III OSK 2740/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą kary pieniężnej za nielegalne składowanie odpadów, uznając odpowiedzialność skarżącego za gromadzenie i zezwalanie na przywóz odpadów na jego działkę.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej T.W. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jego skargę na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska o wymierzeniu kary pieniężnej za przetwarzanie odpadów bez zezwolenia. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że skarżący był odpowiedzialny za odpady na swojej działce, nawet jeśli część pochodziła od poprzednich właścicieli lub była przywożona przez inne podmioty za jego zgodą.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną T.W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który utrzymał w mocy decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska o wymierzeniu administracyjnej kary pieniężnej za przetwarzanie odpadów bez wymaganego zezwolenia. Skarżący kwestionował ustalenie stanu faktycznego, w szczególności ilości i pochodzenia odpadów na nabytej przez niego działce, a także zarzucał naruszenia proceduralne dotyczące doręczania pism. Sąd I instancji oddalił skargę, wskazując na prawidłowość ustaleń organów i analizę materiału dowodowego. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną, uznał, że zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego nie zasługują na uwzględnienie. Sąd podkreślił, że skarżący, jako właściciel nieruchomości, stał się odpowiedzialny za znajdujące się na niej odpady, w tym za te, na których przywóz zezwalał. Odnosząc się do zarzutów proceduralnych, NSA stwierdził, że pominięcie pełnomocnika przy doręczaniu decyzji nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, gdyż skarżący aktywnie uczestniczył w postępowaniu i nie wykazał negatywnych konsekwencji tego uchybienia.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, właściciel nieruchomości, który zezwalał na przywóz odpadów lub był ich posiadaczem, ponosi odpowiedzialność za ich zbieranie i karę pieniężną z tym związaną.
Uzasadnienie
Skarżący nabywając nieruchomość stał się władającym powierzchnią ziemi i posiadaczem odpadów, a domniemanie prawne w tym zakresie nie zostało podważone. Ponadto, zezwalał na deponowanie odpadów przez inne podmioty.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (12)
Główne
u.o. art. 194 § ust. 4 i ust. 7
Ustawa o odpadach
Ustawa określa podstawę wymierzenia i sposób ustalenia wysokości administracyjnej kary pieniężnej, uwzględniając ilość i właściwości odpadów, okoliczności naruszenia oraz inne przesłanki.
Pomocnicze
k.p.a. art. 10 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy obowiązku zapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu.
k.p.a. art. 40 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy doręczania pism pełnomocnikowi.
k.p.a. art. 109 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy związania organu decyzją ostateczną.
k.p.a. art. 110
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy związania organu decyzją.
p.p.s.a. art. 133 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa podstawę orzekania przez wojewódzki sąd administracyjny (akta sprawy).
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zakres kontroli sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa podstawy uwzględnienia skargi przez WSA.
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa skutki oddalenia skargi przez WSA.
u.o. art. 199
Ustawa o odpadach
Określa przesłanki ustalenia wysokości administracyjnej kary pieniężnej.
u.o. art. 41
Ustawa o odpadach
Dotyczy odpowiedzialności za gospodarowanie odpadami.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Odpowiedzialność właściciela nieruchomości za odpady znajdujące się na jego terenie, w tym za te przywiezione przez osoby trzecie za jego zgodą. Brak istotnego wpływu wadliwości doręczenia pisma pełnomocnikowi na wynik sprawy, gdy strona aktywnie uczestniczyła w postępowaniu. Nieskuteczność zarzutów naruszenia przepisów proceduralnych p.p.s.a. jako samodzielnej podstawy kasacyjnej.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia prawa materialnego dotyczący braku ustalenia ilości odpadów zgromadzonych przez skarżącego i poprzednich właścicieli. Zarzut naruszenia przepisów postępowania dotyczący odstąpienia od przesłuchania świadków. Zarzut naruszenia przepisów k.p.a. dotyczący pominięcia pełnomocnika. Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. z powodu rzekomo niewystarczającego uzasadnienia wyroku WSA.
Godne uwagi sformułowania
Skarżący nabywając nieruchomość stał się władającym powierzchnią ziemi i posiadaczem odpadów zgromadzonych na tej nieruchomości (a domniemanie prawne w tym zakresie nie zostało skutecznie podważone). Niewątpliwie po doręczeniu skarżącemu decyzji organu I instancji, złożył on do akt pełnomocnictwo z 9 czerwca 2020 r. dla profesjonalnego pełnomocnika w osobie adwokata. Nie jest jednak tak jak twierdzi skarżący, że decyzja doręczona stronie z pominięciem ustanowionego pełnomocnika nie wywołuje skutków prawnych.
Skład orzekający
Jerzy Stelmasiak
sprawozdawca
Piotr Korzeniowski
przewodniczący
Sławomir Pauter
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Odpowiedzialność właściciela nieruchomości za odpady, zasady wymiaru kar pieniężnych za naruszenia przepisów o odpadach, wpływ wadliwości proceduralnych na wynik sprawy."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i interpretacji przepisów o odpadach, ale ogólne zasady dotyczące odpowiedzialności i procedury mogą mieć szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy odpowiedzialności za poważne naruszenie przepisów ochrony środowiska i wymierzenia wysokiej kary pieniężnej, co jest istotne dla przedsiębiorców i osób zarządzających nieruchomościami.
“Właściciel działki odpowiada za odpady, nawet te przywiezione przez innych – wyrok NSA.”
Sektor
ochrona środowiska
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII OSK 2740/22 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2025-11-04 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-11-28 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Jerzy Stelmasiak /sprawozdawca/ Piotr Korzeniowski /przewodniczący/ Sławomir Pauter Symbol z opisem 6135 Odpady Hasła tematyczne Odpady Sygn. powiązane IV SA/Wa 965/22 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-07-28 Skarżony organ Inspektor Ochrony Środowiska Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 1587 art. 194 ust. 4 i ust. 7 Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t. j.) Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Korzeniowski Sędziowie sędzia NSA Jerzy Stelmasiak (spr.) sędzia del. WSA Sławomir Pauter protokolant starszy asystent sędziego Krzysztof Książek po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej T.W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 lipca 2022 r. sygn. akt IV SA/Wa 965/22 w sprawie ze skargi T.W. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 25 marca 2022 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wyrokiem z 28 lipca 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę T.W. (dalej: skarżący) na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z 25 marca 2022 r. w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że od 13 czerwca 2019 r. do 28 listopada 2019 r. Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska przeprowadził kontrolę interwencyjną w zakresie przestrzegania przepisów ochrony środowiska przez skarżącego. Kontrola została rozpoczęta w związku z interwencją, dotyczącą wysypywania odpadów niewiadomego pochodzenia do nielegalnego wyrobiska pożwirowego w miejscowości [...] na pograniczu miejscowości [...]. Ustalenia kontroli zostały zawarte w protokole kontroli z 28 listopada 2019 r. podpisanym przez skarżącego bez zastrzeżeń. Decyzją z 26 maja 2020 r. Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska wymierzył skarżącemu administracyjną karę pieniężną w wysokości 876 000,00 zł za prowadzenie działalności na terenie wyrobiska poeksploatacyjnego po złożu kruszywa naturalnego, zlokalizowanego na działce [...]/1 i [...]/9 w miejscowości [...] w zakresie przetwarzania odpadów różnego rodzaju odpadów, w tym zmieszanych odpadów komunalnych, odpadów z mechanicznej obróbki odpadów, odpadów biodegradowalnych, odpadów z urządzeń elektrycznych i elektronicznych oraz pojazdów, bez wymaganego zezwolenia. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł skarżący. Zaskarżoną decyzją z 25 marca 2022 r. Główny Inspektor Ochrony Środowiska uchylił decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z 26 maja 2020 r. i wymierzył skarżącemu administracyjną karę pieniężną w wysokości 250 000,00 zł. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy stwierdził, że naruszenie polegające na przetwarzaniu odpadów bez wymaganego zezwolenia zostało stwierdzone podczas kontroli, jak i dokonanej oceny morfologicznej odpadów oraz udokumentowane w postaci dokumentacji fotograficznej. Skarżący wniósł skargę na decyzję z 25 marca 2022 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Oddalając skargę Sąd I instancji wskazał, że podstawę decyzji stanowił art. 194 ust. 4 i ust. 7 ustawy z 13 września 2012 r. o odpadach (Dz.U. 2020, poz. 797 ze zm.). W ocenie Sądu I instancji, organ odwoławczy prawidłowo dokonał czynności niezbędnych do rozstrzygnięcia sprawy dotyczącej wymierzenia skarżącemu administracyjnej kary pieniężnej, przez wszechstronną analizę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Organ I instancji w okresie od 13 czerwca 2019 r. do 28 listopada 2019 r. przeprowadził kontrolę interwencyjną w zakresie przestrzegania przepisów ochrony środowiska przez skarżącego. W trakcie tej kontroli kilkukrotnie przeprowadzono oględziny (16 czerwca, 17 czerwca, 4 lipca, 30 lipca i 2 października 2019 r.). Ustalenia z kontroli zostały zawarte w protokole kontroli podpisanym przez skarżącego bez zastrzeżeń. W trakcie postępowania odwoławczego również przeprowadzono dodatkowe postępowanie wyjaśniające, w tym również na skutek wniosków skarżącego. Skarżący nie podważył ustaleń organu. Zdaniem Sądu I instancji, brak jest podstaw do uwzględnienia zarzutu skargi wskazującego na brak zweryfikowania ilości i rodzaju odpadów faktycznie pozostawionych przez skarżącego na działce nabytej w 2018 r., gdzie już wcześniej, jak twierdzi skarżący, znajdowały się odpady, co wpłynęło na nadmierną wysokość nałożonej administracyjnej kary pieniężnej. Z ustaleń organów wynika, że przeanalizowały tę kwestię i nie stwierdziły, że wszystkie odpady pochodziły od skarżącego. Ustaliły natomiast (na podstawie m.in. wyjaśnień samego skarżącego, zawartych w protokole z przesłuchania z 13 czerwca 2019 r.), że skarżący zezwalał na przywóz odpadów na teren swojego wyrobiska i był świadomy, że odpady są gromadzone na wyrobisku od półtora roku. Skarżący aktywnie brał udział w deponowaniu odpadów na wyrobisku, co wynika m.in. z faktu zgłoszenia interwencji do organu I instancji przez Komendę Powiatową Policji w [...], po zatrzymaniu właściciela przedmiotowego wyrobiska podczas dokonywania przez niego prac ziemnych przy użyciu koparki, w zakresie zakopywania odpadów uprzednio dowiezionych taborem ciężarowym. Wynika to z notatki służbowej Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z 13 czerwca 2019 r., będącej podstawą rozpoczęcia kontroli u skarżącego. Dodatkowo Sąd Rejonowy w [...], w prawomocnym wyroku z 29 marca 2021 r. uznał skarżącego winnym deponowania różnego rodzaju odpadów w przedmiotowym wyrobisku, co mogło doprowadzić do zniszczenia w znacznych rozmiarach w świecie fauny i flory i do istotnego obniżenia jakości wód i powierzchni ziemi - do degradacji środowiska. W ocenie Sądu I instancji, w tych okolicznościach dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków na okoliczność ustalenia, w jakim stanie znajdowały się wcześniej działki, na których organ ujawnił odpady, nie miało znaczenia wobec tak ustalonego stanu faktycznego sprawy, który dotyczył okresu późniejszego, już po zakupie przez skarżącego działki. Zdaniem Sądu I instancji, organ odwoławczy w sposób prawidłowy i szczegółowo uzasadniony (str. 12-14 uzasadnienia zaskarżonej decyzji) wymierzył administracyjną karę pieniężną na podstawie oceny wszystkich przesłanek wymiaru tej kary wynikających z art. 194 ust. 7 ustawy o odpadach, a nie tylko ilości odpadów zgromadzonych w wyrobisku. Organ odwoławczy wziął przy tym pod uwagę to, że nie można było ustalić dokładnej ilości zgromadzonych odpadów na całej powierzchni wyrobiska, ponieważ znajdowały się w różnych jego częściach, zarówno na jego powierzchni, jak i pod warstwą ziemi, o głębokości zalegania od 3,5 m do 8 m. Opomiarowana została tylko nieduża część z obszaru nagromadzenia odpadów – powierzchnia 365 m2, przy ogólnej powierzchni wyrobiska 5 000 m2 (0,5 ha). Istotne znacznie przy ustalaniu wysokości wymierzonej administracyjnej kary pieniężnej miał przy tym przytoczony w zaskarżonej decyzji fakt bezprawnego deponowania różnego rodzaju odpadów na terenie do tego nieprzystosowanym (co powoduje bezpośrednie zagrożenie dla stanu środowiska w perspektywie wielu lat), właściwości odpadów oraz okoliczności wystąpienia tego naruszenia. Sąd I instancji wskazał także, że w skardze zarzucono naruszenie art. 10 § 1, art. 109 § 1 oraz art. 40 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej: k.p.a.), przez zaniechanie doręczania w toku postępowania pism ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi. Sąd I instancji wskazał, że warunkiem skuteczności zarzutu podnoszącego naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. jest uprawdopodobnienie, że uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy. Skarżący tego rodzaju skutków naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. nie wykazał. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł skarżący. Skarżący zarzucił naruszenia przepisów prawa materialnego to jest art 194 ust. 4 ustawy o odpadach w związku z art. 194 ust. 7 ustawy o odpadach oraz w związku z art. 41 ustawy o odpadach, przez zastosowanie przez organ "przepisów materialnoprawnych do wadliwie i nie w pełni ustalonego stanu faktycznego, w sytuacji gdy Organ wymierzył skarżącemu karę pieniężną odstępując od ustalenia czasookresu w jakim składowano odpady na nabytej przez niego działce, co uniemożliwia wymierzenie kary pieniężnej w oparciu o faktyczną liczbę odpadów pozostawionych przez skarżącego na przedmiotowej działce". Ponadto skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania tj. art 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: p.p.s.a.) w związku z art 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz w związku z art. 134 § 1 p.p.s.a. jak i w związku z art. 133 § 1 p.p.s.a. przez brak wszechstronnej kontroli odwoławczej zaskarżonej decyzji, niesłuszne oddalenie skargi mimo naruszenia przez organy przepisów prawa mających wpływ na wynik sprawy. W szczególności polegało to na zaniechaniu rozstrzygnięcia w oparciu o cały materiał procesowy i kontroli odwoławczej w granicach skargi z naruszeniem art. 134 § 1 p.p.s.a., w tym brak należytej weryfikacji ilości i rodzaju faktycznie pozostawionych odpadów przez skarżącego na działkach będących przedmiotem postępowania. Błędnie przypisano skarżącemu, że ujawnione odpady pochodzą w całości od niego, w sytuacji, gdy w toku postępowania udowodniono, że skarżący przez wzgląd na datę nabycia działki nie miał faktycznej możliwości pozostawienia na niej wszystkich ujawnionych odpadów. Ponadto zaniechano należytego ustosunkowania się do zarzutów skargi dotyczących naruszenia art. 10 § 1, art. 109 § 1, art. 110 w związku z art 40 § 2 k.p.a., w sytuacji, gdy w toku postępowania zaniechano doręczania pism ustanowionemu wówczas w sprawie przez skarżącego pełnomocnikowi. Naruszenie to skutkowało brakiem przymiotu ostateczności decyzji organu odwoławczego oraz brakiem związania wydanymi decyzji przez organy stosownie do art. 110 §1 k.p.a. W ocenie skarżącego, zaniechano także należytego ustosunkowania się do zarzutów skargi dotyczących naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 75 § 1 i art. 80 k.p.a. w wyniku odstąpienia od przesłuchania świadków, którzy posiadali wiedzę w przedmiocie składowania odpadów na działce przez osoby trzecie przed nabyciem jej przez skarżącego. Ponadto nie przeanalizowano w sposób należyty stanu faktycznego i prawnego sprawy oraz w pisemnych motywach wyroku brak jest zawarcia dostatecznego wyjaśnienia przyjętej podstawy rozstrzygnięcia, co skutkuje naruszeniem art. 141 § 4 p.p.s.a. Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, a także o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżący wniósł o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: W świetle art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podkreślić przy tym trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej. Po pierwsze, część zarzutów skargi kasacyjnej została błędne sformułowana. Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. i art. 151 p.p.s.a. został błędnie sformułowany. Powołane normy z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 151 p.p.s.a. są normami o charakterze procesowym i mogą być powołane wyłącznie w związku z konkretnymi przepisami administracyjnego prawa materialnego lub procesowego, które w ocenie strony zostały błędnie zastosowane lub błędnie zinterpretowane przez właściwy w sprawie organ administracji publicznej. Ponadto, normy te nie mogą stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej, ponieważ są normami o charakterze wynikowym i określają wyłącznie sposób rozstrzygnięcia danej sprawy przez Sąd I instancji. Skuteczne zakwestionowanie tego rodzaju normy w ramach zarzutów kasacyjnych wymaga zatem powiązania z zarzutem naruszenia konkretnych przepisów prawa materialnego lub procesowego, których nie dostrzegł lub też nieprawidłowo dostrzegł Sąd I instancji wydając wyrok o określonej treści. Nie jest więc możliwe skuteczne podważenie wyroku Sądu I instancji wyłącznie w oparciu o zarzut naruszenia normy o charakterze wynikowym. W szczególności zarzut naruszenia tego przepisu, nie może służyć podważeniu oceny Sądu I instancji wyrażonej w zaskarżonym wyroku. Z kolei orzekanie "na podstawie akt sprawy", o którym stanowi art. 133 § 1 p.p.s.a. oznacza, że Sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagę okoliczności, które z akt tych wynikają i które stanowiły podstawę zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez wojewódzki sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Naruszenie art. 133 § 1 p.p.s.a. może zatem stanowić usprawiedliwioną podstawę kasacyjną wówczas, gdy Sąd przyjął i wnioskował o jakimś fakcie na podstawie źródła znajdującego się poza aktami sprawy, a więc wówczas, gdy wbrew zasadzie wyrażonej na gruncie przywołanego przepisu prawa naruszył zakaz wyprowadzania oceny prawnej na podstawie faktów i dowodów niewynikających z akt sprawy, a tym samym zakaz wykraczania poza materiał dowodowy zebrany w postępowaniu zakończonym decyzją. Z taką natomiast sytuacją nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie (wyrok NSA z 6.09.2024 r., I OSK 791/23, LEX nr 3760505.) Natomiast dla skuteczności zarzutu skargi kasacyjnej opartego na art. 134 § 1 p.p.s.a. należy wykazać, że Sąd I instancji, rozpoznając skargę, dokonał oceny pod względem zgodności z prawem innej sprawy (w znaczeniu przedmiotowym i podmiotowym) lub z przekroczeniem granic danej sprawy, a także w przypadku gdy powinien był wyjść poza granice zakreślone zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, a tego nie uczynił, natomiast zaniechanie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarżący nie wykazał, że do tego rodzaju naruszenia doszło w tej sprawie. Na uwzględnienie nie zasługiwał zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., zgodnie z którym uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Wszystkie te elementy uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera, w tym podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz szczegółowe wyjaśnienie powodów, dla których Sąd I instancji oddalił skargę. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, stanowisko Sądu I instancji wyrażone w tym zakresie jest wystarczające i pozwala na poddanie zaskarżonego wyroku kontroli instancyjnej. Natomiast zarzutem naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można kwestionować oceny prawnej wojewódzkiego sądu administracyjnego. Ponadto, w świetle uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 lutego 2010 r. sygn. akt II FPS 8/09, przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, co w tej sprawie oczywiście nie nastąpiło. Zarzuty naruszenia prawa materialnego podnoszące naruszenie art. 194 ust. 4 ustawy o odpadach (stanowiącego podstawę wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej) oraz art. 194 ust. 7 ustawy o odpadach (będącego podstawą ustalenia wysokości administracyjnej kary pieniężnej w granicach wyznaczonych przez art. 194 ust. 4 tej ustawy), sprowadzają się w istocie do kwestionowania braku ustalenia ilości odpadów zgromadzonych przez skarżącego oraz zgromadzonych przez poprzednich właścicieli działki. Zgodnie z art. 194 ust. 7 ustawy o odpadach, wysokość administracyjnej kary pieniężnej, o której stanowi między innymi art. 194 ust. 4 tej ustawy, ustala się, uwzględniając ilość i właściwości odpadów, okoliczności naruszenia przepisów ustawy oraz przesłanki określone w art. 199 ustawy o odpadach. Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej, przepis ten nakłada jedynie obowiązek ustalenia ilości zebranych odpadów, a nie odpadów zebranych konkretnie przez aktualnego właściciela nieruchomości. Skarżący nabywając nieruchomość stał się władającym powierzchnią ziemi i posiadaczem odpadów zgromadzonych na tej nieruchomości (a domniemanie prawne w tym zakresie nie zostało skutecznie podważone). Stał się jednocześnie odpowiedzialnym za ich zbieranie i to na skarżącego prawidłowo została nałożona administracyjna kara pieniężna w tym zakresie. Ponadto, istotne jest, że jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, skarżący będąc już właścicielem nieruchomości zezwalał na deponowanie na niej odpadów przez inne podmioty. Tej okoliczności skarżący również skutecznie nie zakwestionował. Powyższe oznacza także, że na uwzględnienie nie zasługiwały także zarzuty procesowe podnoszące naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 75 § 1 i art. 80 k.p.a. w wyniku odstąpienia od przesłuchania świadków, którzy, zdaniem skarżącego, posiadali wiedzę w przedmiocie składowania odpadów na działce przez osoby trzecie przed nabyciem jej przez skarżącego. Jak już wyżej wskazano, kwestia ta nie miała istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, szczególnie uwzględniając, że ustalenia faktycznego organów w sposób jednoznaczny dotyczyły działalności skarżącego prowadzonej już po nabyciu przedmiotowej nieruchomości. Z kolei zarzut naruszenia art. 41 ustawy o odpadach został błędnie sformułowany, ponieważ przepis ten dzieli się na liczne jednostki redakcyjne (ustępy, punkty i litera), a skarżący nie wskazał precyzyjnie, której z jednostek redakcyjnych dotyczy ten zarzut. Ponadto, zarzut ten nie zawiera w istocie szerszego uzasadnienia. Pozostałe zarzuty procesowe kwestionujące naruszenie art. 10 § 1, art. 109 § 1 i art. 110 w związku z art 40 § 2 k.p.a. dotyczą pominięcia przez organy w tej sprawie skutecznie umocowanego pełnomocnika skarżącego. Jak prawidłowo orzekł Sąd I instancji, do tego rodzaju uchybienia niewątpliwie doszło, ale nie miało ono wpływu na wynik sprawy. Niewątpliwie po doręczeniu skarżącemu decyzji organu I instancji, złożył on do akt pełnomocnictwo z 9 czerwca 2020 r. dla profesjonalnego pełnomocnika w osobie adwokata. Następnie skarżący wskazując, że występuje w imieniu własnym, wniósł odwołanie od decyzji organu I instancji. W związku z tym w toku dalszego postępowania wszelkie pisma były doręczane skarżącemu, a sam skarżący także składał w imieniu własnym pisma i wnioski do organu. Zaskarżona decyzja również został doręczona skarżącemu, z pominięciem ustanowionego pełnomocnika. Nie jest jednak tak jak twierdzi skarżący, że decyzja doręczona stronie z pominięciem ustanowionego pełnomocnika nie wywołuje skutków prawnych. Wydanie decyzji i jej doręczenie powoduje związanie organu decyzją (art. 110 k.p.a.). Przez doręczenie decyzji stronie następuje uzewnętrznienie woli organu wobec podmiotu usytuowanego poza organem administracji. Celem art. 40 § 2 k.p.a. jest przede wszystkim zagwarantowanie praw strony do rzetelnego i prawidłowego postępowania. W sytuacji, gdy wadliwość doręczenia nie powoduje negatywnych konsekwencji dla strony, a zwłaszcza nie pozbawia jej możliwości skorzystania ze środków zaskarżenia, to nie ma podstaw do eliminowania decyzji z obrotu prawnego tylko z tego względu. Przyjmuje się bowiem, że ocena skutków pominięcia pełnomocnika, w każdym przypadku zależy od okoliczności konkretnej sprawy oraz od wpływu tego uchybienia na treść rozstrzygnięcia. Nawet przy założeniu, że w danej sprawie doszło do wadliwego doręczenia, należy ocenić, czy wadliwość ta spowodowała ujemne konsekwencje dla strony (por. wyrok NSA z 18.06.2025 r., II OSK 1290/24, LEX nr 3906221). W tej sprawie skarżący aktywnie osobiście uczestniczył w całym postępowaniu, przesyłając dodatkowe dokumenty w sprawie i wnioskując o przeprowadzenie przez organ odwoławczy określonych czynności w sprawie. Na przykład pismem z 3 marca 2021 r. wniósł o dokonanie ponownych oględzin na kontrolowanym wyrobisku oraz o poinformowanie o możliwości końcowego zapoznania się z aktami sprawy, pismem z 9 lipca 2021 r. wniósł o przesłuchanie poprzedniego właściciela działki i ponowne przeprowadzenie oględzin, a drogą elektroniczną, w tym samym dniu, wnioskował o przedłużenie terminu na wypowiedzenie się co do zebranych dowodów, materiałów i zgłoszonych żądań w sprawie, wypowiadając się co do nich w piśmie z dnia 1 sierpnia 2021 r. W skardze kasacyjnej (podobnie jak w skardze do Sądu I instancji) nie sformułowano natomiast zarzutów wskazujących na ujemne konsekwencje, które wynikały z pominięcia przez organ pełnomocnika. Stanowisko skarżącego w tym zakresie sprowadza się do błędnego stwierdzenia, że niedoręczona pełnomocnikowi decyzja w ogóle nie weszła do obrotu prawnego, co w istocie powinno prowadzić do odrzucenia skargi przez Sąd I instancji (nie jest dopuszczalne wniesienie skargi od decyzji nieistniejącej) i wykluczałoby kontrolę legalności tej decyzji przez sąd administracyjny. Z tych względów i na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI