II SA/WA 149/24

II SA/Wa 149/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-09-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-01-31
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Góraj /przewodniczący/
Dorota Kozub-Marciniak
Łukasz Krzycki /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6194 Funkcjonariusze Służby Więziennej
Hasła tematyczne
Służba więzienna
Sygn. powiązane
III OSK 182/25 - Wyrok NSA z 2025-05-28
Skarżony organ
Dyrektor Zakładu Karnego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2470
art. 96 ust. 2 pkt 7
Ustawa z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Asesor WSA Dorota Kozub-Marciniak, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 września 2024 r. sprawy ze skargi M. D. na decyzję Dyrektora Okręgowej Służby Więziennej w [...] z dnia [...] listopada 2023 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżonym aktem - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a." – utrzymano w mocy decyzję Dyrektora Aresztu Śledczego w [...] z [...] sierpnia 2022 r., o zwolnieniu [...] M. D., zwanego dalej "Funkcjonariuszem", ze Służby Więziennej (dalej jako "SW"), w związku z upływem 12-miesięcznego okresu zawieszenia w czynnościach służbowych - wobec art. 96 ust. 2 pkt 7 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2023 r., poz. 1863 ze zm.).
W uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia przywołano następujące okoliczności faktyczne i prawne jej uwarunkowania:
- 14 czerwca 2022 r. do Aresztu Śledczego w [...] wpłynęło postanowienie z Prokuratury Rejonowej w [...] (sygn. [...]); wynikało zeń, że [...] czerwca 2022 r. przedstawiono Funkcjonariuszowi zarzuty z art. 228 § 1 i 3 w zw. z art. 65 § 1 oraz z art. 12 § 1 i art. 11 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (obecnie opubl. w Dz.U. z 2024 r., poz. 17 ze zm.), zwanej dalej "K.k."; na podstawie tego aktu zastosowano wobec Funkcjonariusza środki zapobiegawcze w postaci:
1. dozoru Policji - ze zobowiązaniem do stawiennictwa raz w tygodniu we wskazanej Komendzie Powiatowej Policji, a także do zawiadomienia Policji o zamierzonym wyjeździe z miejsca pobytu i terminie powrotu,
2. zakazu kontaktowania się ze współpodejrzanymi funkcjonariuszami SW - występującymi w tej sprawie,
3. poręczenia majątkowego – przez wpłatę kwoty 25 000 zł,
4. zawieszenia w czynnościach służbowych Funkcjonariusza SW i zakazu opuszczania kraju - połączonego z zakazem wydawania paszportu,
- z uwagi na postawione zarzuty zawieszono Funkcjonariusza w czynnościach służbowych w SW - na podstawie art. 94 ust. 2 ustawy o Służbie Więziennej - od 14 czerwca do 14 września 2022 r.; zawieszenie przedłużono następnie na okres 15 września 2022 r. do 14 czerwca 2023 r.; w związku z informacjami o aktualnym etapie postępowania karnego i brakiem zmiany sytuacji prawnej Funkcjonariusza okres jego zawieszenia w czynnościach służbowych przedłużono - na podstawie art. 94 ust. 5 ustawy o Służbie Więziennej - od 15 czerwca 2023 r. na czas trwania postępowania karnego,
- ustawodawca przewidział - w art. 94 ust. 2 ustawy o Służbie Więziennej - zawieszenie w czynnościach służbowych jako wyraz zabezpieczenia dobra służby; w związku z tym zawieszono Funkcjonariusza w czynnościach służbowych na podstawie decyzji dyrektora jednostki; nie ustały bowiem wówczas określone we wskazanym przepisie przesłanki zawieszenia w czynnościach służbowych - nie zakończono postępowania karnego o przestępstwo umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego; strona nadal była podejrzana o popełnienie przestępstwa z art. 228 § 1 i 3 w zw. z art. 65 § 1 wobec art. 12 § 1 i art. 11 § 2 K.k.,
- Funkcjonariusz nadal pozostaje pod zarzutami karnymi i nie ma możliwości ustalenia terminu zakończenia prowadzonego przeciwko niemu postępowania,
- zgodnie z art. 96 ust. 2 pkt 7 ustawy o Służbie Więziennej funkcjonariusza można zwolnić ze służby w związku z 12-miesięcznym okresem zawieszenia w czynnościach służbowych,
- Funkcjonariusz pozostawał zawieszony w czynnościach służbowych przez okres ponad 12 miesięcy; stanowiło to podstawę jego zwolnienia ze służby - z dniem [...] sierpnia 2023 r.,
- wobec wniesienia odwołania od decyzji wydanej w I. instancji sprawę rozpatrzono ponownie,
- odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie,
- materialnoprawną przesłanką zaskarżonej decyzji stanowił art. 96 ust. 2 pkt 7 ustawy o Służbie Więziennej; przewidziano tam możliwość zwolnienia funkcjonariusza ze służby po upływie 12 miesięcznego okresu zawieszenia w czynnościach służbowych; organ był jednocześnie zobowiązany do ustalenia, czy nie ustała przesłanka, będąca podstawą zawieszenia; okoliczność zatem, że postępowania karnego nie zakończono nie wpływa na możliwość wydania decyzji o zwolnieniu ze służby, jeśli upłynął 12 miesięczny okres zawieszenia Funkcjonariusza w czynnościach służbowych; okres zawieszenia w czynnościach służbowych nie jest bowiem okresem gwarancyjnym - gdy funkcjonariusz jest objęty ochroną przed zwolnieniem ze służby, aż do czasu prawomocnego zakończenia jego sprawy w postępowaniu karnym ( tak: wyrok NSA o sygn. akt I OSK 1034/13, dostępny na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query – w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, zwanej dalej "CBOSA"),
- wynika to stąd, że długotrwała nieobecność Funkcjonariusza w służbie ma wpływ zarówno na organizację jak i efektywność działania jednostki organizacyjnej SW, w której uprzednio pełnił służbę; z jednej strony skutkuje to zablokowaniem etatu i brakiem możliwości zatrudnienia na jego miejsce innej osoby; z drugiej - kreuje konieczność zapewnienia przez jednostkę prawidłowej realizacji zadań - przez zobowiązanie funkcjonariuszy do wykonywania przez długi czas czynności wymienionego; interes społeczny przejawia się zatem w takim postępowaniu w konieczności zapewnienia prawidłowej realizacji zadań jednostki, gdzie Funkcjonariusz pełni służbę; interes strony w takim przypadku przejawia się zaś w chęci pozostawania nadal w służbie, uwzględnieniu posiadanych kwalifikacji oraz sytuacji osobistej,
- to jednak waga stawianych Funkcjonariuszowi zarzutów w postępowaniu karnym determinuje rozstrzygnięcie organu w przedmiocie zwolnienia; dobro SW i konieczność zapewnienia możliwości sprawnego realizowania powierzonych jej zadań wymagają, aby w gronie funkcjonariuszy znajdowały się osoby wolne od podejrzeń popełnienia przestępstw; z tego względu trudno uznać indywidualnego interesu Funkcjonariusza za obiektywnie słuszny - mogący uzyskać przewagę nad potrzebą zapewnienia autorytetu Państwa, które realizuje SW; konieczność zatem zapewnienia prawidłowego funkcjonowania jednostki penitencjarnej, jak i najefektywniejszego wykorzystania przydzielonych etatów, odpowiada niewątpliwie intencjom prawodawcy w zakresie ochrony interesu służby,
- w związku z powyższym w tej sprawie organ był uprawniony do uznania, że dalsze pozostawanie w służbie zawieszonego w czynnościach Funkcjonariusza i niezakończenie toczącego się wobec niego postępowania karnego uprawniały do skorzystania z możliwości zwolnienia ze służby na podstawie art. 96 ust. 2 pkt 7 ustawy o Służbie Więziennej (tak: wyrok NSA o sygn. akt I OSK 931/11 – dostępny w CBOSA),
- specyfika SW wymaga - bardziej niż w innych służbach mundurowych - aby jej funkcjonariusze, którzy mają styczność na co dzień z osobami osadzonymi, pozostawali poza wszelkimi podejrzeniami o łamanie prawa; wobec tego zwolnienie ze służby osoby podejrzanej jest uzasadnione - zgodne z interesem służby,
- nie doszło więc do naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 K.p.a. – poprzez niestosowanie i niepodjęcie wszelkich czynności, niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, i - w związku z tym - przez niezebranie i nierozpatrzenie wyczerpująco całego materiału dowodowego,
- przesłanką wydania kwestionowanej decyzji było 12-miesięczne zawieszenie Funkcjonariusza w czynnościach służbowych z powodu wszczęcia postępowania karnego o przestępstwo umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego - nie zakończone; bez badania dodatkowych argumentów jest to wystarczające do zwolnienia Funkcjonariusza ze służby; niemniej wskazano również, że argumentacja odwołania nie może stanowić podstawy do uchylenia decyzji; zmianie nie uległy bowiem stawiane Funkcjonariuszowi zarzuty; ranga zarzucanych mu czynów - tym samym naruszenie dobra SW -przemawiały za koniecznością zawieszenia Funkcjonariusza w wykonywaniu zadań służbowych przez okres 12 miesięcy; stanowiło to podstawę zwolnienia ze służby; zawieszenie w czynnościach służbowych było konieczne z uwagi na obowiązki, które wykonywał Funkcjonariusz - jako starszy oddziałowy działu ochrony; powinien on stanowić swoim zachowaniem przykład dla pozbawionych wolności osób; nie było to możliwe z uwagi na jego status prawny - osoby podejrzanej o popełnienie przestępstwa; w tym świetle powody, dla których zastosowano instytucję zawieszenia - odsunięcia Funkcjonariusza od wykonywania bieżących czynności służbowych – przez okres trwania postępowania karnego, z uwagi na brak gwarancji dalszego prawidłowego ich wykonywania, było zrozumiałe i uzasadnione,
- dobro służby ma w tej sytuacji walor interesu publicznego; polega na konieczność takiego postępowania, aby - zarówno w oczach opinii publicznej, jak też w ocenie własnej formacji - określone zachowania funkcjonariuszy nie naruszały jej etosu i nie godziły w istotę jej funkcji społecznych i publicznych; dobro służby wyraża się zatem przede wszystkim w powinności dbałości przez funkcjonariuszy, aby SW oceniano pozytywnie; ocenę taką można zaś osiągnąć jedynie poprzez prawidłowe, rzetelne i zgodne z przepisami wykonywanie obowiązków przez poszczególnych funkcjonariuszy,
- ustalenia w prowadzonej wobec Funkcjonariusza sprawie dyscyplinarnej stanowią część odrębnego postępowania - zakończonego rozstrzygnięciem nie stanowiącym podstawy jego zwolnienia ze służby; nie są zatem podstawne zarzuty odwołania w zakresie naruszenia:
- art. 42 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. z 1997 r. Nr 78 poz. 483 ze zm.) - zasady domniemania niewinności,
- art. 249 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej - poprzez jego niezastosowanie i nieuwzględnienie okoliczności przemawiających na korzyść obwinionego;
- art. 249 ust. 2 ustawy o Służbie Więziennej - poprzez wymierzenie kary, mimo braku udowodnienia winy, stwierdzonej prawomocnym orzeczeniem,
- ustawodawca przewidział w art. 94 ustawy o Służbie Więziennej zawieszenie w czynnościach, jako wyraz zabezpieczenia dobra służby; w tym przypadku nie ustały przesłanki zawieszenia w czynnościach - jako wyraz zabezpieczenia dobra służby; stronę nadal podejrzewano o popełnienie przestępstwa z art. 228 § 1 i 3 w zw. z art. 65 § 1 wobec art. 12 § 1 i art. 11 § 2 K.k.; pozostaje nadal pod zarzutami karnymi i brak jest możliwości ustalenia terminu zakończenia prowadzonego przeciwko niej postępowania,
- błędnie twierdzono zatem w odwołaniu, jakoby decyzję wydano w oderwaniu od stanu faktycznego sprawy; w uzasadnieniu wskazano przyczyny i fakty, jakimi wydając decyzję kierował się organ; oparto się na decyzjach o zawieszeniu Funkcjonariusza w czynnościach służbowych przez okres 12 miesięcy; stanowiło to niepodważalną podstawę zwolnienia go ze służby,
- organ I. instancji szczegółowo wyjaśnił zasadność przesłanek, jakimi się kierował przy wydawaniu decyzji; wskazano, jakie ustalenia dokonano i na jakich oparto rozważania; przywołano także podstawę prawną uzasadnienia; bezpodstawnie zarzucono zatem jakoby przedmiotową decyzją naruszono art. 11 K.p.a. - poprzez lakoniczne uzasadnienie, bez przedstawienia całokształtu zgromadzonego w toku postępowania administracyjnego materiału dowodowego,
- nie jest uzasadniony zarzut naruszenia art. 7, 77 i 80 K.p.a. - przez uchybienie zasadzie swobodnej oceny dowodów, bez rozważenia i zebrania całokształtu materiału dowodowego oraz dokonanie dowolnej zamiast swobodnej oceny dowodów; wszystkie dowody w sprawie swobodnie oceniono i uwzględniono; przytoczone w odwołaniu argumenty nie maję wpływu na podstawę zwolnienia Funkcjonariusza ze służby,
- nie naruszeno również prawa materialnego - art. 96 ust. 2 pkt 7 ustawy o Służbie Więziennej - przez zwolnienie Funkcjonariusza z powodu upływu 12- miesięcznego okresu zawieszenia w czynnościach służbowych, gdy jest to fakultatywna przesłanka zwolnienia ze służby i nie jest wystarczająco uzasadniona, a decyzję wydano z przekroczeniem granic uznania administracyjnego; ustawodawca - przez użycie sformułowania "może zwolnić" - pozostawił uznaniu organu (tu: I. instancji) decyzję w powyższym przedmiocie; nie sprecyzował też, czym należy się kierować przy podejmowaniu decyzji w tej kwestii; niewątpliwie jednak rozstrzygający w tego rodzaju sprawach organ jest związany rygorami procedury administracyjnej; określono tam jego obowiązki w zakresie prowadzenia postępowania administracyjnego i orzekania – w tym podanie motywów określonego rozstrzygnięcia,
- wbrew twierdzeniom w odwołaniu, w niniejszej sprawie wystąpiły przesłanki świadczące, że rozwiązanie z Funkcjonariuszem stosunku służbowego pozostaje w interesie służby; w tej sytuacji przełożony właściwy w sprawach osobowych był zatem nie tylko uprawniony, ale wręcz zobowiązany do podjęcia takich działań, by służbę na zajmowanym przez Funkcjonariusza etacie pełniły inne osoby, posiadające pełną zdolność do podjęcia czynności służbowych - realizując ustawowe zadania SW na rzecz społeczeństwa,
- materialnoprawną przesłankę zaskarżonej decyzji stanowił art. 96 ust. 2 pkt 7 ustawy o Służbie Więziennej; organ był zobowiązany ustalić, czy nie ustała będąca podstawą zawieszenia przesłanka - co uczyniono; w toku sprawy o zwolnienie ze służby na podstawie art. 96 ust. 2 pkt 7 ustawy o Służbie Więziennej organy nie są zaś uprawnione do weryfikacji zasadności zarzutów postawionych Funkcjonariuszowi w postępowaniu karnym; w danym postępowaniu ustala się jedynie przesłankę upływu określonego okresu zawieszenia w czynnościach służbowych oraz, czy postępowanie nadal się toczy; oczywistym pozostaje natomiast, że - na gruncie niniejszej sprawy - dana przesłankę wskazano; Funkcjonariusz nie kwestionuje bowiem prowadzenia przeciwko niemu postępowania karnego,
- reasumując, przywołano wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 31 marca 1998 r. (sygn. akt K 24/94, opubl. w OTK ZU nr 2/1998, poz. 13); wskazano tam, że sprawowania służby publicznej nie można ujmować tylko w kategoriach przywilejów; należy ją ujmować raczej w kategoriach służby, posłannictwa, troski o dobro wspólne; idea dobra wspólnego zakłada pewna ofiarność ze strony pełniących służbę publiczną osób, z którą łączyć się mogą kwalifikowane wymagania i odpowiedzialność; szczególny charakter służby publicznej służb mundurowych umożliwia zatem odmienne i bardziej rygorystyczne - niż w przypadku innych służb - ukształtowane stosunku służbowego, w tym zakresu jego utraty,
- odnosząc się do zarzutu odwołania - nierozważenia interesu Funkcjonariusza - uznano go za bezzasadny; organ I. instancji zważył bowiem na gruncie niniejszej sprawy interes strony i interes służby - rozumiany jako interes społeczny; bezsprzecznie ustalił, że ten drugi powinien mieć w niniejszej sprawie pierwszeństwo; w dotyczącym zwolnienia ze służby postępowaniu słuszny interes funkcjonariusza - w rozumieniu art. 7 K.p.a. - wyraża się w zasadzie w pozostawieniu go w służbie; stanowi ona bowiem dlań jedyne źródło utrzymania; głównie będzie to zatem interes ekonomiczny; oczywistość jego jest dla wszystkich zrozumiała (tak: wyrok NSA o sygn. akt I OSK 2557/12 – dostępny w CBOSA); w interesie społecznym pozostaje natomiast, aby zadania i czynności służbowe wykonywali funkcjonariusze SW, którzy nie stoją pod zarzutami popełnienia przestępstw.
W skardze Funkcjonariusz, zarzucił wydanie kwestionowanej decyzji z naruszeniem:
- art. 7, 77 § 1 i art. 80 K.p.a., poprzez brak ustalenia stanu faktycznego w powiązaniu z uzasadnieniem prawnym; polegało to na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiał dowodowego i nie podjęciu wszelkich kroków, niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy,
- art. 11 K.p.a., poprzez lakoniczne uzasadnienie decyzji - bez przedstawienia całokształtu zgromadzonego w toku postępowania administracyjnego materiału dowodowego,
- art. 42 ust. 3 Konstytucji RP, gdzie ustanowiono zasadę domniemania niewinności, poprzez niezastosowanie i błędne uznanie, że samo podejrzenie popełnienia przestępstwa - mimo braku prawomocnego wyroku skazującego - wystarcza do stosowania wobec Funkcjonariusza środków, przewidzianych dla osób, które przestępstwo popełniły,
- art. 96 ust. 2 pkt 7 ustawy o Służbie Więziennej, polegające na zwolnieniu ze służby z powodu upływu 12-miesięcznego okresu zawieszenia w czynnościach służbowych, gdy jest to fakultatywna przesłanka zwolnienia ze służby; w niniejszej sprawie nie jest to dostatecznie uzasadnione, a decyzję wydano z przekroczeniem granic uznania administracyjnego,
- art. 96 ust. 2 pkt 10 ustawy o Służbie Więziennej, poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że w niniejszym postępowaniu przepis ten można i należy zastosować; na obecnym etapie postępowania karnego oraz innych toczących się w sprawie postępowań, wystarczającym środkiem zabezpieczającym "dobro służby" jest tymczasem zawieszenie w czynnościach służbowych Funkcjonariusza - do czasu zakończenia toczącego się postępowania,
- art. 249 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej, poprzez jego niezastosowanie i nieuwzględnienie przemawiających na korzyść obwinionego okoliczności; mimo wynikającego z tego przepisu obowiązku, nie odniesiono się do nich,
- art. 249 ust. 2 ustawy o Służbie Więziennej, poprzez wymierzenie kary, mimo braku udowodnienia stwierdzonej prawomocnym orzeczeniem winy; stoi to z danym przepisem w sprzeczności.
W uzasadnieniu skargi podniesiono m.in.:
- skargę oparto w głównej mierze na zarzucie przekroczenia granic uznania administracyjnego przy podejmowaniu decyzji; skoro jest ona fakultatywna należy przy jej podejmowaniu brać pod uwagę wszelkie, występujące okoliczności - dla jak najbardziej sprawiedliwej oceny; organ nie przedstawił wystarczających faktów, które uzasadniałyby twierdzenie, że - w przypadku braku zwolnienia Funkcjonariusza - naruszony zostałby interes społeczny,
- wydając decyzję błędnie przyjęto, że nie budzi zastrzeżeń uczynienie tego niezależnie od toczącego się postępowania dyscyplinarnego i bez konieczności oczekiwania na jego wynik; w niniejszej sprawie nie zachodzi fakultatywna przesłanka do zwolnienia ze służby, która pozwalałaby na jej podjęcie już teraz,
- nie wykazano, na czym oparto twierdzenie, że zwolnienie ze służby jest konieczne już teraz ze względu na dobro służby; nie ma wątpliwości, że wystarczającym środkiem dla zabezpieczenia dobra służby było zawieszenie Funkcjonariusza w czynnościach służbowych - do czasu wyjaśnienia wszelkich okoliczności - co zresztą wcześniej uczyniono; skoro dobro SW zabezpieczono - poprzez czasowe, faktyczne wyeliminowanie Funkcjonariusza z życia tej formacji - nie było innych obligatoryjnych lub fakultatywnych przesłanek dla podjęcia skarżonej decyzji,
- organ powoływał szereg okoliczności, które mają uzasadniać decyzję; nie mogą mieć one jednak w obecnym kształcie jakiegokolwiek znaczenia dla rozstrzygnięcia kwestii zwolnienia ze służby Funkcjonariusza; okoliczności te w żaden sposób na tym etapie go nie obciążają - nie świadczą, że dopuścił się czynów, które mu zarzucano,
- w tym aspekcie naruszono decyzją konstytucyjne domniemanie niewinności; oparto ją bowiem się na założeniach, przypuszczeniach, domysłach i ocenach organu I. instancji - nie zaś na faktach,
- powstaje wrażenie jakoby decyzje o zwolnieniu podjęto prewencyjnie "na wszelki wypadek" - bez rzetelnego zbadania i wyjaśnienia sprawy; jak w każdym natomiast takim przypadku wymaga wpierw wyjaśnienia dużo kwestii - dla podjęcia racjonalnej, przemyślanej i sprawiedliwej decyzji,
- nie zrealizowano też wytycznych Dyrektora Generalnego Służby Więziennej, zawartych w decyzji z [...] lipca 2021 r. - dotyczących bezzasadności i przedwczesności zainicjowania postępowania administracyjnego wobec Funkcjonariusza - ze względu na wszczęcie jego przed końcem toczącego się postępowania dyscyplinarnego, którego celem jest ustalenie, czy obwiniony dopuścił się zarzucanych mu czynów czy też nie, oraz w jakim zakresie,
- decyzja jest bezpodstawna i bezzasadna; dotyczące zwolnienia ze służby postępowanie można było wszcząć ewentualnie po spełnieniu się którejkolwiek innej przesłanki, wyliczonej kodeksowo - np. po upływie 12 miesięcznego okresu zawieszenia; opieranie takiej decyzji jedynie na powołaniu się na dobro służby w całości kwestionuje jednak potrzebę i konieczność przeprowadzenia postępowania dyscyplinarnego - w niniejszej sprawie wszak się ono toczyło.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.
Skargę rozpoznano w trybie uproszczonym, wobec treści art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935).
Sąd zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Trafna jest argumentacja organu administracji. Z uwagi na uprzednie pełne przytoczenie, ponowne jej powtarzanie byłoby bezzasadne. Sąd przyjmuje ją za własną. Organ odwoławczy właściwie skonstatował wystąpienie w sprawie podstawy dla zwolnienia Funkcjonariusza ze służby, wobec wystąpienia przesłanki upływu 12-miesięcznego okresu zawieszenia w czynnościach służbowych – w myśl art. 96 ust. 2 pkt 7 ustawy o Służbie Więziennej. W uzasadnieniu skarżonego aktu opisano wszystkie istotne uwarunkowania formalne (w tym powołano poglądy judykatury) i okoliczności faktyczne sprawy.
Wobec zarzutów skargi należy jedynie dodać, co następuje.
W sprawie bezsporne są (także niekwestionowane w skardze) jej istotne okoliczności faktyczne - wydanie szeregu ostatecznych orzeczeń, mocą których zawieszono Funkcjonariusza w czynnościach służbowych na okres dłuższy niż 12 miesięcy (znajdują się one w aktach: decyzje z [...] czerwca, [...] września 2022 r. i [...] czerwca 2023 r. - k. 166-167, 173-174 oraz 177-178 akt osob.) oraz rodzaj postawionych Funkcjonariuszowi w postępowaniu karnym.
W sprawie nie jest też kwestionowane, że wydanie decyzji jest - w myśl art. 96 ust. 2 pkt 7 ustawy o Służbie Więziennej - fakultatywne. Różnica stanowiska sprowadza się w istocie do odmiennej oceny, czy w sprawie wystapiły przesłanki, przemawiające za wydaniem decyzji o zwolnieniu ze służby - czy przywołano je też w uzasadnieniu decyzji. Należy więc wskazać, że powołane przez organ jednoznacznie przesłanki - rodzaj postawionych Funkcjonariuszowi zarzutów (przestępstwo umyślne, ścigane z urzędu), w powiązaniu z okolicznością dalszego trwania postępowania karnego oraz trudności w określeniu terminu jego zakończenia - są racjonalne i mogą uzasadniać jego zwolnienie ze służby. Decyzja w tym przedmiocie ma wszak charakter uznaniowy zaś rolą sądu administracyjnego jest wyłącznie ocena, czy - orzekając w sprawie – oczywiście nie uchybiono zasadzie racjonalności i celowości działania organów administracji publicznej - w kontekście uwzględnienia powszechnie akceptowanych dóbr i wartości. Trafnie zauważył organ, że ewentualne dopuszczenie Funkcjonariusza do służby (gdyby stało się to ponownie możliwe, przy zastosowanych środkach zapobiegawczych), pomimo nie zakończenia postępowania karnego nie byłoby - wobec postawienia mu poważnych zarzutów – zasadne z perspektywy interesu służby. Z kolei dalsze utrzymywanie stanu, gdy jest on zawieszony w pełnieniu obowiązków, uniemożliwia racjonalną regulację w stanie zatrudnienia - konieczność utrzymywania sytuacji przejściowej - gdy obowiązki Funkcjonariusza realizują inne, pełniące służbę osoby. Nie uchybiono więc regule stosownego ważenia interesów - wyrażonej w art. 7 in fine K.p.a.
Chybione są w tym kontekście kluczowe wywody skargi - jakoby samo utrzymywanie stanu zawieszenia Funkcjonariusza realizowało aktualne potrzeby służby.
Bezzasadne są też pozostałe zarzuty naruszenia innych, przywołanych w skardze, regulacji normatywnych z następujących przyczyn:
- jak wskazano, bezsporne są w sprawie wszelkie, istotne okoliczności faktyczne; poza jej granicami pozostaje zaś, czy postawione mu w postępowaniu karnym zarzuty są zasadne; orzeczenie wyczerpująco także uzasadniono - w kontekście powołania istotnych z perspektywy organu okoliczności sprawy - ustaleń faktycznych, jak i regulacji normatywnych,
- nie uchybiono zasadzie domniemania niewinności (wyrażonej w normie rangi konstytucyjnej jak i odzwierciedlanej w powoływanych regulacjach ustawy o Służbie Więziennej); w danym przypadku zwolnienie Funkcjonariusza ze służby nie stanowi sankcji w następstwie przypisania mu odpowiedzialności za popełnienie określonych czynów; jest wyłącznie skutkiem określonej sytuacji faktycznej, w jakiej się znalazł - postawienie poważnych zarzutów w postępowaniu karnym; w przedmiotowej sprawy nie znajdują także zastosowania inne reguły, dotyczące postępowania dyscyplinarnego; przedmiotem sprawy nie jest bowiem cena konkretnych czynów danego Funkcjonariusza,
- organ nie jest zobligowany prowadzić w sprawie postępowania dyscyplinarnego; wystąpiła bowiem inna, przewidziana przez ustawodawcę przesłanka zwolnienia Funkcjonariusza ze służby; nie wyłączono możliwości jej stosowania w razie popełnienia przez funkcjonariuszy deliktów dyscyplinarnych; w wprowadzonym aktualnie postępowaniu nie mogę mieć znaczenia wskazania i oceny wyrażone w sprawach, jeszcze przed jego wszczęciem (wobec zarzutu skargi w kwestii decyzji z [...] lipca 2021 r.).
Nie naruszono więc w sprawie przepisu prawa materialnego - zakreślającego przesłanki zwolnienia ze służby, z uwagi na upływ 12-miesięcznego okresu zawieszenia w czynnościach służbowych - ani też przepisów postępowania, co do obowiązku właściwego wyjaśnienia sprawy i zgromadzenia pełnego materiału dowodowego i uzasadnienia orzeczenia.
Sąd nie dostrzegł więc wobec argumentacji skargi ani też z urzędu wad w zaskarżonym akcie, które przemawiałyby za jego wyeliminowaniem z obrotu prawnego.
Z przytoczonych wyżej przyczyn, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji wyroku.