III OSK 2742/23

Naczelny Sąd Administracyjny2024-07-16
NSAAdministracyjneŚredniansa
dostęp do informacji publicznejustawa o dostępie do informacji publicznejinformacja publicznafaktyocenainterpretacja prawabezczynność organuskarga kasacyjnaNSA

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną dotyczącą dostępu do informacji publicznej, uznając, że żądane przez skarżącą informacje miały charakter oceny, a nie faktów.

Skarżąca wniosła o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej rzekomej niezgodności z prawem decyzji Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz o potwierdzenie, że wyroki sądowe stanowią prejudykaty. Minister odmówił udostępnienia informacji, uznając ją za ocenę, a nie informację publiczną. WSA w Warszawie oddalił skargę, a NSA utrzymał to rozstrzygnięcie, podkreślając, że ustawa o dostępie do informacji publicznej dotyczy faktów, a nie ocen czy interpretacji prawa.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej H. L. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jej skargę na bezczynność Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Skarżąca domagała się informacji dotyczących rzekomej niezgodności z prawem decyzji Ministra w sprawie pozwolenia na budowę oraz potwierdzenia, że wyroki sądowe stanowią prejudykaty uzasadniające odpowiedzialność odszkodowawczą Skarbu Państwa. Minister uznał, że żądane informacje nie stanowią informacji publicznej, ponieważ mają charakter oceny i prośby o potwierdzenie opinii skarżącej, a nie dotyczą faktów. WSA w Warszawie podzielił to stanowisko, wskazując, że ustawa o dostępie do informacji publicznej dotyczy faktów i danych, a nie ocen czy interpretacji prawa. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, stwierdził, że zarzuty strony skarżącej były wadliwie skonstruowane i nie wskazywały precyzyjnie naruszeń prawa materialnego ani procesowego. Sąd podkreślił, że jest związany granicami skargi kasacyjnej i nie może domyślać się intencji strony. Wobec braku usprawiedliwionych podstaw, NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że WSA prawidłowo zinterpretował przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, takie żądania nie stanowią informacji publicznej, ponieważ dotyczą oceny faktów i interpretacji prawa, a nie samych faktów czy danych.

Uzasadnienie

Ustawa o dostępie do informacji publicznej dotyczy faktów i danych, a nie ocen, opinii czy interpretacji prawa. Żądanie potwierdzenia własnych ocen wnioskodawcy lub interpretacji prawnych nie mieści się w zakresie tej ustawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (15)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.d.i.p. art. 1 § 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 2 § 2

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 6 § 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 11

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

p.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

p.p.s.a. art. 3 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

pkt 8 - kontrola w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

p.p.s.a. art. 141 § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie.

p.p.s.a. art. 149 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, zobowiązuje organ do wydania aktu, stwierdza bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego lub przepisów postępowania.

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.

p.p.s.a. art. 204 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.c. art. 417 § 1

Kodeks cywilny

§ 2 - odszkodowanie za szkodę wyrządzoną przez wydanie prawomocnego orzeczenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Żądane informacje nie stanowią informacji publicznej, gdyż mają charakter oceny, a nie faktów. Skarga kasacyjna została wadliwie skonstruowana i nie spełnia wymogów formalnych.

Odrzucone argumenty

Minister dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej. WSA błędnie zinterpretował przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Godne uwagi sformułowania

Informacja publiczna dotyczy sfery faktów. Informacja publiczna nie stanowi ocena faktów i zdarzeń. Celem korzystania z dostępu do informacji publicznej nie jest i nie może być uzyskanie od organu potwierdzenia, że działania organu zasadnie zostały przez wnioskującego krytycznie ocenione jako nieprawidłowe. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej.

Skład orzekający

Hanna Knysiak - Sudyka

sprawozdawca

Małgorzata Masternak - Kubiak

członek

Mirosław Wincenciak

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia informacji publicznej w kontekście żądań oceny działań organu lub potwierdzenia własnych opinii wnioskodawcy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i sposobu formułowania wniosków o informację publiczną.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje kluczową różnicę między informacją publiczną a oceną lub opinią, co jest częstym problemem w praktyce stosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Czy można żądać od urzędu potwierdzenia, że działał niezgodnie z prawem? NSA wyjaśnia, czym jest informacja publiczna.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OSK 2742/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-07-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-10-13
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Hanna Knysiak - Sudyka /sprawozdawca/
Małgorzata Masternak - Kubiak
Mirosław Wincenciak /przewodniczący/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Sygn. powiązane
II SAB/Wa 97/23 - Wyrok WSA w Warszawie z 2023-05-31
Skarżony organ
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art.3 par.1, art.3 par.2 pkt 8, art.141 par.4, art.149 par.1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Mirosław Wincenciak Sędziowie: Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak Sędzia del. WSA Hanna Knysiak-Sudyka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 16 lipca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej H. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 maja 2023 r. sygn. akt II SAB/Wa 97/23 w sprawie ze skargi H. L. na bezczynność Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] stycznia 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od H. L. na rzecz Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 31 maja 2023 r. sygn. akt II SAB/Wa 97/23 oddalił skargę H. L. na bezczynność Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] stycznia 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej.
Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Pismem z dnia [...] stycznia 2023 r. (data wpływu do organu – [...] stycznia 2023 r.) H. L. (dalej: "skarżąca", "wnioskodawczyni"), zwróciła się do Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego (dalej: "Minister", "organ") o udostępnienie na podstawie art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902 z późn. zm., zwana dalej: "u.d.i.p.") następującej informacji publicznej:
1. czy Minister niezgodnie z prawem od dnia 25 lutego 2020 r. odmawia udzielenia pozwolenia na budowę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, oznaczonym jako działka nr [...], obręb [...], jednostka ewidencyjna [...], obiektu użyteczności publicznej oraz uniemożliwia przez to powiększenie majątku publicznego;
2. czy niezgodność z prawem decyzji Ministra i DWKZ w [...]. została potwierdzona prawomocnymi wyrokami: WSA w Warszawie z dnia 15 września 2021 r. sygnatura akt VII SA/Wa 1561/21 i NSA z dnia 13 października 2022 r.;
3. czy w dniu 1 lutego 2022 r. Minister został zawiadomiony, że właściciele będą dochodzić od Skarbu Państwa należnych im odszkodowań, czy w związku z tym wiadomo Ministrowi, że wspomniane wyroki są prejudykatami, o których mowa w art. 4171 § 2 k.c., uzasadniającymi co do zasady odpowiedzialność odszkodowawczą Skarbu Państwa za szkody spowodowane decyzjami organu i brakiem właściwego nadzoru.
Na podstawie art. 11 u.d.i.p. wnioskodawczyni wniosła o czytelne udostępnienie wnioskowanej informacji przez umieszczenie jej na tablicy ogłoszeniowej o typowych wymiarach 6 m x 3 m, posadowionej na terenie działki nr [...] od strony ulicy [...] w [...], na co jako posiadacz zależny nieruchomości wyraziła zgodę.
W odpowiedzi na przedmiotowy wniosek organ pismem z dnia 26 stycznia 2023 r. poinformował wnioskodawczynię, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, lecz jest w istocie prośbą o dokonanie oceny i potwierdzenie własnych opinii wnioskodawczyni. Wyjaśnił, że informacja publiczna dotyczy sfery faktów. Jest nią treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej, treść wystąpień i opinii przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Informację publiczną stanowi więc treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej i dotyczących sfery jego działalności. Informacje publiczne odnoszą się do pewnych danych, a nie są środkiem ich kwestionowania. Ustawa o dostępie do informacji publicznej nie może być i nie jest środkiem do wykorzystywania jej w celu występowania z wnioskiem o udzielenie każdej informacji. Zakres przedmiotowy ustawy wytycza i obejmuje dostęp tylko do informacji publicznej, a nie publiczny dostęp do wszelkich informacji. Informacji publicznej nie stanowi ocena faktów i zdarzeń. W trybie informacji publicznej udziela się informacji o faktach i danych, a nie informacji opartych na przyjętym systemie wartości czy ocen wnioskującego, determinujących treść odpowiedzi. Celem korzystania z dostępu do informacji publicznej nie jest i nie może być uzyskanie od organu potwierdzenia, że działania organu zasadnie zostały przez wnioskującego krytycznie ocenione jako nieprawidłowe. Tryb dostępu do informacji publicznej nie uprawnia do żądania potwierdzenia ocen wnioskującego - również w formie udostępnienia informacji, które determinowane są przyjęciem ocen wnioskodawcy. Oceny mają inny status niż informacje; są innym rodzajem bytów. Przedmiotem regulacji zawartej w art. 1 ust. 1 i art. 6 ust. 1 u.d.i.p. są dane obiektywne, fakty, a nie kwestie ocenne czy postulatywne. Zdeterminowana osobistą oceną wnioskodawcy odpowiedź, mająca potwierdzić nieprawidłowości w działaniu organu, nie stanowi informacji publicznej.
Pismem z dnia 1 lutego 2023 r. skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w powołanym wyżej wyroku uznał, że skarga nie była zasadna i nie zasługiwała na uwzględnienie.
Uzasadniając swoje stanowisko Sąd I instancji wskazał, że pojęcie informacji publicznej ustawodawca określił w art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. W myśl tych przepisów informację publiczną stanowi każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 u.d.i.p. Informacją publiczną jest każda informacja dotycząca sfery faktów i danych publicznych, a więc każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów, realizujących funkcje publiczne, w zakresie wykonywania przez nie zadań publicznych i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa.
Sąd I instancji podkreślił, że w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się szerokie rozumienie pojęcia informacji publicznej, co wiąże się z upowszechnieniem zasady transparentności życia publicznego i podwyższenia świadomości prawnej społeczeństwa. Definiuje się ją jako każdą wiadomość wytworzoną przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które realizują zadania publiczne bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie swoich kompetencji. Podkreśla się, że charakter informacji publicznej ma również wiadomość niewytworzona przez podmioty publiczne, lecz odnosząca się do tych podmiotów, o ile odnosi się do faktów i danych (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 grudnia 2013 r. sygn. akt I OPS 8/13, pub.: orzeczenia.nsa.gov.pl).
W ocenie Sądu informacją publiczną jest zatem treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty wykonujące zadania publiczne, treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Ponadto informację publiczną stanowi treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu wykonującego zadania publiczne, związanych z nimi bądź w jakikolwiek sposób ich dotyczących. Informacją publiczną jest więc zarówno treść dokumentów bezpośrednio wytworzonych przez ww. podmioty jak i tych, których używają one przy realizacji przewidzianych prawem zadań, nawet jeżeli nie pochodzą wprost od nich (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 15 lipca 2011 r., sygn. akt I OSK 667/11; 30 lipca 2013 r. sygn. akt I OSK 1004/13, publ. j.w.).
Sąd I instancji stwierdził, że w zakres przedmiotowy informacji publicznej nie wchodzą kwestie ocenne ani postulatywne. W związku z tym żądane przez skarżącą informacje nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że pytania zadane w sprawie niniejszej nie mają charakteru informacji publicznej.
Pytanie 1: czy Minister niezgodnie z prawem od dnia 25 lutego 2020 r. odmawia udzielenia pozwolenia na budowę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, oznaczonym jako działka nr [...], obręb [...], jednostka ewidencyjna [...], obiektu użyteczności publicznej oraz uniemożliwia przez to powiększenie majątku publicznego. Jest to kwestia interpretacji prawa, pozostająca poza u.d.i.p.
Pytanie 2: czy niezgodność z prawem decyzji Ministra i DWKZ w [...] została potwierdzona prawomocnymi wyrokami: WSA w Warszawie z dnia 15 września 2021 r. VII SA/Wa 1561/21 i NSA z dnia 13 października 2022 r. Zostało ono skonstruowane w sposób nie budzący wątpliwości, że skarżąca zna powołane wyroki. Pytanie to również zmierza do interpretacji stanu prawnego, ustalonego ww. wyrokami, co nie mieści się w zakresie przedmiotowym ustawy.
Pytanie 3: czy w dniu 1 lutego 2022 r, Minister został zawiadomiony, że właściciele będą dochodzić od Skarbu Państwa należnych im odszkodowań, czy w związku z tym wiadomo Ministrowi, że wspomniane wyroki są prejudykatami, o których mowa w art. 4171 § 2 k.c., uzasadniającymi co do zasady odpowiedzialność odszkodowawczą Skarbu Państwa za szkody spowodowane decyzjami organu i brakiem właściwego nadzoru. Również to pytanie zmierza do uzyskania oceny faktów i zdarzeń prawnych, a zatem nie mieści się w zakresie u.d.i.p.
W ocenie Sądu I instancji, jak trafnie zauważył organ, celem korzystania z dostępu do informacji publicznej nie jest i nie może być uzyskanie od organu potwierdzenia, że działania organu zasadnie zostały przez wnioskującego krytycznie ocenione jako nieprawidłowe. Tryb dostępu do informacji publicznej nie uprawnia do żądania potwierdzenia ocen wnioskującego.
Sąd I instancji stwierdził, że z przyczyn podanych wyżej, tj. przyjętego rozumienia pojęcia informacji publicznej, żądane przez wnioskodawczynię we wniosku informacje nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Nie zostały więc spełnione przesłanki przedmiotowe zastosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Dlatego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 z późn. zm., zwana dalej: "p.p.s.a.").
Skargę kasacyjną od tego wyroku wniosła H.L., zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu:
1. naruszenie art. 3 § 1 p.p.s.a., art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. i art. 141 § 4 p.p.s.a. przez akceptację stanowiska Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego i błędne ustalenie, że pytania nr 1 i 2 dotyczą interpretacji prawa, a pytanie 3 zmierza do uzyskania oceny i są prośbami o przedstawienie opinii skarżącej, a nie wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej stanu wiedzy Pana P.G. o zaistniałych nieprawidłowościach w pracy podległych mu jednostek i braku odpowiednich czynności nadzorczych, co doprowadziło do bezzasadnego ustalenia, że pytania skarżącej nie dotyczą informacji publicznej.
2. naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. przez nieprzedstawienie w uzasadnieniu wyroku przyczyn przyjęcia, że pytania strony zmierzały tylko do uzyskania oceny, a nie uzyskania informacji publicznej o faktach, co nie pozwala na procesową ocenę prawidłowości toku rozumowania Ministra i WSA w Warszawie.
3. naruszenie art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z art. 149 § 1 p.p.s.a. przez niestwierdzenie, że w sprawie doszło do bezczynności organu, mimo że Minister nie udostępnił informacji zgodnie z wnioskiem skarżącej i nie wydał decyzji załatwiającej sprawę.
Mając powyższe na uwadze skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, zasądzenia od Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego tytułem zwrotu kosztów postępowania kwoty 100 zł, a także oświadczyła, że zrzeka się rozprawy.
Powyższe zarzuty rozwinięto w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wniósł o jej oddalenie, zasądzenie kosztów postępowania wedle norm prawem przepisanych, a także zrzekł się przeprowadzenia rozprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wobec oświadczenia strony skarżącej kasacyjnie o zrzeczeniu się rozprawy i braku żądania jej przeprowadzenia przez organ, adekwatnie do postanowień art. 182 § 2 p.p.s.a. sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym.
W świetle art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,
2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak, to Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej.
Zarzuty skargi kasacyjnej, choć oparte na obu podstawach określonych w art. 174 p.p.s.a., sprowadzają się w istocie do kwestionowania stanowiska Sądu I instancji co do charakteru informacji objętej wnioskiem. Trzeba też zaznaczyć, że zarzuty te nie zostały prawidłowo skonstruowane, gdyż żaden ze sformułowanych w punktach 1-3 zarzutów nie został powiązany w konkretną podstawą kasacyjną z art. 174 pkt 1 lub 2 p.p.s.a. Nie zostało zatem wskazane, czy skarżąca kasacyjnie zarzuca Sądowi I instancji naruszenia prawa materialnego, czy też prawa procesowego i w jakiej formie.
Aby skarga kasacyjna mogła być przedmiotem merytorycznego rozpoznania, w zależności od podstawy zawartej w art. 174 p.p.s.a., ma wskazywać konkretny przepis: prawa materialnego naruszonego przez sąd ze wskazaniem, na czym, zdaniem strony skarżącej kasacyjnie, polegała niewłaściwa wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie tego przepisu przez sąd, jaka powinna być wykładnia właściwa lub jaki inny przepis powinien być zastosowany (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), lub przepis postępowania ze wskazaniem na czym polegało jego naruszenie i jaki istotny wpływ na wynik sprawy (rozstrzygnięcie) mogło ono mieć (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.).
Najdalej idący jest zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Zgodnie z powyższym przepisem uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. może być skutecznie postawiony w dwóch przypadkach, tj.: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy, wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania. Naruszenie to musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Usprawiedliwiony będzie zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. tylko wówczas, gdy pomiędzy tym uchybieniem a wynikiem postępowania sądowoadministracyjnego będzie istniał potencjalny związek przyczynowy. Do sytuacji, w której wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić usprawiedliwioną podstawę skargi kasacyjnej, należy zaliczyć tę, gdy to uzasadnienie nie pozwala na kontrolę kasacyjną orzeczenia.
W judykaturze przyjmuje się, że orzeczenie sądu I instancji uchyla się spod kontroli instancyjnej w przypadku braku wymaganych prawem części (np. nieprzedstawienia stanu sprawy, czy też niewskazania lub niewyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia), a także wówczas, gdy będą one co prawda obecne, niemniej jednak obejmować będą treści podane w sposób niejasny, czy też nielogiczny, uniemożliwiający jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego i prawnego, stanowiącego podstawę kontrolowanego wyroku sądu. Przy czym tylko wówczas, gdy konstrukcja uzasadnienia nie pozwala na odtworzenie toku myślowego sądu I instancji, można mówić o skutkującym ewentualnym wzruszeniem orzeczenia uchybieniu art. 141 § 4 p.p.s.a. w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy (por. wyrok NSA z 5 kwietnia 2022 r., sygn. akt I OSK 30/21).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie niezbędne elementy, o których mowa w art. 141 § 4 p.p.s.a., nie zawiera również powyższych uchybień, zatem omawiany zarzut skargi kasacyjnej nie mógł zostać uznany za zasadny.
Niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 3 § 1 p.p.s.a., art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. i art. 141 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Sąd I instancji w żaden sposób nie naruszył powyższego przepisu, gdyż ma on charakter ustrojowy i nie może on stanowić podstawy dla czynienia zaskarżonemu orzeczeniu zarzutu błędnego rozstrzygnięcia, gdyż celowi temu służą inne przepisy. Wydanie wyroku niezgodnego z oczekiwaniem skarżącego nie może być utożsamiane z uchybieniem powołanej normie.
Z kolei art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Również temu przepisowi w żaden sposób nie uchybił Sąd I instancji rozstrzygając skargę na bezczynność organu w przedmiocie rozpoznania wniosku skarżącej z 14 stycznia 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej. Przepis art. 3 p.p.s.a. nie określa wzorca, według którego kontrola działalności administracji publicznej przez sąd administracyjny ma być wykonana. Okoliczność, że skarżąca nie zgadza się z wynikiem kontroli sądowej nie oznacza naruszenia tego uregulowania.
Nie jest zasadny również zarzut naruszenia art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. w związku z art. 149 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:
1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
Przede wszystkim należy podnieść, że zarzut powyższy został niewłaściwie, niestarannie skonstruowany. W odniesieniu do przepisu, który nie stanowi jednej zamkniętej całości, a składa się z ustępów, punktów i innych jednostek redakcyjnych, wymóg skutecznie wniesionej skargi kasacyjnej jest spełniony wówczas, gdy wskazuje ona konkretny przepis naruszony przez sąd I instancji, z podaniem numeru artykułu, ustępu, punktu i ewentualnie innej jednostki redakcyjnej przepisu. Art. 149 § 1 p.p.s.a. zawiera trzy punkty, a skarżący kasacyjnie nie doprecyzował, który za punktów stanowi podstawę skargi kasacyjnej.
Nadto należy podnieść, że normy z art. 149 § 1 p.p.s.a. są normami o charakterze procesowym i mogą być powołane wyłącznie w związku z konkretnymi przepisami administracyjnego prawa materialnego lub procesowego, które w ocenie strony zostały błędnie zastosowane lub błędnie zinterpretowane przez właściwy w sprawie organ administracji publicznej. Ponadto normy te nie mogą stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej, ponieważ stanowią normy o charakterze wynikowym i określają wyłącznie sposób rozstrzygnięcia danej sprawy przez Sąd I instancji. Skuteczne zakwestionowanie tego rodzaju norm w ramach zarzutów kasacyjnych wymaga zatem powiązania z zarzutem naruszenia konkretnych przepisów prawa materialnego lub procesowego, których nie dostrzegł lub też nieprawidłowo dostrzegł Sąd I instancji wydając wyrok o określonej treści. Nie jest więc możliwe skuteczne podważenie wyroku Sądu I instancji wyłącznie w oparciu o zarzut naruszenia normy o charakterze wynikowym. Powyższy zarzut skargi kasacyjnej jest zatem również niezasadny.
Trzeba wyraźnie podkreślić, że związanie podstawami skargi kasacyjnej w postępowaniu sądowoadministracyjnym polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego czy też procesowego określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. To zatem autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone i w jaki sposób. Naczelny Sąd Administracyjny nie ma ani obowiązku, ani prawa domyślania się i uzupełniania argumentacji autora skargi kasacyjnej, w tym łączenia jej z okolicznościami sprawy bądź wywodzenia ponad to, co w skardze kasacyjnej wyraźnie wskazano. Przytoczenie podstawy kasacyjnej musi zatem być bardzo precyzyjne, gdyż - z uwagi na związanie sądu kasacyjnego granicami tego środka - możliwe jest uwzględnienie tylko tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej jako naruszone. Sąd nie jest natomiast władny badać, czy wojewódzki sąd administracyjny nie naruszył również innych przepisów, o ile nie dotyczy to kwestii uwzględnianych z urzędu. Ponadto zarzuty kasacyjne powinny zawierać uzasadnienie, a w przypadku zarzutów naruszenia przepisów procesowych także wskazanie, jaki wpływ na wynik sprawy miało zarzucane uchybienie procesowe. Sąd kasacyjny nie zastępuje więc strony i nie precyzuje przytoczonych podstaw kasacyjnych, w tym nie poszukuje przepisów analogicznych do tych, jakie strona wprost zarzuciła w skardze kasacyjnej.
W podstawach skargi kasacyjnej nie został powołany żaden przepis materialnoprawny, stanowiący podstawę rozstrzygnięcia sprawy, w tym w szczególności żaden przepis ustawy o dostępie do informacji publicznej. W tej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny nie może odnieść się do kwestii charakteru informacji objętych wnioskiem z dnia [...] stycznia 2023 r., gdyż wyszedłby – w sposób nieuprawniony – poza granice skargi kasacyjnej wyznaczone jej podstawami.
Z powyższych przyczyn, mając na uwadze, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI