Orzeczenie · 2023-09-19

III OSK 2747/21

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2023-09-19
NSAAdministracyjneWysokansa
decyzja środowiskowatermin ważnościfarma wiatrowaprawo administracyjnepostępowanie administracyjneskarga kasacyjnaNSAprawo ochrony środowiska

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej spółki V. sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, który oddalił jej skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie. SKO utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji odmawiające podjęcia stanowiska, że realizacja przedsięwzięcia pn. "Farma Wiatrowa W." przebiega etapowo i że warunki środowiskowe określone w decyzji z 2009 r. są nadal aktualne. Kluczowym problemem był termin złożenia wniosku o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę, który zgodnie z art. 72 ust. 3 i 4 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, powinien nastąpić w ciągu 4 lat (lub 6 lat w późniejszym brzmieniu) od dnia, w którym decyzja środowiskowa stała się ostateczna. Decyzja środowiskowa z 2009 r. stała się ostateczna 2 października 2009 r. Spółka złożyła wniosek o zajęcie stanowiska w dniu 28 kwietnia 2018 r. Sądy obu instancji uznały, że wniosek ten został złożony po upływie ustawowych terminów, a nowelizacje przepisów wydłużające te terminy nie miały zastosowania, gdyż weszły w życie po upływie pierwotnych terminów. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty naruszenia prawa materialnego za niezasadne. Sąd podkreślił, że terminy te mają charakter prawa materialnego i nie mogą być przywracane ani przedłużane wstecz. NSA odniósł się również do zarzutów naruszenia Konstytucji RP i dyrektyw UE, uznając je za nieuzasadnione i wadliwie sformułowane, wskazując na specyfikę prawa ochrony środowiska i obowiązek profesjonalnego pełnomocnika do precyzyjnego formułowania zarzutów kasacyjnych.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja terminów związanych z decyzjami środowiskowymi i ich wpływu na możliwość realizacji inwestycji, a także zasady formułowania zarzutów w skardze kasacyjnej.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z terminami wynikającymi z ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jej ochrony. Nacisk na precyzję w formułowaniu zarzutów kasacyjnych.

Zagadnienia prawne (2)

Czy wniosek o zajęcie stanowiska w sprawie etapowego charakteru realizacji przedsięwzięcia i aktualności warunków środowiskowych, złożony po upływie terminu określonego w art. 72 ust. 3 i 4 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, może być uwzględniony?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek złożony po upływie ustawowego terminu nie może być uwzględniony, a nowelizacje wydłużające ten termin nie mają zastosowania retroaktywnie do decyzji, dla których termin już upłynął.

Uzasadnienie

Sądy uznały, że termin określony w art. 72 ust. 3 i 4 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku ma charakter prawa materialnego i wyznacza okres, w którym można ukształtować prawa lub obowiązki. Wnioski złożone po upływie tego terminu są bezskuteczne, a późniejsze nowelizacje przepisów, które wydłużyły ten termin, nie mogą być stosowane do decyzji, dla których pierwotny termin już upłynął.

Czy przepisy art. 72 ust. 3 i 4 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, wprowadzające ograniczenia czasowe dla realizacji praw wynikających z decyzji środowiskowej, są zgodne z Konstytucją RP (zasada demokratycznego państwa prawnego, pewność prawa) oraz prawem UE (cele dyrektywy środowiskowej)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, przepisy te są zgodne z Konstytucją RP i prawem UE. Prawo ochrony środowiska charakteryzuje się dużą zmiennością, a przedsiębiorca powinien być świadomy tych zmian. Zarzuty naruszenia Konstytucji i prawa UE były wadliwie sformułowane.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że zarzuty naruszenia art. 2 Konstytucji RP i prawa UE były nieuzasadnione i nieprecyzyjne. Prawo ochrony środowiska jest dynamiczne, a przedsiębiorca jako podmiot profesjonalny powinien być tego świadomy. Sąd podkreślił, że nie bada celowości rozwiązań, a jedynie ich legalność. Zarzuty dotyczące niezgodności z prawem UE były zbyt ogólne i nie wskazywały konkretnych naruszonych celów dyrektywy.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną.

Przepisy (10)

Główne

u.u.i.ś. art. 72 § ust. 3 i 4

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

Termin na złożenie wniosku o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę, do którego dołącza się decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, wynosi 4 lata (lub 6 lat w późniejszym brzmieniu) od dnia, w którym decyzja środowiskowa stała się ostateczna. Wniosek złożony po tym terminie jest bezskuteczny. Nowelizacje wydłużające ten termin nie mają zastosowania do decyzji, dla których termin już upłynął.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 176

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a.

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

p.u.s.a. art. 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.u.s.a. art. 3 § ust. 2 pkt 5

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.u.s.a. art. 147 § ust. 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek o zajęcie stanowiska w sprawie środowiskowych uwarunkowań został złożony po upływie ustawowego terminu. • Nowelizacje przepisów wydłużające terminy nie mają zastosowania retroaktywnie do decyzji, dla których termin już upłynął. • Zarzuty naruszenia Konstytucji RP i prawa UE były wadliwie sformułowane i nieuzasadnione. • Prawo ochrony środowiska jest dynamiczne, a przedsiębiorca powinien być tego świadomy.

Odrzucone argumenty

Przepisy art. 72 ust. 3 i 4 u.u.i.ś. naruszają Konstytucję RP (zasada demokratycznego państwa prawnego, pewność prawa) i prawo UE. • Sąd I instancji błędnie zinterpretował przepisy dotyczące terminów ważności decyzji środowiskowej. • Opóźnienie w złożeniu wniosku było spowodowane zmieniającymi się warunkami prawnymi, organizacyjnymi i ekonomicznymi.

Godne uwagi sformułowania

Termin przewidziany w art. 72 ust. 4 w zw. z art. 72 ust. 3 u.u.i.ś. jest terminem prawa materialnego i jako taki wyznacza okres, w którym może nastąpić ukształtowanie praw lub obowiązków jednostki w ramach administracyjno-prawnego stosunku materialnego. • Duża niestabilność krajowego prawa ochrony środowiska jest jedną z cech charakterystycznych tej dziedziny prawa. • Skarżąca kasacyjnie jest przedsiębiorcą i jako podmiot profesjonalnie prowadzący działalność gospodarczą powinna mieć świadomość dużej niestabilności prawa ochrony środowiska.

Skład orzekający

Jerzy Stelmasiak

przewodniczący

Mariusz Kotulski

członek

Piotr Korzeniowski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja terminów związanych z decyzjami środowiskowymi i ich wpływu na możliwość realizacji inwestycji, a także zasady formułowania zarzutów w skardze kasacyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z terminami wynikającymi z ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jej ochrony. Nacisk na precyzję w formułowaniu zarzutów kasacyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa ochrony środowiska – terminów ważności decyzji środowiskowych, które mają kluczowe znaczenie dla realizacji dużych inwestycji, takich jak farmy wiatrowe. Pokazuje, jak rygorystycznie sądy podchodzą do kwestii proceduralnych i terminów.

Farma wiatrowa wstrzymana przez upływ terminu? NSA rozstrzyga kluczową kwestię ważności decyzji środowiskowych.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst