III OSK 2716/24

III OSK 2716/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-09-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-11-12
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Paweł Mierzejewski /sprawozdawca/
Rafał Stasikowski
Tamara Dziełakowska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne
Żołnierze zawodowi
Sygn. powiązane
II SA/Wa 2307/23 - Wyrok WSA w Warszawie z 2024-07-26
Skarżony organ
Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 184, art. 204 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 655
art. 137 ust. 1, art. 459 pkt 1, art. 460 us. 1, art. 815
Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Tamara Dziełakowska Sędziowie: Sędzia NSA Rafał Stasikowski Sędzia del. WSA Paweł Mierzejewski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 11 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 lipca 2024 r. sygn. akt II SA/Wa 2307/23 w sprawie ze skargi M.K. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia 6 października 2023 r. nr 2644/DSS w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pieniężnego przysługującego przez okres jednego roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od M.K. na rzecz Ministra Obrony Narodowej 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 26 lipca 2024 r., sygn. akt II SA/Wa 2307/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: "WSA w Warszawie" albo "Sąd pierwszej instancji"), po rozpoznaniu skargi M.K. (dalej: "żołnierz", "skarżący" albo "skarżący kasacyjnie") na decyzję Ministra Obrony Narodowej (dalej "organ" albo "Minister") z dnia 6 października 2023 r. nr 2644/DSS w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pieniężnego przysługującego przez okres jednego roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej, oddalił skargę.
U podstaw wydanego wyroku legły następujące ustalenia oraz analiza prawna.
Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia 6 października 2023 r. nr 2644/DSS wydaną na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.), dalej jako "k.p.a.", w zw. z art. 459 pkt 1 i art. 460 ust. 1 i 5 oraz art. 458 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 2305), po rozpoznaniu wniesionego przez M.K. odwołania, utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w G. (dalej także: "organ pierwszej instancji") z dnia 24 lipca 2023 r. nr 612/2023 o odmowie przyznania świadczenia pieniężnego wypłacanego co miesiąc wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego żołnierzowi na ostatnio zajmowanym stanowisku.
W uzasadnieniu wydanej decyzji organ wskazał, że M.K. został zwolniony z zawodowej służby wojskowej w dniu 30 czerwca 2023 r. na mocy rozkazu personalnego Dyrektora Departamentu Kadr MON z dnia 14 kwietnia 2023 r. nr 1931/DK (pkt 3) wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez żołnierza zawodowego. W dniu 3 lipca 2023 r. żołnierz złożył do wojskowego organu emerytalnego w G. wniosek o wypłatę świadczenia pieniężnego, o którym mowa w art. 459 pkt 1 ustawy o obronie Ojczyzny, przysługującego z tytułu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej.
Organ pierwszej instancji w po rozpoznaniu wniosku, decyzją z dnia 24 lipca 2023 r. nr 612/2023 odmówił żołnierzowi prawa do przedmiotowego świadczenia pieniężnego.
W dniu 4 września 2023 r. (data stempla pocztowego) żołnierz złożył odwołanie, wnosząc o zmianę zaskarżonej decyzji i przyznanie świadczenia pieniężnego wypłacanego co miesiąc przez okres jednego roku w wysokości kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego żołnierzowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. Żołnierz przywołał przepisy art. 459 pkt 1 oraz art. 460 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny oraz podkreślił, że pełnił służbę w Straży Granicznej przez okres ponad 16 lat, a następnie bez jakiejkolwiek przerwy czasowej pełnił zawodową służbę wojskową przez okres 3 lat i 5 miesięcy. W jego ocenie, dokonując analizy przywołanych wyżej przepisów ustawy o obronie Ojczyzny oraz stanu faktycznego sprawy, Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w G. dokonał błędnej interpretacji i wadliwego zastosowania przepisów, co miało wpływ na wydanie decyzji odmawiającej wypłaty przedmiotowego świadczenia pieniężnego.
Minister, uzasadniając utrzymanie w mocy zaskarżonego rozstrzygnięcia, podał, że na podstawie art. 459 pkt 1 ustawy o obronie Ojczyzny żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej niezależnie od odprawy, o której mowa w art. 458 powołanej ustawy, przysługuje przez okres jednego roku po zwolnieniu ze służby wypłacane co miesiąc świadczenie pieniężne w wysokości kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego w ostatnim dniu pełnienia służby. Zgodnie z art. 460 ust. 1 ustawy powyższe świadczenie pieniężne przysługuje żołnierzowi, z zastrzeżeniem art. 460 ust. 2-4 tej ustawy, który pełnił nieprzerwanie zawodową służbę wojskową przez okres co najmniej 15 lat, do którego dolicza się okres służby w formacjach, o których mowa w art. 137 ust. 1 m.in. w Straży Granicznej. W przypadkach wskazanych w art. 460 ust. 2 ustawy o obronie Ojczyzny, przedmiotowe świadczenie przysługuje również żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej, który pełnił zawodową służbę wojskową przez okres krótszy niż 15 lat. W przedmiotowej sprawie takie przypadki nie zaistniały. Ponadto, stosownie do treści art. 460 ust. 5 świadczenie pieniężne, nie przysługuje żołnierzowi w przypadkach, o których mowa w art. 458 ust. 5, tj. wskutek wypowiedzenia przez żołnierza stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, jeżeli pełnił on zawodową służbę wojskową przez okres krótszy niż 10 lat.
Organ odnotował, że z dokumentacji (odpisu przebiegu służby wojskowej oraz świadectwa służby wystawionego: przez Dowódcę Brygady Lotnictwa Marynarki Wojennej oraz Komendanta Morskiego Oddziału Straży Granicznej) M.K. pełnił:
a) czynną służbę wojskową od 7 sierpnia 2000 r. do 20 listopada 2002 r., tj. przez 2 lata, 3 miesiące i 14 dni,
b) służbę w Straży Granicznej od 1 października 2003 r. do 31 stycznia 2020 r., tj. przez 16 lat i 4 miesiące,
c) zawodową służbę wojskową od 1 lutego 2020 r. do 30 czerwca 2023 r., tj. przez 3 lata i 5 miesięcy.
Z wyciągu z rozkazu personalnego Dyrektora Departamentu Kadr MON z dnia 14 kwietnia 2023 r. nr 1931/DK (pkt 3) wynika, że M.K. z zawodowej służby wojskowej został zwolniony i przeniesiony do pasywnej rezerwy wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez żołnierza zawodowego z terminem wypowiedzenia upływającym 30 czerwca 2023 r. W związku z powyższym żołnierz legitymuje się ponad 19-letnim nieprzerwanym okresem służby, na który składa się okres służby w Straży Granicznej (16 lat i 4 miesiące) oraz okres zawodowej służby wojskowej (3 lata i 5 miesięcy). Żołnierz pełnił zawodową służbę wojskową wyłącznie przez okres 3 lat i 5 miesięcy, (od 1 lutego 2020 r. do 30 czerwca 2023 r.).
Minister zaznaczył, że pojęcie "okres" użyte w art. 460 ust. 1 i art. 458 ust. 5 ustawy o obronie Ojczyzny nie zostało zdefiniowane w sposób odmienny niż wynika to z jego powszechnego rozumienia. Należy je rozumieć jako czas trwania czegoś, przedział czasowy. Tak więc organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił zarówno łączny okres służby z uwzględnieniem art. 137 ust. 1, jak i okres służby wskazany w art. 460 ust. 5 w zw. z art. 458 ust. 5 ustawy. W konsekwencji, ponieważ M.K. pełnił zawodową służbę wojskową przez okres krótszy niż 10 lat, to należy uznać, że nie jest uprawniony do przedmiotowego świadczenia pieniężnego. Zdaniem Ministra, w przedmiotowej sprawie ma zastosowanie art. 460 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny oraz fakt, że to wnioskodawca wypowiedział stosunek służbowy - art. 460 ust. 5 w zw. z art. 458 ust. 5 ustawy o obronie Ojczyzny. Prawidłowa wykładnia przepisów dotyczących świadczenia pieniężnego, wymaga w pierwszym rzędzie rekonstrukcji normy prawnej, a ta obejmuje szereg przepisów. Tym samym musi ona obejmować całość przepisów łącznie, a nie odrębnie poszczególne przepisy. Już sama wykładnia językowa prowadzi do wniosku, że osoba wnioskująca o przyznanie świadczenia pieniężnego musi spełnić wymóg pełnienia zawodowej służby wojskowej przez okres nie krótszy niż 10 lat. Przepisy (art. 460 ust. 5 w zw. z art. 458 ust. 5) wprost wskazują na okres zawodowej służby wojskowej, a nie na jakikolwiek inny rodzaj służby wojskowej czy też służby w innych formacjach. Gdyby ustawodawca nie chciał wskazać konkretnie okresu tego rodzaju służby wojskowej, to w ogóle zrezygnowałby z regulacji art. 460 ust. 5 ustawy o obronie Ojczyzny albo posłużyłby się innym określeniem. Jednak ustawodawca dla potrzeb świadczenia, o którym mowa w art. 459 pkt 1 ustawy o obronie Ojczyzny utrzymał przewidziany w art. 94 ust. 5 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2022, poz. 536) wymóg legitymowania się nie krótszym niż 10 lat okresem zawodowej służby wojskowej. Treść art. 460 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny w istocie odpowiada treści art. 96 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, pozwalając jedynie dodatkowo doliczyć okres służby w innych formacjach.
Organ zaznaczył, że w dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnych wymóg legitymowania się przez osobę zainteresowaną okresem 15 lat nieprzerwanej służby wojskowej, w tym co najmniej 10 lat zawodowej służby wojskowej, nie budził wątpliwości interpretacyjnych. Praktyka orzecznicza w zakresie konieczności spełnienia tego warunku potwierdza prawidłowość przedstawionej przez organ interpretacji aktualnie obowiązujących przepisów. Dla przykładu w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 kwietnia 2011 r.; sygn. I OSK 1864/10, wskazano, że pojęcie "zawodowej służby wojskowej" występuje w dwóch znaczeniach, a mianowicie "czynnej służby wojskowej" w rozumieniu art. 94 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (obecny art. 458 ust. 3) i "zawodowej służby wojskowej" zgodnej z definicją żołnierza zawodowego (art. 6 pkt 1 tej ustawy). W przeciwnym wypadku bowiem, nigdy nie miałaby zastosowania przesłanka negatywna wynikająca z art. 96 ust. 4 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (obecny art. 460 ust. 5). W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny stanął na stanowisku, że przepis art. 94 ust. 3 ma odpowiednie zastosowanie do obliczania terminu piętnastu lat, o którym mowa w art. 96 ust. 1 (obecny art. 460 ust. 1), natomiast nie ma on zastosowania do obliczania terminu dziesięciu lat, wskazanego w art. 94 ust. 5 cytowanej ustawy (obecny art. 458 ust. 5). W rezultacie, świadczenie pieniężne, o którym mowa w art. 95 pkt 1, przysługuje żołnierzowi, który nieprzerwanie pozostawał w czynnej służby wojskowej przynajmniej przez okres piętnastu lat, z tego przynajmniej przez dziesięć lat w zawodowej służbie wojskowej, o ile oczywiście spełnił pozostałe przesłanki przyznania tego świadczenia.
Minister podkreślił, że analogiczny pogląd, w zakresie przyznawania prawa do przedmiotowego świadczenia pieniężnego na podstawie art. 459 ust. 1 obowiązującej ustawy o obronie Ojczyzny znalazł swoją akceptację w orzeczeniach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 lutego 2023 r., sygn. akt II SA/Wa 2066/22 oraz z dnia 5 czerwca 2023 r., sygn. akt II SA/Wa 2038/22.
Ponadto według Ministra przyjęcie wykładni zaproponowanej przez żołnierza prowadziłoby do nadmiernego uprzywilejowania żołnierzy zawodowych posiadających okresy służby w innych formacjach mundurowych względem pozostałych żołnierzy, którzy tę służbę pełnili wyłącznie w Siłach Zbrojnych RP, bowiem w ich przypadku nadal wiążący byłyby wymóg posiadania 15 lat nieprzerwanej służby wojskowej, w tym przynajmniej 10 lat zawodowej służby wojskowej. Trudno bowiem uznać, aby ustawodawca wymagał posiadania 10-letniego okresu zawodowej służby wojskowej od żołnierzy zawodowych, legitymujących się wyłącznie służbą wojskową, natomiast w przypadku żołnierzy posiadających okresy służby w innych formacjach przyznawał prawo do spornego świadczenia pieniężnego, bez uwzględnienia powyższej przesłanki negatywnej mimo, że okresy tej służby były sprawowane na rzecz innych podmiotów niż Siły Zbrojne RP. W ocenie Ministra taka wykładnia przepisów prowadziłaby do naruszenia konstytucyjnej zasady równości, która wszystkim podmiotom charakteryzującym się daną cechą wspólną zapewnia równe traktowanie. Omawiana regulacja wprowadza przywileje dla określonych grup podmiotów i już z tego powodu ich interpretacja nie może odbywać się z pominięciem kontekstu systemowego, jeśli chodzi o przyjęte metody wykładni, oraz kontekstu społecznego, jeśli chodzi o względy sprawiedliwości i równości.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na wyżej wskazaną decyzję Ministra Obrony Narodowej M.K. wniósł o uchylenie wydanych w sprawie decyzji, zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, a także o zobowiązanie organu, na podstawie art. 145a § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), dalej jako "P.p.s.a.", do wydania w określonym terminie decyzji lub postanowienia, wskazując sposób załatwienia sprawy lub jej rozstrzygnięcie.
Zaskarżonemu rozstrzygnięciu skarżący zarzucił naruszenie:
1. przepisów postępowania, tj.:
a) art. 6 k.p.a., poprzez wydanie decyzji wbrew zasadzie praworządności wynikającej z ww. przepisu i dokonanie interpretacji praw przysługujących żołnierzowi zawodowemu przy zastosowaniu niedozwolonej analogii, dywagacji i domniemań, których skutkiem jest błędna i niedopuszczalna wykładnia przepisów prawa materialnego, prowadząca do tego, że odmówiono mu prawa do świadczenia pieniężnego w wysokości uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, przysługującego przez okres 1 roku po zwolnieniu ze służby wojskowej wynikającego z przepisów ustawy o obronie Ojczyzny, które to prawo powinno mu zostać przyznane;
b) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez zaniechanie podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a w szczególności nieprzeprowadzenie wszechstronnego i wyczerpującego rozpatrzenia zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, dokonanie jego oceny w sposób dowolny i wybiórczy, co doprowadziło do niezasadnego przyjęcia, że nie przysługuje mu prawo do świadczenia pieniężnego w wysokości uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, przysługującego przez okres 1 roku po zwolnieniu ze służby wojskowej, podczas gdy wszechstronna i wyczerpująca, oparta na zasadach logicznego rozumowania, wskazaniach wiedzy i doświadczenia życiowego, analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego prowadzi do przeciwstawnego wniosku, tj. ustalenie, że przysługuje mu prawo do świadczenia pieniężnego w wysokości uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, przysługującego przez okres 1 roku po zwolnieniu ze służby wojskowej;
c) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez zaniechanie podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a w szczególności nieprzeprowadzenie wszechstronnego i wyczerpującego rozpatrzenia zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, dokonanie jego oceny w sposób dowolny i wybiórczy, co doprowadziło do niezasadnego przyjęcia, że nie posiada odpowiednio długoletniej służby wojskowej implikującej do prawa do świadczenia pieniężnego w wysokości uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, przysługującego przez okres 1 roku po zwolnieniu ze służby wojskowej pomimo dyspozycji przepisów ustawy o obronie Ojczyzny wskazującego jednoznacznie na ciągłość jego służby oraz na zrównanie służby w Straży Granicznej z zawodową służbą wojskową;
d) art. 8 k.p.a., poprzez brak pogłębienia zaufania obywateli do organów administracji publicznej, poprzez nieprzeprowadzenie praworządnego i sprawiedliwego postępowania, które wyraża się w dokładnym zbadaniu okoliczności sprawy, ustosunkowaniu się do żądań stron oraz przede wszystkim uwzględnieniu w decyzji zarówno interesu społecznego, jak i słusznego interesu obywateli, co w niniejszym postępowaniu zostało pominięte; jak również poprzez arbitralne ograniczanie jego praw podmiotowych i pominięcie konieczności maksymalnego ukształtowania ekspektatywy prawa do świadczenia pieniężnego w wysokości uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, przysługującego przez okres 1 roku po zwolnieniu ze służby wojskowej, tzn. ekspektatywy spełniającej zasadniczo wszystkie przesłanki ustawowe nabycia tego prawa bez względu na stosunek do nich i subiektywne odczucie organu;
e) naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., polegające na bezzasadnym utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji w sprawie odmowy prawa do świadczenia pieniężnego w wysokości uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, przysługującego przez okres 1 roku po zwolnieniu ze służby wojskowej w sytuacji, gdy prawidłowe było uchylenie przedmiotowej decyzji i orzeczenie o przyznaniu mu prawa do ww. świadczenia pieniężnego;
2. przepisów prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie, tj.:
a) art. 459 pkt 1 w zw. z art. 460 ust. 1 w zw. z art. 458 ust. 3 ustawy o obronie Ojczyzny, poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej nie przysługuje prawo do świadczenia- pieniężnego w wysokości uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, przysługującego przez okres 1 roku po zwolnieniu ze służby wojskowej, podczas gdy z ww. przepisów jednoznacznie wynika, ze przysługuje mu ww. prawo i w dniu upływu okresu wypowiedzenia i zwolnienia z zawodowej służby wojskowej spełniał wszelkie przesłanki uprawniające go do otrzymania przedmiotowego świadczenia pieniężnego;
b) art. 458 ust. 5 i 6 ustawy o obronie Ojczyzny, poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że nie spełnia wymagań wynikających z tego przepisu i uznanie, że pełnił zawodową służbę wojskową przez okres krótszy niż 10 lat, podczas gdy z prawidłowego ustalenia znaczenia normy prawnej w zestawieniu z pozostałymi przepisami, na które powołuje się Minister oraz które pominął, jednoznacznie wynika, że pełnił nieprzerwaną zawodową służbę wojskową przez okres 19 lat i 9 miesięcy, a służba w innej formacji mundurowej jest równoznaczna z pełnieniem zawodowej służby wojskowej w rozumieniu tegoż przepisu;
c) art. 137 ust. 2 w zw. z art. 815 ustawy o obronie Ojczyzny, poprzez jego pominięcie i niezastosowanie co doprowadziło do błędnego uznania, że nie posiada ponad 10 letniego okresu służby wojskowej co doprowadziło do niezasadnej odmowy przyznania przedmiotowego świadczenia;
d) art 815 ustawy o obronie Ojczyzny, poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, w której to zgodnie z tym przepisem w zw. z art. 137 ust. 2 ustawy wynika, że w sytuacji w której żołnierz zawodowy pełnił służbę w innych formacjach mundurowych przed wejściem w życie ustawy zachowuje ciągłość zawodowej służby wojskowej, a tym samym jest ona równoznaczna ze służbą wojskową, w sytuacji gdy przy zastosowania tego przepisu organy obu instancji powinny uznać ciągłość zawodowej służby wojskowej w całości, a nie fragmentarycznie, a także uznać ponad 19-letni staż służby i przyznać mu prawo do przedmiotowego świadczenia pieniężnego zgodnie z art. 459 pkt 1 ustawy;
e) art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, tj. nieuwzględnienie zasady demokratycznego państwa prawnego, a w szczególności wynikających z niej dyrektyw zaufania obywateli do państwa i prawa, w sytuacji, gdy organy władzy administracyjnej orzekając naruszył jego prawa w zakresie prawa do świadczenia pieniężnego w wysokości uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, przysługującego przez okres 1 roku po zwolnieniu ze służby wojskowej poprzez odmowę przyznania, podczas gdy z obowiązujących przepisów prawa wynika, że świadczenie to powinno być mu przyznane i wypłacone.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie opisanym na wstępie wyrokiem oddalił wniesioną skargę.
W uzasadnieniu wydanego wyroku Sąd pierwszej instancji wskazał, że świadczenie pieniężne należne przez okres jednego roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej przysługuje żołnierzowi, który pełnił nieprzerwanie zawodową służbę wojskową przez okres co najmniej 15 lat. Do okresu zawodowej służby wojskowej zalicza się okresy pełnienia nieprzerwanej czynnej służby wojskowej, do którego zalicza się okresy służby w formacjach, o których mowa w art. 137 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny - Policji, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Więziennej, Straży Marszałkowskiej, Służby Celno-Skarbowej, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Wywiadu Wojskowego, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego z wyłączeniem okresów zawieszenia w czynnościach służbowych lub tymczasowego aresztowania (art. 459 ust. 1 i art. 460 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny). W przypadku zwolnienia ze służby wojskowej wskutek wypowiedzenia stosunku służbowego przez żołnierza zawodowego ustawodawca wprowadził w art. 458 ust. 5 w zw. z art. 460 ust. 5 ustawy o obronie Ojczyzny nie tylko kryterium posiadania nieprzerwanego 15-letniego okresu służby wojskowej oraz możliwość doliczenia pełnienia służby w innych formacjach mundurowych, ale również warunek, że w tym 15-letnim okresie służby żołnierz musi legitymować się nieprzerwanym 10-letnim okresem pełnienia zawodowej służby wojskowej. Okres ten liczy się od dnia powołania do zawodowej służby do dnia złożenia wypowiedzenia stosunku służbowego.
Za nieuzasadniony Sąd meriti uznał zarzut błędnego zastosowania art. 458 ust. 3 ustawy o obronie Ojczyzny, ponieważ przepis ten znajduje wyłącznie zastosowanie odpowiednie do określenia całego okresu służby (na etapie doliczania okresów służby). Natomiast zastosowanie wprost do ustalenia okresu pełnienia zawodowej służby wojskowej ma art. 458 ust. 5 ustawy o obronie Ojczyzny, z uwagi na stosowne odesłanie zawarte w art. 460 ust. 5 tej ustawy. W przeciwnym razie ust. 5 zostałby skonstruowany w inny sposób. Wskazywałby na wymóg legitymowania się co najmniej 10 letnim okresem zawodowej służby wojskowej (z uwzględnieniem okresów służby w innych formacjach mundurowych). Tak się jednak nie stało, ustawodawca w ust. 3 i 5 nie bez przyczyny posłużył się pojęciem "okresu zawodowej służby wojskowej" jako ogólnego okresu trwania stosunku służbowego i "pełnienia zawodowej służby wojskowej" – konkretnego stosunku służbowego w ramach zawodowej służby wojskowej. Zatem w przypadku przedmiotowego świadczenia ustawodawca nie postawił znaku równości pomiędzy okresem pełnienia zawodowej służby wojskowej a okresem pełnienia służby w innej formacji. Okres pełnienia przez skarżącego służby wojskowej wynosi ponad 19 lat (suma okresów czynnej, zawodowej służby wojskowej oraz służby w Straży Granicznej). Jednak okres zawodowej służby wojskowej pełnionej przez skarżącego to tylko 3 lata i 5 miesięcy (od 1 lutego 2020 r. do 30 czerwca 2023 r.), zatem brak jest wymaganego przepisami okresu co najmniej 10 lat zawodowej służby wojskowej.
Sąd meriti podniósł, że mając na uwadze, iż skarżący został zwolniony z zawodowej służby wojskowej wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej i nie legitymuje się co najmniej 10 - letnim nieprzerwanym okresem zawodowej służby wojskowej, przedmiotowe świadczenie pieniężne jemu nie przysługuje. W świetle art. 459 pkt 1, art. 460 ust.1 i art. 458 ust. 5 ustawy o obronie Ojczyzny, skarżący nie spełnia przesłanek do przyznania spornego świadczenia pieniężnego.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 137 ust. 2 w zw. z art. 815 ustawy o obronie Ojczyzny, Sąd pierwszej instancji wskazał, że przepisy te mają charakter odpowiednio ogólnego przepisu regulującego przeniesienie do zawodowej służby wojskowej funkcjonariusza innej służby mundurowej, a także przepisu przejściowego, pozwalającego zachować ciągłość służby w przypadku osób powołanych do zawodowej służby wojskowej przed wejściem w życie ustawy o obronie Ojczyzny. Zatem art. 815 ustawy o obronie Ojczyzny nie powoduje wyłączenia zastosowania negatywnej przesłanki nabycia świadczenia określonej w art. 460 ust. 5. Tym samym należy uznać, że organy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego i stwierdziły brak uprawnienia skarżącego do świadczenia, o którym mowa w art. 460 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny.
W ocenie Sądu pierwszej instancji organy nie naruszyły także przepisów postępowania, tj. art. 6, art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Organy w sposób dostatecznie precyzyjnie wyjaśniły bowiem w uzasadnieniu dlaczego uznały, że przedmiotowe świadczenie pieniężne skarżącemu nie przysługuje. Stan faktyczny sprawy, w tym w szczególności przebieg służby wojskowej i służby w innych formacjach mundurowych wynika z dokumentów i nie jest sporny. Skarżący nie zgłaszał dodatkowych wniosków dowodowych oraz nie zakwestionował wiarygodności dowodów. Zarówno decyzja organu pierwszej, jak i drugiej instancji zawiera zarówno uzasadnienie faktyczne, jak i uzasadnienie prawne, w stopniu spełniającym wymagania określone przez art. 107 § 3 k.p.a. Zdaniem Sądu pierwszej instancji skarżący oparł je o sporne rozumienie przepisów ustawy o obronie Ojczyzny regulujących kwestie przyznania przedmiotowego świadczenia pieniężnego. Nie wyjaśnił na czym naruszenia te miały polegać, jednocześnie każdorazowo wskazując konsekwencje w sferze prawa materialnego, a zatem podniesione zarzuty naruszenia prawa procesowego, należy uznać w istocie za powielenie niezasadnych zarzutów w zakresie naruszenia prawa materialnego.
Zdaniem Sądu meriti ta sama sytuacja dotyczy naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., bowiem skarżący zarzut ten oparł jedynie na stwierdzeniu, że organ odwoławczy bezzasadnie utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, a prawidłowe postępowanie powinno polegać na uchyleniu przedmiotowej decyzji i orzeczeniu o przyznaniu skarżącemu przedmiotowego świadczenia pieniężnego.
Co do zarzutu naruszenia art. 8 k.p.a. Sąd meriti podniósł, że decyzja o przyznaniu uprawnień do powyższego świadczenia pieniężnego jest tzw. decyzją związaną, którą wydaje się wtedy, gdy norma prawa przewiduje w określonym stanie faktycznym obowiązek wydania przez organ decyzji o określonej treści. Natomiast uwzględnienie interesu społecznego i słusznego obywateli możliwe jest jedynie w sytuacji, gdy organowi administracyjnemu przysługuje tzw. uznanie administracyjne. W rozpoznawanej sprawie obowiązujące przepisy nakazują wojskowemu organowi emerytalnemu określony sposób postępowania. Zatem organ pierwszoinstancyjny nie dysponował luzem decyzyjnym umożliwiającym uwzględnienie słusznego interesu strony i przyznanie spornego świadczenia pieniężnego wbrew obowiązującym przepisom (wskazano wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 grudnia 2020 r.; sygn. akt I OSK 1936/20).
Reasumując Sąd meriti stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W związku z tym zarzuty i wnioski skargi nie zasługiwały na uwzględnienie.
Skargę kasacyjną od opisanego wyroku WSA w Warszawie wywiódł skarżący, zaskarżając wydany wyrok w całości.
Zaskarżonemu wyrokowi skarżący kasacyjnie zarzucił:
I. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w rozumieniu art. 174 pkt 2 P.p.s.a., a mianowicie:
a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a., poprzez odmowę uchylenia zaskarżonej decyzji i oddalenie skargi w sytuacji, gdy doszło do naruszenia art. 459 pkt 1 w związku z art. 460 ust. 1 w zw. z art. 458 ust. 3 ustawy o obronie Ojczyzny, poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że skarżącemu kasacyjnie zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej nie przysługuje prawo do świadczenia pieniężnego w wysokości uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, przysługującego przez okres I roku po zwolnieniu ze służby wojskowej, podczas gdy z ww. przepisów jednoznacznie wynika, że skarżącemu przysługuje ww. prawo i w dniu upływu okresu wypowiedzenia i zwolnienia z zawodowej służby wojskowej skarżący spełniał wszelkie przesłanki uprawniające go do otrzymania przedmiotowego świadczenia pieniężnego;
b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., poprzez niezastosowanie przez Sąd, w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej, środka określonego w ustawie i odmowę uchylenia zaskarżonej decyzji oraz oddalenie skargi w sytuacji, gdy nastąpiło naruszenie przez organ administracyjny przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, a to polegające na niedostrzeżeniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, że zarówno organ I instancji, jak i organ II instancji naruszyły normy:
- art. 6 k.p.a., poprzez wydanie decyzji wbrew zasadzie praworządności wynikającej z ww. przepisu i dokonanie interpretacji praw przysługujących żołnierzowi zawodowemu przy zastosowaniu niedozwolonej analogii, dywagacji i domniemań, których skutkiem jest błędna i niedopuszczalna wykładnia przepisów prawa materialnego wymienionych w zaskarżonej decyzji, prowadząca do tego, że skarżącemu odmówiono prawa do świadczenia pieniężnego w wysokości uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, przysługującego przez okres I roku po zwolnieniu ze służby wojskowej wynikającego z przepisów ustawy o obronie Ojczyzny, które to prawo winno zostać zgodnie z przepisami prawa materialnego skarżącemu przyznane;
- art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i 80 k.p.a., przez zaniechanie podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a w szczególności nieprzeprowadzenie wszechstronnego i wyczerpującego rozpatrzenia zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, dokonanie jego oceny w sposób dowolny i wybiórczy, co doprowadziło do niezasadnego przyjęcia, że skarżącemu nie przysługuje prawo do świadczenia pieniężnego w wysokości uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, przysługującego przez okres 1 roku po zwolnieniu ze służby wojskowej, podczas gdy wszechstronna i wyczerpująca, oparta na zasadach logicznego rozumowania, wskazaniach wiedzy i doświadczenia życiowego, analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego prowadzi do biegunowo przeciwstawnego wniosku, tj. ustalenie, że skarżącemu przysługuje prawo do świadczenia pieniężnego w wysokości uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, przysługującego przez okres I roku po zwolnieniu ze służby wojskowej;
- naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i 80 k.p.a., przez zaniechanie podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a w szczególności nieprzeprowadzenie wszechstronnego i wyczerpującego rozpatrzenia zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, dokonanie jego oceny w sposób dowolny i wybiórczy, co doprowadziło do niezasadnego przyjęcia, że skarżący nie posiada odpowiednio długoletniej służby wojskowej implikującej do prawa skarżącego do świadczenia pieniężnego w wysokości uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, przysługującego przez okres 1 roku po zwolnieniu ze służby wojskowej pomimo dyspozycji przepisów ustawy o obronie Ojczyzny wskazującego jednoznacznie na ciągłość służby skarżącego oraz na zrównanie służby w Straży Granicznej z zawodową służbą wojskową;
- naruszenie art. 8 k.p.a., poprzez brak pogłębienia zaufania obywateli do organów administracji publicznej, poprzez nieprzeprowadzenie praworządnego i sprawiedliwego postępowania, które wyraża się w dokładnym zbadaniu okoliczności sprawy, ustosunkowaniu się do żądań stron oraz przede wszystkim uwzględnieniu w decyzji zarówno interesu społecznego, jak i słusznego interesu obywateli, co w niniejszym postępowaniu zostało pominięte; jak również poprzez arbitralne ograniczanie praw podmiotowych skarżącego i pominięcie konieczności maksymalnego ukształtowania ekspektatywy prawa do świadczenia pieniężnego w wysokości uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, przysługującego przez okres I roku po zwolnieniu ze służby wojskowej, tzn. ekspektatywy spełniającej zasadniczo wszystkie przesłanki ustawowe nabycia tegoż prawa bez względu na stosunek do nich i subiektywne odczucie organu;
- art. 7 k.p.a., poprzez uwzględnienie jedynie interesu społecznego (publicznego) i rozszerzenie interpretacji przepisów w zakresie praw i obowiązków jednostki, które winny być i są literalnie uregulowane w ustawie, a przez to działanie z wyraźnym pokrzywdzeniem skarżącego kasacyjnie;
- art. 8 k.p.a., poprzez brak pogłębienia zaufania obywateli do organów administracji publicznej, poprzez nieprzeprowadzenie praworządnego i sprawiedliwego postępowania, które wyraża się w dokładnym zbadaniu okoliczności sprawy, ustosunkowaniu się do żądań stron oraz przede wszystkim uwzględnieniu w decyzji zarówno interesu społecznego, jak i słusznego interesu obywateli, co w niniejszym postępowaniu zostało pominięte; jak również poprzez arbitralne ograniczanie praw podmiotowych skarżącego kasacyjnie i pominięcie konieczności maksymalnego ukształtowania ekspektatywy prawa do kwatery lub innego lokalu mieszkalnego, tzn. ekspektatywy spełniającej zasadniczo wszystkie przestanki ustawowe nabycia tegoż prawa pod rządami ustawy bez względu na stosunek do nich subiektywne odczucie organu;
- art. 8 k.p.a., poprzez zaniechanie kierowania się przez organ zasadą bezstronności i równego traktowania oraz interpretację prawa jedynie na korzyść iluzorycznego w tym przypadku interesu społecznego;
II. naruszenie przepisów prawa materialnego, poprzez niewłaściwe zastosowanie, a mianowicie:
a) naruszenie art. 459 pkt 1 w związku z art. 460 ust. 1 w zw. z art. 458 ust. 3 ustawy o obronie Ojczyzny, przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że skarżącemu zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej nie przysługuje prawo do świadczenia pieniężnego w wysokości uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, przysługującego przez okres 1 roku po zwolnieniu ze służby wojskowej, podczas gdy z ww. przepisów jednoznacznie wynika, że skarżącemu przysługuje ww. prawo i w dniu upływu okresu wypowiedzenia i zwolnienia z zawodowej służby wojskowej skarżący spełniał wszelkie przesłanki uprawniające go do otrzymania przedmiotowego świadczenia pieniężnego;
b) naruszenie art 458 ust. 5 i 6 ww. ustawy, poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że skarżący nie spełnia wymagań wynikających z tegoż przepisu i uznanie, ze skarżący pełnił zawodową służbę wojskową przez okres krótszy niż 10 lat podczas gdy z prawidłowego ustalenia znaczenia normy prawnej w zestawieniu z pozostałymi przepisami na które powołuje się organ II instancji oraz, które organ pominął jednoznacznie wynika, że skarżący pełnił nieprzerwaną zawodową służbę wojskową przez okres 19 lat i 9 miesięcy, a służba w innej formacji mundurowej jest równoznaczna z pełnieniem zawodowej służby wojskowej w rozumieniu tegoż przepisu;
naruszenie art. 137 ust. 2 w zw. z art. 815 ww. ustawy, poprzez jego pominięcie i niezastosowanie co doprowadziło do błędnego uznania, że skarżący nie posiada ponad 10 letniego okresu służby wojskowej co doprowadziło do niezasadnej odmowy przyznania przedmiotowego świadczenia,
d) naruszenie art. 815 ww. ustawy, poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, w której to zgodnie z tym przepisem w zw. z art 137 ust. 2 ustawy wynika jednoznacznie, że w sytuacji w której żołnierz zawodowy pełnił służbę w innych formacjach mundurowych przed wejściem w życie ustawy zachowuje ciągłość zawodowej służby wojskowej a tym samym jest ona równoznaczna ze służbą wojskową, w sytuacji gdy przy zastosowania tegoż przepisu organ I i II instancji winien uznać ciągłość zawodowej służby wojskowej w całości, a nie fragmentarycznie skarżącemu a także uznać ponad 19-letni staż służby i przyznać mu prawo do przedmiotowego świadczenia pieniężnego zgodnie z art 459 pkt 1 ustawy.
W związku z postawionymi zarzutami skarżący kasacyjnie wniósł o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz o zasądzenie od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych. Skarżący kasacyjnie oświadczył nadto, że zrzeka się przeprowadzenia rozprawy.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie oraz o rozstrzygnięcie o kosztach postępowania, w tym kosztach zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, co uzasadnia jej oddalenie.
Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), dalej jako "P.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 P.p.s.a. Nie zachodzi również żadna z przesłanek odrzucenia skargi albo umorzenia postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym, o których mowa w art. 189 P.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli wyroku zaskarżonego skargą kasacyjną.
Przed przystąpieniem do oceny zarzutów zawartych w skardze kasacyjnej odnotować należy, że zgodnie z treścią art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;
2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Co istotne, granice skargi kasacyjnej winny być wyznaczane przez stronę skarżącą kasacyjnie w sposób precyzyjny. Obowiązkiem strony składającej środek odwoławczy jest bowiem takie zredagowanie podstaw kasacyjnych, a także ich uzasadnienia, aby nie budziły one wątpliwości interpretacyjnych (zob. w tej materii m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 lutego 2009 r.; sygn. akt II FSK 1688/07). Ważne jest nadto zwrócenie uwagi, że w praktyce orzeczniczej Naczelnego Sądu Administracyjnego nie dochodzi do automatycznego dyskwalifikowania skarg kasacyjnych w sytuacji, gdy zarzuty kasacyjne nie w pełni spełniają wymogi konstrukcyjne określone w art. 176 P.p.s.a., czego potwierdzeniem jest uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09, podjęta w pełnym składzie (publ.: ONSAiWSA z 2010 r. nr 1, poz.1). Naczelny Sąd Administracyjny nie może jednak zasadniczo we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej ani uściślać, bądź w inny sposób ich korygować (zob. w tej materii wyrok Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27 stycznia 2015 r.; sygn. akt II GSK 2140/13), chyba że umożliwia to powołana choćby niedoskonale podstawa prawna, a wadliwość zarzutu jest możliwa do usunięcia poprzez analizę argumentacji uzasadnienia środka odwoławczego (zob. w tej materii wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 sierpnia 2012 r.; sygn. akt I FSK 1679/11).
Przechodząc do oceny zarzutów zawartych w skardze kasacyjnej wskazać należy, że we wniesionym środku odwoławczym zgłoszone zostały - zgodnie z intencją pełnomocnika skarżącego kasacyjnie - zarzuty naruszenia przepisów postępowania oraz prawa materialnego. Uznać należy – w świetle powyżej zaprezentowanych rozważań odnośnie konstrukcji skargi kasacyjnej jako środka odwoławczego – że zarzuty podniesione w petitum skargi kasacyjnej zostały skonstruowane wadliwie.
Wyjaśnić należy, że dla uznania za usprawiedliwioną podstawę kasacyjną z art. 174 pkt 2 P.p.s.a. nie wystarcza samo wskazanie naruszenia przepisów postępowania, ale nadto wymagane jest, aby skarżący wykazał, że następstwa stwierdzonych wadliwości postępowania były tego rodzaju lub skali, iż kształtowały one lub współkształtowały treść kwestionowanego w sprawie orzeczenia.
Jako a limine niezasadny uznać należy zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreślano wielokrotnie, że przepisy określające kompetencje sądu administracyjnego w fazie orzekania, takie jak m.in. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c, pkt 2 albo pkt 3 czy art. 151 P.p.s.a., mają charakter ogólny (blankietowy). Są przepisami procesowymi normującymi sposób rozstrzygnięcia sądu administracyjnego w przypadku m.in. stwierdzenia naruszenia przez organ administracji odpowiednio prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy i przepisów postępowania, jeżeli naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a.) bądź uznania, że wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie z uwagi na jej niezasadność (art. 151 P.p.s.a.).
Zatem przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. nie może stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. Podkreślić należy, że skuteczność zarzutu naruszenia tego przepisu zależy od wykazania zasadności pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej, co w niniejszej sprawie nie nastąpiło.
Należy zauważyć, że w warstwie opisowej zarzutu autor skargi kasacyjnej podniósł, że doszło do naruszenia "art. 459 pkt 1 w związku z art. 460 ust. 1 w zw. z art. 458 ust. 3 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny, poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że skarżącemu kasacyjnie zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej nie przysługuje prawo do świadczenia pieniężnego w wysokości uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, przysługującego przez okres I roku po zwolnieniu ze służby wojskowej, podczas gdy z ww. przepisów jednoznacznie wynika, że skarżącemu przysługuje ww. prawo i w dniu upływu okresu wypowiedzenia i zwolnienia z zawodowej służby wojskowej skarżący spełniał wszelkie przesłanki uprawniające go do otrzymania przedmiotowego świadczenia pieniężnego".
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w istocie warstwa opisowa zarzutu sprowadza się do zakwestionowania wykładni przepisów prawa materialnego dokonanej przez Sąd meriti. Tak skonstruowany zarzut skargi kasacyjnej nie może być uznany za skuteczny, ponieważ za pomocą zarzutu o opisanej wyżej konstrukcji i treści nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego, czy też stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego.
Przechodząc do oceny zarzutu opisanego w pkt I b petitum skargi kasacyjnej, tj. naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w powiązaniu z zarzutami naruszenia art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a., stwierdzić należy, że zarzut ten został sformułowany w sposób wadliwy. Przepisy powołane w warstwie opisowej tego zarzutu regulują podstawę uwzględnienia skargi z uwagi na naruszenie przez organy przepisów postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. oraz obowiązki organów dotyczących administracyjnego postępowania wyjaśniającego.
Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnia, że w przypadku oddalenia skargi można zarzucić sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a albo lit. c P.p.s.a. tylko wówczas, gdy sąd ten stwierdził naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mimo to nie spełnił dyspozycji tej normy prawnej i nie uchylił zaskarżonego rozstrzygnięcia. Natomiast, jeśli z zaskarżonego wyroku wynika, że sąd pierwszej instancji nie dopatrzył się naruszenia takich przepisów, to Naczelny Sąd Administracyjny nie może zarzucić oddalającemu skargę sądowi pierwszej instancji naruszenia zastosowanego unormowania, gdyż rozstrzygnięcie jest zgodne z dyspozycją stosowanej przez wojewódzki sąd administracyjny regulacji prawnej, to jest art. 151 P.p.s.a. Jak już podniesiono, w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że przepisy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a albo c oraz art. 151 P.p.s.a. mają charakter ogólny (blankietowy). Przepisy te określają kompetencje sądu administracyjnego w fazie orzekania i nie mogą stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. Strona skarżąca kasacyjnie, chcąc powołać się na zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a albo c, czy też art. 151 P.p.s.a., zobowiązana jest bezpośrednio powiązać omawiane zarzuty z zarzutem naruszenia konkretnych przepisów, którym – jej zdaniem – Sąd pierwszej instancji uchybił w toku rozpoznania sprawy. Naruszenie tych przepisów jest zawsze następstwem uchybienia innym przepisom, czy to procesowym, czy też materialnym (zob. w tej materii m.in.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 30 kwietnia 2015 r.; sygn. akt I OSK 1701/14).
Z kolei w odniesieniu do powołanych w ramach tego zarzutu przepisów k.p.a. podnieść należy, że Sąd pierwszej instancji nie mógł ich naruszyć, gdyż sąd administracyjny nie stosuje przepisów k.p.a. Podstawą działania Sądu meriti były przepisy P.p.s.a. Niemniej istotnym jest wskazanie, że elementem kontroli legalności działania organu administracji publicznej jest powinność zbadania przez sąd administracyjny, czy organ dokonując ustalenia stanu faktycznego nie naruszył przepisów proceduralnych pozwalających na urzeczywistnienie zasady prawdy obiektywnej. Naruszenie tego typu regulacji (m.in. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a.) powoduje nielegalność rozstrzygnięcia organu. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej, Sąd pierwszej instancji dokonał prawidłowej oceny zaskarżonej decyzji przez pryzmat wzorców sądowej kontroli i miał podstawy do zastosowania regulacji zawartej w art. 151 P.p.s.a. Nie można więc zasadnie zarzucić organom i Sądowi pierwszej instancji dowolnej oceny zebranego materiału dowodowego z przekroczeniem dopuszczonych prawem granic swobody, poprzez bezzasadne w świetle prawa, logiki, wiedzy i doświadczenia życiowego nieuwzględnienie dowodów korzystnych dla skarżącego kasacyjnie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego argumentacja skargi kasacyjnej sprowadza się de facto do polemiki z ustaleniami organu. Sąd meriti uznał zaś prawidłowo, że organ prowadząc postępowanie w sprawie przyznania spornego świadczenia pieniężnego nie dopuścił się naruszeń proceduralnych oraz należycie zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy, który był wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia.
W reasumpcji powyższych rozważań uznać zatem należy, że zarzuty naruszenia przepisów postępowania okazały się nieskuteczne.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego za niezasadne uznać należy także podniesione w petitum skargi kasacyjnej zarzuty naruszenia prawa materialnego.
Wymaga w tym miejscu wyjaśnienia, że przepis art. 174 pkt 1 P.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Przez błędną wykładnię należy rozumieć niewłaściwe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, natomiast przez niewłaściwe zastosowanie, dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego.
Należy odnotować, że autor skargi kasacyjnej, formułując zarzuty naruszenia prawa materialnego w pkt II a i b petitum skargi kasacyjnej podał, że Sąd pierwszej instancji dopuścił się naruszenia przepisów ustawy o obronie Ojczyny, tj. art. 459 pkt 1 w zw. z art. 460 ust. 1 w zw. z art. 458 ust. 3 oraz 458 ust. 5 i 6, poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie.
Wyjaśnić należy, że w żadnym przypadku nie może wystąpić jednocześnie błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie danego przepisu prawa materialnego. Uzasadniając zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast, uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, iż sąd stosując przepis popełnił błąd w subsumcji czyli, że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu powyższych przypadkach autor skargi kasacyjnej musi ponadto wykazać w uzasadnieniu, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia bądź jak powinien być stosowany konkretny przepis prawa ze względu na stan faktyczny sprawy, a w przypadku zarzutu niezastosowania przepisu – dlaczego powinien być zastosowany.
W odniesieniu do zarzutów naruszenia prawa materialnego sformułowanych w pkt II c i d petitum skargi kasacyjnej sformułowanych jako zarzuty "niezastosowania wskazanych w nim przepisów ustawy o obronie Ojczyzny" zaakcentować należy, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowane jest stanowisko, zgodnie z którym nie jest dopuszczalne w świetle brzmienia art. 174 P.p.s.a. formułowanie zarzutu skargi kasacyjnej jako naruszenie przepisu prawa "poprzez jego niezastosowanie" czy "pominięcie" (zob. w tej materii m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 grudnia 2008 r.; sygn. akt I OSK 1807/07 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 maja 2007 r.; sygn. akt I OSK 1247/06) Zgodnie jednak z dominującym poglądem wyrażanym w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, w ramach pierwszej podstawy kasacyjnej możliwe jest również kwestionowanie niezastosowania określonego przepisu prawa, z tym jednak zastrzeżeniem, że jeżeli strona skarżąca kasacyjnie podnosi w skardze kasacyjnej, że Sąd rozpoznający sprawę zastosował nie ten przepis prawa materialnego, który powinien być zastosowany, to powinna wskazać przepis właściwy jako podstawę materialną rozstrzygnięcia i uzasadnić, dlaczego ten właśnie przepis powinien lec u podstaw kwestionowanego rozstrzygnięcia, to jest dlaczego powinien być zastosowany (zob. w tej materii wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 14 kwietnia 2004 r.; sygn. akt OSK 121/04 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 marca 2011 r., sygn. akt II OSK 323/10). Zarzut niewłaściwego zastosowania prawa materialnego w postaci pozytywnej, czyli zarzucenia zastosowania normy prawnej, która nie powinna być w danej sprawie zastosowana, a także w postaci negatywnej, czyli zarzucenia niezastosowania normy prawnej, która w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną powinna być zastosowana, wymaga należytej precyzji w jego konstruowaniu w konkretnej sprawie (zob. w tej materii wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 października 2013 r.; sygn. akt II FSK 1020/12). Niezastosowany przez sąd w procesie kontroli przepis prawa materialnego może bowiem stanowić podstawę skargi kasacyjnej, jeżeli w konkretnym stanie faktycznym istniały podstawy do dokonania subsumcji (zob. w tej materii wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 marca 2011 r.; sygn. akt II GSK 400/10), a sąd nie dostrzegając właściwej podstawy oparł swoje rozstrzygnięcie na podstawie niewłaściwej.
Należy zatem stwierdzić, że nie dyskwalifikowałoby omawianych zarzutów skargi kasacyjnej wskazanie przez skarżącego kasacyjnie na niezastosowanie określonych przepisów jedynie wtedy, gdyby skarżący kasacyjnie jednocześnie wskazał przepisy, które w jego przekonaniu zostały wadliwie zastosowane zamiast przepisów przez niego wskazywanych wraz z podaniem uzasadnienia tego stanowiska. Jednak wymogu tego skarga kasacyjna nie spełnia, co tym samym czyni podnoszone zarzuty nieskutecznymi.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skoro w niniejszej sprawie skarżący kasacyjnie skutecznie nie podważył stanu faktycznego i jego oceny przyjętego jako podstawa rozstrzygania przez organy oraz przez Sąd pierwszej instancji, to uznać należy, że w stanie faktycznym sprawy skarżący nie spełnia przesłanek do przyznania spornego świadczenia pieniężnego. Mając zaś na uwadze istotę sporu w aspekcie materialnoprawnym wskazać należy, że Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela w pełni stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczące wykładni zastosowanych przez organy przepisów, a zaprezentowane w uzasadnieniu wyroku z dnia 21 marca 2025 r.; sygn. akt III OSK 79/24.
Odnosząc się zatem do sedna sporu, w pierwszej kolejności koniecznym jest przytoczenie treści przepisów art. 137 ust. 1 i art. 815 ustawy o obronie Ojczyzny.
Zgodnie z art. 137 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny, funkcjonariusz Policji, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Więziennej, Straży Marszałkowskiej, Służby Celno-Skarbowej, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Wywiadu Wojskowego, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego może być na własną prośbę przeniesiony do dalszego pełnienia służby w ramach zawodowej służby wojskowej, jeżeli wykazuje predyspozycje do pełnienia tej służby. Na mocy tego przepisu ustawodawca umożliwił zatem funkcjonariuszom określonych służb (formacji) na kontynuowanie służby Państwu w ramach zawodowej służby wojskowej. Natomiast w przepisie art. 815 ustawy o obronie Ojczyzny stwierdza się, że przepis art. 137 ust. 2, w zakresie ciągłości służby, stosuje się odpowiednio do osób, które pełniły służbę w formacjach, o których mowa w tym przepisie, które przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy zostały powołane do zawodowej służby wojskowej.
Obydwa przepisy mają charakter ogólny – wprowadzają zasady ogólne - z tą uwagą, że pierwszy z nich został zamieszczony w Dziale IX. "Służba wojskowa", Rozdziale 3. "Stopnie wojskowe", natomiast drugi w Dziale XXVI. "Zmiany w przepisach, przepisy przejściowe, dostosowujące i końcowe", Rozdziale 2. "Przepisy przejściowe i dostosowujące". O ile przepis art. 137 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny pozwala na kontynuowanie zawodowej służby wojskowej w ramach przeniesienia, a zatem w sposób odmienny niż to normował przepis art. 17a poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r. poz. 526), to przepis art. 815 ustawy rozciąga zasadę ciągłości służby na osoby, które pełniły służbę w formacjach, o których mowa w przepisie art. 137 ust. 2, które przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy zostały powołane do zawodowej służby wojskowej. Chodzi zatem m.in. o osoby, o których mówił przepis art. 17a ustawy poprzednio obowiązującej.
Ze względu na treść art. 815 ustawy o obronie Ojczyzny należy przytoczyć również pełną treść art. 137 ust. 2 ustawy o obronie Ojczyzny. Pozostaje on bowiem w ścisłym związku treściowym nie tylko z art. 815 tejże ustawy, do którego ten ostatni przepis wprost odsyła, ale również z art. 137 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny, z którym pozostaje w związku i treściowym, i funkcjonalnym. Jak stanowi przepis art. 137 ust. 2 ustawy o obronie Ojczyzny: "Przeniesienie, o którym mowa w ust. 1, odbywa się za zgodą Ministra Obrony Narodowej oraz ministra nadzorującego daną służbę, w trybie powołania do zawodowej służby wojskowej, z zachowaniem ciągłości służby. Okresy pełnienia służby w służbach, o których mowa w ust. 1, zalicza się do okresów służby wojskowej, od których są uzależnione uprawnienia przewidziane w niniejszej ustawie".
Treść zd. 2 przepisu art. 137 ust. 2 ustawy o obronie Ojczyzny wyraźnie nakazuje zaliczenie okresów służby w innych formacjach (poza służbą wojskową), do okresów służby wojskowej, od których są uzależnione uprawnienia przewidziane w niniejszej ustawie, ale, co należy wyraźnie podkreślić, nie dotyczy wszystkich uprawnień, ale tylko tych, które ustawa przewiduje. Wskazany przepis należy w konsekwencji odczytywać w ten sposób, że to ustawodawca regulując poszczególne uprawnienia, każdorazowo decyduje, w ramach których to konkretnie uprawnień następuje zaliczenie poprzednich okresów służby w innych formacjach i w jakiej części okresów takie zaliczenie następuje. Ustawodawca dał temu wyraz m.in. w przepisie art. 460 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny, nadając mu brzmienie: "Świadczenie pieniężne, o którym mowa w art. 459 pkt 1, przysługuje żołnierzowi, który pełnił nieprzerwanie zawodową służbę wojskową przez okres co najmniej 15 lat, do którego dolicza się okres służby w formacjach, o których mowa w art. 137 ust. 1. Przepis art. 458 ust. 3 stosuje się odpowiednio". Wprowadzając jednocześnie odpowiednie stosowanie przepisu art. 458 ust. 3 tej ustawy dotyczącego odprawy (czyli zupełnie innego świadczenia), ustawodawca nakazał zaliczenie poprzednich okresów służby w sposób bardziej szczegółowy niż ma to miejsce w przepisie ogólnym – przepisie art. 137 ust. 1 ustawy, wyłączając choćby z zaliczania okresy zawieszenia w czynnościach służbowych.
Nie można zatem wykładać przepisu art. 460 ust. 1 i 5 w zw. z art. 458 ust. 3 i w zw. art. 458 ust. 5 ustawy o obronie Ojczyzny w ten sposób, że ustawodawca zamieszczając w art. 460 ust. 1 odesłanie do art. 137 ust. 1 (ale już z wyraźną modyfikacją z art. 458 ust. 3 ustawy), zamieścił również takie odesłanie do art. 137 ust. 1 ustawy (zawierające nakaz łącznego zliczania okresów służby) w przepisie art. 458 ust. 3 ustawy stosowanym na mocy art. 460 ust. 5 ustawy. Taki sposób wykładni nie daje się w żaden sposób wyprowadzić ani z przepisu art. 460 ust. 5, ani z przepisu art. 458 ust. 5 ustawy. Co więcej, autor skargi kasacyjnej nie tylko nie zauważa, że art. 458 ust. 5 ustawy zawiera regulację szczególną, na którą zezwala art. 137 ust. 2 ustawy, stanowiąc o uprawnieniach przewidzianych w ustawie, ale w istocie myli zasadę kontynuacji służby w wyniku przeniesienia (art. 137 ust. 1 ustawy) lub jej kontynuowania w wyniku innych zdarzeń prawnych (np. w wyniku powołania do służby stałej) - które nastąpiły na gruncie poprzednich przepisów (art. 815 ustawy) – z zaliczaniem poprzednich okresów służby na potrzeby poszczególnych uprawnień żołnierza zawodowego, w tym świadczeń pieniężnych.
Gdyby przyjąć argumentację przedstawioną przez skarżącego kasacyjnie w odniesieniu do przepis art. 458 ust. 5 (zawierającego przecież przesłankę negatywną do przyznania świadczenia pieniężnego, o którym mowa w art. 459 pkt 1 ustawy, w postaci pełnienia zawodowej służbę wojskową przez okres krótszy niż 10 lat), to doszłoby do naruszenia jednej z podstawowych dyrektyw wykładni – zakazu wykładni per non est. Jak podkreśla się bowiem w orzecznictwie i w doktrynie, niezgodna z założeniami racjonalności prawodawcy jest każda taka wykładnia, która prowadzi do wniosku, że pewien fragment przepisu jest zbędny (zob. w tej materii L. Morawski, Zasady wykładni prawa, Wyd. Dom Organizatora, Toruń 2010, s. 122 oraz powołany tam wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 czerwca 2002 r.; sygn. akt III SA 3241/00).
Z tego względu za prawidłową uznać należy wykładnię dokonaną przez Sąd pierwszej instancji, wedle której w przypadku zwolnienia ze służby wojskowej wskutek wypowiedzenia stosunku służbowego przez żołnierza zawodowego ustawodawca wprowadził w art. 458 ust. 5 w zw. z art. 460 ust. 5 ustawy o obronie Ojczyzny nie tylko kryterium posiadania nieprzerwanego 15-letniego okresu służby wojskowej oraz możliwość doliczenia pełnienia służby w innych formacjach mundurowych, ale również warunek, że w tym 15-letnim okresie służby żołnierz musi legitymować się nieprzerwanym 10-letnim okresem pełnienia zawodowej służby wojskowej.
Wymaga podkreślenia, że ustawodawca wyraźnie rozróżnia pojęcie "zawodowej służby wojskowej" (art. 130 ust. 1 pkt 4 ustawy o obronie Ojczyzny), od "przeniesienia do dalszego pełnienia służby w ramach zawodowej służby wojskowej" oraz od "doliczenia okresu służby w formacjach, o których mowa w art. 137 ust. 1" (art. 460 ust. 1 ustawy). Toteż przedstawiona przez skarżącego kasacyjnie wykładnia jest wykładnią contra legem.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej, powyższe stanowisko nie narusza ani konstytucyjnej zasady praworządności, ani konstytucyjnej zasady równości wobec prawa. W orzecznictwie przyjmuje się, że równość wobec prawa, to także zasadność wybrania takiego, a nie innego kryterium różnicowania podmiotów prawa (zob. w tej materii orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 29 września 1997 r., sygn. akt K 15/97; publ. OTK 1997, Nr 3–4, poz. 37). W orzecznictwie TK wyjaśniono, że nakaz równości dotyczy bowiem tylko tych podmiotów, które są obdarzone określoną cechą relewantną z punktu widzenia danej sfery stosunków prawnych, gdy dyspozycja normy prawnej wyróżnia daną sferę stosunków ze względu na wskazaną cechę relewantną oraz gdy istnieje związek pomiędzy cechą relewantną danej kategorii podmiotów a treścią przyjętej regulacji (zob. w tej materii wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 30 marca 2004 r., sygn. akt K 32/03, publ. OTK-A 2004, Nr 3, poz. 22; zob. też wyrok z dnia 2 grudnia 2009 r., sygn. akt U 10/07, pubk. OTK-A 2009, Nr 11, poz. 163 i z 2 kwietnia 2003 r., sygn. akt K 13/02, publ. OTK-A 2003, Nr 4, poz. 28; zob. też I. Pużycka, J. Wojnowska-Radzińska, Zasada równości..., s. 268–269)" – cyt. za M. Safjan, L. Bosek (red.), Konstytucja RP. Tom I. Komentarz do art. 1–86, Warszawa 2016, komentarz do art. 32 Konstytucji). W procesie stosowania prawa określenie tego, kiedy występuje zróżnicowanie, wynika wprost z zakresu hipotezy danej normy. Jeżeli dany podmiot odpowiada wszelkim jej cechom, to sposób zastosowania danej normy do tego podmiotu musi być taki sam, jak wobec wszystkich pozostałych podmiotów, które tym cechom odpowiadają (tamże).
Taka sytuacja miała miejsce w sprawie rozstrzygniętej zaskarżonym wyrokiem Sądu pierwszej instancji. To sam przepis ustawy - art. 458 ust. 5 ustawy o obronie Ojczyzny (stosowany w związku z przepisem art. 460 ust. 5 ustawy) wprowadził dwa kryteria zróżnicowania ze względu na przesłankę sprawiedliwościową: pierwsze kryterium - wypowiedzenie przez żołnierza stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej (czyli jej rozwiązanie wskutek autonomicznej woli żołnierza, który tym samym z własnej woli nie chce pozostawać dalej w zawodowej służbie wojskowej, a nie wskutek przyczyn od niego niezależnych, obiektywnych) oraz – drugie kryterium - jej pełnienie przez okres krótszy niż 10 lat. Nadając taką treść przepisowi, ustawodawca wykluczył sytuację, w której funkcjonariusz służąc uprzednio w innej formacji, po przeniesieniu do zawodowej służby w okresie pełnienia tej służby krótszym niż 10 lat mógłby złożyć wypowiedzenie tejże służby i uzyskać świadczenie pieniężne, w sytuacji gdy inny żołnierz pełniący od początku zawodową służbę wojskową musiałby pełnić tę służbę przez okres 15 lat. Jak wynika z przywołanych przepisów, zamiarem racjonalnego ustawodawcy było także wyeliminowanie nadużyć związanych z nabyciem uprawnień związanych nie tylko wskutek wypowiedzenia stosunku służbowego, ale również wskutek zdarzeń prawnych lub faktycznych obiektywnie niekorzystnych dla zawodowej służby wojskowej jak: zrzeczenie się obywatelstwa, otrzymanie niedostatecznej ogólnej oceny w opinii służbowej, prawomocne ukaranie przez organ właściwego samorządu zawodowego karą zawieszenia lub pozbawienia prawa wykonywania zawodu (specjalności zawodowej), czy też nieobecność w służbie jednorazowo przez okres 3 dni roboczych, która nie została usprawiedliwiona. Wszystkie te przypadki ustawodawca umieścił obok wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej w przepisie art. 458 ust. 3 ustawy o obronie Ojczyzny. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nierównością wobec prawa byłoby nieuwzględnienie tych przypadków (pominięcie cech relewantnych) i przyznanie wszystkim żołnierzom zawodowym świadczenia pieniężnego bez jakiegokolwiek zróżnicowania. Trzeba też zwrócić uwagę, że takie zróżnicowanie ustawodawca wprowadził również w przypadku odprawy (ten sam przepis stosowany już wprost do przypadków określonych w art. 458 ust. 1 i 2 ustawy o obronie Ojczyzny).
Dodatkowo Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że taka sama wykładnia przepisów obowiązywała na gruncie ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (były to odpowiednio przepisy: art. 95 ust. 1, art. 96 ust. 1, art. 96 ust. 4 i art. 94 ust. 5 i 6) i była w pełni zaaprobowana w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Tak np. w wyroku z dnia 8 maja 2009 r.; sygn. akt I OSK 842/08 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że pojęcie zawodowej służby wojskowej w myśl art. 94 ust. 5 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (odpowiednik przepisu art. 458 ust. 5 obecnie obowiązującej ustawy o obronie Ojczyzny – uwaga Naczelnego Sądu Administracyjnego) należy interpretować ściśle tylko do służby pełnionej przez żołnierza powołanego do niej i pełniącego służbę na podstawie kontraktu na pełnienie służby stałej lub służby terminowej zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy. Z kolei w innym wyroku – z dnia 12 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 1076/10 – Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że z uregulowania art. 94 ust. 5 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych "można wyciągnąć tylko jeden logiczny wniosek, a mianowicie taki, że zawarte w nim pojęcie "zawodowej służby wojskowej" występuje w dwóch znaczeniach, a mianowicie "czynnej służby wojskowej" w rozumieniu art. 94 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (obecnie art. 458 ust. 3 ustawy o obronie Ojczyzny – uwaga Naczelnego Sądu Administracyjnego) i "zawodowej służby wojskowej" zgodnej z definicją żołnierza zawodowego (art. 6 pkt 1 tej ustawy). W przeciwnym wypadku bowiem, nigdy nie miałaby zastosowania przesłanka negatywna wynikająca z art. 96 ust. 4 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych".
W świetle powyższych zapatrywań za prawidłowe uznać należy stanowisko Sądu pierwszej instancji, że skoro skarżący został zwolniony z zawodowej służby wojskowej wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej i nie legitymuje się co najmniej 10 - letnim nieprzerwanym okresem zawodowej służby wojskowej, to przedmiotowe świadczenie pieniężne mu nie przysługuje. Należ zwrócić uwagę, że uregulowanie przez ustawodawcę przesłanki negatywnej jest skorelowane ze świadomym wyborem żołnierzy, którzy sami dokonali wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej.
Jak wskazano na wstępie, przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd drugiej instancji, który w odróżnieniu od sądu pierwszej instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych we wniesionym środku odwoławczym. W realiach rozpatrywanej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie zawierała usprawiedliwionych podstaw, w związku z czym, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku, o jej oddaleniu.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono jak w punkcie drugim sentencji wyroku na podstawie art. 204 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a.
Niniejsza sprawa zastała rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 i 3 P.p.s.a., bowiem skarżący kasacyjnie zrzekł się rozprawy, zaś organ nie zażądał jej przeprowadzenia.