III OSK 2721/22

III OSK 2721/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-12-02
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-11-22
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jerzy Stelmasiak
Maciej Kobak
Piotr Korzeniowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne
Środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia
Sygn. powiązane
II SA/Łd 46/22 - Wyrok WSA w Łodzi z 2022-06-22
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2020 poz 283
art. 80 ust. 2
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Korzeniowski (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Jerzy Stelmasiak sędzia del. WSA Maciej Kobak Protokolant: starszy asystent sędziego Krzysztof Książek po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 22 czerwca 2022 r. sygn. akt II SA/Łd 46/22 w sprawie ze skargi A.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Skierniewicach z dnia 15 listopada 2021 r. nr KO.4113.58.2021 w przedmiocie stwierdzenia braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia 1. oddala skargę kasacyjną; 2. oddala wniosek O. w L. o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 22 czerwca 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi (dalej: Sąd I instancji), sygn. akt II SA/Łd 46/22 po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi A.K. (dalej: skarżąca, skarżąca kasacyjnie) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Skierniewicach (dalej: SKO w Skierniewicach, Kolegium) z 15 listopada 2021 r. nr KO.4113.58.2021 w przedmiocie stwierdzenia braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia, oddalił skargę.
W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji wskazał, że Burmistrz Miasta Ł. (dalej: organ I instancji, Burmistrz), decyzją z 7 września 2021 r., po rozpatrzeniu wniosku O. w Ł. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na wykonaniu i eksploatacji urządzenia wodnego o zdolności poboru wody nie mniejszej niż 10 m3/h zlokalizowanego na terenie zakładu mleczarskiego O. w Ł., w obrębie ewidencyjnym [...], na działce nr [...], a także uwzględniając opinię Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Ł. (dalej: RDOŚ) z 15 kwietnia 2021 r. oraz opinię Dyrektora Zarządu Zlewni w Ł. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej: Dyrektor Zarządu Zlewni) z 8 czerwca 2021 r. stwierdził: I. brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na wykonaniu i eksploatacji urządzenia wodnego o zdolności poboru wody nie mniejszej niż 10 m3/h zlokalizowanego na terenie zakładu mleczarskiego O. w Ł, w obrębie ewidencyjnym [...], na działce nr [...]. II. korzystając z uprawnień wskazanych w art. 84 ust. 1 u.u.i.ś. określił warunki korzystania ze środowiska w fazie realizacji i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich oraz nałożył obowiązek unikania, zapobiegania, ograniczania oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, z uwzględnieniem określonych warunków.
SKO w Skierniewicach po rozpatrzeniu odwołania skarżącej w decyzji z 15 listopada 2021 r. nr KO.4113.58.2021 w przedmiocie stwierdzenia braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
Skarżąca zaskarżyła decyzję SKO z 15 listopada 2021 r. nr KO.4113.58.2021 do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.
Skarżąca wniosła o: uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz zwrot kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, argumentując jak dotychczas.
W piśmie procesowym z 16 marca O. w Ł. odniosła się do argumentacji zawartej w skardze, uznając ją za pozbawioną podstaw.
Sąd I instancji oddalając skargę w uzasadnieniu wyroku wskazał, że podziela niekwestionowane przez stronę stanowisko organu, że planowane urządzenie wodne o zdolności poboru wody nie mniejszej niż 10m³/h jest obiektem infrastruktury technicznej. W ocenie Sądu I instancji, ustalenie w planie, że zasadą jest zaopatrzenie w wodę z sieci wodociągowej nie jest jednoznaczne z zakazem budowy studni. Sąd I instancji podziela stanowisko organu, poparte orzecznictwem sądów administracyjnych, zgodnie z którym przepisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wprowadzające ograniczenia wykonywania prawa własności nie mogą być poddawane wykładni rozszerzającej.
W ocenie Sądu I instancji, decyzja Burmistrza z 7 września 2021 r., odpowiada wymogom stawianym przez wskazane wyżej przepisy, a załączona do wniosku karta informacyjna przedsięwzięcia wraz ze złożonymi w toku postępowania wyjaśnieniami, zawiera podstawowe informacje o planowanym przedsięwzięciu, umożliwiające analizę kryteriów, o których mowa w art. 63 ust. 1 u.u.i.ś., co pozostaje w zgodzie z treścią art. 62a tej ustawy. Przedstawiono w niej m.in. skalę przedsięwzięcia, istotne rozwiązania charakteryzujące przedsięwzięcie, brak powiązań z innymi przedsięwzięcia, przewidywanie ilości wytwarzanych odpadów i ich wpływ na środowisko czy ryzyka wystąpienia poważniej awarii lub katastrofy naturalnej i budowlanej. Organ pierwszej instancji dokonał analizy zgromadzonego materiału dowodowego, w tym karty informacyjnej przedsięwzięcia, i w sposób szczegółowy określił, na czym polegać ma planowana inwestycja.
W skardze kasacyjnej skarżąca, reprezentowana przez r.pr., na podstawie art. 173 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 poz. 1302 ze zm., dalej: p.p.s.a.), zaskarżyła w całości wyrok Sądu I instancji.
Zaskarżonemu wyrokowi, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., zarzucono
I. naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
1) art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) p.p.s.a. w zw. z 77 k.p.a. przez niedostrzeżenie, że organy nie zgromadziły pełnego materiału dowodowego niezbędnego do rozstrzygnięcia sprawy, a co przejawiało się w braku ustalenia stanu faktycznego dotyczącego eksploatacji przez uczestnika O. w Ł. studni głębinowej zlokalizowanej na stanowiącej współwłasność skarżącej kasacyjnie nieruchomości położonej w obrębie ewidencyjnym [...], na działce o numerze ewidencyjnym [...], co ma wpływ na wynik sprawy, bo fakt rzeczywistego eksploatowania studni nr 3 - [...], przy uwzględnieniu realizacji planowanego przedsięwzięcia wymaga szczegółowej analizy, której zabrakło w sprawie, a co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia przez organy podstawowych zasad postępowania administracyjnego, ujętych w następujących przepisach:
a) art. 6 k.p.a. regulującego zasadę praworządności;
b) art. 7 k.p.a. określającego zasadę uwzględniania słusznego interesu obywateli i interes publiczny;
c) art. 8 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania; oraz
2. art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 78 §1 k.p.a. przez niedostrzeżenie, że organy nie uwzględniły wniosków dowodowych skarżącej kasacyjnie, mimo że przedmiotem dowodów były okoliczności mające znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, tj. dowody były powołane w celu ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego co do ilości pobieranych wód gruntowych przez uczestnika O. w Ł. oraz - w ocenie skarżącej - bezprawnego eksploatowania studni posadowionej na nieruchomości stanowiącej działkę o nr ewid. [...], a co za tym idzie wpływu realizacji zamierzonego przedsięwzięcia m.in. na ujęcie studni nr 3 - [...];
II. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
1. art. 80 ust. 2 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2020 r. poz. 283 ze zm., dalej: u.u.i.ś.) przez brak zastosowania, co skutkowało brakiem odmowy wydania decyzji określającej środowiskowe uwarunkowania przedsięwzięcia mimo, że planowana przez wnioskodawcę inwestycja nie jest zgodna z zapisami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego;
2. § 10 pkt 5) w zw. z § 10 pkt 1) uchwały Rady Miejskiej w Ł. nr [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta [...] (dalej: uchwała albo MPZP) przez wadliwą wykładnię ww. przepisu ww. aktu prawa miejscowego, który dopuszcza wyłącznie możliwość zaopatrzenia w wodę z istniejących i projektowanych wodociągów, wykluczając tym samym możliwość budowy na terenie objętym MPZP możliwość budowy studni głębinowej, w tym zwłaszcza studni, której głębokość wynosi 53,00 m p.p.t.
W oparciu o tak sformułowane podstawy, wniesiono:
- na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, względnie na podstawie art. 188 p.p.s.a., o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i rozpoznanie skargi, a w konsekwencji uchylenie w całości zaskarżonej decyzji organu II instancji oraz uchylenie w zaskarżonej części decyzji organu I instancji;
- na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a., oraz art. 205 § 2 p.p.s.a., o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego; rozpoznanie przedmiotowej sprawy na rozprawie w myśl art. 176 § 2 p.p.s.a.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumentację na poparcie jej zarzutów.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestnik postępowania – O. w Ł. - reprezentowany przez r.pr. wniósł o: 1) oddalenie "skargi" w całości, 2) zasądzenie od "skarżącej" na rzecz uczestnika zwrotu kosztów, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Nadto, na podstawie art. 182 § 2 p.p.s.a i w wypadku zaistnienia przesłanek tam wniósł o przeprowadzenie rozprawy w celu rozpoznania skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Niniejsza sprawa podlegała rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie podstawy nieważności wskazane w art. 183 § 2 p.p.s.a. nie zachodzą, zaś granice skargi kasacyjnej zostały wyznaczone przez jej podstawy, czyli wskazane naruszenia przepisów prawa. Rozpoznając zatem skargę kasacyjną w tak określonych granicach NSA uznał, że nie zawiera ona usprawiedliwionych podstaw. Wszystkie zarzuty przedstawione w petitum skargi kasacyjnej oraz rozwinięte w jej uzasadnieniu nie zasługiwały na uwzględnienie.
W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie przepisów postępowania oraz prawa materialnego.
W sytuacji, gdy w skardze kasacyjnej zarzuca się zarówno naruszenie prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności co do zasady rozpoznaniu podlega ostatnio wymieniony zarzut. Dopiero bowiem po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez Sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo, że nie został skutecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumpcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez Sąd I instancji przepis prawa materialnego, chyba, że postawiony w skardze kasacyjnej zarzut procesowy jest w istocie konsekwencją zarzutów dotyczących naruszenia prawa materialnego. W takiej sytuacji uzasadnione jest dokonanie jego oceny w ramach analizy tych właśnie zarzutów (materialnych).
Nie są zasadne zarzuty przedstawione w pkt. I.1),a),b),c) petitum skargi kasacyjnej. Odnosząc się do tych zarzutów oraz ich uzasadnienia wskazać należy, że zgodzić należy się z Sądem I instancji, który prawidłowo stwierdził, że organy prowadzące kontrolowane postępowanie wypełniły zawarty w art. 77 § 1 k.p.a. obowiązek zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego.
Stosownie do przytoczonego w podstawie kasacyjnej art. 77 § 1 k.p.a., na organie administracji publicznej spoczywa obowiązek zebrania w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego sprawy niezbędnego do jej wyjaśnienia. Postępowanie wyjaśniające prowadzone przez organ administracji publicznej powinno być zakończone po zbadaniu wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla danej sprawy, których zakres określają przepisy prawa materialnego mające zastosowanie w sprawie. Zgodnie z ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego, organy administracji stoją na straży praworządności i podejmują kroki niezbędne do dokładnego ustalenia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Organy administracji publicznej są również zobowiązane w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.) i dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.)
Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, poprzez analizę dokumentów zawartych w aktach administracyjnych, Wojewódzki Sąd Administracyjny zasadnie nie dopatrzył się tego rodzaju uchybień, które musiałyby skutkować wyeliminowaniem z obrotu prawnego kwestionowanej decyzji SKO w Skierniewicach z 15 listopada 2021 r. nr KO.4113.58.2021 w przedmiocie stwierdzenia braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia. Po wnikliwej analizie materiału sprawy i procedur poprzedzających wydanie zaskarżonego rozstrzygnięcia, trafnie stwierdził, że organy prowadzące kontrolowane postępowanie dotyczące braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na wykonaniu i eksploatacji urządzenia wodnego o zdolności poboru wody nie mniejszej niż 10 m³/h zlokalizowanego na terenie zakładu mleczarskiego O. w Ł., w obrębie ewidencyjnym [...], na działce nr [...] oraz w konsekwencji prawidłowo wypełniły zawarty w art. 7 k.p.a. nakaz dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, oraz określony w przepisie art. 77 § 1 k.p.a. obowiązek zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego. Przyjęta w sprawie faktyczna podstawa rozstrzygnięć ustalona została z uwzględnieniem wymogów wynikających z przepisów art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. Sąd zasadnie uznał, że organy ustaliły wszystkie istotne do załatwienia sprawy okoliczności faktyczne i prawne dotyczące braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedmiotowego przedsięwzięcia, a zgromadzony w sprawie materiał dowodowy ma walor kompletności, zaś jego ocena nie nosi znamion dowolności. Na gruncie reguł i norm procesowych organy wyprowadziły logicznie uprawnione i merytorycznie trafne wnioski dotyczące braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na wykonaniu i eksploatacji urządzenia wodnego o zdolności poboru wody nie mniejszej niż 10 m³/h zlokalizowanego na terenie zakładu mleczarskiego O. w Ł., w obrębie ewidencyjnym [...], na działce nr [...]. Trafnie też ocenił Sąd I instancji, że orzekające w sprawie organy prawidłowo uzasadniły, z jakich powodów stwierdziły brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na wykonaniu i eksploatacji urządzenia wodnego o zdolności poboru wody nie mniejszej niż 10 m³/h zlokalizowanego na terenie zakładu mleczarskiego O. w Ł., w obrębie ewidencyjnym , na działce nr [...]. W tych okolicznościach zgodzić należy się z Sądem I instancji, który w całości podzielił ustalenia organów obu instancji i wyrażoną przez nie ocenę prawną stanu faktycznego. Sąd I instancji słusznie zauważył, że organy rozpoznały sprawę w zakresie, który należał do ich kompetencji, gdyż dokonały prawidłowych czynności zmierzających do ustalenia, że w niniejszej sprawie wystąpiły przesłanki do stwierdzenia braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na wykonaniu i eksploatacji urządzenia wodnego o zdolności poboru wody nie mniejszej niż 10 m3/h zlokalizowanego na terenie zakładu mleczarskiego O. w Ł., w obrębie ewidencyjnym [...], na działce nr [...]. Należy stwierdzić, że orzekające w sprawie organy zgodnie z art. 6 k.p.a., działały w niniejszej sprawie na podstawie przepisów prawa. Należy stwierdzić, że nie doszło do naruszenia art. 8 § 1 k.p.a., ponieważ organy administracji publicznej prowadzą przedmiotowe postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierowały się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania.
Niezadowolenie stron postępowania z wydanego przez organ administracji rozstrzygnięcia nie może być utożsamiane z naruszeniem wynikającego z art. 8 k.p.a. obowiązku prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Nie sposób przyjąć, że wymóg prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej będzie zachowany tylko wówczas, gdy organy administracji będą wydawać rozstrzygnięcia, których oczekuje strona postępowania (zob. wyrok NSA z 9 kwietnia 2025 r., sygn. akt III OSK 575/24).
Nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut przedstawiony w pkt 2. petitum skargi kasacyjnej. Odnosząc się do tego zarzutu oraz jego uzasadnienia wskazać należy, że uprawnienie strony do zgłoszenia żądania przeprowadzenia dowodu podlega ograniczeniom, a organ powinien każdorazowo rozważyć żądanie przeprowadzenia dowodu z uwagi na celowość i konieczność zapewnienia szybkości postępowania, zwłaszcza w sytuacji, gdy nie ma dostatecznych argumentów przemawiających za zakwestionowaniem dotychczasowych ustaleń. Jeśli zatem organ na podstawie dowodów zebranych w toku postępowania może dokonać ustalenia stanu faktycznego niebudzącego wątpliwości, wówczas dalsze prowadzenie postępowania dowodowego nie jest zasadne; nie ma obowiązku uwzględniania wszystkich wniosków dowodowych, jeśli w jego ocenie wniosek dowodowy strony dotyczy okoliczności dostatecznie wyjaśnionych w postępowaniu (zob. wyrok NSA z 2 grudnia 2021 r., sygn. akt II GSK 3768/17).
Nie zasługiwały na uwzględnienie zarzuty przedstawione w pkt II.1.2. petitum skargi kasacyjnej. Odnosząc się do tego zarzutu oraz jego uzasadnienia przypomnieć należy, że planowane przedsięwzięcie ma być realizowane na nieruchomości nr [...] obręb [...], dla której obowiązują ustalenia m.p.z.p. zatwierdzonego uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w Ł. z dnia 24 czerwca 2008 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta [...]. Przedmiotowa nieruchomość oznaczona jest symbolem 4.143.P. Treść miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przewidująca obowiązek "zaopatrzenie w wodę z istniejących i projektowanych wodociągów", przy braku wyraźnego zakazu budowy studni, nie może być interpretowana, że ustalenia planu zawierają zakaz budowy studni, w tym także projektowanego urządzenia wodnego o zdolności poboru wody nie mniejszej niż 10 m³/h. Skoro żaden przepis m.p.z.p. nie zakazuje lokalizacji przedmiotowego urządzenia wodnego na terenie objętym przedsięwzięciem Sąd I instancji miał podstawy, aby podzielić stanowisko organów obu instancji, że planowane przedsięwzięcie nie narusza regulacji zawartych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Jakkolwiek treść miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w postaci "zaopatrzenie w wodę z istniejących i projektowanych wodociągów" nie jest jednoznaczny, niewątpliwie nie może być interpretowany w ten sposób jak przedstawia to skarżąca kasacyjnie, że ustalenia planu zawierają zakaz budowy studni, w tym także projektowanego urządzenia wodnego o zdolności poboru wody nie mniejszej niż 10 m³/h.
Mając na uwadze powyższe rozważania, uznać należy, że przedmiotowe przedsięwzięcie polegające na wykonaniu i eksploatacji urządzenia wodnego o zdolności poboru wody nie mniejszej niż 10 m³/h zlokalizowanego na terenie zakładu mleczarskiego O. w Ł., w obrębie ewidencyjnym [...], na działce nr [...], nie może być uznane za sprzeczne z przepisami przedmiotowego planu zagospodarowania przestrzennego. Interpretując wprowadzane w miejscowym palnie zagospodarowania przestrzennego ograniczenia w korzystaniu z konstytucyjnie chronionego prawa własności, należy oceniać stosowane środki prawne, które będą najmniej uciążliwe dla poszczególnych podmiotów oraz pozostaną w racjonalnej proporcji do zamierzonych celów. Przy dokonywaniu wykładni treści miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego niezbędne jest zachowanie właściwej równowagi pomiędzy wartościami chronionymi konstytucyjnie i ustawowo. Powyższe założenie wyklucza zakładanie prymatu interesu ogólnego nad jednostkowym i odwrotnie.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego orzekającego w tym składzie, z ogólnej treści przedmiotowego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego: "zaopatrzenie w wodę z istniejących i projektowanych wodociągów", przy jednoczesnym braku wyraźnego zakazu budowy studni, nie można wywodzić, że ustalenia planu zawierają zakaz budowy studni. Skarżąca kasacyjnie błędnie uważa, że O. w Ł. ma wynikający w treści miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązek zaopatrzenie w wodę z istniejących i projektowanych wodociągów. Odnosząc się do tego stanowiska wskazać należy, że obowiązek prawny sprowadza się najczęściej do tego, że przepis prawa ustanawia dla jego adresata nakaz lub zakaz określonego zachowania się (działania lub zaniechania). Niezastosowanie się do nakazu lub zakazu wytwarza stan niewypełnienia obowiązku uregulowanego przez prawo.
Niezastosowanie się do nakazu lub zakazu wytwarza stan niewypełnienia obowiązku uregulowanego przez prawo. Zachowanie będące przedmiotem obowiązku wynikające z określonej normy prawnej może być nakazane lub zakazane. Oznacza to, że może wystąpić obowiązek pozytywny lub negatywny. Obowiązek prawny nie musi się sprowadzać do prostych nakazów lub zakazów. Obowiązek prawny stanowi uwarunkowane przez zawarte w normach prawa żądanie i zagwarantowaną przez przymus państwowy konieczność określonego zachowania się. Tak rozumiany obowiązek zaopatrzenie w wodę z istniejących i projektowanych wodociągów nie wynika wprost z treści miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Według Z. Ziembińskiego, możemy spotkać się z sytuacją, w której "czyn może polegać na jakimś działaniu lub zaniechaniu, a w przypadku, gdy norma nie określa czynu formalnie, lecz wskazuje, jaki stan rzeczy ma być przez adresata normy zrealizowany, czyn może składać się ze złożonego zespołu działań i zaniechań". (zob. Z. Ziembiński, Logiczne podstawy prawoznawstwa, Warszawa 1966, s. 99). Wyodrębniając części składowe pojęcia obowiązku, wskazać można na następujące zależności: 1) zachodzi brak możności wyboru określonego postępowania ze strony adresata obowiązku, przeciwnie, istnieje nakaz lub zakaz określonego postępowania; 2) obowiązek zawsze wynika z prawa w znaczeniu przedmiotowym, inaczej mówiąc, nie ma obowiązku bez normy; 3) w przypadku sporu, konieczność wskazania podstawy prawnej, z której wynika obowiązek określonego postępowania, ciąży na organie administracji żądającym wykonania tego obowiązku. Z cytowanej wyżej ogólnej treści planu: "zaopatrzenie w wodę z istniejących i projektowanych wodociągów", nie można wyprowadzić wniosku o braku możliwości poboru wód za pomocą studni i w konsekwencji zakazu budowy studni. Niewypełnienie obowiązku może wywołać ujemne skutki, gdy określony przepis prawa od decyzji wskazanego podmiotu uzależnia to, "czy ten, kto nie zastosował się do odpowiedniego nakazu lub zakazu, ma ponieść owe ujemne skutki prawne, czy też nie ma ich ponosić (por. J. Nowacki, Z. Tabor, Wstęp do prawoznawstwa. Część I, Katowice 1986, s. 38). Obowiązek jest powinnością zachowania określonego przez zawarte w normie prawnej żądanie tego zachowania. Obowiązek jest ustawowo chronionym sposobem powinnego zachowania się. Podmiot zobowiązany powinien zachowywać się zgodnie z wymogami treści obowiązku, lecz także w celu zaspokojenia uznanych przez prawo interesów. Stanowisko organów administracji w niniejszej sprawie, że brak jest obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko jest prawidłowe. W trakcie eksploatacji ujęcia wód podziemnych nie będą powstawały, ani nie będą wprowadzane do środowiska żadne substancje, odpady i energia. Eksploatacja ujęcia wód podziemnych nie będzie również źródłem emisji, które przekształcą się w zanieczyszczenie.
Mając na uwadze powyższe, uznając zarzuty skargi kasacyjnej za nieuzasadnione, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.
W przedmiocie kosztów postępowania Naczelny Sąd Administracyjny nie uwzględnił wniosku uczestnika postępowania zawartego w odpowiedzi na skargę kasacyjną ponieważ przepisy p.p.s.a. nie przewidują zasądzenia kosztów postępowania uczestnikom postępowania.