III OSK 2719/22

III OSK 2719/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-11-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-11-22
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Kazimierz Bandarzewski /sprawozdawca/
Olga Żurawska - Matusiak /przewodniczący/
Przemysław Szustakiewicz
Symbol z opisem
6144 Szkoły i placówki oświatowo-wychowawcze
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Oświata
Sygn. powiązane
II SA/Bd 1188/21 - Wyrok WSA w Bydgoszczy z 2022-03-29
Skarżony organ
Wójt Gminy
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 141 § 4, art. 147 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2020 poz 910
art. 39 ust 5-6, 8, art. 88, art. 89 ust. 9, art. 39 ust. 7a, art. 89 ust. 3, 4 i 9, art. 89 ust. 1, art. 88 ust. 2
Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe - tj
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
art. 7, art. 38, art. 68 ust. 1, 3 i 4, art. 70 ust. 1 i ust. 4
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Dz.U. 2019 poz 263
art. 19 ust. 2 i 3
Ustawa z dnia 23 maja 1991 r., o związkach zawodowych - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak Sędziowie: Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz Sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) Protokolant: asystent sędziego Piotr Rzekiecki po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 29 marca 2022 r. sygn. akt II SA/Bd 1188/21 w sprawie ze skargi M. J. na uchwałę Rady Gminy [...] z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie przekształcenia szkoły podstawowej oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 29 marca 2022 r. sygn. akt II SA/Bd 1188/21 oddalił skargę M. J. (dalej skarżący) na uchwałę Rady Gminy [...] z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie przekształcenia szkoły podstawowej.
W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał w pierwszej kolejności, że podstawę prawną zaskarżanej uchwały stanowił m.in. przepis art. 89 ust. 1, ust. 3 i ust. 9 oraz art. 95 ust. 3 i ust. 4 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. z 2019 r. poz. 1148 z późn. zm.). W art. 89 Prawa oświatowego ustawodawca określił standard procedury likwidacji oraz przekształcenia szkół i placówek publicznych. Zgodnie z art. 89 ust. 1 szkoła publiczna, z zastrzeżeniem ust. 2, 3 i 14-18, może być zlikwidowana z końcem roku szkolnego przez organ prowadzący szkołę, po zapewnieniu przez ten organ uczniom możliwości kontynuowania nauki w innej szkole publicznej tego samego typu, a także kształcącej w tym samym lub zbliżonym zawodzie; organ prowadzący jest obowiązany, co najmniej na 6 miesięcy przed terminem likwidacji, zawiadomić o zamiarze likwidacji szkoły: rodziców uczniów, a w przypadku uczniów pełnoletnich - tych uczniów, właściwego kuratora oświaty oraz organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego właściwej do prowadzenia szkół danego typu. Stosowanie zaś do art. 89 ust. 3 Prawa oświatowego szkoła lub placówka publiczna prowadzona przez jednostkę samorządu terytorialnego może zostać zlikwidowana po uzyskaniu pozytywnej opinii kuratora oświaty.
Oceniając przebieg postępowania Sąd stwierdził, że z akt sprawy oraz informacji udzielonych przez strony postępowania wynika, że organ prowadzący szkołę wypełnił wymagania określone w art. 89 ust. 1 Prawa oświatowego. Zapewnił możliwości kontynuowania nauki w tym samym budynku szkoły uczniom klas I–III, nie wprowadził żadnych zmian w zakresie funkcjonowania Punktu Przedszkolnego "[...]", natomiast uczniom starszych klas IV-VIII zapewnił kontynuowanie nauki w Szkole Podstawowej w R. wraz z możliwością korzystania z zorganizowanego przez Gminę bezpłatnego transportu na zajęcia szkolne, uwzględniając tym samym wymagania wynikające z treści art. 39 ust. 3 Prawa oświatowego, dotyczące drogi dziecka z domu do szkoły. Z przepisu tego wynika, że jeżeli ta droga przekracza odległości wymienione w ust. 2 (3 km - w przypadku uczniów klas I-IV szkół podstawowych, 4 km - w przypadku uczniów klas V-VIII szkół podstawowych), obowiązkiem gminy jest zapewnienie bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu dziecka albo zwrot kosztów przejazdu dziecka środkami komunikacji publicznej, jeżeli dowożenie zapewniają rodzice, a do ukończenia przez dziecko 7 lat - także zwrot kosztów przejazdu opiekuna dziecka środkami komunikacji publicznej. W uzasadnieniu zaskarżonej uchwały, jak i uchwały intencyjnej, zawarto zapewnienie realizacji tego obowiązki. Podkreślenia wymaga, że przepis art. 89 ust. 1 Prawa oświatowego nakłada na organ prowadzący szkołę ogólny obowiązek zapewnienia uczniom szkoły przekształcanej lub likwidowanej możliwości kontynuowania nauki w innej szkole publicznej. W tym przepisie chodzi o gwarancję możliwości kontynuowania nauki, a nie o gwarancję porównywalnych lub lepszych warunków kontynuowania nauki. Niemniej jednak należy zauważyć, że Szkoła Podstawowa w R. dysponuje lepszymi warunkami do realizacji podstawy programowej ośmioklasowej szkoły podstawowej niż niewielka Szkoła Podstawowa w S., co wynika wprost z treści uzasadnienia uchwały intencyjnej. Dla oceny tej okoliczności nie mają znaczenia przyczyny dla których taki stan rzeczy ma miejsce. Organ prowadzący, wskazując na potrzebę przekształcenia szkoły powołał się na względy demograficzne, bardzo małą ilość dzieci uczęszczających do Szkoły Podstawowej w S. i perspektywę utrzymania się tego stanu w kolejnych latach. Wskazał, że w Szkole Podstawowej w S. o strukturze organizacyjnej klas I-VIII funkcjonuje 8 oddziałów szkolnych oraz jeden oddział przedszkolny i, że w poszczególnych oddziałach szkolnych uczy się od 3 do 9 uczniów, w oddziale "0" – 6 dzieci, a zatem łącznie 53 uczniów. Zdaniem Sądu tak mała ilość uczniów uczęszczających do Szkoły (a nie dzieci uczęszczających do Punktu Przedszkolnego), czego odzwierciedleniem jest chociażby konieczność prowadzenia oddziału szkolnego liczącego 3 czy też 5 uczniów, stanowi podstawę do uznania braku uzasadnienia dla utrzymywania w S. szkoły o pełnej strukturze klas dla tak niewielkiej liczby dzieci. Natomiast powoływana przez skarżącego kwestia wzrostu ilości nowych domów i planowanych inwestycji mieszkaniowych w S., nie musi przełożyć się automatycznie na wzrost ilości dzieci uczęszczających do Szkoły Podstawowej w S., tym bardziej, że z danych przedstawionych w uchwale intencyjnej wynika, że do Szkoły Podstawowej w S. uczęszcza jedynie 68 % dzieci z terenu obwodu tej Szkoły, a 25 dzieci uczęszcza do innych szkół. Choć skarżący kontestuje zarówno dane demograficzne wskazane przez organ prowadzący szkołę, jak też dane co do kosztów prowadzenia Szkoły Podstawowej w S. w przeliczeniu na jednego ucznia (co wynika przede wszystkim z braku uwzględniania w wyliczeniach organu prowadzącego szkołę liczby dzieci uczęszczających do Punktu Przedszkolnego oraz wydatków ponoszonych na Punkt Przedszkolny, który to stanowi - na co słusznie zwrócił uwagę organ - odrębną jednostkę niewchodzącą w struktury organizacyjne szkoły podstawowej), to jednak z przedstawionych danych jasno wynika, że ponoszone koszty na jednego ucznia są wyższe niż w przypadku średniej kwoty wydatków wynikającej z prowadzenia innych gminnych szkół (nawet z uwzględnieniem Punktu Przedszkolnego), a podnoszona przez skarżącego kwestia, że wydatki te będą w przyszłości rosnąć w Szkole Podstawowej w R. w związku ze spadkiem ilości dzieci uczęszczających do tej szkoły, jest także dodatkowym argumentem przemawiającym za koniecznością reorganizacji sieci szkół prowadzonych przez Gminę [...]. Dokonane przekształcenie nie było zatem arbitralne i bezpodstawne, lecz zostało racjonalnie uzasadnione zarówno względami organizacyjnymi i demograficznymi (bardzo mała liczba dzieci uczęszczająca do Szkoły w S. i ucząca się w poszczególnych oddziałach i brak perspektywy znaczącej zmiany tej sytuacji), dbałością o prawidłowy rozwój psychofizyczny uczniów poprzez zapewnienie im możliwości nauki w klasach o średniej liczebności, a także dostępnością do edukacji (w tym bazy lokalowo-dydaktycznej i sportowej), jak też - a nie jedynie - względami budżetowymi związanymi z koniecznością optymalizacji wydatków na realizację zadań oświatowych. Skarżący w ramach motywów skargi nie przedstawił argumentów podważających racje, które legły u podstaw dokonanego przekształcenia szkoły.
Jednocześnie Sąd podkreślił, że obowiązki organu prowadzącego szkołę dotyczące przekształcenia oraz likwidacji szkoły wynikające z unormowań art. 89 i art. 39 ust. 3 Prawa oświatowego zostały w sprawie spełnione. Organ prowadzący przedstawił też w uzasadnieniu uchwały powody dokonanego przekształcenia, które wskazują, że przekształcenie szkoły jest uzasadnione, a nie arbitralne. Ponadto, co należy wyraźnie podkreślić, utworzenie zaskarżoną uchwałą szkoły filialnej w miejsce zlikwidowanej Szkoły Podstawowej w S. umożliwi kontynuowanie nauki dzieciom w wieku przedszkolnym i w młodszym wieku szkolnym w ich miejscu zamieszkania, w dotychczasowym budynku szkoły.
Oceniając przebieg postępowania Sąd uznał, że zamierzonego skutku nie mogły odnieść również zarzuty skargi dotyczące braku uprzedniego dostosowania obwodów lokalnego systemu sieci szkół podstawowych do przejętych zaskarżoną uchwałą rozwiązań faktycznych i związanych z tym wątpliwości skarżącego co do kwestii możliwości dostosowania tego systemu w sposób umożliwiający uczniom sołectwa S. uczestnictwo w rekrutacji w roku szkolnym 2020/2021. Podkreślić należy bowiem, że w dniu [...] sierpnia 2020 r. Rady Gminy [...] podjęła uchwałę nr [...] zmieniającą uchwałę w sprawie ustalenia planu sieci szkół podstawowych prowadzonych przez Gminę [...] oraz określenia granic obwodów publicznych szkół podstawowych. Na mocy zaskarżonej uchwały, z dniem 1 września 2020 r., określono granice obwodów publicznych szkół podstawowych - z uwzględnieniem brzmienia dwóch ww. uchwał Rady Gminy [...] podjętych [...] czerwca 2020 r., tj. uchwały nr [...] w sprawie likwidacji (z dniem 31 sierpnia 2020 r.) Szkoły Podstawowej w S. oraz uchwały nr [...] w sprawie przekształcenia Szkoły Podstawowej w R. poprzez utworzenie Szkoły Filialnej w S. (z dniem 31 sierpnia 2020 r.). Ponadto uchwały w sprawie sieci szkolnej nie pozostają w stosunku "bezpośredniej" zależności od uchwały w sprawie przekształcenia czy likwidacji szkoły podstawowej i, w odróżnieniu od tych ostatnich, mogą być podjęte w każdym czasie. Przepisy nie wskazują kolejności podejmowania tych uchwał, ani też skutków niezachowania określonej kolejności, co także wyklucza możliwość kwalifikacji podnoszonych wadliwości w tym zakresie jako istotnie naruszających prawo. Odnieść to należy także do podniesionej przez skarżącego kwestii dotyczącej materii podjęcia uchwały w sprawie zmiany aktu założycielskiego przedmiotowej szkoły.
W ocenie Sądu podważyć legalności zaskarżonej uchwały nie mogły również podniesione przez skarżącego argumenty dotyczące kwestii przeprowadzenia postępowania przekształceniowego w okresie pandemii, gdyż przepisy prawa nie wyłączyły w tym okresie możliwości podjęcia działań określonych w art. 89 Prawa oświatowego. Także negatywnie zaopiniowanie uchwały intencyjnej przez Komisję [...] "[...]" w [...] pismem nr [...] z dnia [...] marca 2020 r. nie może stanowić skutecznego zarzutu skargi wniesionej przez rodzica dziecka uczęszczającego do szkoły objętej przekształceniem. Należy też podkreślić, że wskazana opinia ma charakter niewiążący i, że w treści zaskarżonej uchwały i uchwały intencyjnej zawarto zapewnienie zachowanie zatrudnienia przez niektórych pracowników dotychczasowej Szkoły Podstawowej w S..
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł M. J., zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił:
I. naruszenie przez Sąd przepisów postępowania, mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszeniu:
1) art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329) zwanej dalej P.p.s.a. poprzez brak odniesienia się w uzasadnieniu wyroku do wszystkich zarzutów skargi skierowanej do WSA w Bydgoszczy z dnia 14 lipca 2020 r., a w szczególności brak odniesienia się w uzasadnieniu wyroku Sądu do zarzutów skarżącego, dotyczących:
a) art. 39 ust. 5-6,8 Prawa oświatowego poprzez ich niezastosowanie i dokonanie przez Radę Gminy [...] faktycznej zmiany lokalnej sieci szkół poprzez likwidację Szkoły Podstawowej w S. oraz przekształcenie Szkoły Podstawowej w R. poprzez utworzenie filii tej szkoły w S. bez uprzedniego wypełnienia przesłanek z ww. artykułu, tj. bez wystąpienia do Kujawsko-Pomorskiego Kuratora Oświaty o wydanie opinii na podstawie art. 39 ust. 8 Prawa oświatowego;
b) art. 88 w związku z art. 89 ust. 9 oraz art. 39 ust. 7a Prawa oświatowego poprzez ich niezastosowanie, polegające na przeprowadzeniu procedury mającej na celu faktyczną zmianę lokalnej sieci szkół publicznych, w tym zmianę obwodów oraz zmianę innej lokalizacji prowadzenia zajęć dydaktycznych, o której mowa w art. 39 ust. 7a Prawa oświatowego bez jednoczesnej zmiany aktu założycielskiego Szkoły Podstawowej w R. w związku z zamiarem utworzenia filii tej szkoły w S. oraz związaną z tym zmianą obwodów przekształcenia szkoły,
c) oraz naruszenia art. 7, art. 38, art. 68 ust. 1 i ust. 4 oraz art. 70 ust. 1 i ust. 4 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 z późń. zm.) zwanej dalej Konstytucją RP poprzez ich niezastosowanie i przeprowadzenie postępowania w sprawie przekształcenia Szkoły Podstawowej w R. poprzez utworzenia Szkoły Filialnej w S. z pominięciem tych zasad, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ w konsekwencji uniemożliwiało kontrolę instancyjną zaskarżonego orzeczenia ze względu na niemożność prześledzenia pełnego toku rozumowania WSA w Bydgoszczy oraz procesu decyzyjnego oraz doprowadziło do nierozważenia przez WSA części argumentów podniesionych przez skarżącego;
2) art. 147 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 89 ust. 3, ust. 4 i ust. 9 Prawa oświatowego poprzez nieuwzględnienie przez WSA skargi w niniejszej sprawie w wyniku nieuwzględnienia faktu, że postanowienie Kujawsko-Pomorskiego Kuratora Oświaty z dnia [...] marca 2020 r. opiniujące pozytywnie zamiar przekształcenia Szkoły Podstawowej w R. poprzez utworzenie jej filii w S., którego wydanie było niezbędnym warunkiem powzięcia uchwały Rady Gminy [...] z dnia [...].06.2020 nr [...] w przedmiocie przekształcenia Szkoły Podstawowej w R. poprzez utworzenie Szkoły Filialnej w S., zostało zaskarżone przez skarżącego zażaleniem do Ministra Edukacji Narodowej, które wciąż nie zostało merytorycznie rozpoznane, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ w razie uwzględnienia ww. zażalenia i wyeliminowania z obrotu prawnego ww. postanowienia Kujawsko-Pomorskiego Kuratora Oświaty uchwała Rady Gminy [...] z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie przekształcenia Szkoły Podstawowej w R. poprzez utworzenie Szkoły Filialnej w S. zostałaby wydana mimo braku wypełnienia przesłanki, o której mowa w art. 89 ust. 3 Prawa oświatowego;
3) art. 147 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 89 ust. 1 i ust. 9 Prawa oświatowego i w związku z 19 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (Dz. U. z 2019 r. poz. 263 z póżn. zm.) poprzez nieuwzględnienie przez WSA skargi w niniejszej sprawie, mimo że Rada Gminy [...] wydając uchwałę z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...], odnotowała jedynie fakt negatywnego zaopiniowania przez Komisję [...] "[...]" w [...] za pismem nr [...] z dnia [...] marca 2020 r. zamiaru utworzenia w S. filii Szkoły Podstawowej w R., ale nie rozważyła argumentów wynikających z ww. opinii związku zawodowego; skoro zaś wydanie takiej opinii było obowiązkowe w świetle przepisów prawa, to mimo że Rada Gminy [...] nie była związana stanowiskiem wynikającym z pisma związku zawodowego, to powinna była rozważyć argumenty wynikające z ww. pisma; w przeciwnym wypadku gdyby uznać, że Rada Gminy takiego obowiązku nie miała, obowiązek zaopiniowania zamiaru przekształcenia miałby charakter iluzoryczny; naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ gdyby WSA odnotował powyższą okoliczność, wydałby wyrok o odmiennej treści;
4) art. 147 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 68 ust. 1, ust. 3 i ust. 4 oraz art. 70 ust. 1 Konstytucji RP poprzez nieuwzględnienie przez WSA skargi w niniejszej sprawie, mimo że Rada Gminy [...] wydając uchwałę z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...], nie uwzględniła praw dzieci uczęszczających do szkoły oraz ich rodziców do ochrony zdrowia, w tym ochrony przed chorobami epidemicznymi, w zakresie realizacji ich prawa do nauki, pomimo argumentów podnoszonych przez społeczność lokalną; naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ gdyby WSA odnotował powyższą okoliczność, wydałby wyrok o odmiennej treści;
II. naruszenie przez Sąd przepisów prawa materialnego, tj. naruszeniu:
a) art. 39 ust. 5-6 oraz ust. 8 Prawa oświatowego poprzez ich niewłaściwe niezastosowanie i konsekwencji ustalenie, że zaskarżona uchwała w przedmiocie przekształcenia Szkoły Podstawowej w R. poprzez utworzenie Szkoły Filialnej w S. została wydana zgodnie z prawem, podczas gdy ww. uchwała została podjęta z rażącym naruszeniem prawa, polegającym na dokonaniu przez organ faktycznej zmiany lokalnej sieci szkół poprzez likwidację Szkoły Podstawowej w S. oraz przekształcenie Szkoły Podstawowej w R. poprzez utworzenie filii tej szkoły w S. bez uprzedniego wystąpienia do Kujawsko-Pomorskiego Kuratora Oświaty o wydanie opinii na podstawie art. 39 ust. 8 Prawa oświatowego w przedmiocie ustalenia (zmiany) planu sieci publicznych szkół i uzyskania opinii w tym przedmiocie przed dokonaniem faktycznej zmiany sieci szkół, a więc wbrew ww. przepisowi;
b) art. 88 ust. 2 Prawa oświatowego w związku z art. 89 ust. 9 Prawa oświatowego oraz art. 39 ust. 7a Prawa oświatowego poprzez ich niewłaściwe niezastosowanie i w konsekwencji ustalenie, że zaskarżona uchwała w przedmiocie przekształcenia Szkoły Podstawowej w R. poprzez utworzenie Szkoły Filialnej w S. została wydana zgodnie z prawem, podczas gdy organ przeprowadził faktyczną zmianę lokalnej sieci szkół publicznych, w tym zmianę obwodów oraz zmianę innej lokalizacji prowadzenia zajęć dydaktycznych, o której mowa w art. 39 ust. 7a Prawa oświatowego bez jednoczesnej zmiany aktu założycielskiego Szkoły Podstawowej w R. w związku z zamiarem utworzenia fili tej szkoły w S. oraz związaną z tym zmianą obwodów przekształcanej szkoły;
c) art. 89 ust. 3, ust. 4 i ust. 9 Prawa oświatowego poprzez ich niewłaściwe niezastosowanie i w konsekwencji ustalenie, że zakażona uchwała w przedmiocie przekształcenia Szkoły Podstawowej w R. poprzez utworzenie Szkoły Filialnej w S. została wydana zgodnie z prawem, podczas gdy została ona oparta na postanowieniu Kujawsko-Pomorskiego Kuratora Oświaty z dnia [...] marca 2020 r. opiniującym pozytywnie zamiar przekształcenia Szkoły Podstawowej w R. poprzez utworzenie jej filii w S.. które zostało przez Skarżącego zaskarżone i może zostać uchylone:
d) art. 89 ust. 1 i ust. 9 Prawa oświatowego w związku z 19 ust. 2 i 3 ustawy o związkach zawodowych poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż wystarczającym jest, że Rada Gminy [...] odnotowała fakt wydania opinii przez Komisję [...] "[...]" w [...] za pismem nr [...] z dnia [...] marca 2020 r. co do zamiaru utworzenia w S. filii Szkoły Podstawowej w R., ale nie była już zobowiązana do rozważenia w uchwale argumentów wynikających z ww. opinii związku zawodowego; skoro zaś wydanie takiej opinii było obowiązkowe w świetle przepisów prawa, to mimo że Rada Gminy [...] nie była związana stanowiskiem wynikającym z pisma związku zawodowego, to powinna była rozważyć argumenty wynikające z ww. pisma; w przeciwnym wypadku gdyby uznać, że Rada Gminy takiego obowiązku nie miała, obowiązek zaopiniowania zamiaru przekształcenia miałby charakter iluzoryczny;
e) art. 68 ust. 1, ust. 3 i ust. 4 oraz art. 70 ust. 1 Konstytucji RP poprzez ich niewłaściwe niezastosowanie i w konsekwencji uznanie, że prawo dzieci uczęszczających do szkoły oraz ich rodziców do ochrony zdrowia, w tym ochrony przed chorobami epidemicznymi, w zakresie realizacji ich prawa do nauki, nie muszą być uwzględniane w realizacji procedury przekształcania szkoły, pomimo argumentów podnoszonych przez społeczność lokalną.
W oparciu o powyższe zarzuty w skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, a także rozpoznanie niniejszej skargi kasacyjnej na rozprawie.
Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę przesłanki uzasadniające nieważność postępowania wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. oraz przesłanki uzasadniające odrzucenie skargi bądź umorzenie postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym, stosownie do treści art. 189 P.p.s.a.
Rozpoznając sprawę Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi. Związanie granicami skargi oznacza związanie podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej oraz jej wnioskami. Naczelny Sąd Administracyjny bada przy tym wszystkie podniesione przez stronę skarżącą kasacyjnie zarzuty naruszenia prawa (tak NSA w uchwale pełnego składu z 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09, opubl. w ONSAiWSA 2010 z. 1 poz. 1).
Zgodnie z art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a także 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stosownie do treści art. 176 P.p.s.a. strona skarżąca kasacyjnie ma obowiązek przytoczyć podstawy skargi kasacyjnej wnoszonej od wyroku Sądu pierwszej instancji i szczegółowo je uzasadnić wskazując, które przepisy ustawy zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało i jaki miało wpływ na wynik sprawy. Rola Naczelnego Sądu Administracyjnego w postępowaniu kasacyjnym ogranicza się do skontrolowania i zweryfikowania zarzutów wnoszącego skargę kasacyjną.
Skarga kasacyjna nie jest zasadna.
W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że w tej sprawie kwestia posiadania przez skarżącego kasacyjnie legitymacji procesowej została przesądzona postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 czerwca 2021 r. sygn. akt III OSK 4808/21, którym uchylono zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 4 listopada 2020 r. sygn. akt II SA/Bd 760/20 w sprawie ze skargi M. J. na uchwałę Rady Gminy [...] z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w sprawie przekształcenia Szkoły Podstawowej w R. poprzez utworzenie Szkoły Filialnej w S.. Tym samym kwestia ta została w tej sprawie prawomocnie rozstrzygnięta i nie może być ponownie badana.
W skardze kasacyjnej podniesiono zarzuty naruszenia przez Sąd pierwszej instancji zarówno przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania. Jednakże zarzuty te w istocie są zbieżne w swojej treści i w związku z tym zostaną one rozpoznane łącznie.
Nie jest zasadny zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez brak odniesienia się w uzasadnieniu wyroku do wszystkich zarzutów skargi skierowanej w tej sprawie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, a w szczególności polegającego na braku odniesienia się tego Sądu w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do zarzutów skarżącego, dotyczących naruszenia art. 39 ust. 5-6, ust. 8 Prawa oświatowego; art. 88 w związku z art. 89 ust. 9 oraz art. 39 ust. 7a Prawa oświatowego a także naruszenia art. 7, art. 38, art. 68 ust. 1 i ust. 4 oraz art. 70 ust. 1 i ust. 4 Konstytucji RP.
W związku z tak sformułowanym zarzutem należy podkreślić, art. 141 § 4 P.p.s.a. jest przepisem proceduralnym, regulującym jedynie wymogi uzasadnienia. Zarzut naruszenia tego przepisu może być skutecznie postawiony w szczególności w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów, wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania (por. uchwałę NSA z 15 lutego 2010 r. sygn. akt II FPS 8/09; wyrok NSA z 20 sierpnia 2009 r. sygn. akt II FSK 568/08) lub też nie wyjaśnił podstaw prawnych swojego rozstrzygnięcia.
Naruszenie to musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.). Za jego pomocą nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego, czy też stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego brak szczegółowego odniesienia się przez wojewódzki sąd administracyjny do wszystkich zarzutów zawartych w skardze i skoncentrowanie się tylko na istotnych kwestiach, nie jest wadliwością, o ile te kwestie mają znaczenie dla rozstrzygnięcia, a wątki pominięte mają jedynie charakter uboczny i nie rzutują na wynik sprawy (por. wyrok NSA z 24 czerwca 2004 r. sygn. akt FSK 2633/04; wyrok NSA z 12 czerwca 2014 r. sygn. akt I OSK 2721/13; wyrok NSA z 23 października 2020 r. sygn. akt II FSK 1389/18).
W ramach rozpatrywania zarzutu naruszenia tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami wynikającymi z powyższej normy prawnej.
Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowiska strony przeciwnej, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Zatem zawiera wszystkie wymagane elementy.
Ponadto z treści zaskarżonego wyroku wynika, że Sąd pierwszej instancji dokonał oceny zaskarżonej uchwały w zakresie jej zgodności z art. 39 ust. 3 Prawa oświatowego oraz art. 89 tejże ustawy. Pominięcie oceny co do naruszenia przez Radę Gminy przepisów Konstytucji RP nie stanowiło w tej sprawie istotniejszej wadliwości, skoro przepisy te nie stanowiły ani podstawy do podjęcia zaskarżonej uchwały, ani też nie nastąpiło ich naruszenie.
Ponadto wbrew stanowisku strony skarżącej kasacyjnie Sąd pierwszej instancji ustosunkował się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do podstawowego przedmiotu tych zarzutów, jakim było nieuwzględnienie zmiany lub brak dostosowania sieci szkół (obwodów szkolnych) na terenie Gminy [...]. Brak natomiast dokonania szczegółowej wykładni art. 39 ust. 5, ust. 6, ust. 7a i ust. 8 Prawa oświatowego nie stanowiło naruszenia prawa, ponieważ przepisy te nie miały w tej sprawie zastosowania.
Tym samym, skoro zaskarżony wyrok zawiera wszystkie elementy wskazane w art. 141 § 4 P.p.s.a., a ponadto nie można dostrzec niespójności w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, to zarzut naruszenia tego przepisu nie jest zasadny.
Nie jest w okolicznościach tej sprawy zasadny zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 147 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 89 ust. 3, ust. 4 i ust. 9 Prawa oświatowego poprzez nieuwzględnienie skargi wynikającej z pominięcia faktu, że postanowienie Kujawsko-Pomorskiego Kuratora Oświaty z dnia [...] marca 2020 r. opiniujące pozytywnie zamiar przekształcenia Szkoły Podstawowej w R. poprzez utworzenie filii tej Szkoły w S., którego wydanie było niezbędnym warunkiem powzięcia uchwały Rady Gminy [...] z dnia [...] czerwca 2020 nr [...] w przedmiocie przekształcenia Szkoły Podstawowej w R. poprzez utworzenie Szkoły Filialnej w S., zostało zaskarżone przez skarżącego zażaleniem do Ministra Edukacji Narodowej, które wciąż nie zostało merytorycznie rozpoznane. To miało mieć, w ocenie skarżącego kasacyjnie, istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ w razie uwzględnienia ww. zażalenia i wyeliminowania z obrotu prawnego ww. postanowienia Kujawsko-Pomorskiego Kuratora Oświaty, uchwała Rady Gminy [...] z dnia [...] czerwca 2020 nr [...] w przedmiocie przekształcenia Szkoły Podstawowej w R. poprzez utworzenie Szkoły Filialnej w S. zostałaby wydana mimo braku wypełnienia przesłanki, o której mowa w art. 89 ust. 3 Prawa oświatowego.
Zarzut ten jest niezasadny z kilku powodów. Po pierwsze w tej sprawie Sąd pierwszej instancji nie stosował art. 147 § 1 P.p.s.a., a tym samym w istocie strona skarżąca kasacyjnie zarzuca naruszenie przepisu przez jego niezastosowanie lub pominięcie w stosowaniu. Zarzut naruszenia przepisu postępowania procesowego w postępowaniu przed sądem administracyjnym nie może polegać na niezastosowaniu przepisu, ale powinien wskazywać na wadliwe lub błędne zastosowanie danego przepisu przez wojewódzki sąd administracyjny.
Zarzut ten nie jest zasadny także i z tego powodu, że postanowienie Kujawsko-Pomorskiego Kuratora Oświaty z dnia [...] marca 2020 r. opiniujące pozytywnie zamiar przekształcenia Szkoły Podstawowej w R. poprzez utworzenie Szkoły Filialnej w S. nie dotyczyło tej uchwały, ale uchwały ją poprzedzającej, tj. uchwały Rady Gminy [...] z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] w przedmiocie zamiaru likwidacji Szkoły Podstawowej w S. wraz z utworzeniem w S. fili Szkoły Podstawowej w R.. Uchwała o zamiarze przekształcenia szkoły (tzw. uchwała intencyjna) nie zastępuje uchwały o jej przekształceniu. Jest jednym z warunków, który musi być spełniony, aby rada gminy mogła podjąć uchwałę w przedmiocie przekształcenia danej szkoły. Tym samym warunkiem podjęcia uchwały o przekształceniu szkoły jest obowiązywanie uchwały intencyjnej, a na datę podjęcia przez Radę Gminy [...] uchwały z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie przekształcenia Szkoły Podstawowej w R. poprzez utworzenie Szkoły Filialnej w S. niewątpliwie istniała uchwała o zamiarze jej przekształcenia (tzw. uchwała intencyjna).
Ponadto postanowienie Kujawsko-Pomorskiego Kuratora Oświaty z dnia [...] marca 2020 r. opiniowało pozytywnie zamiar przekształcenia Szkoły Podstawowej w R. poprzez utworzenie jej filii w S.. Wprawdzie Rada Gminy podejmując uchwałę w dniu [...] czerwca 2020 r. nr [...] działała w warunkach pewnej niepewności co do obowiązywania wcześniejszej uchwały, tym niemniej nie można organowi zarzucić istotnego naruszenia prawa polegającego na tym, że nie oczekując na rozstrzygniecie zażalenia na postanowienie Kuratora Oświaty pozytywnie opiniującego zamiar przekształcenia szkoły podstawowej, podjęła kolejną uchwałę dokonującą przekształcenia szkoły. Tym samym nie można stwierdzić, aby w tej sprawie naruszono art. 89 ust. 3 i ust. 4 Prawa oświatowego.
Nie jest zasadny zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 147 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 89 ust. 1 Prawa oświatowego oraz w związku z 19 ust. 2 i 3 ustawy o związkach zawodowych poprzez brak rozważenia przez Radę Gminy [...] argumentów wynikających z opinii Komisji [...] "[...]" w [...]. Strona skarżąca kasacyjnie podniosła, że wprawdzie Rada Gminy nie była związana taką opinią, to jednak, skoro istniał obowiązek jej zasięgnięcia, to należało rozważyć argumenty z niej wynikające.
Zgodnie z art. 89 ust. 1 Prawa oświatowego szkoła publiczna może być zlikwidowana z końcem roku szkolnego przez organ prowadzący szkołę, po zapewnieniu przez ten organ uczniom możliwości kontynuowania nauki w innej szkole publicznej tego samego typu, a także kształcącej w tym samym lub zbliżonym zawodzie. Organ prowadzący jest obowiązany, co najmniej na 6 miesięcy przed terminem likwidacji, zawiadomić o zamiarze likwidacji szkoły: rodziców uczniów, a w przypadku uczniów pełnoletnich - tych uczniów, właściwego kuratora oświaty oraz organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego właściwej do prowadzenia szkół danego typu. Zgodnie z art. 89 ust. 9 Prawa oświatowego przepis ten stosuje się odpowiednio w przypadku przekształcenia szkoły.
Powołane przepisy nie wskazują na obowiązek zasięgania opinii związku zawodowego w procedurze przekształcenia szkoły podstawowej, a tym samym tak sformułowany zarzut nie może dotyczyć naruszenia art. 89 ust. 1 w związku z ust. 9 ww. ustawy. Zgodnie natomiast z treścią art. 19 ust. 2 ustawy o związkach zawodowych organy władzy i administracji rządowej oraz organy samorządu terytorialnego kierują założenia albo projekty aktów prawnych w zakresie objętym zadaniami związków zawodowych, do odpowiednich władz statutowych związku, określając termin przedstawienia opinii nie krótszy jednak niż 30 dni, przy czym nieprzedstawienie opinii w wyznaczonym terminie uważa się za rezygnację z prawa jej wyrażenia.
Nie budzi wątpliwości, że w tej sprawie uchwała o zamiarze przekształcenia Szkoły Podstawowej w R. została przedłożona do zaopiniowania dwóm związkowym zawodowym: [...] "[...]" który negatywnie zaopiniował tę uchwałę i do Związku [...], który nie przedstawił opinii. Okoliczności tych nie kwestionuje strona skarżąca kasacyjnie i nie zarzuca, aby ustalenia te nie były zgodne z rzeczywistością. Tym samym należy je uznać za prawidłowo ocenione przez Sąd pierwszej instancji. Wyrażenie przez [...] "[...]" (Komisję [...] "[...]" w [...]) negatywnej opinii w sprawie zamiaru przekształcenia Szkoły Podstawowej w R. poprzez utworzenie Szkoły Filialnej w S., która następnie nie została uwzględniona przez Radę Gminy [...] przy podejmowaniu uchwały w sprawie przekształcenia tej Szkoły nie stanowiło naruszenia art. 19 ust. 2 ustawy o związkach zawodowych. Przepis ten nie nakłada na organ samorządu żadnych innych obowiązków poza skierowaniem uchwały do zaopiniowania. To zaś w tej sprawie miało miejsce.
Nie można też pominąć uchwały NSA z 29 listopada 2010 r. sygn. I OPS 2/10 (ONSAiWSA 2011/1/2), zgodnie z którą uchwała o zamiarze likwidacji szkoły i uchwała o likwidacji szkoły, podjęte na podstawie art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.), są aktami prawnymi podejmowanymi w sprawie objętej opiniowaniem przez odpowiednie władze statutowe związku zawodowego stosownie do art. 19 ust. 2 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (Dz.U. z 2001 r. Nr 79, poz. 854 ze zm.) z tym, że przedstawienie do zaopiniowania projektu jednej z nich oznacza dopełnienie obowiązku, o którym mowa w art. 19 ust. 2. Ponieważ treść art. 59 ust. 1 ustawy o systemie oświaty w pełni odpowiada treści art. 89 ust. 1 Prawa oświatowego, to stanowisko wyrażone w ww. uchwale należy przyjąć za mające zastosowanie także i w tej sprawie. Strona skarżąca kasacyjnie nie podnosi przy tym, aby stanowiło jakiekolwiek uchybienie przedstawienie [...] "[...]" uchwały o zamiarze przekształcenia szkoły (tzw. uchwały intencyjnej) bez przedstawiania do zaopiniowania kolejnej uchwały w tym przedmiocie (tj. uchwały o przekształceniu szkoły).
Strona skarżąca kasacyjnie zarzuca także Sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 19 ust. 3 ustawy o związkach zawodowych. Zgodnie z tym przepisem w przypadku odrzucenia w całości lub w części stanowiska związku zawodowego, właściwy organ administracji rządowej lub samorządu terytorialnego informuje o tym związek na piśmie, podając uzasadnienie swojego stanowiska, a w przypadku rozbieżności stanowisk, związek zawodowy może przedstawić swoją opinię na posiedzeniu właściwej komisji sejmowej, senackiej lub samorządu terytorialnego.
Wbrew argumentacji strony skarżącej kasacyjnie, Wójt Gminy [...] po otrzymaniu negatywnej opinii ww. związku zawodowego poinformował ten związek odrębnym pismem, że opinia ta nie będzie uwzględniona i będą podejmowane dalsze działania zmierzające do przekształcenia Szkoły Podstawowej w R. poprzez utworzenie Szkoły Filialnej w S. (pismo z dnia [...] kwietnia 2020 r. nr [...], karta nr 11 akt sprawy). Tym samym nie można uznać, aby nastąpiło naruszenie także art. 19 ust. 3 ustawy o związkach zawodowych. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4 marca 2014 r. sygn. akt I OSK 2937/13 stwierdził, że nie jest naruszeniem normy z art. 19 ust. 3 ustawy z 1991 r. o związkach zawodowych przyjęcie, że organ samorządu terytorialnego dochował rygorów opiniowania projektu uchwały i wyczerpał przewidziany tą ustawą tryb, informując związek zawodowy, który w terminie złożył swoją negatywną opinię, o fakcie podjęcia uchwały nieuwzględniającej sprzeciwu związku w sprawie likwidacji szkoły, po jej podjęciu. Z poglądem tym należy się zgodzić, zwłaszcza że w tej sprawie informacja o nieuwzględnieniu negatywnej opinii [...] "[...]" została dostarczona temu związkowi na kilka miesięcy przed podjęciem uchwały o przekształceniu Szkoły Podstawowej w R..
Ponadto powołany art. 19 ust. 3 ustawy o związkach zawodowych zawiera dwie normy, z których jedna dotyczy obowiązku organu samorządu terytorialnego poinformowania o nieuwzględnieniu negatywnej opinii związku zawodowego, a druga dotyczy uprawnienia związku zawodowego do przedstawienia swego stanowiska na posiedzeniu właściwej komisji, w razie rozbieżności stanowisk (por. wyrok NSA z 4 marca 2014 r. sygn. akt I OSK 2938/13). Także w tej sprawie [...] "[...]" po otrzymaniu informacji o nieuwzględnieniu jego negatywnej opinii mógł przedstawić swoje stanowisko na posiedzeniu właściwej komisji Rady Gminy [...].
Z takiej możliwości jednak nie skorzystał. Tym samym nie można stwierdzić, aby w tej sprawie doszło do naruszenia także art. 19 ust. 3 ustawy o związkach zawodowych. Jak trafnie stwierdził w tej sprawie Sąd pierwszej instancji, wyrażenie negatywnej opinii nie stanowi przesłanki uniemożliwiającej podjęcie uchwały o odmiennej treści. Naruszeniem prawa byłoby pominięcie zwrócenia się o wyrażenie takiej opinii, a nie jej nieuwzględnienie. Gdyby ustawodawca chciał związać organy samorządu w procedurze przekształcenia szkoły publicznej z zajęciem konkretnego stanowiska przez związek zawodowy, to wówczas uprawnienie takiego związku nie dotyczyłoby wyrażenia opinii, ale np. wyrażenia zgody na przekształcenie lub uzależnienia przekształcenia szkoły od pozytywnej opinii związku zawodowego. Takiego jednak przepisu nie zawiera art. 19 ust. 2 lub ust. 3 ustawy o związkach zawodowych. Wprawdzie uzasadnienie uchwały w sprawie przekształcenia Szkoły Podstawowej w R. poprzez utworzenie Szkoły Filialnej w S. nie zawiera oceny argumentacji [...] "[...]" lub polemiki z tą argumentacją, to jednak i taka sytuacja nie oznacza naruszenia art. 19 ust. 3 ustawy o związkach zawodowych. Mogła więc Rada Gminy [...] nie uwzględnić negatywnej opinii [...] "[...]" co do projektu uchwały w sprawie przekształcenia Szkoły Podstawowej w R..
Nie mogą odnieść zamierzonego skutku zarzuty naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 147 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 68 ust. 1, ust. 3 i ust. 4 oraz art. 70 ust. 1 Konstytucji RP poprzez brak rozważenia przez Radę Gminy [...] praw dzieci uczęszczających do szkoły oraz ich rodziców do ochrony zdrowia, w tym ochrony przed chorobami epidemicznymi, w zakresie realizacji ich prawa do nauki i braku uwzględnienia argumentów podnoszonych przez społeczność lokalną.
Zgodnie z art. 70 ust. 1 Konstytucji RP każdy ma prawo do nauki i nauka do 18 roku życia jest obowiązkowa, a sposób wykonywania obowiązku szkolnego określa ustawa.
W okolicznościach tej sprawy przekształcenie Szkoły Podstawowej w R. nie oznaczało pozbawienia uczniów Szkoły Podstawowej w S. prawa do nauki. Wójt Gminy [...] w licznych pismach znajdujących się w aktach sprawy wyjaśniał warunki, w jakich część uczniów likwidowanej Szkoły Podstawowej w S. będzie dowożona do przekształconej Szkoły Podstawowej w R., co stanowiło przedmiot szczegółowej oceny Kujawsko-Pomorskiego Kuratora Oświaty. Ponadto przekształcenie Szkoły Podstawowej w R. polegało na tym, że w miejsce zlikwidowanej Szkoły Podstawowej w S. miała zostać utworzona filia Szkoły Podstawowej w R. dla uczniów klas I-III. Konstytucja nie gwarantuje realizacji prawa do nauki w ten sposób, że musi to być zawsze nauka w tej samej szkole, w której dany uczeń rozpoczął edukację. Gdyby tak było, to niedopuszczalna byłaby jakakolwiek likwidacja szkół publicznych. Tym samym konstytucyjne prawo do nauki jest zachowane, jeżeli na skutek likwidacji szkoły, do której uczęszczają uczniowie, zostaje zagwarantowane im prawo do kontynuowania nauki zgodnie z właściwym trybem nauczania. Warunek ten w pełni został w tej sprawie dochowany.
Zgodnie z art. 68 ust. 1 Konstytucji RP każdy ma prawo do ochrony zdrowia. Przekształcenie szkoły publicznej nawet w okresie epidemii COVID-19 nie stanowiło naruszenia konstytucyjnego prawa do ochrony zdrowia.
Strona skarżąca kasacyjnie uzasadnienia naruszenie art. 68 ust. 1, ust. 3 i 4 Konstytucji RP tym, że poprzez dowożenie starszych dzieci do Szkoły Podstawowej w R. nie respektuje się praw dzieci oraz praw ich rodziców do ochrony zdrowia. Organy Gminy [...] wyjaśniały, w jakim miejscu będą oczekiwały dzieci na dowóz do Szkoły Podstawowej w R., jakie zasady będą obowiązywały w miejscu oczekiwania, jak długo będzie trwała podróż i jakie zabezpieczenia zostaną podjęte celem przeciwdziałania rozprzestrzenianiu się epidemii COVID-19. Wiedzą notoryjną jest również i to, że w okresie epidemii COVID-19 często zajęcia szkolne były przeprowadzane on-line, co znacznie ograniczało transmisję wirusa.
Tym samym, skoro zasady ochrony dzieci (uczniów) przed zarażeniem wirusem COVID-19 w zakresie dowodu dzieci do Szkoły Podstawowej w R. nie miały być odmienne od zasad obowiązujących w innych szkołach, w których dzieci były dowożone (w okresach, kiedy ta możliwość istniała w czasie epidemii), to nie można uznać, aby została naruszona konstytucyjna regulacja objęta treścią art. 68 ust. 3 i 4 Konstytucji RP, zgodnie z którą władze publiczne są obowiązane do zapewnienia szczególnej opieki zdrowotnej dzieciom, kobietom ciężarnym, osobom niepełnosprawnym i osobom w podeszłym wieku oraz obowiązane do zwalczania chorób epidemicznych i zapobiegania negatywnym dla zdrowia skutkom degradacji środowiska. Mieszkańcy miejscowości S. nie mogli oczekiwać innego wykonywania zadań publicznych w zakresie oświaty niż te, które wynikały z obowiązujących powszechnie przepisów. Strona skarżąca kasacyjnie nie podnosi zaś, aby na skutek przekształcenia Szkoły Podstawowej w R. poprzez utworzenie Szkoły Filialnej w S. miałyby zostać naruszenie przepisy dotyczące ochrony przed zagrożeniem rozprzestrzeniania się wirusa COVID-19.
Kwestia natomiast argumentacji podnoszonych przez społeczność lokalną miejscowości Siemoń nie może stanowić kryterium kontroli ani zaskarżonego wyroku, ani też zaskarżonej do Sądu pierwszej instancji uchwały. Ponadto uchwałę tę podjęła Rada Gminy reprezentująca wspólnotę samorządową całej Gminy [...] i radni głosując za taką uchwałą powinni uwzględniać stanowiska członków tej wspólnoty. Jeżeli między poglądami mieszkańców a uchwałami rady gminy występują rozbieżności, to prawo przyznaje mieszkańcom instrumenty prawne pozwalające na określone działania. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest jednak organem uprawnionym ani do zastępowania w tym zakresie samych mieszkańców, ani podejmowania innych działań.
Przechodząc do kontroli zaskarżonego wyroku w zakresie kolejnych zarzutów skargi kasacyjnej należy stwierdzić, że dotyczą one naruszenia art. 39 ust. 5 i 6 oraz ust. 8 Prawa oświatowego oraz art. 88 ust. 2 w związku z art. 89 ust. 1 i ust. 9 i w związku z art. 39 ust. 7a Prawa oświatowego poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na tym, że zaskarżona do Sądu pierwszej instancji uchwała dokonała faktycznej zmiany lokalnej sieci szkół (poprzez przekształcenie Szkoły Podstawowej w R. poprzez utworzenie filii tej szkoły w S. oraz likwidację odrębną uchwałą Szkoły Podstawowej w S.) bez uprzedniego wystąpienia do Kujawsko-Pomorskiego Kuratora Oświaty o wydanie opinii na podstawie art. 39 ust. 8 Prawa oświatowego w przedmiocie ustalenia (zmiany) planu sieci publicznych szkół i uzyskania opinii w tym przedmiocie przed dokonaniem faktycznej zmiany sieci szkół.
Z akt sprawy wynika, co zapewne umknęło stronie skarżącej kasacyjnie, że Rada Gminy [...] uchwałą z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...] zmieniła wcześniejszą uchwałę w sprawie ustalenia planu sieci szkół podstawowych prowadzonych przez Gminę [...] oraz określiła granice obwodów publicznych szkół podstawowych. Jest to istotna okoliczność, ponieważ uchwała ta, jak wskazał na to Sąd pierwszej instancji, dostosowała obwody szkolne do zmian sieci szkół na podstawie m.in. uchwały z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w sprawie przekształcenia Szkoły Podstawowej w R. poprzez utworzenie Szkoły Filialnej w S. oraz odrębnej uchwały z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w sprawie likwidacji Szkoły Podstawowej w S..
Okoliczności te trafnie wskazał w tej sprawie Sąd pierwszej instancji wyjaśniając, że skoro na datę przekształcenia i likwidacji ww. Szkół (tj. na datę 31 sierpnia 2020 r.) obwody szkolne zostały dostosowane do tych uchwał, to nie miało miejsca naruszenie przepisów dotyczących aktualności sieci publicznych szkół podstawowych. Trafnie też Sąd pierwszej instancji stwierdził, że żaden przepis nie określa kolejności podejmowania uchwał w sprawie przekształcenia lub likwidacji szkoły publicznej i w sprawie zmiany (dostosowania) do tej likwidacji granic obwodów szkolnych.
Jeżeli nie została podjęta uchwała w sprawie przekształcenia (lub likwidacji) podstawowej szkoły publicznej, to nie znajduje uzasadnienia zmiana "na przyszłość" granic obwodów szkolnych (planu sieci publicznych szkół podstawowych). Nie stanowi naruszenia prawa sytuacja, w której z chwilą wejścia w życie uchwały o np. przekształceniu, likwidacji lub utworzeniu publicznej szkoły podstawowej, następuje także wejście w życie uchwały o zmianie obwodów szkolnych dostosowanych do tych zmian.
Zgodnie z art. 39 ust. 5 Prawa oświatowego rada gminy, z uwzględnieniem ust. 1 i 2 tego przepisu, ustala plan sieci publicznych szkół podstawowych prowadzonych przez gminę, a także określa granice obwodów publicznych szkół podstawowych, z wyjątkiem specjalnych, mających siedzibę na obszarze gminy, z zastrzeżeniem art. 88 ust. 2. W przypadku publicznych szkół podstawowych prowadzonych przez inne organy, określenie granic ich obwodów następuje w uzgodnieniu z tymi organami. Uchwała rady gminy podlega ogłoszeniu w wojewódzkim dzienniku urzędowym.
Kolejne ustępy tego artykułu zaskarżone w skardze kasacyjnej (art. 39 ust. 6, ust. 7a i ust. 8 Prawa oświatowego) dotyczą uchwały ustalającej plan sieci publicznych szkół podstawowych. Skoro w tej sprawie przedmiotem kontroli jest wyrok Sądu pierwszej instancji oceniający zgodność z prawem uchwały w sprawie przekształcenia szkoły podstawowej, a nie odrębnej uchwały w sprawie określenia lub zmiany planu sieci publicznych szkół podstawowych (obwodów szkolnych publicznych szkół podstawowych), to tym samym do kontroli uchwały w przedmiocie przekształcenia szkoły podstawowej nie można stosować przepisów regulujących tryb podejmowania innej uchwały. Tym samym także zarzut niewłaściwego zastosowania art. 39 ust. 5, 6, 7a oraz ust. 8 Prawa oświatowego, a także art. 88 ust. 2 w związku z art. 89 ust. 1 i ust. 9 Prawa oświatowego nie jest zasadny.
Mając powyższe należy stwierdzić, że skoro żaden z zarzutów skargi kasacyjnej nie okazał się zasadny, to Naczelny Sąd Administracyjny oddalił ją na podstawie art. 184 P.p.s.a.