II SA/Wa 2394/23

II SA/Wa 2394/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-07-02
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-12-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Dorota Kozub-Marciniak
Izabela Głowacka-Klimas /przewodniczący sprawozdawca/
Piotr Borowiecki
Symbol z opisem
6193 Funkcjonariusze Straży Granicznej
Hasła tematyczne
Straż graniczna
Sygn. powiązane
III OSK 2717/24 - Wyrok NSA z 2025-11-05
Skarżony organ
Komendant Straży Granicznej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 61a par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2022 poz 1061
art. 46 ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.), Sędzia WSA Piotr Borowiecki, Asesor WSA Dorota Kozub-Marciniak, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 2 lipca 2024 r. sprawy ze skargi A. M. na postanowienie Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] października 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę
Uzasadnienie
Komendant Główny Straży Granicznej (dalej: KGSG, organ) postanowieniem
z [...] października 2023 r. nr [...], na podstawie art. 141 i art. 144 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 i art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.; dalej "Kpa."), po rozpatrzeniu wniosku [...] SG A. M. (dalej: wnioskodawca, skarżący) dotyczącego ponownego rozpatrzenia sprawy zakończonej postanowieniem organu z [...] sierpnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Do wydania powyższych rozstrzygnięć doszło w następującym stanie sprawy.
Organ rozkazem personalnym nr [...] z [...] kwietnia 2020 r. zwolnił wnioskodawcę ze służby stałej z dniem [...] maja 2020 r. W wyniku wniesionego odwołania Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji (MSWiA) decyzją
nr [...] z [...] czerwca 2020 r. utrzymał w mocy rozkaz personalny organu.
Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 18 marca 2021 r., po rozpoznaniu skargi wnioskodawcy, uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymany nią w mocy rozkaz personalny KGSG.
Sąd, uchylając zaskarżone rozstrzygnięcia wskazał, że w sprawie zwolnienia ze służby w Straży Granicznej doszło do naruszenia prawa w sposób, o którym mowa w art. 145 ust. 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 października 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259), poprzez naruszenie prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy oraz innych przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W kontekście powyższego uchylenie decyzji w przedmiocie zwolnienia wnioskodawcy ze służby nastąpiło z uwagi na niezgodność z prawem, o której mowa w art. 46 ust. 1 ustawy pragmatycznej.
Powyższy wyrok został utrzymany w mocy przez Naczelny Sąd Administracyjny, który oddalił skargę kasacyjną MSWiA na orzeczenie Sądu
I instancji.
Podjęte przez Sąd w przywołanej formie rozstrzygnięcie ukształtowało sytuację prawną wnioskodawcy w zakresie stosunku służbowego. W konsekwencji prawomocnego uchylenia rozstrzygnięć w przedmiocie zwolnienia ze służby, spełniona została dyspozycja art. 46 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1990 r.
o Straży Granicznej, zgodnie z którą uchylenie lub stwierdzenie nieważności decyzji o zwolnieniu ze służby w Straży Granicznej z powodu jej niezgodności z prawem stanowi podstawę przywrócenia do służby.
W dniu 10 lutego 2023 r. wnioskodawca złożył do KGSG wniosek w sprawie gotowości niezwłocznego podjęcia stosunku służbowego.
W odpowiedzi na powyższe organ poinformował, że nie jest w posiadaniu rozstrzygnięcia Naczelnego Sądu Administracyjnego, jak również akt sprawy, wobec czego dopiero po wpływie tych dokumentów, będzie miał możliwość nadania dalszego biegu złożonemu wnioskowi.
Następnie wnioskodawca w dniu 27 lutego 2023 r. przesłał do organu pismo, w którym ponownie poinformował o gotowości do podjęcia i kontynuacji służby
w Straży Granicznej.
W wyniku wpływu do organu w dniu 11 maja 2023 r. rozstrzygnięcia Naczelnego Sądu Administracyjnego, jak również akt sprawy, pismem z 23 maja 2023 r. poinformowano wnioskodawcę, że został skierowany do [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w Warszawie, w celu określenia stanu zdrowia oraz ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej do służby.
Pismem z 16 maja 2023 r. pełnomocnik wnioskodawcy przesłała
do organu wezwanie do wykonania prawomocnych wyroków, tj. przywrócenia
do służby wnioskodawcy na stanowisko nie niższe niż równorzędne.
W wyniku powyższego, pismem z 23 maja 2023 r., w związku
ze stwierdzonymi brakami formalnymi, wezwano pełnomocnika do przesłania uwierzytelnionego za zgodność pełnomocnictwa do reprezentowania wnioskodawcy.
W odpowiedzi pełnomocnik w dniu 5 czerwca 2023 r. przesłała
do KGSG pełnomocnictwo oraz wniosła o wydanie i doręczenie decyzji
o przywrócenie do służby wnioskodawcy zgodnie z art. 46 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej.
W związku ze stwierdzeniem, że przesłane pełnomocnictwo nie obejmowało umocowania do reprezentowania wnioskodawcy w czynnościach podejmowanych przez organ po przywróceniu go do służby w Straży Granicznej na mocy wyroku Sądu, pismem z 12 czerwca 2023 r. wezwano ponownie pełnomocnika
o uzupełnienie braków formalnych.
W konsekwencji w dniu 19 czerwca 2023 r. do organu wpłynęło uzupełnione pełnomocnictwo.
Następnie pismem z 30 czerwca 2023 r. poinformowano pełnomocnika wnioskodawcy, że przywrócenie do służby funkcjonariusza nastąpiło z mocy prawa
z dniem uprawomocnienia się wyroku. W obowiązującym stanie prawnym brak jest podstaw do wydania decyzji administracyjnej o przywróceniu do służby.
Pismem z 6 lipca 2023 r. wniesiono ponownie o wykonanie prawomocnego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lutego 2023 r. i przywrócenie wnioskodawcy do służby w Straży Granicznej.
W odpowiedzi organ w piśmie z 24 lipca 2023 r. podtrzymał dotychczasowe stanowisko wyrażone w niniejszej sprawie.
W dniu 4 sierpnia 2023 r. do organu wpłynęło kolejne wystąpienie, zawierające wniosek o wydanie i doręczenie decyzji administracyjnej o przywróceniu wnioskodawcy do służby w Straży Granicznej, stosownie do treści art. 46 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej, a w przypadku odmowy, wydanie decyzji odmownej. Argumentując przedłożone żądanie, pełnomocnik wnioskodawcy przywołała uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 lutego 2020 r. (sygn. akt II SA/Wa 2532/19), w myśl którego odmowa wykonania czynności w postaci wydania decyzji
o przywróceniu do służby przez organ wymaga wydania decyzji administracyjnej.
KGSG uznał, że wniosek przedłożony przez pełnomocnika wnioskodawcy,
nie stanowi podstawy wszczęcia postępowania administracyjnego, a w konsekwencji wydania wnioskowanej decyzji administracyjnej w przedmiocie przywrócenia wnioskodawcy do służby w Straży Granicznej lub decyzji odmownej.
Powyższe uzasadniono w wydanym przez organ postanowieniu nr [...]
z [...] sierpnia 2023 r., w którym odmówiono wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie wydania decyzji o przywróceniu do służby. Zawarto pouczenie, zgodnie z którym stronie nie przysługiwało prawo do wniesienia zażalenia lecz złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenia sprawy do KGSG, w terminie 7 dni
od dnia doręczenia postanowienia.
W przedłożonym środku zaskarżenia pełnomocnik wnioskodawcy zarzuciła naruszenie:
1) prawa materialnego, tj.: art. 46 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej - poprzez błędną jego wykładnię, a w konsekwencji błędne zastosowanie polegające
na przyjęciu, że wnioskodawca został przywrócony do służby "z mocy prawa" podczas gdy:
a) przepis wskazuje, że uchylenie decyzji o zwolnieniu ze służby w Straży Granicznej z powodu jej niezgodności z prawem stanowi jedynie podstawę przywrócenia do służby,
b) w stosunku do wnioskodawcy nie została wydana żadna decyzja ani rozkaz personalny o przywróceniu do służby,
c) wnioskodawca nie ma wiedzy na jakim stanowisku został przywrócony do służby wraz ze związanymi z nimi składnikami uposażenia w ich aktualnej wysokości,
na poparcie powyższego przywołała wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 lutego 2020 r. (sygn. akt II SA/Wa 2532/19);
2) prawa procesowego, które miało wpływ na niniejszą sprawę, tj.: art. 6, 7, 8 i 12 Kpa., poprzez:
a) brak wiedzy organu o wydanym wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny, pomimo tego, że pozostawał stroną postępowania i był poinformowany przez sąd
o wyznaczeniu posiedzenia niejawnego,
b) brak wydania decyzji bądź rozkazu personalnego o przywróceniu do służby pomimo złożonych pięciu wniosków strony,
c) rozpoznanie i wydanie postanowienia dopiero w stosunku do jednego z pięciu złożonych wniosków,
d) błędne pouczenie strony w wydanym postanowieniu,
co w konsekwencji powoduje stan niepewności w stosunku do wnioskodawcy, który do dnia składania niniejszego zażalenia nie zna swojej aktualnej sytuacji prawnej;
3) art. 61a § 2 Kpa. poprzez odmowę wszczęcia postępowania administracyjnego, podczas gdy nie zachodzą żadne uzasadnione przyczyny.
Wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz wykonanie prawomocnego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lutego 2023 r.
i poprzedzającego go prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 marca 2021 r. i tym samym:
1) przywrócenie do służby wnioskodawcy;
2) na podstawie art. 46 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej określenie daty przywrócenia do służby;
3) wskazanie stanowiska, na które to przywrócenie nastąpiło wraz ze związanymi z nim składnikami uposażenia w ich aktualnej wysokości (w tym m.in, dodatek stołeczny lub za wysługę) oraz należnymi świadczeniami pieniężnymi,
MSWiA pismem z 29 września 2023 r., działając na podstawie art. 65 § 1 Kpa., przekazał złożony przez wnioskodawcę środek odwoławczy KGSG,
do załatwienia zgodnie z właściwością.
W uzasadnieniu wymienionego na wstępie postanowienia z [...] października 2023 r. KGSG wyjaśnił, że właściwość do rozpatrzenia wniesionego w niniejszym postępowaniu środka odwoławczego została określona przez MSWiA, który w piśmie z 29 września 2023 r., szczegółowo uzasadnił zasadność powyższego.
W ocenie organu wniosek o wydanie decyzji administracyjnej o przywróceniu wnioskodawcy do służby w Straży Granicznej, nie stanowi podstawy wszczęcia postępowania administracyjnego, a w konsekwencji wydania wnioskowanej decyzji administracyjnej w przedmiocie przywrócenia do służby w Straży Granicznej lub decyzji odmownej. Podstawę przywrócenia do służby w Straży Granicznej stanowi bowiem prawomocny wyrok, w wyniku którego z obrotu prawnego usunięto rozstrzygnięcia dotyczące zwolnienia wnioskodawcy ze służby. Z chwilą wydania wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny, skutek w postaci przywrócenia
do służby nastąpił z mocy prawa.
Niezależnie od powyższego organ zaznaczył, że kompetencja organu
do załatwienia sprawy w postaci decyzji administracyjnej, musi wynikać z normy materialnoprawnej. Podkreślenia wymaga, że przepisy ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej, w art. 46 ust. 1 regulują okoliczności, w których następuje przywrócenie do służby w Straży Granicznej, a ich kształt wskazuje,
że przywrócenie następuje z mocy prawa. W konsekwencji brak jest w ustawie pragmatycznej normy prawnej obligującej przełożonego właściwego w sprawach osobowych do wydania decyzji o przywróceniu funkcjonariusza do służby
w okolicznościach, o których mowa w art. 46 ust. 1. Istnienie tego typu normy skutkowałoby koniecznością orzekania w drodze decyzji administracyjnej o skutku, który powstaje z mocy prawa, w następstwie orzeczenia właściwego sądu. Wobec powyższego za odmową wszczęcia postępowania w przedmiocie wydania decyzji administracyjnej o przywróceniu wnioskodawcy do służby w Straży Granicznej, przemawia również brak podstawy materialnoprawnej upoważniającej organ
do wydania takiego rozstrzygnięcia.
Jak wskazuje orzecznictwo sądów administracyjnych w tożsamych sprawach
z zakresu pragmatyki służb mundurowych, tu cyt.: "przywrócenie funkcjonariusza
do służby następuje z mocy prawa, z datą prawomocności wyroku uchylającego decyzję zwolnieniową. Jeżeli w takiej sytuacji reaktywacja stosunku służbowego następuje z mocy prawa, to oczywistym również jest, że samo przywrócenie do służby nie zależy od woli policjanta czy organów Policji, ani nie wymaga podejmowania przez nich w tym konkretnym zakresie jakichkolwiek działań. Przepisy ustawy o Policji nie wprowadzają żadnych rozwiązań, od spełnienia których uzależnione byłoby przywrócenie do służby. Nie dają też jakichkolwiek podstaw do wydawania decyzji o przywróceniu do służby" (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 czerwca 2014 r., sygn. akt I OSK 1409/13).
Organ podkreślił, że orzecznictwo dotyczące przedmiotu sprawy jednoznacznie dokonuje rozgraniczenia przywrócenia do służby, od jej faktycznego podjęcia i pełnienia, a w konsekwencji ustalenia uposażenia i innych świadczeń pieniężnych należnych przywróconemu do służby funkcjonariuszowi.
Przywrócenie uzależnione jest od spełnienia określonych w art. 46 ust. 1 i 2 ustawy pragmatycznej przesłanek i nie wymaga wydania w tym przedmiocie rozstrzygnięcia właściwego organu Straży Granicznej. Natomiast ustalenie należnych funkcjonariuszowi składników uposażenia, uzależnione jest od określenia warunków pełnienia tej służby i potwierdzenia możliwości faktycznego dopuszczenia
do pełnienia tej służby. Uwzględniając fakt, że wnioskodawca pozostawał poza służbą od dnia [...] maja 2020 r., przed określeniem warunków pełnienia służby,
w pełni uzasadnionym jest, w trybie art. 44 ust. 1 ustawy z dnia 12 października
1990 r. o Straży Granicznej, ustalenie zdolności fizycznej i psychicznej do pełnienia tej służby. Wnioskodawcę skierowano zatem do komisji lekarskiej celem ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej do pełnienia służby. Dopiero po orzeczeniu przez właściwą komisję lekarską w powyższym zakresie, będzie możliwe dopuszczenie wnioskodawcy do służby, o czym informowano ustanowionego w sprawie pełnomocnika.
Przyjęty przez organ tryb postępowania znajduje poparcie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wskazał, tu cyt.: "w przypadku przywrócenia policjanta do służby z mocy prawa i zgłoszenia przez niego gotowości niezwłocznego jej podjęcia organ jest zobowiązany do przeprowadzenia procedury zmierzającej do ustalenia, czy może być on do niej dopuszczony, a następnie mianowany na stanowisko równorzędne. Dla określenia czy policjant nadal spełnia warunki do pełnienia służby w tej formacji niezbędne jest m.in. skierowanie go na badania lekarskie w celu oceny zdolności fizycznych i psychicznych, a także przeprowadzenie postępowania sprawdzającego określonego w przepisach
o ochronie informacji niejawnych. Organ po stwierdzeniu, że policjant może być dopuszczony do służby wydaje rozkaz personalny, w którym określa m.in. stanowisko służbowe, na którym przywrócony policjant ma pełnić służbę. Jak wyżej wskazano prawo policjanta do uposażenia powstaje z dniem podjęcia służby, chyba że po zgłoszeniu do służby zaistniały okoliczności usprawiedliwiające niepodjęcie tej służby" (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 stycznia 2016 r., sygn. akt I OSK 1302/15).
Z kolei w wyroku z dnia 28 czerwca 2018 r. Naczelny Sąd Administracyjny
w analogicznym stanie prawnym z zakresu pragmatyki policyjnej wskazał, tu cyt.: "policjant przywrócony do służby z mocy prawa, który w zakreślonym terminie zgłosił gotowość niezwłocznego jej podjęcia, może zostać do niej dopuszczony dopiero po przeprowadzeniu przez organ stosownej procedury zmierzającej do ustalenia, czy spełnia on przesłanki do pełnienia służby w Policji. Następnie organ, w zależności
od jej wyników, nie dopuszcza policjanta do służby i rozwiązuje stosunek służbowy, bądź dopuszcza do służby i wydaje rozkaz personalny określający stopień
i stanowisko służbowe umożliwiając podjęcie służby. Zgłoszenie przez policjanta gotowości do pełnienia służby, którego celem jest faktyczne jej wykonywanie, jest niewystarczające do dopuszczenia do służby". W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego przywrócenie do służby i dopuszczenie do służby są odrębnymi instytucjami prawnymi, których nie można utożsamiać.
Organ podkreślił, że orzecznictwo sądów administracyjnych dotyczące pragmatyki służbowej funkcjonariuszy Policji ma zastosowanie również w niniejszej sprawie, ze względu na fakt, analogicznego brzmienia art. 42 ustawy z dnia
6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2023 r. poz. 171 ze zm.) oraz art. 46 ustawy
z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz.U. z 2023 r. poz. 1080
ze zm.). Wobec powyższego nie zgodził się z argumentem pełnomocnika wnioskodawcy, że niniejszą sprawę należy odnosić jedynie do komentarzy
i orzecznictwa wydanego stricte w oparciu o przepisy ustawy o Straży Granicznej.
Organ wyjaśnił, że przełożony właściwy w sprawach osobowych realizując wynikający z art. 9 Kpa. obowiązek informowania stron, kilkukrotnie informował pełnomocnika wnioskodawcy o instytucji przywrócenia do służby oraz podstawach prawnych działania organu i poglądzie doktryny na powyższe zagadnienia. Z tego samego względu spełniona została również dyspozycja art. 8 Kpa..
Na uwzględnienie nie zasługują również, zdaniem organu, zarzuty
w przedmiocie naruszenia prawa procesowego, w postaci art. 6, 7 i 12 Kpa..
Wbrew twierdzeniu wnioskodawcy, w toczącym się postępowaniu
w przedmiocie zwolnienia ze służby stałej, KGSG nie był organem, który występował przed sądami obu instancji. Organem w tej sprawie był MSWiA. Dopiero w wyniku przekazania dokumentacji przez organ II instancji KGSG, możliwym stało się podjęcie działania zmierzającego do urzeczywistnienia rozstrzygnięcia Naczelnego Sądu Administracyjnego. Natomiast dalszy tryb postępowania pozostaje uzależniony od wyniku ustaleń poczynionych przez autonomiczny w stosunku do przełożonego organ, tj. komisję lekarską podległą ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych.
Ponadto, organ wielokrotnie wskazywał różnice pomiędzy instytucją przywrócenia do służby oraz instytucją faktycznego dopuszczenia do pełnienia tejże służby. Powyższa teza wynika z utrwalonego poglądu sądownictwa administracyjnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 czerwca 2018 r. sygn. akt I OSK 1742/16). Przywrócenie wnioskodawcy nastąpiło
z mocy prawa, na podstawie prawomocnego orzeczenia sądu. Przełożony właściwy w sprawach osobowych, nie może dopuścić wnioskodawcy do służby dopóki, posiadająca wyłączną właściwość komisja lekarska podległa ministrowi spraw wewnętrznych i administracji, nie określi jego zdolności fizycznej i psychicznej
do służby.
Mając na uwadze nieostry charakter sformułowania innych uzasadnionych przyczyn, o którym mowa w art. 61a § 1 Kpa., KGSG wskazał, że zgodnie
z wyrażonym poglądem judykatury do przyczyn tych zalicza się m.in. oczywisty brak podstaw prawnych do wydania w jego toku decyzji załatwiającej wniesione żądanie (por. wyrok NSA z 22 lipca 2014 r., sygn. akt I OSK 1635/14). Z analizy literatury przedmiotu wynika również, że do innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania zaliczyć należy bezprzedmiotowość wniosku (por. P. M. Przybysz, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2023).
Konkludując organ stwierdził, że podanie przedłożone przez pełnomocnika wnioskodawcy, nie stanowi podstawy wszczęcia postępowania administracyjnego,
a w konsekwencji wydania wnioskowanej decyzji administracyjnej w przedmiocie przywrócenia do służby w Straży Granicznej lub decyzji odmownej.
Skarżący, reprezentowany przez adwokata, wywiódł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie KGSG z [...] października 2023 r. Zarzucił:
1) rażące naruszenie art. 15 Kpa. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 Kpa. poprzez rozpoznanie zażalenia przez ten sam organ - KGSG, który wydał poprzedzające postanowienie w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego,
z naruszeniem zasady dwuinstancyjności postępowania, co winno skutkować stwierdzeniem nieważności postępowania w trybie art. 156 § 1 pkt 2 Kpa.,
2) rażące naruszenie art. 61a § 1 Kpa. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 Kpa. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, przejawiające się w utrzymaniu w mocy postanowienia odmawiającego wszczęcia postępowania administracyjnego, gdy nie zaistniały żadne uzasadnione podstawy do odmowy wszczęcia postępowania,
a postanowienie wydał ten sam organ - KGSG, co winno skutkować stwierdzeniem nieważności w trybie art. 156 § 1 pkt 1 i 2 Kpa.,
3) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 46 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej, poprzez błędną jego wykładnię, a w konsekwencji błędne zastosowanie polegające na przyjęciu, że skarżący został przywrócony do służby z mocy prawa,
4) naruszenie prawa procesowego, tj. art. 7, 77 § 1, 80 Kpa. polegające
na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego
i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym poprzez braku wiedzy organu o zapadłym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie skarżącego, pomimo tego że organ był stroną postępowania i był informowany przez Sąd o wyznaczeniu posiedzenia niejawnego; niewydaniu decyzji o przywróceniu do służby skarżącego pomimo wniosków pełnomocnika skarżącego; wydaniu zaskarżonego postanowienia dopiero w stosunku do jednego z wniosków pełnomocnika; wydaniu postanowienia jako organu odwoławczego w świetle art. 138 § 1 pkt 1 Kpa., gdy KGSG nie był wyższym organem odwoławczym.
Wobec tak sformułowanych zarzutów wniesiono o zobowiązanie organu
do wydania decyzji w przedmiocie przywrócenia skarżącego do służby w Straży Granicznej w związku z wyrokiem z dnia 8 lutego 2023 r. Naczelnego Sądu Administracyjnego (sygn. akt III OSK 5414/21), na podstawie art. 46 ust. 1 ustawy
o Straży Granicznej. Ponadto, o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia, jak również o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W uzasadnieniu skargi rozwinięto argumentację przedstawioną na rzecz zawartych w niej zarzutów.
W odpowiedzi na skargę KGSG wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 2 i art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ) zwanej dalej p.p.s.a. sądy administracyjne powołane są do kontroli działalności administracji publicznej. Kontrola ta zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sprawowana pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, w świetle brzmienia art. 145 § 1 p.p.s.a., iż sądy te badają, czy kwestionowana decyzja nie uchybia przepisom prawa materialnego lub procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy albo dającym podstawę do wznowienia postępowania. Nadto badają, czy organ administracyjny nie dopuścił się uchybień skutkujących nieważnością decyzji, przy czym, jak głosi zapis zawarty w art. 134 § 1 tej ustawy, sądy administracyjne rozstrzygają w granicach danej sprawy, nie będąc jednak zawiązanymi zarzutami i wnioskami skargi, a zatem oceniają legalność decyzji również z urzędu. Przeprowadzona przez Sąd w niniejszej sprawie kontrola aktu administracyjnego we wskazanym wyżej aspekcie nie wykazała, aby zaskarżone postanowienia zostały wydane z naruszeniem prawa w stopniu obligującym do ich wyeliminowania z obrotu prawnego.
Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w rozpoznawanej sprawie było postanowienie Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] października 2023 r. nr [...], które utrzymywało w mocy postanowienie Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] sierpnia 2023 r. wydane na podstawie art. 61a kpa. ,a dotyczące wydania decyzji w przedmiocie przywrócenia do służby.
Wskazany przepis stanowi podstawę do wydania przez organ administracji publicznej postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. Ustawodawca wprowadził w tej regulacji dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Jedną z ich jest wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną. Przesłanką do wydania postanowienia w trybie art. 61a § 1 k.p.a. jest też zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania. Przyczyny te nie zostały w ustawie skonkretyzowane. Należy przez nie rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania; przykładowo, gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygnięcie lub, gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym.
Zgodzić się należy z organem, że w przedmiotowej sprawie zaistniały przesłanki odmowy wszczęcia postępowania z uwagi na brak materialnoprawnej podstawy do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym.
Wskazać bowiem należy, że skarżący A. M. rozkazem personalnym Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] kwietnia 2020 r. nr [...] został zwolniony ze służby. W wyniku wniesionego odwołania Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją nr [...] z [...] czerwca 2020 r. utrzymał w mocy rozkaz personalny organu.
Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 18 marca 2021 r. sygn.. akt II SA/Wa 1523/20, po rozpoznaniu skargi wnioskodawcy, uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymany nią w mocy rozkaz personalny KGSG. Powyższy wyrok został utrzymany w mocy przez Naczelny Sąd Administracyjny (III OSK 5414/21, który oddalił skargę kasacyjną MSWiA na orzeczenie Sądu
I instancji.
Reasumując należy zgodzić się z organem ,że w takiej sytuacji z mocy prawa na podstawie art. 46 ust.1 ustawy o Straży Granicznej nastąpiło przywrócenie skarżącego do służby , gdyż uchylono decyzję i rozkaz personalny o zwolnieniu skarżącego ze służby .Innymi słowy z chwilą wydania wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny skutek w postaci przywrócenia skarżącego do służby nastąpił z mocy prawa. W ocenie Sądu w tej sytuacji nie jest konieczne wydanie decyzji administracyjnej.
Zgodnie z treścią art. 46 ust.1 uchylenie lub stwierdzenie nieważności decyzji o zwolnieniu ze służby w Straży Granicznej z powodu jej niezgodności z prawem stanowi podstawę przywrócenia do służby na stanowisko równorzędne. Z przepisu art. 46 ust. 2 tej ustawy wynika, że jeżeli zwolniony funkcjonariusz w ciągu 7 dni od daty przywrócenia do służby nie zgłosi pisemnie gotowości niezwłocznego jej podjęcia, stosunek służbowy ulega rozwiązaniu.
Jak wynika z akt sprawy skarżący zgłosił gotowość powrotu do służby ,a organ podjął działania mające na celu umożliwienie powrotu skarżącego do służby kierując skarżącego na badania lekarskie do [...] rejonowej komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w warszawie. w celu ustalenia stanu zdrowia oraz zdolności fizycznej i psychicznej do służby.
W ocenie Sądu, która poparta jest ugruntowany orzecznictwem administracyjnym wydanym na tle pragmatyk policyjnych należy przyjąć, że w przypadku przywrócenia funkcjonariusz do służby z mocy prawa i zgłoszenia przez niego gotowości niezwłocznego podjęcia służby organ jest zobowiązany do przeprowadzenia procedury zmierzającej do ustalenia, czy może być on do niej dopuszczony, a następnie mianowania funkcjonariusza na stanowisko równorzędne. Dla określeni ,czy funkcjonariusz nadal spełnia warunki do pełnienia służby z mocy prawa niezbędnym w ocenie Sądu jest skierowanie funkcjonariusza na badania lekarskie w celu ustalenia stanu zdrowia oraz zdolności fizycznej i psychicznej do służby a także przeprowadzenie postepowania sprawdzającego określonego w przepisach o ochronie informacji niejawnej ,chyba ze otrzymane certyfikaty nie straciły ważności. Organ po ustaleniu zdolności do służby wydaje rozkaz personalny w którym wskazuje stanowisko służbowe na którym funkcjonariusz ma pełnić służbę.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy wskazać ,że wniosek peł. Skarżącego z dnia 31 lipca 2023 r. w przedmiocie wydania decyzji o przywróceniu do służby jest bezprzedmiotowy , gdyż jak wyżej wskazano przywrócenie do służby następuje z mocy prawa, nie stanowi on więc podstawy do wszczęcia postepowania administracyjnego, gdyż przywrócenie do służby nastąpiło z mocy prawa.
Biorąc powyższe pod rozwagę działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd skargę oddalił.