Orzeczenie · 2025-11-05

III OSK 2719/22

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-11-05
NSAAdministracyjneŚredniansa
prawo oświatoweprzekształcenie szkołyuchwała rady gminysieć szkółprawo administracyjnepostępowanie sądowoadministracyjneNSAWSAobowiązek szkolnytransport szkolny

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną M. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, który oddalił skargę na uchwałę Rady Gminy w sprawie przekształcenia szkoły podstawowej. Skarżący podnosił zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 141 § 4 p.p.s.a. (brak odniesienia do wszystkich zarzutów) oraz art. 147 § 1 p.p.s.a. w związku z przepisami Prawa oświatowego i Konstytucji RP. Kwestionował m.in. brak wystąpienia o opinię kuratora oświaty, niezastosowanie przepisów dotyczących sieci szkół i obwodów, a także naruszenie praw dzieci i rodziców do ochrony zdrowia w kontekście pandemii. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za niezasadną. Stwierdził, że Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił, iż organ prowadzący szkołę spełnił wymogi określone w art. 89 Prawa oświatowego, zapewniając uczniom możliwość kontynuowania nauki w innej szkole. Sąd podkreślił, że zapewniono bezpłatny transport dla uczniów, a argumenty demograficzne i ekonomiczne uzasadniały przekształcenie szkoły. NSA odniósł się do poszczególnych zarzutów, wskazując m.in., że przepisy dotyczące sieci szkół zostały zastosowane prawidłowo poprzez późniejszą uchwałę dostosowującą obwody, a kwestia opinii związków zawodowych i praw konstytucyjnych została rozpatrzona zgodnie z prawem. Ostatecznie, NSA oddalił skargę kasacyjną.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów Prawa oświatowego dotyczących przekształcania szkół, procedury administracyjnej, roli opinii związków zawodowych oraz zastosowania przepisów Konstytucji RP w kontekście oświatowym.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji przekształcenia szkoły i może być mniej przydatne w sprawach o innym charakterze. Interpretacja przepisów proceduralnych może być pomocna w innych sprawach sądowoadministracyjnych.

Zagadnienia prawne (4)

Czy przekształcenie szkoły podstawowej przez radę gminy, polegające na utworzeniu szkoły filialnej, wymaga uprzedniego uzyskania opinii kuratora oświaty w zakresie ustalenia lub zmiany planu sieci szkół?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy dotyczące ustalania planu sieci szkół i określania obwodów szkolnych (art. 39 Prawa oświatowego) nie mają bezpośredniego zastosowania do uchwały w sprawie przekształcenia szkoły, a jedynie do uchwały ustalającej plan sieci szkół. Zmiana obwodów szkolnych nastąpiła w odrębnej uchwale, dostosowując je do przekształcenia.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że przepisy art. 39 Prawa oświatowego regulują tryb podejmowania uchwały ustalającej plan sieci szkół, a nie uchwały o przekształceniu szkoły. Zmiana obwodów nastąpiła w odrębnej uchwale, która dostosowała je do przekształcenia, co jest dopuszczalne.

Czy organ prowadzący szkołę musi uwzględnić negatywną opinię związku zawodowego przy podejmowaniu uchwały o przekształceniu szkoły?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organ nie jest związany negatywną opinią związku zawodowego, ale ma obowiązek zasięgnąć opinii i poinformować związek o nieuwzględnieniu jego stanowiska. W tej sprawie obowiązki te zostały spełnione.

Uzasadnienie

NSA wskazał, że przepisy ustawy o związkach zawodowych nie nakładają na organ samorządu obowiązku uwzględnienia opinii związku, a jedynie obowiązek jej zasięgnięcia i poinformowania o nieuwzględnieniu. W tej sprawie organ poinformował związek o nieuwzględnieniu negatywnej opinii.

Czy przekształcenie szkoły podstawowej w okresie pandemii COVID-19 narusza konstytucyjne prawo do ochrony zdrowia dzieci i rodziców?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przekształcenie szkoły nie narusza prawa do ochrony zdrowia, jeśli zapewniono odpowiednie środki bezpieczeństwa podczas dowozu uczniów i realizacji obowiązku szkolnego, porównywalne do standardów obowiązujących w innych szkołach.

Uzasadnienie

NSA uznał, że przekształcenie szkoły nie pozbawia dzieci prawa do nauki ani nie narusza prawa do ochrony zdrowia, zwłaszcza że zapewniono środki bezpieczeństwa podczas dowozu, a nauka on-line była stosowana w okresie pandemii. Konstytucja nie gwarantuje nauki w tej samej szkole.

Czy uzasadnienie wyroku WSA musi odnosić się do wszystkich zarzutów skargi, czy wystarczy odniesienie się do kwestii istotnych dla rozstrzygnięcia?

Odpowiedź sądu

Wystarczy odniesienie się do kwestii istotnych dla rozstrzygnięcia, jeśli wątki pominięte mają charakter uboczny i nie rzutują na wynik sprawy.

Uzasadnienie

NSA powołując się na utrwalone orzecznictwo stwierdził, że brak szczegółowego odniesienia się do wszystkich zarzutów nie jest wadliwością, o ile sąd skoncentruje się na istotnych kwestiach mających znaczenie dla rozstrzygnięcia.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną od wyroku WSA w Bydgoszczy, który oddalił skargę na uchwałę Rady Gminy w sprawie przekształcenia szkoły podstawowej.

Przepisy (15)

Główne

Prawo oświatowe art. 89 § ust. 1

Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe

Prawo oświatowe art. 89 § ust. 3

Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe

Prawo oświatowe art. 89 § ust. 9

Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 147 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawo oświatowe art. 39 § ust. 3

Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe

Prawo oświatowe art. 39 § ust. 5-6

Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe

Prawo oświatowe art. 39 § ust. 7a

Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe

Prawo oświatowe art. 39 § ust. 8

Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe

Prawo oświatowe art. 88 § ust. 2

Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe

Konstytucja RP art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 38

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 68 § ust. 1, 3 i 4

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 70 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

u.z.z. art. 19 § ust. 2 i 3

Ustawa z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. przez brak odniesienia się do wszystkich zarzutów skargi. • Naruszenie art. 147 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 89 ust. 3, 4 i 9 Prawa oświatowego poprzez nieuwzględnienie faktu zaskarżenia postanowienia Kuratora Oświaty. • Naruszenie art. 147 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 89 ust. 1 i 9 Prawa oświatowego oraz art. 19 ust. 2 i 3 u.z.z. poprzez nieuwzględnienie argumentów opinii związku zawodowego. • Naruszenie art. 147 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 68 i 70 Konstytucji RP poprzez brak uwzględnienia praw dzieci i rodziców do ochrony zdrowia. • Naruszenie art. 39 ust. 5-6 i 8 Prawa oświatowego poprzez ich niezastosowanie i dokonanie faktycznej zmiany sieci szkół bez opinii kuratora. • Naruszenie art. 88 ust. 2 w zw. z art. 89 ust. 9 i art. 39 ust. 7a Prawa oświatowego poprzez zmianę sieci szkół bez zmiany aktu założycielskiego. • Naruszenie art. 89 ust. 3, 4 i 9 Prawa oświatowego poprzez oparcie uchwały na postanowieniu Kuratora, które zostało zaskarżone. • Naruszenie art. 89 ust. 1 i 9 Prawa oświatowego w zw. z art. 19 ust. 2 i 3 u.z.z. poprzez błędną wykładnię obowiązku rozważenia opinii związku zawodowego. • Naruszenie art. 68 i 70 Konstytucji RP poprzez nieuwzględnienie praw dzieci do ochrony zdrowia w kontekście pandemii.

Godne uwagi sformułowania

Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę przesłanki uzasadniające nieważność postępowania. • Skarga kasacyjna nie jest zasadna. • W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że w tej sprawie kwestia posiadania przez skarżącego kasacyjnie legitymacji procesowej została przesądzona postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 czerwca 2021 r. sygn. akt III OSK 4808/21. • Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego brak szczegółowego odniesienia się przez wojewódzki sąd administracyjny do wszystkich zarzutów zawartych w skardze i skoncentrowanie się tylko na istotnych kwestiach, nie jest wadliwością, o ile te kwestie mają znaczenie dla rozstrzygnięcia, a wątki pominięte mają jedynie charakter uboczny i nie rzutują na wynik sprawy. • Nie można też pominąć uchwały NSA z 29 listopada 2010 r. sygn. I OPS 2/10 (ONSAiWSA 2011/1/2), zgodnie z którą uchwała o zamiarze likwidacji szkoły i uchwała o likwidacji szkoły, podjęte na podstawie art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (...) są aktami prawnymi podejmowanymi w sprawie objętej opiniowaniem przez odpowiednie władze statutowe związku zawodowego stosownie do art. 19 ust. 2 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (...). […]

Skład orzekający

Olga Żurawska - Matusiak

przewodniczący

Kazimierz Bandarzewski

sprawozdawca

Przemysław Szustakiewicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa oświatowego dotyczących przekształcania szkół, procedury administracyjnej, roli opinii związków zawodowych oraz zastosowania przepisów Konstytucji RP w kontekście oświatowym."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji przekształcenia szkoły i może być mniej przydatne w sprawach o innym charakterze. Interpretacja przepisów proceduralnych może być pomocna w innych sprawach sądowoadministracyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu funkcjonowania samorządów lokalnych – przekształcania szkół, co jest tematem interesującym dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i oświatowym. Zawiera analizę przepisów proceduralnych i materialnych.

Przekształcenie szkoły: czy organ gminy musi czekać na wszystkie opinie?

Sektor

edukacja

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst