat złożył egzamin adwokacki?
6. Z jakim wynikiem Adwokat złożył egzamin adwokacki?
7. Czy wobec Adwokata począwszy od 1 stycznia 2019 r. do 4 maja 2023 r. toczyły się lub toczą obecnie postępowania dyscyplinarne?
8. Czy wobec Adwokata począwszy od 1 stycznia 2019 r. do 4 maja 2023 r. orzeczono kary dyscyplinarne?
9. W przypadku udzielenia odpowiedzi pozytywnej na pytania 7 i 8 proszę o nadesłanie orzeczeń kończących postępowanie dyscyplinarne,
10. Czy począwszy od 1 stycznia 2019 r. do 4 maja 2023 r. wobec Adwokata stosowano upomnienie dziekańskie?
11. W przypadku odpowiedzi pozytywnej na pytanie 10 proszę o wskazanie ile razy stosowano upomnienie dziekańskie wobec Adwokata, kiedy je stosowano oraz za jaki czyn/czyny je stosowano.
12. Czy Adwokat posiada adres poczty elektronicznej oraz numer telefonu do kontaktu z Klientami/potencjalnymi Klientami?
13. W przypadku odpowiedzi pozytywnej na pytanie numer 12 proszę o podanie adresu poczty elektronicznej oraz numeru telefonu, których używa Adwokat do kontaktu z Klientami/potencjalnymi Klientami,
14. Czy, kiedy i ewentualnie jakie funkcje pełnił Adwokat od 1 stycznia 2019 r. do 4 maja 2023 r. w samorządzie tutejszej Rady,
15. W przypadku odpowiedzi pozytywnej na pytanie numer 14 proszę o wskazanie czy z racji pełnionych funkcji Adwokat pobierał jakiekolwiek wynagrodzenie oraz ile ono wynosiło z rozbiciem na poszczególne okresy rozliczeniowe.
W piśmie z 9 maja 2023 r. Dziekan ORA we Wrocławiu odmówił udzielenia informacji, wskazując że nie stanowią one informacji publicznej. Zauważył, że informacją publiczną jest wyłącznie informacja interesująca dla ogółu społeczeństwa, o czym przesądziło bogate orzecznictwo NSA i WSA, potwierdzone poglądami doktryny. Wskazał na wyrok NSA z 11 maja 2017 r., I OSK 2777/16 i zebrane tam orzecznictwo oraz piśmiennictwo, jak również na wyroki WSA: w Poznaniu, w Gdańsku, w Warszawie i w Gorzowie Wielkopolskim. Podniósł, że nie stanowi informacji publicznej zbiór informacji o konkretnym adwokacie, który zbierany jest z pobudek osobistych wnioskodawcy, a nie w celu ochrony interesu ogółu społeczeństwa. Dodatkowo podkreślił, że informacje których domaga się skarżący w dużej mierze objęte są ochroną danych osobowych, gdyż adwokat nie jest funkcjonariuszem publicznym. A dotychczasowa aktywność skarżącego jednoznacznie i wprost wskazuje, że jego zamiarem są szykany wobec organów izb adwokackich i Adwokatury.
W ponagleniu z 31 maja 2023 r. skarżący wniósł o bezzwłoczne udostępnienie żądanej informacji publicznej oraz zauważył, że adwokat to osoba pełniąca funkcję publiczną w myśl przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 28 marca 2024 r. na bezczynność i przewlekłość ORA we Wrocławiu w przedmiocie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej z 4 maja 2023 r. skarżący wniósł o: a. zobowiązanie ORA we Wrocławiu do rozpoznania wniosku z 4 maja 2023 r. w terminie 14 dni liczonych od dnia zwrotu akt organowi administracji publicznej wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu, b. stwierdzenie, że w wyżej wymienionej sprawie nastąpiła przewlekłość oraz bezczynność oraz że mają one miejsce z rażącym naruszeniem prawa, c. nałożenie na ORA we Wrocławiu grzywny w wysokości określonej w art.154 § 6 p.p.s.a., d. przyznanie od ORA we Wrocławiu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., e. zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skarżący stwierdził, że wniosek dotyczy osoby wykonującej zawód zaufania publicznego i z tego też powodu żądane dane podlegają rygorom u.d.i.p.
W ocenie skarżącego, rzeczą oczywistą jest, że nie każda informacja o adwokacie podpada pod rygory u.d.i.p. Nie są nią objęte informacje o konkretnych postępowaniach prowadzonych przez adwokata. Jednakże przyjmuje się, że informacje ogólne, dotyczące wykonywania zawodu przez konkretnego adwokata, odnoszące się do jego wykształcenia, tytułu naukowego, miejsca i formy prowadzonej działalności, ewentualnych postępowań dyscyplinarnych będą stanowić informację publiczną.
Skarżący podniósł, że specyfika pracy adwokata polega na świadczeniu pomocy prawnej osobom, które, co do zasady, nie mają specjalistycznej wiedzy w tym zakresie. Powierzają one swój los w ręce nieznanej osoby. Są to częstokroć sprawy drobne, czasem bardziej poważne, a niekiedy bardzo istotne. Wspólnym kwantyfikatorem tych spraw jest ich doniosłość dla tej konkretnej osoby, która udaje się po pomoc prawną do adwokata. Faktami notoryjnymi jest to, że nie każdy student kończy studia z oceną 5.0 na dyplomie oraz to, że nie każdy aplikant aplikacji adwokackiej kończy aplikację z najwyższą lokatą. Również nie każdy adwokat miał lub ma w toku postępowania dyscyplinarne.
Skarżący podkreślił, że wniosek z 4 maja 2024 r. dotyczy adwokata i jego drogi zawodowej. Te dane podlegają udostępnieniu, zaś organ jest bezczynny.
Odnosząc się do żądania stwierdzenia, iż bezczynność oraz przewlekłość mają miejsce z rażącym naruszeniem prawa skarżący podniósł, że analizując akta sprawy oczywistym staje się, iż bez ingerencji Sądu skarżący nie uzyska informacji publicznej zgodnie ze swoim wnioskiem. Wniosek już kilka miesięcy temu powinien być zrealizowany. Odstęp czasu, w jakim organ pozostaje bezczynny jest znaczny. Strona przeciwna zlekceważyła ponaglenie wystosowane w tej sprawie.
Motywując zgłoszone roszczenia finansowe skarżący podniósł, że postawa organu nie znajduje żadnego wytłumaczenia. Przeciwnik procesowy nie stara się przeanalizować argumentów skarżącego. Poprzestaje na braku jakiejkolwiek reakcji na wniosek oraz ponaglenie. Zważywszy na profesję reprezentanta przeciwnika procesowego należy wyprowadzić wniosek, że ma on pełną świadomość wadliwości swojej postawy. Tym samym konieczność wywiedzenia tej skargi jest podyktowana wyłącznie złą wolą organu. Bez nałożenia grzywny, organ będzie tkwił w swej nagannej postawie nie tylko w tym postępowaniu, ale też w innych podobnych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości i rozpoznanie skargi na posiedzeniu niejawnym, przyznając stan faktyczny opisany w skardze.
Organ wskazał, że w odpowiedzi na wniosek powołał się przede wszystkim na wyrok NSA z 11 maja 2017 r. sygn. akt I OSK 2777/16 i wniósł "aby Sąd zechciał rozważyć, czy argumentacja zawarta w uzasadnieniu tego wyroku, potwierdzona utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych i poglądami doktryny, powinna mieć zastosowanie w tej sprawie." Wskazano za powyższym orzeczeniem, że celem ustawy nie jest zaspokajanie indywidualnych (prywatnych) potrzeb, w postaci uzyskiwania informacji dotyczących wprawdzie kwestii publicznych, lecz przeznaczonych dla celów handlowych, edukacyjnych, zawodowych czy też na potrzeby toczących się postępowań sądowych. Wnioski o udostępnienie informacji publicznej składane przez podmioty, których interesów dotyczą, nie są wnioskami o udzielenie informacji publicznej, nie odnoszą się bowiem do "sprawy publicznej".
Zdaniem organu, interes skarżącego nie może być realizowany w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, gdyż w warunkach analizowanej sprawy niewątpliwie nie odpowiadałoby to ani celowi ani funkcji przywołanej ustawy, godząc jedynie w zasadę demokratycznego państwa prawa, dobra osobiste adwokata i prawo ochrony jego danych osobowych, jak i elementarne zasady współżycia społecznego i zasadę sprawiedliwości społecznej.
Organ podkreślił, że niedopuszczalne jest, aby osoba domagająca się dostępu do informacji interpretowanej przez nią jako informacja publiczna dla osiągnięcia korzyści majątkowej uzyskała od państwa ochron prawną kosztem osoby, której dane mają być ujawnione. Wskazał również, że skarżący składał w Izbie Adwokackiej we Wrocławiu i w Kielcach tożsame wnioski, dotyczące poszczególnych adwokatów z tych Izb licząc, że kiedyś, w którejś sprawie, Sąd przyzna mu sumę pieniężną stanowiącą dla niego korzyść majątkową. Ten sposób działania należy uznać za nadużycie prawa.
W piśmie procesowym datowanym na 6 maja 2024 r. skarżący podtrzymał dotychczasowe stanowisko i przedstawił dodatkową argumentację mającą świadczyć o zasadności skargi.
Opisanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uwzględnił skargę.
W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że w sprawie nie jest sporne, że Okręgowa Rada Adwokacka – jako podmiot, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 2 u.d.i.p. – zobowiązana jest do udostępniania informacji publicznych. Z przepisów tych jednoznacznie zatem wynika, że okręgowa rada adwokacka jako organ izby adwokackiej (organ samorządu adwokackiego) jest podmiotem zobowiązanym na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 2 u.d.i.p. do udostępniania informacji publicznej. Tym samym, w kontrolowanej sprawie organem zobowiązanym do rozpatrzenia wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej jest Okręgowa Rada Adwokacka we Wrocławiu.
Następnie Sąd I instancji stwierdził, że - co do zasady - żądane przez skarżącego informacje stanowią informację publiczną.
Wskazał, że w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się spójny pogląd, że adwokat jako osoba wykonująca zawód zaufania publicznego jest osobą pełniącą funkcje publiczne, albowiem istota jego działalności sprowadza się do zapewnienia obywatelom fachowej pomocy prawnej i zastępstwa procesowego, co z kolei kwalifikuje się jako pełnienie funkcji publicznej. Konsekwencją tej kwalifikacji jest brak możliwości skorzystania przez adwokata z ograniczenia dostępu do informacji publicznych, które go dotyczą, z powołaniem się na prywatność osoby fizycznej na podstawie art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Nie oznacza to jednak, że wszystkie informacje dotyczące adwokata są związane z wykonywaniem zadań władzy publicznej. Takimi informacjami nie są przykładowo informacje dotyczące aktywności zawodowej adwokata i aplikanta adwokackiego w sprawach konkretnych podmiotów. Informacje ogólne, dotyczące wykonywania zawodu przez konkretnego adwokata, odnoszące się do jego wykształcenia, tytułu naukowego, miejsca i formy prowadzonej działalności, ewentualnych postępowań dyscyplinarnych, działalności w samorządzie adwokackim, będą stanowić informację publiczną.
Sąd I instancji stwierdził, że taki charakter będą też miały informacje pozwalające na weryfikację zasadności wpisu adwokata na listę adwokatów tj. okoliczność ukończenia wyższych studiów prawniczych w Rzeczypospolitej Polskiej i uzyskanie tytułu magistra lub zagranicznych studiów prawniczych uznanych w Rzeczypospolitej Polskiej, odbycie w Rzeczypospolitej Polskiej aplikacji adwokackiej i złożenie egzaminu adwokackiego z wynikiem pozytywnym (art. 65 pkt 1 i 3 oraz art. 68 ust. 1 ustawy Prawo o adwokaturze).
Zdaniem Sądu I instancji, publicznego charakteru informacji dotyczącej daty złożenia egzaminu adwokackiego i jego wyniku należy upatrywać również w tym, że komisja egzaminacyjna powołana przez Ministra Sprawiedliwości, działająca w trybie art. 78 i nast. ustawy Prawo o adwokaturze jest podmiotem wykonującym zadanie publiczne (por. wyrok NSA z 20 kwietnia 2021 r., sygn. akt III OSK 378/21). Zgodnie z art. 78f ust. 2 i 3 ustawy Prawo o adwokaturze komisja egzaminacyjna podejmuje uchwałę o wyniku egzaminu adwokackiego, którą doręcza zdającemu, a jej odpis przesyła Ministrowi Sprawiedliwości, Prezesowi Naczelnej Rady Adwokackiej, właściwej okręgowej radzie adwokackiej oraz dołącza do akt osobowych zdającego. Minister Sprawiedliwości publikuje w Biuletynie Informacji Publicznej imiona i nazwiska osób, które uzyskały pozytywny wynik z egzaminu adwokackiego oraz imiona ich rodziców. Wynik egzaminu adwokackiego w postaci uzyskanej oceny, która decyduje o wpisie na listę adwokatów, jest więc elementem treści dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 6 ust. 2 u.d.i.p. i podlega udostępnieniu na mocy art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a u.d.i.p.
W związku z powyższym Sąd stwierdził, że żądana przez skarżącego informacja – jako wiedza o wykonywaniu zawodu adwokata – w tym co do spełnienia warunków umożliwiających wpis na listę adwokatów (pkt 1, 2, 4, 5 i 6 wniosku), ewentualnej odpowiedzialności dyscyplinarnej (pkt 7, 8, 9, 10, 11 wniosku), możliwości kontaktu z adwokatem (pkt 12, 13 wniosku) oraz działalności w samorządzie adwokackim (pkt 14 wniosku), stanowi informację publiczną, o której mowa w art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. a, b i d oraz art. 6 ust. 2 u.d.i.p.
Odnosząc się do pkt 15 wniosku tj. wynagrodzenia adwokata z tytułu funkcji pełnionych w samorządzie ORA w Kielcach Sąd I instancji wskazał, że pełnienie funkcji członka tego organu nie jest objęte sferą niepubliczną (prywatną), lecz stanowi realizację ustawowego zadania tego samorządu zawodowego, wynikającego z art. 58 ustawy Prawo o adwokaturze w związku z art. 17 ust. 1 Konstytucji. Samorząd zawodowy wykonuje w tym zakresie zadania publiczne, także poprzez wyodrębnione organy wewnętrzne. Członkowie organów samorządu, o ile otrzymują wynagrodzenie za pełnienie obowiązków, to jest ono wypłacane z majątku samorządu zawodowego. Zatem żądana informacja w pkt 15 wniosku jest informacją publiczną w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. d u.d.i.p. jako wiedza o majątku publicznym samorządu zawodowego. Informacja ta bowiem wiąże się bezpośrednio z funkcjonowaniem i trybem działania tego samorządu. Wiedza o jego działalności jest niewątpliwie informacją publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. (por. wyrok WSA w Warszawie z 17 października 2019 r. o sygn. akt II SAB/Wa 213/19).
Sąd I instancji uznał natomiast, że waloru informacji publicznej nie ma pytanie o ocenę, z jaką adwokat ukończył studia (pkt 3 wniosku). Jak wyżej wskazano, warunkiem wpisu adwokata na listę jest ukończenie wyższych studiów prawniczych. Uzyskana ocena z ukończenia studiów pozostaje bez wpływu na spełnienie warunków z art. 65 ustawy Prawo o adwokaturze. Jako niezwiązana z wykonywaniem zawodu adwokata nie stanowi więc informacji publicznej i nie podlega udostępnieniu w trybie u.i.d.p.
Odnosząc się do stanowiska przedstawionego w odpowiedzi na skargę, Sąd zgodził się z się z argumentacją przedstawioną przez organ w odpowiedzi na skargę, że celem ustawy nie jest zaspokajanie indywidualnych (prywatnych) potrzeb, w postaci uzyskiwania informacji dotyczących wprawdzie kwestii publicznych, lecz przeznaczonych dla celów handlowych, edukacyjnych, zawodowych czy też na potrzeby toczących się postępowań sądowych, a wnioski o udostępnienie informacji publicznej składane przez podmioty, których interesów dotyczą, nie są wnioskami o udzielenie informacji publicznej, nie odnoszą się bowiem do "sprawy publicznej". Jednakże zauważył, że z załączonych do akt sprawy dokumentów nie wynika, aby skarżący wystąpił o udzielenie informacji publicznej "dla celów handlowych, edukacyjnych, zawodowych czy też na potrzeby toczących się postępowań sądowych". Również nie znajduje potwierdzenia w materiale zgromadzonym w sprawie, aby skarżący występował o udzielenie mu informacji publicznej w celu zakłócania funkcjonowania podmiotu, od którego domaga się takiej informacji.
Odnosząc się natomiast do kwestii "nadużycia prawa dostępu do informacji publicznej" przez skarżącego Sąd I instancji stwierdził, że przedstawiona Sądowi dokumentacja nie daje żadnych podstaw do tego, aby uznać, że w tym konkretnym przypadku skarżący nadużył prawa do uzyskania informacji publicznej. Nie może o tym stanowić sam fakt, że żądane informacje dotyczą konkretnego adwokata, gdyż - jak to już wykazano wyżej - są one informacjami publicznymi, podlegającymi udostępnieniu. Nie przedstawiono również jakiejkolwiek dokumentacji mogącej świadczyć o tym, że skarżący, składając wniosek, rzeczywiście kierował się wyłącznie pobudkami osobistymi, złośliwością, niechęcią do ORA w Kielcach, czy też chęcią zysku.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku w części dotyczącej punktu I w całości, punktu II wyroku w części dotyczącej sformułowania: "stwierdza, że Okręgowa Rada Adwokacka we Wrocławiu dopuściła się bezczynności w rozpoznaniu punktów 1,2 oraz 4/15 wniosku skarżącego z dnia 4 maja 2023 r. ...." i punktu IV wyroku w całości wywiodła ORA we Wrocławiu. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie przepisu postępowania, któremu uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 134 § 1 p.p.s.a. przez nierozpoznanie, sprawy w granicach sprawy, w ten sposób, że Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu nie rozważył:
- czy żądanie przez skarżącego informacji osobistych o jednym adwokacie, jest rzeczywiście żądaniem w interesie publicznym w sytuacji, gdy jest to kolejne tożsame w treści żądanie, a w każdej sprawie skarżący domaga się korzyści majątkowej - przyznania mu od organu sumy pieniężnej.
Wskazano także na naruszenie:
- art. 1 u.d.i.p. i art. 2 u.d.i.p. przez błędną ich wykładnię przez przyjęcie, że wniosek skarżącego stanowi realizację prawa dostępu do informacji publicznej, mimo że działanie skarżącego należało ocenić jako działanie nie w interesie publicznym lecz w celu uzyskania korzyści majątkowej, a skoro żądana informacja nie była uzyskiwana w interesie publicznym - nie stanowi ona informacji publicznej, a nadto stanowi nadużycie prawa w zakresie dostępu do informacji publicznej (na co wskazywała metodologia działania skarżącego ukierunkowana nie na uzyskanie informacji w celach istotnych dla ogółu społeczeństwa lecz w celu nękania organu i uzyskania w tren sposób korzyści majątkowej); co powinno prowadzić do konstatacji, że działanie organu nie stanowiło bezczynności.
Podnosząc powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w zaskarżonej części przez WSA we Wrocławiu i ponowne rozpoznanie sprawy przez ten Sąd, a przypadku, gdy WSA w Kielcach nie rozpozna skargi kasacyjnej w trybie art. 179a p.p.s.a. o uchylenie zaskarżonego wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA we Wrocławiu.
Skarżąca kasacyjnie zrzekła się rozprawy i wniosła o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżący wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania wywołanego wniesieniem skargi kasacyjnej według norm przepisanych.
Skarżący zrzekł się rozprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
1. Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.
Skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Granice skargi kasacyjnej wyznaczają wskazane w niej podstawy.
W sytuacji, gdy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, co do zasady w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Dopiero bowiem po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy, albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez sąd pierwszej instancji przepis prawa materialnego. Dla uznania za usprawiedliwioną podstawę kasacyjną z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. nie wystarcza samo wskazanie naruszenia przepisów postępowania, ale nadto wymagane jest, aby skarżący wykazał, że następstwa stwierdzonych wadliwości postępowania były tego rodzaju lub skali, iż kształtowały one lub współkształtowały treść kwestionowanego w sprawie orzeczenia.
2. Zarzut naruszenia prawa procesowego sformułowany przez stronę skarżącą kasacyjnie nie jest skuteczny. NSA w składzie rozpoznającym sprawę w pełni zgadza się z oceną prawną zawartą w innym wyroku NSA z 25 października 2024 r. (sygn. akt III OSK 3475/23) również odnoszącym się do tożsamego zagadnienia zainicjowanego skargą J. W..
Wskazać trzeba, że art. 134 § 1 p.p.s.a., którego naruszenia dopatruje się strona skarżąca kasacyjnie stanowi, że: "Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a". Przepis ten określa zatem granice rozpoznania skargi przez sąd administracyjny pierwszej instancji, zaś granice danej sprawy wyznacza jej przedmiot wynikający z treści zaskarżonego działania lub bezczynności organu administracji publicznej. Oznacza to, że o naruszeniu normy wynikającej z powyższego przepisu można byłoby mówić, gdyby Sąd wykroczył poza granice sprawy, w której została wniesiona skarga, albo – mimo wynikającego z tego przepisu obowiązku – nie wyszedł poza zarzuty i wnioski skargi, np. nie zauważając naruszeń prawa, które nie były powołane przez skarżącego, a które Sąd I instancji zobowiązany był uwzględnić z urzędu. Sąd I instancji rozpoznając skargę niewątpliwie orzekał w granicach sprawy, oceniając postępowanie w zakresie bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania administracyjnego przez organ zobowiązanego do stosowania u.d.i.p. Zatem Sąd I instancji nie orzekał w granicach (w znaczeniu podmiotowym i przedmiotowym) innej sprawy niż ta, w której została wniesiona skarga. Z uzasadnienia wyroku Sądu I instancji wynika, że Sąd ten analizował i oceniał prawidłowość rozpoznania wniosku J. W. z 4 maja 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej we wskazanym szczegółowo zakresie.
W orzecznictwie wskazuje się, że istotne jest to, że "(...) strona nie może ograniczyć się do wytyku wyłącznie naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a., gdyż wówczas przepis ten nie może stanowić samodzielnej podstawy skargi kasacyjnej. W takiej sytuacji strona zobowiązana jest powiązać art. 134 § 1 p.p.s.a. z takimi przepisami, których złamania przez organ administracji miał nie dopatrzyć się Sąd pierwszej instancji" (por. wyrok NSA z 22 maja 2014 r., sygn. akt I OSK 782/13). Art. 134 § 1 p.p.s.a. jest tak skonstruowany, że powoływanie się w skardze kasacyjnej na jego naruszenie musi być zawsze powiązane z przywołaniem przepisu, którego naruszenia przez organy nie zauważył Sąd I instancji (por. wyrok NSA z 11 kwietnia 2007 r., sygn. akt II OSK 610/06; wyrok NSA z 19 czerwca 2013 r., sygn. akt I OSK 1353/12; wyrok NSA z 15 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 1033/12). W ramach zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. nie można skutecznie kwestionować dokonanej przez Sąd oceny ustalonego stanu faktycznego z punktu widzenia jego zgodności lub niezgodności z mającym zastosowanie w sprawie stanem prawnym, czy też prawidłowości dokonanej przez Sąd oceny działań organu administracji publicznej pod kątem zachowania przepisów procedur obowiązujących ten organ (por. m. in. wyrok NSA z 25 marca 2011 r., sygn. akt I FSK 1862/09; wyrok NSA z 11 kwietnia 2007 r., sygn. akt II OSK 610/06; postanowienie NSA z 11 stycznia 2012 r., sygn. akt I OSK 2438/11; wyrok NSA z 15 października 2015 r., sygn. akt I GSK 241/14). W ramach zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. nie można skutecznie kwestionować prawidłowości zajętego stanowiska prawnego i wyrażonych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku poglądów (por. wyrok NSA z 2 lipca 2015 r., sygn. akt I OSK 450/15), ani prawidłowości oceny materiału dowodowego (por. wyrok NSA z 21 października 2010 r., I GSK 264/09, LEX nr 744745).
Strona skarżąca kasacyjnie wskazała jako swoistą konsekwencję naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. naruszenie art. 1 u.d.i.p. i art. 2 u.d.i.p.
W ocenie NSA, nieuprawniony jest zarzut naruszenia art. 1 u.d.i.p. i art. 2 u.d.i.p. jako następstwa błędnej wykładni tych przepisów skutkującej nieprawidłową wykładnią zawartych w nich norm i uznaniem, że żądanie skarżącego nie stanowi "nadużycia prawa do informacji publicznej".
Na wstępie, w odniesieniu do zarzutu wskazanego w skardze kasacyjnej jako naruszenia "art. 1 i art. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej", należy wskazać, że zarzut ten został sformułowany mocno nieprecyzyjnie. Przez podstawę kasacyjną rozumiany jest konkretny przepis prawa, którego naruszenie przez Sąd I instancji zarzuca skarga kasacyjna. W odniesieniu do przepisu, który nie stanowi jednej zamkniętej całości, a składa się z ustępów, punktów i innych jednostek redakcyjnych, wymóg skutecznie wniesionej skargi kasacyjnej jest spełniony wówczas, gdy wskazuje ona konkretny przepis naruszony przez sąd pierwszej instancji, z podaniem numeru artykułu, ustępu, punktu i ewentualnie innej jednostki redakcyjnej przepisu (por. wyrok NSA z 20 sierpnia 2008 r., sygn. akt II FSK 557/07; wyrok NSA z 7 marca 2014 r., sygn. akt II GSK 2019/12; wyrok NSA z 28 czerwca 2013 r., sygn. akt II OSK 552/12; wyrok NSA z 22 stycznia 2013 r., sygn. akt II GSK 1573/12; wyrok NSA z 27 marca 2012 r., sygn. akt II GSK 218/11; wyrok NSA z 8 marca 2012 r., sygn. akt II OSK 2496/10; wyrok NSA z 14 lutego 2012 r., sygn. akt II OSK 2232/10; wyrok NSA z 19 października 2022 r., sygn. akt I OSK 1407/19; wyrok NSA z 11 października 2022 r., sygn. akt III OSK 5368/21; wyrok NSA z 8 września 2022 r., sygn. akt II GSK 713/19).
Warunek przytoczenia podstaw zaskarżenia i ich uzasadnienia nie jest spełniony, gdy skarga kasacyjna zawiera wywody zmuszające Sąd kasacyjny do domyślania się, który dokładnie przepis skarżący miał na uwadze, podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego lub procesowego. Naruszony przez Sąd I instancji przepis musi być wyraźnie wskazany, gdyż w przeciwnym razie ocena zasadności skargi kasacyjnej nie jest możliwa. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany granicami skargi kasacyjnej i nie ma w związku z tym kompetencji do dokonywania za wnoszącego skargę kasacyjną wyboru, który przepis prawa został naruszony i dlaczego. Stanowi to powinność autora skargi kasacyjnej, który jest przecież profesjonalnym pełnomocnikiem strony (por. wyrok NSA z 20 sierpnia 2008 r., sygn. akt II FSK 557/07; wyrok NSA z 6 lutego 2014 r., sygn. akt II GSK 1669/12; wyrok NSA z 14 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 1799/12; wyrok NSA z 23 stycznia 2014 r., sygn. akt II OSK 1977/12).
Tymczasem strona skarżąca kasacyjnie najwidoczniej nie dostrzega, że art. 1 u.d.i.p. i art. 2 u.d.i.p. składają się z mniejszych jednostek redakcyjnych. Przepis art. 1 u.d.i.p. obowiązuje w brzmieniu: "1. Każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. 2. Przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi". Przepis ten zawiera zatem definicję pojęcia "informacji publicznej" oraz określa zakres zastosowania przepisów ustawy. Składa się zatem z 2 ustępów o innej treści normatywnej. Podobnie również art. 2 u.d.i.p. składa się z 2 ustępów i obowiązuje w brzmieniu: "1. Każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej, zwane dalej "prawem do informacji publicznej". 2. Od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego".
W ocenie NSA, nie mogą być zatem skutecznie przywoływane w zarzucie skargi kasacyjnej przepisy prawa w sposób ogólny (i jednocześnie opisowy), bez jednoczesnego wskazania ich mniejszych jednostek redakcyjnych.
Niezależnie od powyższego, treść omawianego zarzutu w zestawieniu ze wskazanymi w nim w sposób ogólny przepisami art. 1 u.d.i.p. i art. 2 u.d.i.p., w których zakodowany jest zakres podmiotowy i przedmiotowy dostępu do informacji publicznej prowadzi do wniosku, że strona skarżąca kasacyjnie próbuje za pomocą wskazanych wyżej zarzutów naruszenia prawa materialnego zakwestionować poczynione przez Sąd I instancji ustalenia i oceny w zakresie stanu faktycznego, nie koncentrując się na przyjętym przez Sąd I instancji rozumieniu wskazanych w zarzucie przepisów, ale podnosząc, że WSA w Kielcach błędnie uznał, że żądanie strony skarżącej udostępnienia informacji posiadających walor informacji publicznych, stanowi jednocześnie "nadużycie" prawa dostępu do informacji publicznej. Takie "opisowe" i bardzo ogólne zarzuty zawarte w skardze kasacyjnej nie mogą zostać w żaden sposób uwzględnione.
W odniesieniu do powyższej konstrukcji zarzutu skargi kasacyjnej, należy przede wszystkim zwrócić uwagę na istotę zjawiska określanego w doktrynie i orzecznictwie jako "nadużycie" przez określony podmiot przysługującego mu prawa, tj. w realiach prawa publicznego, na zjawisko nadużycia publicznego prawa podmiotowego. Można przyjąć, mając na uwadze wypowiedzi doktryny i orzecznictwa, że "nadużycie" publicznego prawa podmiotowego oznacza korzystanie z tego prawa i używanie instrumentów służących jego realizacji nie w celu zrealizowania wartości, którym to prawo ma służyć, chociaż z powoływaniem się na nie. Z charakteru konstrukcji nadużycia publicznego prawa podmiotowego, w tym również publicznego prawa dostępu do informacji publicznej, wynika, że zachowanie mające cechy nadużywania prawa nie powinno korzystać z ochrony prawnej (por. wyrok NSA z 30 sierpnia 2012 r., sygn. akt I OSK 799/12). Odmowa ochrony nie następuje jednak poprzez zakwestionowanie przedmiotu określonego prawa, lecz wiąże się z odmową realizacji roszczenia, które z niego wynika, co w przypadku prawa dostępu do informacji publicznej powinno następować poprzez wydanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Należy jednak mieć na uwadze, że istotną przeszkodą w diagnozowaniu nadużycia prawa dostępu do informacji publicznej może być nieznajomość motywów, jakimi kieruje się podmiot domagający się udzielenia mu informacji publicznej. Jest rzeczą oczywistą, że brak jakichkolwiek podstaw domagania się od takiego podmiotu wyjaśniania powodów, dla których chce on skorzystać z przysługującego mu publicznego prawa podmiotowego. W przypadku prawa dostępu do informacji publicznej ustawodawca wyraźnie tę oczywistość potwierdza stanowiąc w art. 2 ust. 2 u.d.i.p., że od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego. Skoro jednak dla stwierdzenia nadużycia tego prawa niezbędne jest ustalenie pozorowania realizacji wartości leżących u jego podstaw, to konieczne jest poznanie rzeczywistego celu wystąpienia z wnioskiem o udostępnienie konkretnej informacji publicznej. Ustaleń w tym zakresie można dokonywać w oparciu o ocenę okoliczności faktycznych danej sprawy, w tym treści wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Pomocne może być stanowisko żądającego prezentowane w innych pismach kierowanych do podmiotu zobowiązanego. Znaczenie może mieć okoliczność ponawiania wniosków o udzielenie informacji publicznych już udostępnionych wnioskodawcy albo ogólnodostępnych (por. wyrok NSA z 30 sierpnia 2012 r., sygn. akt I OSK 799/12).
Na tle powyższych uwag należy zatem stwierdzić, że nie mógł odnieść skutku sformułowany nieprecyzyjnie zarzut naruszenia art. 1 u.d.i.p. i art. 2 u.d.i.p., skoro błędnej wykładni tych przepisów strona skarżąca kasacyjnie upatruje w uznaniu, że "(...) działanie skarżącego należało ocenić jako działanie nie w interesie publicznym lecz w celu uzyskania korzyści majątkowej", a zatem nawiązuje do celów i motywów wnioskodawcy zgłaszającego żądanie udostępnienia informacji publicznej, czyli kryteriów odnoszących się do sposobu czynienia użytku z publicznego prawa podmiotowego dostępu do informacji publicznej. Jeżeli tak, jak to ma miejsce w przypadku publicznego prawa podmiotowego dostępu do informacji publicznej, kategoria nadużycia publicznego prawa podmiotowego nie jest wyrażona w tekście prawnym to skuteczne kwestionowanie zjawiska nadużywania takiego prawa, w tym publicznego prawa podmiotowego do informacji publicznej, nie może nie odnosić się do motywów i celów stanowiących podstawę złożonego wniosku, a zatem do ocen i ustaleń w zakresie stanu faktycznego sprawy, a w konsekwencji możliwe jest w ramach drugiej podstawy kasacyjnej, tj. w ramach zarzutów naruszenia przepisów postępowania dopiero w dalszej kolejności w powiązaniu z zarzutami niewłaściwego zastosowania przepisów, w których znajduje normatywną podstawę to prawo, czyli art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji w związku z art. 2 ust. 1 u.d.i.p. oraz przepisów określających sposób czynienia użytku z publicznego prawa podmiotowego dostępu do informacji publicznej z uwzględnieniem ogólnej konstytucyjnej normy wyrażonej w art. 82 Konstytucji, zgodnie z którym obowiązkiem obywatela polskiego jest m.in. troska o dobro wspólne.
Analiza treści uzasadnienia skargi kasacyjnej wykazuje, że strona skarżąca kasacyjnie kwestionując prawidłowość stanowiska Sądu I instancji o nadużywaniu przez stronę skarżącą kasacyjnie prawa dostępu do informacji publicznej nie podziela dokonanej przez Sąd oceny okoliczności faktycznych sprawy, w tym oceny złożonego w sprawie wniosku z perspektywy celów i motywów leżących u podstaw jego złożenia. Strona skarżąca kasacyjnie kwestionuje podstawy uznania, że "(...) skarżący domagając się informacji o adwokacie K. B. działała w trosce o dobro publiczne, jakim jest prawo do przejrzystego państwa i jego struktur, przestrzeganie prawa przez podmioty życia publicznego, jawność działania administracji i innych organów władzy publicznej". Strona skarżąca kasacyjnie wyraźnie stwierdza, że "(...) sąd pierwszej instancji dopuścił się także naruszenia przepisów art. 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, bowiem przyjął, wbrew ustalonym faktom (...) " (s. 3 skargi kasacyjnej), kwestionuje jednocześnie podstawy uznania, że wniosek jest nacechowany uzasadnieniem o indywidualnym zainteresowaniu udostępnieniem informacji. Tak odczytywane stanowisko strony skarżącej kasacyjnie wskazuje na kwestionowanie przez nią poprawności dokonanej przez Sąd zindywidualizowanej oceny treści wniosku pod kątem badania, czy wnioskodawcy nie towarzyszył prywatny cel w uzyskaniu informacji o charakterze publicznym. Omawiany zarzut odnoszący się do ustaleń i ocen w zakresie stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy nie mógł zatem osiągnąć skutku jako zarzut błędnej wykładni prawa materialnego. Zgodnie z ugruntowanymi poglądami prezentowanymi w orzecznictwie NSA, niedopuszczalne jest zastępowanie zarzutu naruszenia przepisów postępowania zarzutem naruszenia prawa materialnego i za jego pomocą kwestionowanie ustaleń faktycznych. Próba zwalczenia ustaleń faktycznych poczynionych przez Sąd I instancji nie może skutecznie nastąpić przez zarzut naruszenia prawa materialnego (por. wyrok NSA z 29 stycznia 2013 r., sygn. akt I OSK 2747/12; wyrok NSA z 6 marca 2013 r., sygn. akt II GSK 2327/11). Ocena zarzutu prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie konkretnego stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący kasacyjnie uznaje za prawidłowy (por. wyrok NSA z 6 marca 2013 r., sygn. akt II GSK 2328/11). Jeżeli skarżący kasacyjnie uważa, że ustalenia faktyczne są błędne, to zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię jest co najmniej przedwczesny. Zarzut naruszenia prawa materialnego nie może opierać się na wadliwym (kwestionowanym przez stronę) ustaleniu faktu (por. wyrok NSA z 13 marca 2013 r., sygn. akt II GSK 2391/11). Zakwestionowanie poprawności ustaleń i ocen w zakresie stanu faktycznego sprawy, a ocena treści wniosku o udostępnienie informacji publicznej jest oceną jednego z istotnych elementów sprawy udostępnienia informacji publicznej, nie może skutecznie następować w ramach zarzutu naruszenia prawa materialnego.
Z powyższych powodów zarzut naruszenia art. 1 u.d.i.p. i art. 2 u.d.i.p. nie mógł odnieść zamierzonego w skardze kasacyjnej skutku. Skoro intencją strony skarżącej kasacyjnie było zakwestionowanie oceny zgłoszonego żądania jako żądania będącego przejawem nadużywania prawa dostępu do informacji publicznej, to zarzut ten powinien być sformułowany jako zarzut naruszenia przepisów postępowania i ewentualnie następnie odniesiony do niewłaściwego zastosowania art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji w zw. z art. 2 ust. 1 u.d.i.p.
3. W skardze kasacyjnej zawarto również wniosek o rozważenie przez Naczelny Sąd Administracyjny możliwości i zasadności przedstawienie składowi siedmiu sędziów NSA następującego zagadnienia: "- czy informacją publiczną jest wyłącznie informacja, która w ocenie sądu jest pozyskiwana oczywiście w interesie ogółu społeczeństwa, - czy też informacją publiczną nie jest wyłącznie informacja co do której organ wykaże, że wnioskodawca chce ją uzyskać w innym celu, niż interes publiczny".
Art. 187 § 1 p.p.s.a. umożliwia składowi orzekającemu Naczelnego Sądu Administracyjnego przedstawienie zagadnienia prawnego budzącego poważne wątpliwości do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów tego Sądu. Uruchomienie procedury uchwałodawczej nakłada na skład zwykły Naczelnego Sądu Administracyjnego obowiązek wykazania, że w sprawie wystąpiło "zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości" w rozumieniu art. 187 § 1 p.p.s.a., oraz że podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty i wnioski uzasadniały sformułowanie przedstawionego zagadnienia prawnego (por. wyrok NSA z 9 maja 2024 r., sygn. akt III OSK 4358/21). O poważnych wątpliwościach prawnych można mówić wówczas, gdy w sprawie pojawią się kwestie prawne, których wyjaśnienie nastręcza znaczne trudności, głównie z powodu możliwości różnego rozumienia przepisów prawnych. Tymczasem w niniejszej sprawie nie budzi żadnych wątpliwości NSA, że Sąd I instancji prawidłowo uznał, że żądana przez skarżącego informacja - jako wiedza o wykonywaniu zawodu adwokata - w tym co do spełnienia warunków umożliwiających wpis na listę adwokatów (pkt 1, 2, 4, 5 i 6 wniosku), ewentualnej odpowiedzialności dyscyplinarnej (pkt 7, 8, 9,10,11 wniosku), możliwości kontaktu z adwokatem (pkt 12, 13 wniosku) oraz działalności w samorządzie adwokackim (pkt 14 wniosku), stanowi informację publiczną, o której mowa w art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. a, b i d u.d.i.p. oraz art. 6 ust. 2 u.d.i.p. Podobnie żądana informacja w pkt 15 wniosku jest informacją publiczną w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. d u.d.i.p. jako wiedza o majątku publicznym samorządu zawodowego. Jednocześnie Sąd I instancji wskazał, że waloru informacji publicznej nie ma natomiast pytanie o ocenę, z jaką adwokat ukończył studia (pkt 3 wniosku). Warunkiem wpisu adwokata na listę jest "ukończenie" wyższych studiów prawniczych. Uzyskana ocena pozytywna z ukończenia studiów pozostaje bez wpływu na spełnienie warunków z art. 65 ustawy Prawo o adwokaturze. Jako niezwiązana z wykonywaniem zawodu adwokata nie stanowi więc informacji publicznej i nie podlega udostępnieniu w trybie u.i.d.p. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela przyjęte przez Sąd I instancji ustalenia i konsekwencje prawne z tego wynikające.
Adwokat jako osoba wykonująca zawód zaufania publicznego jest osobą pełniącą funkcje publiczne. Istota jego działalności sprowadza się do zapewnienia obywatelom fachowej pomocy prawnej i zastępstwa procesowego, co z kolei kwalifikuje się jako pełnienie funkcji publicznej. Konsekwencją tej kwalifikacji jest brak możliwości skorzystania przez adwokata z ograniczenia dostępu do informacji publicznych, które go dotyczą, z powołaniem się na prywatność osoby fizycznej na podstawie art. 5 ust. 2 u.d.i.p. (por. postanowienie NSA z 13 stycznia 2016 r., sygn. akt I OSK 2932/15 oraz wyrok NSA z 26 kwietnia 2019 r., sygn. akt I OSK 1826/17). Nie oznacza to jednak, że wszystkie informacje dotyczące adwokata są związane z wykonywaniem zadań władzy publicznej. Takimi informacjami nie są przykładowo informacje dotyczące aktywności zawodowej adwokata i aplikanta adwokackiego w sprawach konkretnych podmiotów. Z kolei informacje ogólne, dotyczące wykonywania zawodu przez konkretnego adwokata, odnoszące się do jego wykształcenia, tytułu naukowego, miejsca i formy prowadzonej działalności, ewentualnych postępowań dyscyplinarnych, działalności w samorządzie adwokackim, będą stanowić informację publiczną (por. wyrok NSA z 26 lipca 2022 r., sygn. akt III OSK 2697/21).
4. Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za pozbawioną usprawiedliwionych podstaw, co skutkowało jej oddaleniem na podstawie art. 184 p.p.s.a. (punkt I sentencji).
5. Wniosek J. W. o zwrot kosztów postępowania kasacyjnego w oparciu o art. 204 pkt 2 p.p.s.a. został oddalony (pkt II wyroku), ponieważ skarżący nie wykazał (sporządzając samodzielnie odpowiedź na skargę kasacyjną), że takowe koszty poniósł, a zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 listopada 2012 r. sygn. akt II FPS 4/12 przepisy art. 204 p.p.s.a. i art. 205 § 2 – 4 w związku z art. 207 § 1 p.p.s.a., stanowią podstawę do zasądzenia zwrotu kosztów jedynie za wniesienie odpowiedzi na skargę kasacyjną sporządzoną przez profesjonalnego pełnomocnika.