III OSK 2718/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA uchylił wyrok WSA, uznając jego uzasadnienie za wadliwe i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania z powodu braku wskazówek co do dalszego postępowania.
Sprawa dotyczyła zdolności fizycznej i psychicznej do służby funkcjonariusza Służby Więziennej, który w trakcie postępowania stał się emerytem. WSA uchylił orzeczenia komisji lekarskich, uznając brak podstaw do oceny stanu zdrowia emeryta. NSA uchylił wyrok WSA, zarzucając mu naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. z powodu wadliwego uzasadnienia, które nie zawierało wyjaśnienia podstawy prawnej ani wskazówek co do dalszego postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) rozpoznał skargę kasacyjną Centralnej Komisji Lekarskiej (CKL) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Warszawie. WSA uchylił orzeczenia komisji lekarskich dotyczące zdolności do służby funkcjonariusza P.Z., wskazując, że w dacie orzekania funkcjonariusz był już emerytem, co pozbawiało organy podstaw do oceny jego stanu zdrowia. NSA uchylił wyrok WSA, uznając go za wadliwy z powodu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Sąd kasacyjny stwierdził, że uzasadnienie wyroku WSA było niepełne, nie wyjaśniało podstawy prawnej rozstrzygnięcia ani nie zawierało wskazówek co do dalszego postępowania, co uniemożliwiało kontrolę instancyjną. W związku z tym sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania przez WSA. NSA odstąpił od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego, uznając, że wadliwe orzeczenie WSA było wyłączną przyczyną wniesienia skargi kasacyjnej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, uzasadnienie wyroku WSA było wadliwe z powodu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., co uniemożliwiło kontrolę instancyjną.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że uzasadnienie wyroku WSA nie zawierało wystarczających wyjaśnień podstawy prawnej ani wskazówek co do dalszego postępowania, co stanowiło naruszenie przepisów procesowych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (16)
Główne
p.p.s.a. art. 141 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uzasadnienie wyroku musi zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów, stanowiska stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia i jej wyjaśnienie, a także wskazania co do dalszego postępowania, jeśli sprawa ma być ponownie rozpoznana przez organ.
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uwzględnia skargę na orzeczenie organu, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 185 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania.
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawą skargi kasacyjnej może być naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1
Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawą skargi kasacyjnej może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie.
Dz.U. 2026 poz 143 art. 185 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
k.p.a. art. 61 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
ustawa o komisjach lekarskich art. 4
Ustawa o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych
ZaopU art. 21 § ust. 1 pkt 1 i 2
Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin
ustawa o komisjach lekarskich art. 27 § ust. 1
Ustawa o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych
k.p.a. art. 28
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 207 § § 2
Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 182 § § 2
Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 153
Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Uzasadnienie wyroku WSA narusza art. 141 § 4 p.p.s.a. z powodu braku wyjaśnienia podstawy prawnej i wskazówek co do dalszego postępowania.
Godne uwagi sformułowania
uzasadnienie wyroku uchyla się spod kontroli instancyjnej brak jest wytycznych, określających sposób procedowania organów przy ponownym rozpatrzeniu sprawy nie było podstaw prawnych do dokonania przez komisje lekarskie podległe ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych oceny stanu zdrowia osoby orzekanej skarżący był już emerytem Służby Więziennej
Skład orzekający
Wojciech Jakimowicz
przewodniczący
Olga Żurawska - Matusiak
sprawozdawca
Hanna Knysiak - Sudyka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroków sądów administracyjnych, w szczególności obowiązek przedstawienia podstawy prawnej i wskazówek co do dalszego postępowania."
Ograniczenia: Dotyczy spraw rozpoznawanych przez sądy administracyjne, gdzie kluczowe jest prawidłowe uzasadnienie orzeczenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje znaczenie prawidłowego uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego i jego wpływ na kontrolę instancyjną. Pokazuje również potencjalne problemy proceduralne w sprawach dotyczących funkcjonariuszy.
“WSA uchylił decyzję, ale NSA go skarcił: uzasadnienie było tak złe, że nie dało się go sprawdzić!”
Sektor
administracja publiczna
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII OSK 2718/24 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2026-03-06 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-11-12 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Hanna Knysiak - Sudyka Olga Żurawska - Matusiak /sprawozdawca/ Wojciech Jakimowicz /przewodniczący/ Symbol z opisem 6194 Funkcjonariusze Służby Więziennej Hasła tematyczne Żołnierze zawodowi Sygn. powiązane II SA/Wa 47/24 - Wyrok WSA w Warszawie z 2024-07-26 Skarżony organ Inne Treść wyniku Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny Powołane przepisy Dz.U. 2026 poz 143 art. 185 § 1 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Wojciech Jakimowicz Sędziowie: sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak (sprawozdawca) sędzia del. WSA Hanna Knysiak-Sudyka po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi do spraw wewnętrznych od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 lipca 2024 r. sygn. akt II SA/Wa 47/24 w sprawie ze skargi P.Z. na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi do spraw wewnętrznych z dnia 8 sierpnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej do służby 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania; 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 26 lipca 2024 r., II SA/Wa 47/24, po rozpoznaniu skargi P.Z. (dalej: "skarżący") na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (dalej: "organ drugiej instancji", "CKL") z 8 sierpnia 2023 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej do służby, uchylił zaskarżone orzeczenie oraz utrzymane nim w mocy orzeczenie [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w K. (dalej: "organ pierwszej instancji", "RKL", "Komisja Rejonowa") z 12 maja 2023 r., nr [...] oraz zasądził od CKL na rzecz skarżącego kwotę 480 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. 19 lipca 2022 r. Dyrektor Aresztu Śledczego w K. skierował skarżącego do Śląskiej Rejonowej Komisji Lekarskiej MSWiA w K. w celu określenia stanu zdrowia oraz ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej do służby. W uwagach wskazano, że funkcjonariusz przebywa na długotrwałym zwolnieniu lekarskim od 27 września 2021 r. RKL orzeczeniem z 12 maja 2023 r., nr [...] uznała skarżącego za zdolnego do służby w Służbie Więziennej z ograniczeniem, przyznając mu kategorię "B". RKL rozpoznała u skarżącego, na mocy art. 33 ust. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz.U. z 2020 r., poz. 398 ze zm., dalej: "ustawa o komisjach lekarskich") w związku z rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 marca 2022 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności wraz z kategoriami zdolności do służby kandydata do Służby Więziennej i funkcjonariusza Służby Więziennej (Dz.U. z 2022 r., poz. 772, dalej: "rozporządzenie z 17 marca 2022 r."): - stan po leczeniu operacyjnym kręgosłupa L4/L5 z powodu zmian dyskopatycznych 12.2021r §33p.2r.5 B, - choroba refluksowa żołądkowo – przełykowego §56p.lr.5 A. Od powyższego orzeczenia skarżący złożył odwołanie. CKL podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, orzeczeniem z 8 sierpnia 2023 r., nr [...], na podstawie art. 47 ust. 1 pkt 2 ustawy o komisjach lekarskich uchyliła zaskarżone orzeczenie organu pierwszej instancji i wydała orzeczenie własne. Na mocy tego orzeczenia CKL przyznała P.Z. kategorię B - zdolny do służby z ograniczeniem. Komisja uznała, iż jest zdolny do służby na dotychczas zajmowanym stanowisku. W orzeczeniu CKL w rozpoznaniu stwierdzono: nawracający zespół bólowy kręgosłupa o charakterze przeciążeniowym u osoby z dyskopatią L4-L5 leczoną w grudniu 2021 r. mikrodiscektomią aktualnie bez zespołu neurologicznego - figurujący w wykazie chorób i ułomności wraz z kategoriami zdolności do służby zawartym w rozporządzeniu Ministra Spraw Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 grudnia 2014 r. w § 99 p. 3 r.5 kat B; choroba refluksowa przełyku - § 56 p. 1 r. 5 kat. A. Na powyższe rozstrzygnięcie skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który przywołanym na wstępie wyrokiem z 26 lipca 2024 r., na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a (Dz. U z 2024, poz. 935 ze zm. dalej: "p.p.s.a."), uchylił zaskarżone orzeczenie oraz utrzymane nim w mocy orzeczenie organu pierwszej instancji z 12 maja 2023 r., nr [...] W uzasadnieniu wyroku Sąd pierwszej instancji wskazał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zarówno zaskarżone orzeczenie CKL z 8 sierpnia 2023 r., jak również poprzedzające je orzeczenie organu pierwszej instancji z 12 maja 2023 r., zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego polegającego na pominięciu, że skarżący od [...] stycznia 2023 r. jest emerytem, a zatem w dacie wydania obu orzeczeń nie był już funkcjonariuszem, który to fakt miał wpływ na wynik rozstrzygnięcia. Wobec powyższego, skoro w dacie wydania zarówno zaskarżonego orzeczenia, jak i orzeczenia organu pierwszej instancji, skarżący był już emerytem Służby Więziennej, nie było podstaw prawnych do dokonania przez komisje lekarskie podległe ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych oceny stanu zdrowia oraz ustalenia jego zdolności fizycznej i psychicznej do służby na podstawie skierowania Dyrektora Aresztu Śledczego w K. z 19 lipca 2022 r. Od powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego wywiodła Centralna Komisja Lekarska, zaskarżając go w całości. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzuciła mu naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez sporządzenie uzasadnienia wyroku z pominięciem dokładnego wskazania i wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz zawarcia wskazań dla organów administracji co do dalszego postępowania, na skutek czego zaskarżony wyrok uchyla się spod kontroli instancyjnej oraz brak jest wytycznych, określających sposób procedowania organów przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, 2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 61 § 1 k.p.a. w zw. z art. 4 ustawy o komisjach lekarskich, poprzez niedostrzeżenie, że komisje lekarskie obu instancji były związane treścią skierowania, pochodzącego od uprawnionego podmiotu kierującego, które do dnia wydania orzeczenia przez CKL nie zostało cofnięte ani nie zaszły inne okoliczności obligujące organ administracji do wydania decyzji o umorzeniu postępowania (art. 105 § 1 i 2 k.p.a. w związku z art. 4 ustawy o komisjach lekarskich), w następstwie czego wadliwie uznano, że nie było podstaw do dokonania przez komisje lekarskie podległe ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych oceny stanu zdrowia osoby orzekanej oraz ustalenia jej zdolności fizycznej i psychicznej do służby na podstawie skierowania Dyrektora Aresztu Śledczego w K. z 19 lipca 2022 r. Skarżący kasacyjnie zarzucił także na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 21 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1121, dalej jako: "ZaopU"), art. 27 ust. 1 ustawy o komisjach lekarskich oraz art. 28 k.p.a. w związku z art. 4 ustawy o komisjach lekarskich, poprzez niewłaściwe zastosowanie tych przepisów, polegające na uznaniu, że po ustaniu stosunku służbowego i nabyciu przez skarżącego od [...] stycznia 2023 r. prawa do emerytury policyjnej doszło do utraty legitymacji materialnej (interesu prawnego) Dyrektora Aresztu Śledczego w K. do występowania w postępowaniu orzeczniczo – lekarskim zainicjowanym skierowaniem z 19 lipca 2022 r., jako podmiotu kierującego. Z uwagi na powyższe skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, a także zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania. Jednocześnie oświadczyła, że zrzeka się rozprawy. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumentację przemawiającą za jej uwzględnieniem. Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie złożono. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy, dlatego musiała odnieść skutek. Stosownie do brzmienia art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpatrywaniu sprawy na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, która zachodzi w wypadkach określonych w § 2 tego przepisu. Podstaw nieważnościowych w rozpoznawanej sprawie nie stwierdzono. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną, zostały określone w art. 174 p.p.s.a. Są nimi naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania. Przepis art. 174 pkt 1 tej ustawy przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Przez błędną wykładnię należy rozumieć nieprawidłowe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, natomiast przez niewłaściwe zastosowanie dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. - naruszenie przepisów postępowania - może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w tym wypadku ustawa wymaga, aby skarżący nadto wykazał istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy. W rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach, co oznacza konieczność rozpoznania w pierwszej kolejności zarzutów procesowych, gdyż dopiero wówczas, gdy przesądzone zostaną prawidłowość procedowania oraz ustaleń faktycznych, na podstawie których doszło do oceny legalności zaskarżonego aktu, można przejść do oceny trafności zarzutów materialnoprawnych. Podstawa naruszenia przepisów procesowych jest zasadna, gdyż jak słusznie dostrzegł autor skargi kasacyjnej, zaskarżony wyrok z powodu braków uzasadnienia uchyla się spod kontroli instancyjnej. Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. stanowi, że uzasadnienie wyroku winno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowiska pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Ponadto, jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. może mieć miejsce wtedy, gdy uzasadnienie nie zawiera wskazanych w tym przepisie elementów, a także wówczas, gdy uzasadnienie nie zawiera stanowiska odnośnie do przyjętego stanu faktycznego, a także gdy zaskarżony wyrok nie poddaje się kontroli instancyjnej z powodu wadliwości sporządzonego uzasadnienia (por. uchwała składu 7 sędziów NSA z 15 lutego 2010 r., II FPS 8/09; wyroki NSA z: 11 marca 2015 r., II GSK 810/14, 27 sierpnia 2021 r., II GSK 1417/18). Oznacza to, że sąd administracyjny ma nie tylko obowiązek wskazania swojego rozstrzygnięcia (wypowiedzenia się w przedmiocie zgodności z prawem skarżonego aktu administracyjnego), ale i umotywowania swojego stanowiska w tym zakresie, tj. przedstawienia toku rozumowania, który doprowadził do podjęcia rozstrzygnięcia, w tym wskazania przyczyn zajęcia danego stanowiska, jak i powodów, dla których zarzuty i argumenty podnoszone przez stronę są lub nie są zasadne. Przy czym prawidłowo sporządzone uzasadnienie wyroku nie wymaga szczegółowego odniesienia się przez sąd pierwszej instancji do wszystkich zarzutów skargi oraz podniesionej w niej argumentacji, a jedynie w zakresie niezbędnym do przeprowadzenia kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego (por. wyrok NSA z 3 sierpnia 2021 r., II OSK 3831/18). Przez stan sprawy, o którym mowa w art. 141 § 4 zdanie pierwsze p.p.s.a., należy rozumieć nie tylko zwięzłe przedstawienie dotychczasowego przebiegu postępowania przed organami administracji, ale także, jako wyodrębniony element, stan faktyczny sprawy przyjęty przez sąd. Ta część uzasadnienia nie powinna łączyć się z oceną zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem. Ocena prawna ustaleń faktycznych z punktu widzenia ich zgodności z właściwymi przepisami powinna być dokonana w ramach wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia, która obejmuje wskazanie zastosowanych przepisów prawa oraz wyjaśnienie przyjętego przez sąd sposobu ich wykładni i zastosowania. Do ustawowych wymogów uzasadnienia wyroku należy także przedstawienie zarzutów podniesionych w skardze. Przy czym ten wymóg nie może ograniczać się jedynie do ich przytoczenia, lecz oznacza konieczność odniesienia się do nich przy wyjaśnianiu podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Uzasadnienie musi pozwalać na skontrolowanie przez strony i sąd wyższej instancji, czy sąd orzekający nie popełnił w swoim rozumowaniu błędów, tj. winna zostać w nim uwidoczniona operacja logiczna, którą przeprowadził sąd, stosując określone normy prawne w rozstrzyganej sprawie (por. wyrok NSA z 4 lutego 2015 r., II GSK 2304/13; T. Woś /w:/ T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu sądowoadministracyjnym. Komentarz, wydanie VI, WKP 2016). Uzasadnienie wyroku powinno być więc tak sporządzone, aby wynikało z niego, dlaczego sąd pierwszej instancji uznał zaskarżone orzeczenie za zgodne albo niezgodne z prawem. Winno stwarzać możliwość jednoznacznej rekonstrukcji podstawy rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z 21 lutego 2014 r., I OSK 2324/12). Uzasadnienie wyroku stanowi zatem odzwierciedlenie toku badania danej sprawy przez sąd administracyjny. Argumentacja uzasadnienia musi umożliwiać stronie zrozumienie racji, jakimi kierował się sąd pierwszej instancji badając legalność zaskarżonego działania/zaniechania organu, a w przypadku, gdy strona z wyrokiem się nie zgadza, uzasadnienie wyroku musi umożliwić jej merytoryczną polemikę z argumentacją sądu. Wyjaśnienie w sposób jasny i wyczerpujący podstawy prawnej rozstrzygnięcia służy również umacnianiu autorytetu wymiaru sprawiedliwości, dowodząc, że sąd rozpatrzył daną sprawę z należytą starannością, po przeanalizowaniu wszystkich istotnych kwestii, konfrontując zarzuty zamieszczone w skardze z ustaleniami i stanowiskiem organu oraz z materiałem dowodowym sprawy. Wszelkie wątpliwości ujawnione na etapie postępowania muszą być właściwie zinterpretowane w uzasadnieniu wyroku, z powołaniem się na konkretne przepisy prawa i dokonanie ich analizy. Podkreślenia wymaga, że uzasadnienie wyroku stanowi integralną część rozstrzygnięcia sądowego i realizuje istotne, przypisane mu funkcje. Z jednej strony ma ono charakter informacyjny względem stron postępowania sądowoadministracyjnego i jest niezbędne dla należytego wywiedzenia zarzutów skargi kasacyjnej. Strona, chcąc merytorycznie polemizować ze stanowiskiem sądu, musi mieć możliwość dokładnego poznania argumentów przemawiających za rozstrzygnięciem zawartym w zaskarżonym wyroku (por. wyrok NSA z 15 września 2011 r., I FSK 1291/10). Z drugiej strony, uzasadnienie wyroku umożliwia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ocenę zasadności przesłanek, na których oparto zaskarżone orzeczenie. Jest to niezbędne dla przeprowadzenia prawidłowej kontroli instancyjnej. Uzasadnienie wyroku sądu pierwszej instancji powinno określać wzorzec kontroli legalności przez wyznaczenie ram materialnoprawnych i przepisów postępowania, które miały lub powinny mieć zastosowanie w sprawie. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku tych wymogów nie realizuje. Motywy zaskarżonego w tej sprawie orzeczenia ograniczyły się do przedstawienia przebiegu postępowania administracyjnego, przepisów prawa mających zdaniem Sądu pierwszej instancji zastosowanie w sprawie i konkluzji o braku podstaw do orzekania w sprawie przez organy obu instancji, w sytuacji gdy skarżący w dacie orzekania był już emerytem Służby Więziennej. Zabrakło zatem wyjaśnienia faktycznego i prawnego, toku rozumowania Sądu, co pozwoliłoby na ocenę poprawności rozstrzygnięcia. Formułując konkluzję o braku podstaw prawnych do dokonania przez organy orzecznicze oceny stanu zdrowia skarżącego, Sąd pierwszej instancji nie powiązał jej z brzmieniem którejkolwiek z przytoczonych regulacji. W konsekwencji nie jest wiadomym, który konkretnie przepis prawa materialnego przywołany przez Sąd, został naruszony przez komisje lekarskie obu instancji oraz z jakich przyczyn nie było podstaw prawnych do orzekania przez nie na podstawie skierowania z 19 lipca 2022 r., a więc wystawionego w czasie gdy skarżący był funkcjonariuszem, przez uprawniony podmiot. Sąd meriti nie wyjaśnił, dlaczego przejście skarżącego na emeryturę, co nastąpiło [...]stycznia 2023 r., a więc w toku postępowania orzeczniczego, miało wpływ na wynik sprawy. Te braki argumentacyjne Sądu uniemożliwiają zrekonstruowanie toku myślowego Sądu, który doprowadził do wydania skarżonego rozstrzygnięcia. Tym samym nie jest możliwe przeprowadzenie przez Naczelny Sąd Administracyjny kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia, co czyni zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. zasadnym. Pomijając wyjaśnienie podstawy prawnej wydanego orzeczenia, Sąd pierwszej instancji nie zawarł w uzasadnieniu wydanego wyroku, wbrew wymogom art. 141 § 4 p.p.s.a., również wskazań co do dalszego postępowania. Brak jest w nim wytycznych obejmujących czynności lub kierunek postępowania, jakich oczekiwałby Sąd od organów obu instancji przy ponownym rozpoznaniu sprawy, wiążących organ administracji na mocy art. 153 p.p.s.a. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencję zaprezentowanej w orzeczeniu oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (por. S. Hanausek [w:] System Prawa Procesowego Cywilnego, t. 3, red. W. Siedlecki, s. 319). Wskazania mają wytyczać kierunek działalności organu przy ponownym rozpoznaniu sprawy, ale w żadnym wypadku nie mogą zawierać apriorycznego rozstrzygnięcia problemów związanych z treścią przyszłego rozstrzygnięcia. W orzecznictwie przyjmuje się, że wskazania te – zasadniczo - powinny być konkretne i jednoznacznie sformułowane, tak aby w ponowionym na skutek wyroku postępowaniu, organ usunął wszystkie uchybienia, z powodu których doszło do uchylenia wcześniejszych decyzji (por. wyrok NSA z 7 października 2014 r., I FSK 1492/13). Ale w orzecznictwie formułowana jest również teza, zgodnie z którą wymóg ten należy uznać za zachowany, nawet jeśli uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie zawiera typowego stwierdzenia sprowadzającego się do formuły, jakie czynności należy podjąć przy ponownym rozpoznaniu sprawy, ale wynika to w sposób oczywisty z treści uzasadnienia tego wyroku (por. wyroki NSA z: 12 grudnia 2019 r., I OSK 1654/19, 1 lutego 2005 r., OSK 1695/04). W rozpoznawanej sprawie w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych wprost, jak również i takich, które można wyprowadzić z uzasadnienia zaskarżonego wyroku, jest jednak brak, co w sposób oczywisty narusza przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. Stwierdzone naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. jest tego rodzaju, że ma ono istotny wpływ na wynik sprawy, skoro nie jest możliwe dokonanie kontroli instancyjnej zaskarżonego rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji. W związku naruszeniem art. 141 § 4 p.p.s.a. i wskazanymi brakami uzasadnienia zaskarżonego wyroku, jako przedwczesne Naczelny Sąd Administracyjny uznał odnoszenie się do zarzutu naruszenia przepisów wskazanych w pozostałych zarzutach skargi kasacyjnej. Ich ewentualna ocena będzie dopiero możliwa po przedstawieniu kompletnego stanowiska przez Sąd pierwszej instancji. Sąd ten, w sytuacji podtrzymania stanowiska co do braku podstaw do orzekania przez komisje lekarskie w przedmiotowej sprawie, jest zobligowany do wyjaśnienia podstawy prawnej takiej oceny. W przeciwnym wypadku powinien ponownie rozpoznać przedstawioną skargę zgodnie z dyspozycja art. 134 § 1 p.p.s.a. Mając wszystkie powyższe względy na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji orzeczenia. O kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnięto w oparciu o art. 207 § 2 p.p.s.a., odstępując od zasądzenia ich zwrotu na rzecz organu. Skład orzekający podzielił pogląd zaprezentowany w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 stycznia 2008 r., I FSK 140/07 i z 21 lutego 2012 r., II GSK 51/11, że jeżeli wyłączną przyczyną sprawiającą, że doszło do postępowania kasacyjnego było wadliwe orzeczenie Sądu pierwszej instancji, które spowodowało wniesienie skargi kasacyjnej uwzględnionej przez Naczelny Sąd Administracyjny, to brak jest dostatecznych podstaw do tego, aby obciążyć stronę, która wniosła skargę do Sądu pierwszej instancji, kosztami postępowania kasacyjnego na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a. Sprawa niniejsza podlegała rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, ponieważ strona wnosząca skargę kasacyjną zrzekła się rozprawy, a strona przeciwna po doręczeniu skargi kasacyjnej nie zażądała, stosownie do art. 182 § 2 p.p.s.a., przeprowadzenia rozprawy.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI